iTaviqaravi ni iTeki kei na Veimataiteki

Vakavinakataki cake ni veitaledi kei na tubu vata ena duavata.

Sureti ira na itabagone mera vakarautaka na veidrama kei na vakatasuasua leleka mera vakayacora ena dua na bogi ni drama baleti ira na lewe ni iteki. Sa rawa mera wasewase vakailawalawa ni tabanalevu se ilawalawa tale eso na itabagone. Sa rawa mera vola ga na nodra vosa vakaiira se caka drama vakaivolanikalou. Mera cakacakavata vakatimi, ena tuvai, vakatovotovotaki, kei na vakayacori ni vakatasuasua kina ilawalawa taucoko o ira na itabagone. Sa rawa talega vei ira na itabagone mera veivuke ena iyaya, isulu, vanua kei na veika tale eso. Ni oti na ka e cake, me veivosakitaki se cava e solia kina vei keda o Tamada Vakalomalagi na taledi vakakina na ka e vinakata vei keda meda vakayacora.

Yalodei ni vakaitavi ena matadra na icaba kei na dausarasara.

Soqoni ira vata na itabagone ena nomu iteki ka wasei ira vakailawalawa lalai. Solia ki na ilawalawa yadua e dua na taga sinai ena veiyaya vakakina na gauna mera dui tuvana kina e dua na vakatasuasua ena vakayagataki ni nodra iyaya yadua. Mera qai vakayacora na nodra vakatasuasua ena matanavotu se katona na nodra vakatasuasua ka qai sarava vata kei ira na nodra icaba. Navuca me soli na icocovi vei ira na ilawalawa yadudua, me vaka na vakatasuasua lasa duadua, vakayagataki ni iyaya vinaka duadua, maucokona duadua, kei na so tale.

Tara cake na veitokani ena soqo kei na danisi.

Tuvanaka ena nomu iteki kei na so tale na iteki ena nomu iwasewase, e dua na nodra danisi na itabagone. Na idusidusi matata ni danisi ena rawa me kune ena iVoladusidusi 2; 13.6.6. Me tiki ni danisi, navuca mo sureta eso mera vakavulici ira na itabagone ena so na mataqali danisi (oka kina na danisi vakavanua, itovo kei na kena e makawa). Wasea ka veivosakitaka na iwasewase “iVakatagi kei na Danisi” ena Me iSakisaki ni iTabagone (2011) me tiki ni itaviqaravi.

Vakaukauwa yago ka tara cake na veimaliwai ena dua na soqo e sega kina na veisisivi.

Tuvanaka e dua na soqo vakayago e rawarawa ka sega kina na veisisivi. Vakayaloqaqataki ira na itabagone mera vakatura na itaviqaravi era gadreva, se na vakasama e ra. Navuca me semati na itaviqaravi oqo ki na dua na veivakatorocaketaki levu Me ivakaraitaki, ni bera na taubale, era rawa ni samaka na itabagone na vanua mena vakayacori kina na taubale. Ni sa tini na itaviqaravi, sureti ira na itabagone mera wasea e dua na ivaqa vakayalo era a vulica mai na itaviqaravi (me ivakaraitaki, ke o gole ena taubale, era rawa ni wasea nodra nanuma me baleta na totoka ni veika buli ni Kalou kei na noda ilesilesi meda maroroi ira).

• Vakayacora e dua na cici marautaki e 5 na K.

• Laki qaqalo

• Vodo basikeli.

• Mo taubale.

• Laki vodo cowiri se siketi.

Vulica baleti ira na tubuda ena vulici ni danisi kei na ivakatagi mai na gauna se ra bera ni sucu kina na itabagone.

Vukei ira na itabagone ena digitaki ni dua na itabagauna makawa (me ivakaraitaki, mai na 20, 40, se 70) era sa malele kina. Me ra qai vulica na kuoramu, kalasi, se ilawalawa yadua e dua na sere kilai levu se danisi mai na itabagauna oya ka vakaraitaka kivei ira na lewenilotu ena nomu tabanalevu se tabana se ki na dua na ilawalawa vakaitikotiko ni lewenivanua qase. Ko na rairai vinakata mo vakasamataka na okati ni isulusulu rawarawa, iukuuku, kei na vakarautaki ni ituvaki ni tabagauna oya. Veivosakitaka na iwalewale ena rairai veisau kina na ivukivuki kei na malele eso ni vuravura, ia ena dau tutaki tu ga na ivakatagedegede ni Turaga. Sureti ira na itabagone mera wasea na iwalewale e rawa ni ra marautaka kina na danisi ena vuravura nikua ni ra maroroya toka ga na ivakatagedegede ni Turaga (raica na Me iSakisaki ni iTabagone, “iVakatagi kei na Danisi”).

Vaqaqacotaki na ivakadinadina, vakilai na Yalotabu, vakaveitokanitaki, veiqaravi, ka vakatorocaketaki na veiliutaki kei na kila tale eso.

Tuvanaka e dua na keba ni Goneyalewa ni iteki me baleti ira na goneyalewa mai na veitabanalevu yadua. Mai na nodra ivakasala na iliuliu ni matabete, mera vakayagataka na iliuliu ni Goneyalewa na iVolavakarau ni Keba ni Goneyalewa kei na Keba ni Goneyalewa: Na iDusidusi Baleti Ira na iLiuliu ni Matabete kei na Goneyalewa me tuvanaki kina na ivakarau ni keba e vakaibalebale cake ka me ivakananumi. Sa rawa vei ira na iliuliu ni matabete mera kaciva eso mera kenadau ni Goneyalewa ena iteki kei na tabanalevu mera iliuliu ni keba. Era na vakarautaka ka liutaka na parokaramu ni keba o ira na iliuliu ni keba ena nodratou veidusimaki na mataveiliutaki ni Goneyalewa ni iteki. Sa rawa me ratou cakacaka vata kei ira na iliuliu ni tabanalevu kei na komiti ni itaviqaravi ni iteki me vakarautaki na iyaya, veilakoyaki, kei na veivuke tale eso.

Me baleta na ivakamacala ni vakailavotaki ni keba, raica na iVoladusidusi 2: Veiliutaki ena Lotu (2010), 10.8.9. Me baleta na ivakamacala ni veitaqomaki ena keba, raica na iVoladusidusi 2, 13.6.20 kei na iVolavakarau ni Keba ni Goneyalewa.

Tarai cake na vakabauti Jisu Karisito, vaqaqacotaki na ivakadinadina, vakatorocaketaki na taledi, vakaveitokani vou, ka veimarautaki vata kei na itabagone e tautauvata nodra vakabauta kei na ivakatagedegede.

Era na sureti na cauravou kei na goneyalewa yabaki 14 ki na 18 mera vakaitavi vata ena dua na itaviqaravi se ena vica na itaviqaravi e vakatokai me koniferedi ni itabagone. E dau vakayacori vakayadua ena veiyabaki na koniferedi ni itabagone ena nodra dui tabanalevu se ena iteki. Sa rawa talega me vakayacori vata kei na iteki tale eso se vakaiwasewase. Ena tuvanaka ka vakayacora na koniferedi ni itabagone ni iteki na komiti ni Matabete i Eroni– Goneyalewa ni iteki ena nodratou veidusimaki na mataveiliutaki ni iteki. E dodonu mera sureti na itabagone mera vukea na komiti ena kena era rawata rawa ni tuvanaki na koniferedi ni itabagone ni iteki. Sa rawa ki na mataveiliutaki ni iteki mera sureti ira na itabagone mera tiko ena bose ni komiti ni sa gadrevi vakakina.

Digitaka e dua na itoko vakosipeli ni koniferedi. E rawa me ivolanikalou, na itoko ni Muavata ni yabaki o ya, se dua na malanivosa nei parofita e bula tiko. Me na vakadonuya na mataveiliutaki ni iteki na itoko. Tuvanaka na itaviqaravi me vakataka na lotu, soqoni vakailawalawa, gauna ni vuli ka, kei na qaravi ni veivakatorocaketaki e veisotari kei na itoko.

Era na sureti na lewe ni matabisopi se mataveiliutaki ni iteki ena vuqa na soqo ni koniferedi ni gadrevi vakakina. Era sa vakayaloqaqataki na mataveiliutaki ni Cauravou kei na Goneyalewa mera na tiko ena gauna taucoko ni koniferedi.

Me baleta na lawa kovuti ki na koniferedi ni itabagone, raica na iVoladusidusi 2: Veiliutaki ena Lotu (2010), 13.4.

Vakarautaka na kakana me baleti ira na viakana.

Tuva e dua na kumuni kakana ka soqona vata eso na kakana sega ni ca rawa me biu ena dua na baqe ni kakana se vei ira eso tale na isoqosoqo ka ra dau vukei ira na viakana. Navuca mo tarai ira na isoqosoqo oqori mo kila kina se mataqali kakana vakacava soti edau gadrevi. Ni bera se ni oti na itaviqaravi, me talevi ka veivosakitaki kei ira na itabagone na italanoa mai na Maciu 25:31–45. Na cava e vakavulica vei keda baleta na veiqaravi? Sureti ira na itabagone mera wasea na veika era vakila ni ra veiqaravi vei ira na tani kei na cava e vuna.

Vakila na Yalo ka mai duavata ena veiserenilotu tabu.

Vakasoqona e dua na matasere ni itabagone, ka solia na gauna ena kena vakavulici e vuqa na serenilotu se vuqa tale na sere ka veiganiti. Cakacaka vata kei na mataveiliutaki ni iteki me vakarautaki e dua na gauna me ra lagasere na itabagone vei ira tale eso, me vaka ena dua na soqoni ni Lotu se soqoni ni lotu vakaisoqosoqo. Navuca eso tale na vanua e rawa ni lagati kina na sere ni lotu, me vaka na soqoni vakaitikotiko.

Me tarai cake na veimaliwai, vaqaqacotaki na ivakadinadina, ka me marautaki na gauna e tautuba vakaoqo.

Tuvanaka e dua na keba ni iteki ni cauravou mai na veitabanalevu yadua (eso na gauna e dau vakatokai me Keba nei Ilamani, Keba nei Alama, Keba ni Saioni, kei na so tale). Oqo e rawa me keba ga ni dua na siga se me vica toka na siga. E dau tuvanaki na keba ni Matabete i Eroni ena ruku ni veidusimaki nei peresitedi ni iteki ena nodratou veiliutaki na mataveiliutaki ni cauravou ena iteki se so tale era sa kacivi mera veivuke kina. Sa rawa mera cokovata talega na iteki ena mataqali itaviqaravi vakaoqo. Na keba vakaoqo e dodonu me oka vakatautauvata kina na veivakabulabulataki, veika vakayalo, kei na itaviqaravi ni veiqaravi. Me kena ivakaraitaki:

• Na veivakabulabulataki ena rawa me oka kina na qalo, qito, cabe ulunivanua, dakai-titi, se so tale na veika era gadreva na cauravou. Vakayaloqaqataki ira na tabanalevu mera vakayagataka na nodra kila kei na taledi na lewe ni tabanalevu ni ra tuvanaka na itaviqaravi oqo.

• E rawa ni oka ena itaviqaravi vakayalo na nodra wilika na tamata yadua na ivolanikalou, wiligusutaki na ivolanikalou, veivosaki vakailawalawa lalai ena veiliutaki ni cauravou, yasanibuka, soqoni ni soli ivakadinadina, madigi ni nodra veivakavulici na cauravou, kei na so tale.

• E rawa ni oka ena itaviqaravi ni veiqaravi na kena vakarairaivinakataki na vanua ni keba se itikotiko, vakarautaki ni iyaya ni vukei ni kawatamata, vulici ni kila mera laki qaravi kina eso, kei na so tale.

Sa rawa me lesi na tabanalevu yadua me tuvanaka ka raica raraba e vica na itaviqaravi. Digitaka e dua na vanua ni keba se itikotiko e rawa ni vakayacori kece kina na mataqali itaviqaravi e gadrevi mo ni cakava.

Dau doka ka rokova na veivale vakatabui.

Veivosakitaka na gagadre kei na ituvaki ni veivale ni Lotu ena vanua oqori. Tuva na veika e rawa ni ra cakava na itabagone me ra vakavinakataka se samaka. Kevaka o tiko volekata e dua na valetabu, veivosaki kei ira era dau qarava na lomanibai ni valetabu kevaka e vinakati na veiqaravi. Ni sa oti na veiqaravi, vakasamataka me ra qito na itabagone ka veilasamaki

Vukei irana matavuvale era vakaleqai tu ena gauna ni Siganisucu.

Soli iloloma ni Siganisucu kei na kakana ki na dua na matavuvale se matavuvale eso era vakaleqai tu (e rawa ni caka galugalu ga). Cakacaka vata kei bisopi se peresitedi ni tabana ena nomuni iteki me laurai na veika e gadrevi, ka vakayagataka na ilavo ni tabanalevu se nodra cau mai na lewenilotu ni tabanalevu me vakarautaki na iloloma. Ni oti na itaviqaravi, sureti ira na itabagone mera wasea na veika era vakila ni ra cakava na veiqaravi oqo. Me veivosakitaki na sala mena tiko vei ira na yalo ni Siganisucu ena loma ni yabaki taucoko ni ra veiqaravi ka vakalougatataka na nodra bula na tamata.

Vulica na tukuni italanoa ka wasea na itukutuku ni kosipeli ena kaburaki ni vidio.

Digitaka e dua na itoko ni kosipeli, ka sureti ira na itabagone mai na tabanalevu kei na tabana yadua mera tauyavutaka e dua na vidio e 3–5 na miniti e vakavulica na itoko oqo ena veivakauqeti vakayalo. E rawa ni kau mai na itoko oqo mai na Me iSakisaki ni iTabagone, ivolanikalou, se mai na nodra bula. Sureti ira na itabagone mera lako vata mai ka sarava na iyaloyalo lekaleka era a tauyavutaka. Kerea mera veivosakitaka na veika era sa vulica mai na cakacaka o ya. Navuca mera wasea na nodra vidio ki na nodra itokani kei ira na tani ena sala ni itukutuku raraba.

Tara cake na isema vakaveiwekani ena gauna ni qito.

Cicivaka e dua na sotasota me ra vakaitavi kina na itabagone ena veitimi lalai se yadudua. Na qito e rawa ni oka kina na soka, basiketepolo, volipolo, pigipogo, levepolo, se dua tale na qito. E rawa ni dua mai na timi ni veitabanalevu yadua, se ra wasewasei ki na veitimi na itabagone ena siga ni qito. Navuca mo sureti ira na lewe ni itikotiko me ra vakaduria e dua na timi ka vakaitavi ena sotasota. Nomu vakayagataki ira na vakailesilesi ena nomu sotasota ena vukei ira me ra vakadeitaka na gauna vinaka vei ira kece era vakaitavi.

Marautaka na nodra taledi na itabagone.

Tuva e dua na vakaraitaki taledi ni iteki. Me ra vakaitavi na itabagone ena kena tuvai ka vakarautaki na soqo. Okata kina e vica na mataqali taledi, ka sureti ira na tamata me ra mai vakaitavi yadua se vakailawalawa. E rawa ni caka mada i liu e dua na mataqali soqo vakaoqo ena veitabanalevu me ra vakarautaki ira kina ki na vakaraitaki taledi ni iteki.

Qaravi ira eso ka marautaka tiko.

Vakarautaka ki na so na ilawalawa ni itabagone eso na veiqaravi ni veivakatorocaketaki, ka lesia na kedra poidi yadua. Lesia ki na ilawalawa yadua (tiko kina e dua na qase iliuliu) mera sikova na veivale, gaunisala, se itikotiko raraba voleka me laurai na levu ni veivakatorocaketaki era rawata ena vanua o ya ena kena gauna yalataki. Me ivakaraitaki, nodra rawa ni samaka e dua na gaunisala se cavu co vua e dua. Mera qai lesu kece mai na ilawalawa me mai soqoni nodra poidi ka wasea na veika era sotava. Sa rawa talega mo solia na poidi vei ira na itabagone era a cakacaka ka sega ni volai na yacadra.

Ni oti na itaviqaravi, navuca e dua na veivosaki lekaleka ni itabagone era iliuliu ena nodra kuoramu se kalasi. Navuca me veivosakitaki na taro vakaoqo: Na cava o a vakila ni ko veiqaravi voli? Era a vakauqeti vakacava na tani mai na nomu veiqaravi? Na cava na noda ilesilesi vei ira na tani ena noda itikotiko raraba? Na cava meda veiqaravi kina? (Raica na Mosaia 2:17.)

Vakatorocaketaka na kena kilai vakavinaka na iwalewale ni veitaba.

Sureta e dua me mai vakavulici ira na itabagone ena veitabanalevu yadua se tabana na itekitekivu ni veika vulici taumada ni veitaba, me vakataka na ivukivuki ni itaba, cina, kei na so tale. Lesia ki na veitabanalevu na ulutaga (se so na ulutaga), mera veitaba ena veika e veisotari ki na nodra ulutaga me ra vakavakarau kina ena dua na soqo ni iteki me ra na laki vakaraitaki kina.

Sa rawa me soli na icocovi ena kena veimataqali iwasewase. Sa rawa me tuvanaki na itaviqaravi oqo me veisotari ki na dua na kena itoko vakosipeli. Sa rawa me ivakaraitaki kina na itoko ni itabagone ni yabaki o ya, e dua na ulutaga ena Me iSakisaki ni iTabagone, e dua na itoko vakaivolanikalou, kei na so tale.

Qaravi ira na vakaleqai.

Vakaraica e dua na ilawalawa ka dau vukei ira na vakaleqai. Oqo sa rawa ni soqosoqo ni lotu vakaitaukei se iwasewase vakaitikotiko ka dau vakarautaka na veivakacegui se veivuke kivei ira na dravudravua kei na vakaloloma (me vaka e dua na ilololo ni bisopi, e dua na itikotiko ni vakaloloma, se itikotiko ni luveniyali), se sa rawa ni dua na isoqosoqo ka dau veivuke raraba e vuravura. Kevaka e sa ilawalawa vakaitaukei, kerei ira na veiliutaki mera vakasarasarataki kemuni ka vakamacalataka na ka era cakava ena nodra vukei na vakaleqai. Raica mai na itavi cava soti e rawa ni ra veivuke kina na itabagone, ka tuvalaka e dua na qaravi itavi veivuke. Vakasamataka na sala cava e rawa ni sureti kina na tabanalevu se tabanilotu yadua me veivuke vakatabakidua ena dua na itavi. Ena cava ni qaravi itavi, vakayacora e dua na soqoni ni wase ivakadinadina mera wasea kina na itabagone na nodra nanuma me baleta na ka era sotava kei na iwalewale e rawa ni da vakataka cake na Karisito ena noda veiqaravi.

Vaqaqacotaki na veimaliwai kei na vakaukauwa yago ni vakaitavi tiko ena sotasota vakaveitokani.

Sureta e dua na itabagone me vakavulica eso me baleta e dua na qito e ka vou vei ira na itabagone ena nomuni iteki se vakavulica e dua na kila me vakatorocaketaki kina e dua na qito kilai levu. Sa rawa mo sureti ira na itabagone luluqa vakalotu kei na itokani era sega ni lotu vata kei keda mera mai vakaitavi. Vakayagataka eso na vakasama oqo, se dua o vakasamataka rawa. Ke gadrevi, moica na qito me rawa kivei ira kece na itabagone ena nodra kila mera vakaitavi. Sa rawa mo semata na cakacaka vata vakatimi kei na kena marautaki me veiraurau ki na bula raraba (raica na Luke 2:52). Sa rawa me raici na sala eso ni kena maroroi na yalo ni veitokani ena gauna mada ga ni veisisivi.

• Wasei ira vakatimi yatolu na itabagone ka mera veitaucici vakatolu ena mataqali (triathlon), me dua me na veitau ena kena yadua.

• Mo ni qito soka ena nomuni qasi tiko e ligamuni kei na yavamuni (na seremuni me tu dodonu cake).

• Qito tavipolo ena baluni wai. Mera veisasa yarurua na itabagone, na isa yadua me taura na tutu ni tauwelu me tavia kina na baluni wai e dela ni lawalawa (net), ka me rau ciqoma na timi kadua ena nodrau tauwelu.

• Vakayacora e dua na veitau rilei (relay) ka vakasamataka na sala mena veibolei kina na veitau oqo. Me vakaoqo, mera veitau na itabagone ni kabiti tiko e maliwa ni durudra e dua na baluni, cicivaki e dua na yaloka e tiko ena sevuni, qasi vakanadaku, kei na so tale.

• Qito veidre dali. Wasea me rua na timi. Dua na timi me taura e dua na tutu ni dali ka me saga me dreti iratou mai na ikarua ni timi e yasana kadua.

Vulica e dua na kila matau ka vakayagataka mo qarava e dua e vakaleqai tu.

Raica e vica na veivakatorocaketaki ena nomu iteki se itikotiko raraba mera veivuke kina na itabagone. Ena vuqa na veivakatorocaketaki oqo e gadrevi mera vulica na itabagone e dua na kila matau me vakacavari kina na cakacaka. Me ikuri ni nodra qarava na nodra itikotiko raraba, era na vaqaqacotaki na itabagone mera veiqaravi ena nodra bula taucoko ni ra rawata e dua na kila matau vou.

Ni ra sa tuvanaki na veivakatorocaketaki, wasei ira vakailawalawa na itabagone ka me dua me vakavulica na ilawalawa yadua ena dua na kila matau me vakacavari kina na cakacaka. Me ivakaraitaki, ke cakacaka ni vakavinakataki ka, mera vulica na itabagone eso na boroboro, ka so tale mera vulica na vakavinakataki bai se tara e dua na lalaga simede. Na cakacaka tale eso sa rawa ni samaki na igadigadi, se rara, wiliwili vei ira na gonevuli, veisiko ki valenibula, vakarautaka e dua na soli kakana se soli dra, kei na so tale.

Kevaka era kunea na iliuliu ni iteki eso na cakacaka ena nomuni yasana, mera na wasei vakailawalawa na itabagone ka ra vakau ki na vanua duidui ni veiqaravi ena veivakatorocaketaki. Navuca me vakacavari na itaviqaravi ena dua na danisi se qito me baleti ira na itabagone.