iTavi Mai Muri
Madigi ni cakacaka

iNaki
Vulica na madigi ni cakacaka digitaki e tiko rawa ka tuvanaka mo vakasaqarai ira.
iVakamacala
Tarogi ira na itabagone na mataqali cakacaka cava era taleitaka, ka navuca mo sureti ira na lewe ni tabanalevu era duidui cakacaka mera mai wasea na veika era cakava kei na sala ni kena rawati na cakacaka o ya. Navuca mo vakarautaka e dua na vakadidike ni cakacaka e taleitaki vei ira na itabagone me vukei ira mera vakadeitaka na mataqali cakacaka cava e ganiti ira. Sa rawa talega mo vakarautaka se sikova e dua na ivakaraitaki ni cakacaka me vakatakilaitaki vei ira na itabagone na cakacaka era sa tu. Vakayaloqaqataki ira na itabagone mera vakarautaka nodra taro ni bera na ivakaraitaki. Me veivosakitaki ni gumatuataki na vuli se lalawa vakacakacaka cecere ena vakarautaki ira na itabagone ki na ilesilesi vaka-itubutubu ka dauniveiqaravi ena veisiga ni mataka.
Sikovi e dua na vanua ni cakacaka

iNaki
Vulica me baleta e dua na itavi vakacakacaka se tabana ni vuli.
iVakamacala
Vakaraici ira na itubutubu ni tabagone ka rawa ni na vakatavulici ira na itabagone me baleta na nodra veika vakacakacaka. Kerei ira mera vakaraitaka vei ira na itabagone e dua na rai raraba ena veimataqali cakacaka cava sa tiko ena tabana oya, na kila-ka vakavuli e gadrevi ena mataqali cakacaka vaka oya, ka so tale. Kevaka e rawa, laivi ira na itabagone mera sarasara ena vanua ni cakacaka. Veivosakitaka na iwalewale ena vakarautaki ira kina na itabagone na sasagataki ni vuli se na inakinaki torocake eso me baleta na veitavi mai muri vaka-itubutubu ka dauveivakarautaki.
Sikovi e dua na koliji se koronivuli ni vulicakacaka

iNaki
Vakamatautaki iko ki na dua na itikotiko ni koliji ka uqeti iko mo tosoya nomu vuli torocake.
iVakamacala
Sikova e dua na itikotiko ni koliji ni vanua se koronivuli ni vuli cakacaka ka vulica na veika sotavi ni bula e koliji kei na veimadigi vakavuli. Vakataroga na veika-lavaki, sikolasivi, veika vakailavo, kei na sala ni rawa ni toso cake vakacakacaka. Veivosakitaka na veisala e rawa ni vakarautaki ira kina na itabagone ena nodra itavi vakaitubutubu kei na dauveisusu na nodra qarava tiko nodra lalawa vakavuli kei na cakacaka.
Boro vale

iNaki
Veiqaravi ena gauna vata e vulici tiko kina na vakavinakataki kei na maroroi ni vale.
iVakamacala
Sureta e dua na dauboroboro me mai vakaraitaka ka vakavulica na iwalewale matau ni boro vale. Ena ruku ni veidusimaki ni bisopi, digia nona vale e dua e gadreva tu ka tuva mera laki boroya e dua na rumu, bai, lalaga, se dua tale na yasana o ira na itabagone kei ira na daunivakasala. Navuca na tarogi ni taro: na cava o vakila ena nomu veiqaravi? Ena vukei au vakacava ena noqu bula rawati au na kilai ni boroboro? Na cava e so na isema ni boroboro kei na ivakavuvuli ni kosipeli? Vakauqeti ira na itabagone mera vakaitavi ena dua na boroboro vata kei ira na nodra matavuvale.
Dokai rau nomu itubutubu

iNaki
Vaqaqacotaki na veimaliwai kei na dokai ni itubutubu.
iVakamacala
Mera kau itaba mai kei na iyaya taukeni na itabagone me baleti ira na nodra itubutubu. Mera tarogi rau na nodra itubutubu se rau a sota vakacava, a vakacava tu na gauna ni nodrau tubu cake, nodrau rawaka, kei na gagadre eso. Mera kauta mai na itabagone na sere taleitaki ni nodra itubutubu me mai vakatagitaki se lagati ki na ilawalawa. Sureti ira na itubutubu ni itabagone ki na soqoni, ka me vakilaitaki ira yadua na itabagone ni ra vakayagataka na iyaya era kumuna mai. Ni oti na veivakilai, kerei ira na itabagone mera cavuta se vola na veika era taleitaki ira kina na itubutubu ka vakaraitaka na nodra vakavinavinaka me baleta na nodrau solibula kei na loloma. Tinia na itaviqaravi ena kena veivosakitaki na vuna e vakaroti keda kina na Kalou meda “rokova na tamamu kei na tinamu.” Mera raica na itabagone na sala mera kila ka doka kina na Tamadra Vakalomalagi.
E vale ni dodonu

iNaki
Vulica na iwalewale ni kena samaki e dua na vale ni dodonu.
iVakamacala
Vulica ena marau kei na vakasama vovou mai vua e dua na daunivakasala na kila ni kena tuvanaki ka vakasavasavataki taumada na vale. Me ivakaraitaki, me vaka e dua na qito se veisisivi na kena caka na sasamaki. Me laurai na iyaya e gadrevi kei na iwalewale dodonu me vakadeitaka tiko na dodonu ni vale. Me veivosakitaki na veivakalougatataki e yaco mai ena kena vakadeitaki tiko na vale ni dodonu. Ni sa vulici oti na kila matau, vakayagataka mo qarava kina e dua ka vakaleqai, se samaka na veirumu ni valenilotu ka vakamatautaka.
iTubutubu ni mataka

iNaki
Vulica na sala ni nodra taqomaki na gone.
iVakamacala
Vakayacora e dua na semina ni qaravi gone me vulici kina na nodra karoni taumada na gonelalai. Qitora eso na qito era na taleitaka na gone, tauyavutaka e dua na sala e ivakatatao mera vulica na gone na tataqomaki, se vulica ka tukuna eso na italanoa ni gauna ni moce, se sere mera marau na gone. Tinia na itaviqaravi ena kena veivosakitaki na sala eso mera vakavakarau kina na itabagone mera itubutubu ivalavala dodonu mai muri. Sureti ira na itabagone mera vakayacora na kila oqo ena nodra meimei, volanitia ena isususu, se sala tale eso.
iWalewale ni saumi vuli

iNaki
Vakavakarau vakailavo me baleta na vuli torocake.
iVakamacala
Me dua na daunivakasala ni koronivuli se dua mai na valenivolavola ni qaracakacaka ena nomu yasana me na veivosakitaka na madigi eso ni sikolasivi kei na veika vakailavo e tu vei ira na gonevuli. Veivosakitaka na iLavo Vure ni Vuli kevaka e taurivaki ena nomu yasana. Vakayaloqaqataki ira na itabagone mera tuvatuvaka ena iwalewale ni nodra saumi vuli. Oqo e rawa ni oka kina na tauri ni dua na cakacaka kei na vakabulailavo me baleta na vuli torocake, ni navuci na ka ena gadrevi mera cakava ni rawata e dua na sikolasivi, se na vakadeitaki ni veivuke vakailavo. Kevaka e rawa, solia kivei ira na itabagone na gauna mera vakatovotovotaka kina na vakaleweni ni volakerekere. Veivosakitaka na iwalewale ena vakarautaki ira kina na itabagone na sasagataki ni vuli se na inakinaki torocake eso me baleta na vei itavi mai muri vaka-itubutubu ka dauveivakarautaki.
Kila ni vulici ni ivolanikalou

iNaki
Vulica na kila ni vuli me vakayagataki e vale, lotu, semineri, kei na koronivuli.
iVakamacala
Sureta e dua na iliuliu, itabagone, se qasenivuli ni semineri me vakamacalataka na vulici ni ivolanikalou. Me vakaraitaka o koya na makataki ni ivolanikalou, vola itukutuku, vulici ni ulutaga, volai ni ivolanikalou, kei na so tale ena ivakarau, ni vuli-tara. Solia ki na itabagone e dua na tikina lavetaki ni ivolanikalou mera vakamatautaka kina. Mo qai sureta e dua na qase me vakamacalataka na kena rawa me vakayagataki na iwalewale oqo ki na sasaga vakavuli tale eso.Solia ki na itabagone e dua na itukutuku talei se italanoa mera vakamatautaka kina. Veivosakitaka ni vuli vakayalo kei na kena vakayago e rau sema vata.
Kilaka vakalaiberi

iNaki
Vulica na kedra ivakavakayagataki vinaka duadua na veiyaya ena dua na laiberi ni vanua.
iVakamacala
Sikova e dua na laiberi ni vanua mo vulica kina na veiyaya era vakarautaki tu me vukei ira na gonevuli ena nodra ilakolako vakavuli (raica na V&V 88:118). Ena ruku ni nona veidusimaki na daunivola, sarava wavoki na laiberi ka vakamatautaki iko ki na ivakarau kei na idusidusi ni kena ivakavakayagataki vakavinaka na iyaya eso. Sa rawa mo vulica talega na vei-kila vakacakacaka me baleta na vaqaqara e mana cake ena Initaneti.
Maroroi ni itikotiko

iNaki
Taracake na maqosa vakacakacaka ni kena vakatoroicaketaki ka maroroi vinaka e dua na vale.
iVakamacala
Me dua na iliuliu itabaqase se qasenivuli ni itabagone me vakavulica e vica na kila matau ena cakacaka e vale, me vaka na yayani, culacula, matai ni wai, kilai kei na ivakavakayagataki ni iyaya ni cakacaka, kei na so tale. E rawa ni caka e dua na veisisivi vakaveitokani me ra tovolei kina na gone ena totolo kei na vinaka ni nodra rawa ni vakaotia na cakacaka eso oqo. Veivosakitaka na vuna era bibi kina na kila matau eso oqo me baleta na nodra rawata vakavinaka na itavi vakaitubutubu ena veisiga ni mataka.
Mataveivosaki ni Veika Vakatama

iNaki
Vulica na yavunibula me tarai cake se yavunibula me laurai vua e dua me na watina.
iVakamacala
Sureta e vica na tama kei na tina mera mai vakaitavi ena dua na mataveivosaki me baleta na cava me na cecere kina e dua na tama. Na sala cava mera liutaka, vakarautaka, ka taqomaka kina na nodra matavuvale na tama ka vukei watidra mera cakacaka vata? Vakayaloqaqataki ira na itabagone mera taroga na veika vakatama. Sa rawa mera solia ni bera ni tekivu. Navuca mera taroga na itabagone na veika e tarai ira ka mera qai sauma mai na tama na iwalewale era na walia kina.
Na veika vakailavo

iNaki
Mo bularawati iko vakailavo oqo ka vakavakarau ki na siga ni mataka.
iVakamacala
Navuca e dua na itukutuku dina me vukei ira na itabagone mera kila deivaki na isau ni bula. Veivosakitaka na bibi ni noda bula ga ena ilavo e rawati mai. Vulica mo tauyavutaka ka bulataka e dua na tuvailavo, oka kina na saumi ni ikatini kei na isolisoli eso, maroroi ilavo me baleta na siga ni mataka, kakua ni dinau e tiko na kena tubu se kadi ni dinau, kila deivaki na dinau ni gonevuli, ka bula galala mai na dinau. Wasea na sala ni da bularawati keda vakailavo ena vagalalataki keda meda veiqaravi ka veivakalougatataki vei ira na tani.
Siteseni ni kila na vulici ni ka

iNaki
Vakatorocaketaka na kila vakavuli ka rawa ni vukei ira na itabagone e koronivuli ena gauna oqo ka vakakina ena gauna ni bula mai muri.
iVakamacala
Sureta e dua na qasenivuli, dauveivakavulici, se gonevuli sa rawata nona vuli me vakavulica ka vakaraitaka na iwalewale ni vulici ni kila na vulici ni ka. Vakarautaka vei ira na itabagone na madigi ni vakatovotovotaki ni kila oqo. Navuca na vakaturi ni veisiteseni era dau vakatovotovotaka kina na itabagone na kila vakacakacaka me vaka na wiliki ni vei tikina veibolei, volavola, tuvai ni ivakamacala, vuli lesoni ni veitarogi, vola italanoa, vuli wiligusu, kei na so tale. Vakatiki ni dua na itaviqaravi, wilika ka veivosakitaka na ivakasala ena Vunau kei na Veiyalayalati 88:118.
Vakaraitaki vakasaqa

iNaki
Wasea na taledi ka vakamatautaka na vakasaqari ni kakana eso.
iVakamacala
Mera vakarautaka na iliuliu ni itabagone kei na matavuvale na isaluwaki talei ni matavuvale ka me laukana ena dua na vakayakavi. Vakarautaka na icocovi ena veimataqali iwasewase, me vakataka na kena e rairai totoka duadua, kana vinaka, vakaisaluwaki bulabula, cecere duadua, kei na so tale. Navuca mera tiko na kena daunilewa mai na itabagone, iliuliu ni itabagone, kei na iliuliu ni tabanalevu. Sa rawa mo sureti ira kina na itubutubu. Me veivosakitaki na yaga ni kana bulabula se sala mo vakayagataka na vakasaqa mo qaravi ira na tani.
Vakatovotovotaki ni lotu vakamatavuvale

iNaki
Vulica rawa oqo na vakavulici ni kosipeli e vale.
iVakamacala
Ni bera na itaviqaravi, mera digia na itabagone e dua na iulutaga vakosipeli, ka soli vakasama ena vulici ni ulutaga oqori ena lotu vakamatavuvale. Sa rawa mera kauta mai na veivakasama ni ka era sa cakava ena nodra dui matavuvale.
Lesi ira na itabagone se ilawalawa tabagone mera vakavakarau ena so na ka ni lotu vakamatavuvale (me ivakaraitaki, ivolanikalou, sere, masu, lesoni, itaviqaravi, ivakalomavinaka). Ena gauna ni nomuni itaviqaravi, mera vakaitavi na itabagone ena nomu ilesilesi eso ena nomudou vakotovotovotaka na lotu vakamatavuvale. Qai cakava e dua na kato ni lotu ni matavuvale mera kauta i vale. Me toka ena kato e dua na jati ni ilesilesi, iyaya ni lesoni, idusidusi ni itaviqaravi kei na icakacaka ni vakalomavinaka. Veivosakitaka na bibi ni vakaitavi ena lotu vakamatavuvale ena gauna oqo ka me rawa ni yaco kina me dua na iyaragi vinaka ena vaqaqacotaki ni veimatavuvale mai muri.
Vakavakarau ki na vakamau ena valetabu

iNaki
Vakavakarau ki na dua na vakamau e marautaki, ka tawamudu ena kena lalawataki mo dua na tamata vakawati ivalavala dodonu.
iVakamacala
Sauna e dua na rumu ni valenilotu ena iyaloyalo ni valetabu, vakabibi na valetabu e voleka ena nomu itikotiko. Sureti rau na nomu itubutubu ki na itaviqaravi. Sa rawa mo tarogi ira na daunivakasala kei na itubutubu mera kau iyaloyalo mai ni nodra vakamau kei na nodra isulu se sutu era a dara ena siga ni vakamau. Ena veivakadonui nei bisopi se peresitedi ni tabana, kerea eso na itubutubu mera na mai vosa baleta na veiyalayalati ni vakamau ena valetabu. Kerea mera wasea na nodra a vakavakarau ki na vakamau, nodra digitaka o cei mera vakamautaka, kei na sala mera vakaukauwataka kina na nodra vakamau. Sureta nomu kalasi se kuoramu mera lalawataka na nodra vakavakarau ki na vakamau ena valetabu ka doka na veiyalayalati ni vakamau.
Vaqara cakacaka
iNaki
Vulica na kena kunei ka rawati na cakacaka.
iVakamacala
Sureti koya na daunicakacaka ni tabanalevu me wasea vei ira na itabagone na sala mera vakarautaki ira kina na tamata mera kune cakacaka. Kerei koya na daunicakacaka me vukei ira na itabagone ena so na kila taumada ni vaqara cakacaka (me vakataka na veikilai, veivakatarogi, se ivolatukutuku ni rawa-ka) kei na vakasama (me vakataka na isulusulu kei na sasauni kei na ivakarau ni yalomaravu kei na nuidei). Sa rawa mera vakatovotovotaka vakai ira na itabagone na iwalewale ni kila oqo (me vakataka, na veivakatarogi e dramataki). Sa rawa mo solia talega na gauna mera dui vakarautaka na nodra ivolatukutuku ni rawa-ka se vakatovotovotaka na vakaleweni ni fomu ni kere cakacaka. Me veivosakitaki na duidui cakacaka ena rawa me vakayaco-ka ki na nomu matavuvale kei na itaviqaravi ni Lotu.
Veitalanoa vakailawalawa ena bula vakatina

iNaki
Vulica na veika vinaka mo tara cake se na veika vinaka mo vaqara vua me na watimu ni mataka.
iVakamacala
Sureta e vica na tina kei na tama me ra vakaitavi ena dua na veitalanoa vakailawalawa se na cava ena vakavuna me dua e tina cecere. Era na susuga vakacava na luvedra, vakavulica na nodra matavuvale, ka vukea na watidra ni ra veitokani vakatautauvata? Sureti ira na itabagone me ra taroga me baleta na bula vakatina. E rawa ni ra vakauta rawa mai. Navuca me ra taroga na itabagone me baleta na ituvaki eso ka me ra qai sauma na tina ena sala era a sotava kina.
Vulica na vakasaqa

iNaki
Vulica mo tuvanaka ka vakarautaka na kakana bulabula.
iVakamacala
Sureta e dua na dauvakasaqa ena nomu itikotiko raraba me mai vakavulici ira na itabagone ena kena tuvai na kakana, voli ni kakana, kei na kila taumada ni ivakarau ni vakasaqa. Ena dua na itaviqaravi talevilesu, me so na ilawalawa mera vakarautaka e vica na ivakarau ni dua na kakana. Ni mai marautaka vata na kakana ka wasea vei ira na tani e lewe ni tabanalevu. Me veivosakitaki na bibi ni kena kilai taumada na vakarautaki ni kakana ka me yaga vei keda kei ira na tani.