Veiqaravi

Liaca mada na veimadigi ni veiqaravi vei ira na tamata e veisiga.

Wasewasei ira vakailawalawa lalai na itabagone, ka bolei ira mera vakayacora na levu ga ni caka vinaka vagauna, yalololoma ena loma ni dua na gauna lavaki era rawata rawa. Ni ra sa lesu mai, kerei ira mera wasea na ka era cakava, cava era vakila, ka tarai ira vakacava era a qarava na nodra veiqaravi. Me dau tomani ira tiko na veilawalawa yadua e dua na iliuliu.

Vukei ira na lewe vou ni noda itikotiko mera vakila na noda marautaki ira ka na vukei keda oqori meda vakila na reki ni veiqaravi.

Sikova e dua na matavuvale vou ki na itikotiko ka vukei ratou ena nodratou toki mai se vukei ratou ena sala cava soti tale ni veiqaravi e gadrevi me vaka na taviraki ni tautuba, boroboro, se ripeataki ni veika e vale. Navuca na vakarautaki ni veiqaravi oqo vei ira na noda lewe ni Lotu vakakina vei ira na sega ni vakabauta vata kei keda. Oti o ya, veivosakitaka vata kei ira na itabagone se na vakalougatataka vakacava na nodra matavuvale na nodra veiqaravi.

Vakayacora vata e vica na cakacaka ni veiqaravi ka vakayagataka vata e dua na ivakalomavinaka.

Tuva cake e dua na ituvatuva ni itavi ni veiqaravi—ena samaki ni lomanibai ni dua na yada se veiwatini qase, caka ni lacadrau me veisoliyaki, kei na so tale—mera vakacavara na itabagone mera rawata kina na gacagaca ni dua na ivakalomavinaka. Ni ra sa rawata kece na kena gacagaca, mera sota vata ka vakarautaka sara.

Vukea e dua ena tabanalevu me kila ni lomani tiko.

Biuta vuni eso na tiki ni pepa ni itukutuku veivakayaloqaqataki kei na loloma volekata se ena motoka, katuba e liu, se mata ni vale ni dua na lewe ni tabanalevu (me vakataki bisopi, dua na matavuvale vou, se matavuvale luluqa vakalotu). Me veivosakitaki na veika era vakila na itabagone ni ra cakava e dua na ka vinaka vua e dua tale. Mera na vakaraitaka vakacava na itabagone na nodra kauwaitaki ira eso ena nodra bula ena veisiga? ena nodra matavuvale? e koronivuli? Sureti ira mera cakava na vakasama oqo me dua na macawa ka mera qai wasea na veika era sotava.

Vulica na kila vakacakacaka ena nodra vakarautaki na itabagone me baleta na veiqaravi ni bula taucoko.

Tarogi ira na itabagone se o bisopi se o cei ena tabanalevu, tabana, se itikotiko e gadreva na veivuke (qarauna me kua ni veivosakitaki e dua na ka e dodonu me taqomaki). Cakava e dua na ituvatuva ni kila vakacakacaka e gadrevi me sotavi kina na gagadre oqo. Qai kerei ira na itabagone me ra raica na kila vakacakacaka e sega ni tu vei ira (e rawa ni oka kina na boroboro, ivakarau ni taravale rawarawa, culacula, teitei, kei na so tale). Tarogi ira na itabagone se kila vakacakacaka cava era vinakata me ra vulica me sotavi kina na veigagadre oqo. Tuva na sala me ra na vulica kina na itabagone na kila vakacakacaka eso oqo. E rawa ni oka eke na kerei ni dua na kenadau me mai veivuke, kunei kei na vakayagataki ni vidio ni veituberi, rawata e dua na ivola me baleta na ulutaga, kei na so tale.

Vakarautaka na kakana me baleti ira na via kana.

Tuva e dua na kumuni kakana ka soqoni kakana sega ni ca rawa ki na dua na baqe ni kakana se dua tale na isoqosoqo ka dau vukei ira na via kana. Navuca mo tarai ira na isoqosoqo oqori mo kila kina se mataqali kakana vakacava soti e dau gadrevi. Taleva ka veivosakitaka na veitikina ena Maciu 25:31–45. Na cava e vakavulica vei keda me baleta na veiqaravi na ka oqo?

Vulica mo veimaliwai vata, vuli mai na, ka qaravi ira na tamata e tuvakica na yagodra.

Sarava ka veivosakitaka e dua na vidio me baleta na nodra qaravi na tuvakica na yagodra, vaka na “Dayton’s Legs,” “For Madison,” se “Cheering Each Other On.” Sureti ira na itabagone kei na qase e tuvakica na yagodra ki na dua na bogi ni itaviqaravi veicuqeni eso, vaka na danisi, veiqitori se itaviqaravi ni veivakatakilai, se cakacaka ni liga eso. Vakarautaka eso na siteseni ni taviqaravi ka ra liutaka na ilawalawa eso ni tabagone. Nanuma matua mo na vakila vinaka na gagadre kei na ituvaki eso nei ira o qarava. Vakasamataka mo veitaratara kei na tabana ni vuli vakaitaukei se valenivolavola veikauwaitaki me baleta na madigi eso ni veiqaravi.

Vulica na qaravi ira na lewe ni matavuvale ena loloma kei na veidokai.

Sureti ira na isolisoli uabula kei ira na lewe ni matavuvale uabula tale eso mera vakaitavi ena dua na mataveivosaki ena vakavinakataki cake ni veimaliwai ena noda veimatavuvale. Ena rawa vakacava vei ira na veitacini kei na veiganeni mera veivolekati sara ni ra se gone? Navuca na saravi ni vidio “Two Brothers Apart.” Sureti ira na itabagone mera vakanananutaka yadudua me vica na miniti na veisau era na vakayacora vei ira na nodra lewe ni matavuvale.

Vulica e dua na kila vakacakacaka yaga ka vakayagataka mo qarava kina e dua ka vakaleqai tu.

Sureta e dua me vakavulici ira na itabagone ena dua na kila vakacakacaka me vaka na boroboro, meimei, veisautaka na waiwai ni motoka, ripea basikeli, botabotani, se teivaki ni dua na iteitei (navuca mo sureta e dua na itabagone se nodra itubutubu me vakavulica na kila vakacakacaka). Tuva e dua na sala me vakayagataki kina vei ira na tani na kila oqo.

Vulica na sauni ni vale ena vei vakatorocaketaki lalai ni lomanivale kei na kena ukutaki.

Vakayaloqaqataki ira na itabagone mera veivosaki kei na nodra itubutubu me baleta e dua na tiki ni nodratou itikotiko rau na vinakata me vakavinakataki, ka qai sureti ira na daunivakasala (vaka e dua na itabagone se itubutubu) me vakatavulica na kila matau e ganita, vaka na boroboro, tuvanaki ni taba eso, vakayagataki ni roka, cakacakataki ni kau, ka so tale. Solia vei ira na itabagone e dua na madigi mera vakatovotovotaka na kila matau. Vakayaloqaqataki ira mera vakayagataka na ka era vulica mera cakava kina na nodra itikotiko me totoka cake. Ena dua na itaviqaravi mai muri, sureti ira na itabagone mera wasea se vakaraitaka na iwalewale era a vakarairaivinakataka kina na nodra itikotiko.

Me dau dokai ka rokovi na valenilotu vakatabui.

Ni oti na veivosaki kei bisopi se dua tale na iliuliu, me qai samaki na valenilotu se dua tale na vale ni Lotu (e loma se rara). Kevaka me laki samaki na vanua ni sakaramede, me veivosakitaki na kena tabu na sakaramede. Lesia e dua me kauta i nodratou na isulu ni teveli, savata, lobika, ka kauta lesu mai ena Sigatabu.

Navuca mo raica eso na sala me na marautaki ka vakayalo na kena samaki na valenilotu. Me ivakaraitaki, sa rawa mo moica na cakacaka ni sasamaki oqo ki na dua na qito se veisisivi. Sa rawa talega mo talemuria na sasamaki oqo ena dua na itaviqaravi vakailawalawa marautaki.

Vukei ira na qase mera vakila ni ra lomani ka taleitaki tiko.

Sikovi ira na qase (ena dua na gauna digitaki se olidei). Sa rawa mo sikovi ira na tamata yadua ena nodra vale se sikova e dua na itikotiko ni veivukei se vakacegu mai na cakacaka. Navuca mo vakarautaka e dua na lagasere se ivakatagi se ivakaraitaki ni taledi me wasei. Kauta e dua na iloloma se ka vinaka kivei ira na qase yadua, se laki lagasere se qito me wasei. Ke o sikova e dua na itikotiko, me vakadonui taumada mai. Sa rawa talega mo vukica oqo me itaviqaravi ni veiqaravi ni itabagone mera veiqaravi ena vica na ka se lomani e dua na lewenilotu qase ni tabanalevu. Ni oti, kerei ira na itabagone mera veivosakitaka na veika e sotavi.

Vukei na matavuvale era vakaleqai tu ena gauna ni Siganisucu.

Soli iloloma ni Siganisucu kei na kakana ki na dua se so na matavuvale vakaleqai tu (oqo e rawa me caka galugalu ga). Veivosaki vata kei bisopi me laurai na veivuke e gadrevi ka vakayagataki na ilavo vakarautaki ni tabanalevu se cau mai vei ira na lewe ni tabanalevu. Ni oti na itaviqaravi, sureti ira na itabagone mera wasea na veika era vakila ni ra vakayacora na veiqaravi oqo. Me veivosakitaki na sala me tiko kina vei ira na yalo ni Siganisucu ena yabaki taucoko ni ra veiqaravi ka vakalougatataka na nodra bula na tamata.

Solia na gauna ki na goneyalewa yadua mera ciqoma na metali ni Veivakacaucautaki ni Goneyalewa, se cava ga na kedra ituvaki ni vakasama se vakayago era bolei kina.

Vakarautaka na itaviqaravi ni kalasi ni Goneyalewa mera vakacavara na lalawa ni Torocake Yadudua ena vukuna e dua na goneyalewa e vakaleqai tu vakayago se vakasama ena nomu tabanalevu se tabana. Me nanumi tiko me soli na madigi vei koya na goneyalewa vakaleqai tu na yagona me vakaitavi ka cau talega ena kena e rawata rawa.

Qarava na itikotiko raraba ka vakalougatataka na nodra bula era tiko kina.

Cakacaka vata kei ira na tamata ena itikotiko raraba me laurai na leqa mera na veivuke kina na itabagone. Mera na sota na itabagone kei ira na iliuliu ena itikotiko raraba, vakailesilesi ni matanitu, se tiko ena dua na soqo ni itikotiko raraba me vakataka ena dua na matabose ni siti. Vakarautaka e dua na veiqaravi ni veivakatorocaketaki me vukea na leqa ena itikotiko raraba. Eso na cakacaka o ya na kena vakavinakataki na vanua ni gade se rara, wiliwili vei ira na gonevuli, veisiko e valenibula, vakarautaka e dua na soli kakana se soli dra, kei na so tale. Ke gadrevi, tuvanaka me na dau vakayacori na vakavinakataki ni veika eso. Veivosakitaka na taro: Na cava na noda ilesilesi ena itikotiko raraba? Cava na vuna meda veiqaravi kina? (Raica na Mosaia 2:17.)

Veiqaravi ka taraicake na veimaliwai vata kei ira na qase sara ena itikotiko raraba.

Lesi ira yadua na itabagone mera sureta mai e dua sa qase sara sega ni vakawati se dawai e tiko volekati ira ki na dua na vakayakavi era vakarautaka na cauravou kei na goneyalewa. Ena gauna ni vakayakavi, me dabe tikiva o itabagone na tamata a sureta mai ka vulica na veika me baleti koya. Ni sa vakarau cava, me qai vakatakilaitaki nona itokani oqo o itabagone ka wasea e dua na italanoa se dua na ka a vulica baleti nona vulagi.

Navuca mo vakayacora na vakayakavi oqo ena dua na olidei taleitaki ni yabaki era na dau vakalougatataki kina e vuqa na tamata ena nodra laki vakayakavi vata kei na so na itokani.

Qaravi ira tale eso ni o marau voli.

Vakarautaka na ilawalawa eso ni tabagone vata e dua na lisi ni itavi veivuke e rawa, ka lesia na iwiliwili ni poidi kivei ira yadua ni vakatautaki ki na kena dredre. Lesia na ilawalawa yadua, ka veitomani kina e dua na iliuliu qase, mera sikova na veitikotiko voleka, gaunisala, se itikotiko veitikivi eso mera raica se vica na itavi veivuke e rawa ni ra vakacavara ena yasayasa oya ena dua na aua. Me ivakaraitaki, sa rawa ni ra samaka na benu ena dua na gaunisala se soli ira mera cavu co vua e dua. Me ra qai lesu taucoko mai na ilawalawa ni sa cava me na mai tauri na nodra poidi ka wasea na veika era sota kaya. Solia tale eso na poidi ki na itabagone e vakayaco veiqaravi ka a sega ni tiko ena lisi. Veivosakitaka na veitaro oqo: Na cava na noda itavi ena noda vanua vakaitikotiko? Cava na vuna eda veiqaravi kina? Raica na Mosaia 2:–17.)

Vakarautaka ka vakaraitaka na vakavinavinaka vei ira na tama.

Wasea vei ira yadua na ibalebale nei nomu Ta vei iko. Ena kuoramu se kalasi, tuva na kena vakaraitaki na vakavinavinaka vei ira na tama ena loma ni tabanalevu se tabana. Oqo eso na vakatutu:

Tara cake ka vakaraitaka nomu vakavinavinakataki ira na tina.

Me veiwaseitaki na kena ibalebale o tinamu vei iko. Vakakuoramu se kalasi, tuvanaka ka vakayacora e dua na veiqaravi mo ni vakavinavinakataki tinamuni ena tabanalevu se tabana. Oqo e so na vakasama:

• Cakava e dua na ivola ni itaba kei na itukutuku e vakaraitaka nomu vakavinavinakataki tinamu tiko.

• Cakava e dua na vidio ko tukuna kina ni ko lomani ira. Sureti tinamuni mera mai sarava vata kei kemuni na vidio.

• Teivaka e dua na iteitei ni dua na tina ena tabanalevu se tabana.

• Volodia mo vukea e vica na tina ena tabanalevu se tabana ena nodra raici na luvedra ena dua na yakavi.

• Vakarautaka e dua na vakayakavi nodra na tina, ka sureta e vica na tina mai na tabanalevu se itikotiko raraba. Solia na icocovi vei ira yadua e tiko kina, me dolei kina na nodra veiqaravi vakatina.

• Sureti ira na tinamuni ki na Muavata ka me vakayacori e dua na qito se sotasota.

• Vulica e dua na sere baleti ira na tina o rawa ni lagata ena gauna ni soqoni ni sakaramede ena Siga ni Tina.

• Mera veisisivi na itabagone me laurai o cei e levu duadua na nona cakacaka e vale baleti tinadra ena dua na macawa.

Mo raica na madigi eso mo qaravi ira kina na vakaleqai tu.

Sikova e dua na itikotiko ni Lotu se isoqosoqo ni itikotiko raraba e vakarautaka na nodra vakacokotaki se vukei na dravudravua kei na vakaleqai (me vakataka na ilololo nei bisopi, nodra itikotiko e sega nodra vale, se vale ni luveniyali). Kerea e dua e cakacaka e kea me vakasarasarataki iko, ka vakamacalataka na veika era cakava tiko ena nodra vukei na vakaleqai tu. Mo raica na mataqali veivakatorocaketaki cava mera na veivuke kina na itabagone ena vale oqo. Me veivosakitaki na ivakarau eso a veiqaravi kina na iVakabula kei na ivakarau meda na vakataki Koya kina.

Me tiki ni noda bula na qaravi ira eso, oka kina noda matavuvale.

Vakailawalawa, veivosakitaka na sala mera veiqaravi na itabagone ena nodra matavuvale se dua tale na matavuvale. Navuca mo vola na veika e gadrevi ena tabanalevu mai na soqoni ni matabete se iSoqosoqo ni Veivukei. Solia vei ira na itabagone e dua na kaleda ni dua na macawa e lala tu. Mera qai digitaka na veiqaravi eso me ra cakava ki na nodra matavuvale se dua tale ena vitu na siga e tarava ka mera vola ena nodra kaleda. Sureti ira mera vola ena ivolaniveisiga na veika era vakila ni ra veiqaravi. Ni cava na vitu na siga, me talemuri ena dua na itaviqaravi me wasei kina na veika sotavi kei na veika e vakilai.