Seminelí
Ko Hono Fakaleleiʻi e Ngaahi Ongo ʻo e ʻItá: Ko e Fakafeangai ki he ʻItá ʻaki e Muimui ki he Fakamoʻuí


“Ko Hono Fakaleleiʻi e Ngaahi Ongo ʻo e ʻItá: Ko e Fakafeangai ki he ʻItá ʻaki e Muimui ki he Fakamoʻuí,” Fuakava Motuʻá – Tohi Lēsoni ʻa e Faiako Seminelí (2026)

“Ko Hono Fakaleleiʻi e Ngaahi Ongo ʻo e ʻItá: Ko e Fakafeangai ki he ʻItá ʻaki e Muimui ki he Fakamoʻuí,” Fuakava Motuʻá – Tohi Lēsoni ʻa e Faiako Seminelí

Moʻui Lelei Fakatuʻasinó mo Fakaelotó: Lēsoni 186

Ko Hono Fakaleleiʻi e Ngaahi Ongo ʻo e ʻItá

Ko e Fakafeangai ki he ʻItá ʻaki e Muimui ki he Fakamoʻuí

The Old Testament characters Jacob and Esau embracing one another. A desert landscape is portrayed in the background.

ʻOku angamaheni pē ke aʻusia ʻa e ongoʻi ʻitá. Neongo he ʻikai ke tau lava ʻo mapuleʻi ʻa e ngaahi tūkunga ʻokú ne fakatupu ʻetau ongoʻi ʻitá, ka te tau lava ʻo fili ʻa e founga ʻetau fakafeangai ki aí. ʻI heʻetau tafoki kia Sīsū Kalaisí, te Ne lava ʻo tokoniʻi kitautolu ke tau tali ʻo hangē ko ia naʻá Ne mei faí. ʻE lava ke tokoni ʻa e lēsoni ko ʻení ke muimui ʻa e kau akó ki he sīpinga ʻa Sīsū Kalaisí ʻi he taimi ʻoku nau aʻusia ai ʻa e ongoʻi ʻitá.

Teuteu ʻa e tokotaha akó: Fakaafeʻi e kau akó ke lisi ha ngaahi tūkunga ʻe ala ʻahiʻahiʻi ai kinautolu ke fehangahangai mo e ʻitá. Te nau lava foki ʻo vakavakaiʻi pe ko e hā e tuʻo lahi ʻo ʻenau ʻitá mo e founga ʻoku nau mapuleʻi ʻaki e ngaahi ongo ko ʻení.

Ngaahi ʻEkitivitī Ako ʻOku Ala Fakahokó

Tātānaki ʻa e ʻitá

Fakakaukau ke fakaʻaliʻali ʻa e fakatātā ko ʻení ʻi he palakipoé pe ʻomi ki he kalasí ha kapa inu ʻoku teʻeki fakaava. ʻI hoʻomou aleaʻi ʻa e fehuʻi ko ʻení, te mou lava ʻo luluʻi ʻa e kapá, kae ʻoua ʻe fakaava ia.

Soda Can
  • Ko e hā ʻoku hoko ʻi loto ʻi ha kapa inu ʻoku teʻeki fakaava kapau te ke toutou luluʻi ia? Ko e hā ʻe hoko kapau te ke fakaava ia?

Fakakaukau ke fakaʻaliʻali ʻa e fakatātā ko ʻení. Kapau naʻá ke haʻu mo ha kapa inu peá ke luluʻi ia, ʻoua naʻa fakaava ia; te ke lava ʻo hokohoko atu hono fakaʻaliʻali iá lolotonga e lēsoní.

Thirsty man opens a can of shaken up beer during picnic
  • Ko e hā ha ngaahi founga te ke lava ai ʻo fakahoa e sīpinga ko ʻení ki he ongoʻi ʻitá?

Kapau ʻoku fiemaʻu tokoni ʻa e kau akó, te ke lava ʻo fakamatalaʻi ange ʻe lava ke fakafofongaʻi kitautolu ʻe he kapá, pea ʻe lava ke fakafofongaʻi ʻe he inú ʻa e ngaahi ongo ʻoku tau maʻú. ʻE lava ʻe hono luluʻi ʻo e kapá ʻo fakahaaʻi ʻa e ngaahi ngāue, ngaahi tūkunga, pe ngaahi meʻa ʻoku hoko ʻa ia ʻe lava ke ne fakatupu ha tātānaki ʻa e ʻitá(ngaahi ongoʻi ʻita) ʻi loto ʻiate kitautolu.

ʻOku foua ʻe he tokotaha kotoa pē ʻa e ʻitá. Hangē pē ko e angamaheni ke fakalalahi ʻa e mālohi ʻo e ʻeá ʻi loto ʻi ha loto kapa inu kuo luluʻí, ʻoku angamaheni pē ke tau aʻusia e ngaahi ongo ʻitá. Ka te tau lava ʻo fili e founga ke tau fakafeangai ʻaki ki he ngaahi ongo ko ʻení.

Fakalaulauloto ki he ngaahi fehuʻi ko ʻení:

  • Mei he meʻafua ʻo e 1 ki he 5 (1=maʻulalo; 5=māʻolunga), ko e hā hono tuʻo lahi hoʻo ʻitá? ʻE fakafuofuaʻi fēfē nai ʻe he niʻihi kehé ʻa e tuʻo lahi hoʻo ʻitá?

  • Ko e hā hoʻo fakafeangai lahi taha ʻi he taimi ʻoku hoko mai ai e ngaahi ongoʻi ʻitá?

ʻI hoʻo ako he ʻaho ní, fekumi ki ha fakahinohino mei he Laumālie Māʻoniʻoní ke tokoniʻi koe ke ke ʻiloʻi ʻa e founga ʻe tokoniʻi ai koe ʻe he Tamai Hēvaní mo Sīsū Kalaisi ke ke mapuleʻi ʻa e ngaahi ongo ʻo e ʻitá.

Ngaahi nunuʻa ʻo e ngāue ʻi he ʻitá

Ki ha sīpinga mei he folofolá ʻo e ngaahi nunuʻa ʻo e ʻitá, fakakaukau ke aleaʻi ʻa e talanoa kia ʻĪsoá ʻi he Sēnesi 27. Kapau kuo ʻosi ako ʻe he kau akó ʻa e talanoa ko ʻení ʻi he Lēsoni 30: “Sēnesi 25–27,” te ke lava ʻo fakaʻaongaʻi ha talanoa kehe, hangē ko e talanoa ʻo Keiní (vakai, Mōsese 5:21–23, 26–27, 32) pe ʻAsá (vakai, 2 Fakamatala Meʻa Hokohoko 16:7–13).

Ke tokoni ke mahino ki he kau akó ʻa e talanoa ʻo ʻĪsoá, fakakaukau ke fakaʻaliʻali ʻa e fakatātā ko ʻení pea fakaafeʻi e kau akó ke vahevahe ʻa e meʻa ʻoku nau ʻilo fekauʻaki mo iá. Hili iá pea lau pe fakamatalaʻi fakanounou ʻa e palakalafi ko ʻení. Pe ko hoʻo huluʻi ʻa e “Jacob and Esau” (taimi 1:10 ki he 1:53) mei he ChurchofJesusChrist.org.

2:5
Esau and Jacob working

Naʻe ʻi ai ha ongo māhanga tangata ʻa ‘Aisake mo Lepeka, ko ʻĪsoa mo Sēkope. ʻI he hoko ʻa ʻĪsoa ko e lahi tahá, naʻe ʻi ai ʻene totonu ki he tāpuaki tukufakaholo ʻo ʻene tamaí. ʻE ʻuhinga ʻa e tāpuaki ʻo e ʻuluaki fohá ʻe maʻu ʻe ʻĪsoa ʻa e koloa ʻa ʻene tamaí pea hoko ko e tauhi mo e taki fakalaumālie ʻo e fāmilí. Koeʻuhí ko e ngaahi ngāue taʻemāʻoniʻoni ʻa ʻĪsoá (vakai, Sēnesi 25:31–34; 26:34–35), naʻe foaki kia Sēkope ʻa e tāpuaki ʻo e ʻuluaki fohá (vakai, Sēnesi 27:1–33).

Lau ʻa e Sēnesi 27:41–45, ʻo kumi e meʻa naʻe fai ʻe ʻĪsoa ʻi heʻene ʻilo naʻe foaki ʻe heʻene tamaí ʻa e tāpuaki ʻo e ʻuluaki fohá kia Sēkopé.

  • Ko e hā ʻa e ola ʻo e ʻita ʻa ʻĪsoá?

  • Ko e hā ha ngaahi nunuʻa kehe ʻe lava ke aʻusia ʻe ha taha ʻi haʻane ngāue ʻita?

Mahalo ʻe tokoni ke fakamatalaʻi ange naʻe māvahevahe ʻa e ongo tautehina ko ʻení ʻi ha taʻu ʻe 20 kae ʻoua kuo faifai peá na fakalelei (vakai, Sēnesi 33:4).

Ko e sīpinga ʻa e Fakamoʻuí

Fakakaukau ke vahevahe e kau akó ke tauhoa, pea lau ʻe he tokotaha ako takitaha ʻa e ngaahi potufolofola ʻi laló. Hili iá, ʻe lava ke aleaʻi ʻe he hoa takitaha ʻa e founga te ne tali ai ʻa e fehuʻi ʻi laló.

Lau ʻeni, ʻo kumi e meʻa ʻokú ke ako fekauʻaki mo e fakafeangai ki he ongoʻi ʻitá:

Saame 103:8

Lea Fakatātā 16:32

  • Te ke fakamatalaʻi fakanounou fēfē ʻa e meʻa te tau lava ʻo ako fekauʻaki mo e fepaki mo e ʻitá?

    Tokoni ke ʻiloʻi ʻe he kau akó ha moʻoni hangē ko ʻení: ʻI he taimi ʻoku tau fakatuotuai ai ki he ʻitá, ʻoku tau muimui ki he sīpinga ʻa e ʻEikí.

  • Ko e hā ʻene ʻuhinga kiate koe ke fakatuotuai ki he ʻitá?

Fakakaukau ki ha sīpinga naʻe fakatuotuai ai ʻa Sīsū ki he ʻitá.

Kapau ʻoku fiemaʻu tokoni ʻa e kau akó, te ke lava ʻo tataki kinautolu ki ha ngaahi sīpinga hangē ko ʻení:

  • ʻE tokoni fēfē ia ki ha taha ke vakai ki he founga ʻo e fakafeangai ʻa Sīsū ʻi he ngaahi tūkunga ko ʻení?

Ngaahi sitepu ki hono mapuleʻi ʻo e ʻitá

ʻE lava ke tokoni ʻa e konga ko ʻeni ʻo e lēsoní ki he kau akó ke nau akoako fakahoko ʻa e ngaahi sitepu ko ʻeni ki hono mapuleʻi ʻo e ngaahi ongo ʻitá:

  1. Fakatokangaʻi ʻa e meʻa naʻá ne fakatupu ʻa e ongoʻi ʻitá.

  2. Feinga ke ʻiloʻi e ngaahi ongo fakaelotó.

  3. Fili ha ngaahi founga ke fakamokomoko hifo ai.

fakaʻilonga seminelí Ke tokoni ke ako e kau akó ke mapuleʻi ʻa e ʻitá ʻi heʻenau hoko ko ha ākonga ʻa Sīsū Kalaisí, tufa ʻa e laʻipepa tufa ko e “Ngaahi Sitepu ki hono Mapuleʻi ʻo e ʻItá.” Koeʻuhí ʻoku ʻeke ʻe he laʻipepa tufá ha ngaahi fehuʻi fakatāutaha, ʻe lava ke fakakakato fakafoʻituitui ia ʻe he kau akó. Pe te nau ngāue tautau toko ua, pea faʻa kiʻi taʻofi ke fakakakato ʻa e ngaahi fehuʻi fakafoʻituituí.

Fakaʻosí

Hili hono fakakakato ʻe he kau akó ʻa e laʻipepa tufá, fakakaukau ke ʻeke ange ʻa e ngaahi fehuʻi fealēleaʻaki ko ʻení ʻo ka faingamālie ʻa e taimí:

  • Ko e hā naʻá ke ako he ʻahó ni ʻe lava ʻo tokoni ki ha taha ʻoku fefaʻuhi mo hono mapuleʻi ʻene ʻitá?

  • Ko e hā ha ngaahi aʻusia kuó ke maʻu pe ko ha niʻihi kehe ʻi hono mapuleʻi ʻo e ʻitá ʻi ha founga faka-Kalaisi?

Mahalo ʻe ongoʻi ʻe ha kau ako ʻe niʻihi ʻoku faingataʻa ke ʻoua te nau ʻita. Fakakaukau ke fakaʻosi ʻaki hano fakaafeʻi kinautolu ke lau ʻa e ʻEta 12:27, ʻo kumi e founga ʻe lava ke tokoniʻi ai ʻe Sīsū Kalaisi ha taha ʻoku fefaʻuhi mo ha faʻahinga vaivai pē. Fakamoʻoni ange koeʻuhí ko e Fakalelei ʻa Sīsū Kalaisí, te Ne lava ʻo liliu hotau ngaahi vaivaí ko ha ngaahi mālohinga—kau ai hono mapuleʻi ʻetau ʻitá.