Seminelí
Sēnesi 25–27: Sēkope mo ʻĪsoa


“Sēnesi 25–27: Sēkope mo ʻĪsoa,” Fuakava Motuʻá – Tohi Lēsoni ʻa e Faiako Seminelí (2026)

“Sēnesi 25–27: Sēkope mo ʻĪsoa,” Fuakava Motuʻá – Tohi Lēsoni ʻa e Faiako Seminelí

Sēnesi 24–33: Lēsoni 30

Sēnesi 25–27

Sēkope mo ʻĪsoa

Esau sells his birthright to Jacob for a bowl of pottage.

ʻI hono fāʻeleʻi e ongo māhanga ʻa Lepeka mo ʻAisake ko Sēkope mo ʻĪsoá, naʻe faka0hoko ai ʻa e talaʻofa fakafuakava ʻo hona hakó. ʻI he hoko ʻa ʻĪsoa ko e māhanga lahí, naʻá ne mei maʻu ai e totonu ki he ngaahi talaʻofa ʻoku foaki ki he ʻuluaki fohá. Ko e meʻa fakamamahí, naʻe ʻikai ke fakamuʻomuʻa ʻe ʻĪsoa hono ngaahi tāpuaki taʻengatá, ka naʻá ne feinga ke fakafiemālieʻi ʻene ngaahi holi fakamāmaní. ʻE lava ke tokoni e lēsoni ko ʻení ki he kau akó ke fakamahuʻingaʻi e ngaahi tāpuaki taʻengata ʻa e ʻEikí kae ʻikai ko e ngaahi holi fakamāmaní.

Teuteu ʻa e tokotaha akó: Poupouʻi e kau akó ke vakavakaiʻi ʻi he faʻa lotu ʻa e potupotutatau ʻo ʻenau moʻuí ʻi he vahaʻa ʻo e ngaahi meʻa ʻa e ʻOtuá (hangē ko e lotú, ako folofolá, ʻekitivitī ʻa e siasí) mo e ngaahi meʻa ʻo e māmaní. Fakaafeʻi kinautolu ke feinga ke ʻiloʻi ha faʻahinga fakatuta fakamāmani pē ʻokú ne tohoakiʻi ʻetau tokangá mei he ngaahi meʻa ʻoku taʻengatá.

Ngaahi ʻEkitivitī Ako ʻOku Ala Fakahokó

Ko hono fakamahuʻingaʻi e ngaahi meʻa ʻa e ʻOtuá

Ke tokoni ki he kau akó ke fakakaukau ki he founga ʻe lava ke uesia ai he taimi ʻe niʻihi ʻe he ngaahi fiemaʻu ʻo e taimi pē ko iá ʻa e ngaahi taumuʻa taimi lōloá, tā ʻa e saati ko ʻení ʻi he palakipoé:

Taimí ni

Kahaʻú

Fakaafeʻi ha niʻihi ʻo e kau akó ke vahevahe ha taumuʻa ʻoku nau maʻu ki honau kahaʻú. Hiki e ngaahi meʻá ni ʻi he palakipoé ʻi he kōlomu hono uá. Fili ha taha ʻo e ngaahi taumuʻa ʻi he kōlomu hono uá. Fakaafeʻi e kau akó ke fakakaukau ki ha ngaahi fiemaʻu he taimi pē ko iá, kapau ʻe ngāueʻi, te ne lava ʻo taʻofi ha taha mei hono aʻusia e taumuʻa ko iá. ʻOange ha faingamālie ki he kau akó ke vahevahe ha ngaahi fakakaukau kehekehe. Aleaʻi ʻa e founga ʻe lava ke uesia ai ʻe he ngaahi fili ʻoku tau fai he taimi ní ʻetau ngaahi taumuʻa ʻi he kahaʻú pea mahalo te ne taʻofi kitautolu mei hono aʻusia kinautolú.

ʻI he ʻosi e ngāue ʻa e kau akó, fakamatalaʻi ange ʻe lava foki ke fakaʻaongaʻi e fakakaukau ko ʻení ʻi heʻetau feinga ke fekumi ki he ngaahi tāpuaki taʻengata ʻa e ʻOtuá. Fakaafeʻi e kau akó ke fakakakato e sivi-fakaekita ko ʻení ʻi heʻenau tohinoa akó.

Fakakaukau ʻi he faʻa lotu ki he ngaahi fakamatalá ni. Lekooti ʻi hoʻo tohinoa akó ʻa e tuʻunga felāveʻi ʻa e fakamatalá mo koé, ʻo fakaʻaongaʻi e ngaahi tali “ʻaupito,” “taimi ʻe niʻihi,” “siʻisiʻi pē,” mo e “ʻikai ʻaupito.”

  • ʻOku ou loto-fiemālie ke feilaulauʻi e ngaahi holi fakaemāmaní koeʻuhí ko e ngaahi tāpuaki taʻengatá.

  • ʻOku mahino kiate au ʻa e ʻuhinga ʻoku kole mai ai ʻe he ʻEikí ke u fakamahuʻingaʻi ʻEne ngaahi tāpuaki taʻengatá ʻo laka ange ʻi he ngaahi meʻa ʻoku ou fiemaʻu he taimi ní.

  • ʻOku ou ʻiloʻi ʻa e ngaahi tāpuaki ʻoku maʻu ʻi he taimi ʻoku ou fakamuʻomuʻa ai ʻa e Tamai Hēvaní mo Sīsū Kalaisi ʻi he ngaahi meʻa ʻo e māmaní.

ʻI hoʻo ako he ʻaho ní, fakaafeʻi ʻa e Laumālie Māʻoniʻoní ke tokoni atu ke ke vakai ki he mahuʻinga ʻo e ngaahi tāpuaki taʻengatá. Fekumi ki ha ueʻi fakalaumālie fekauʻaki mo e founga ke fakamuʻomuʻa ai e ngaahi tāpuaki taʻengatá ʻi he ngaahi holi fakaemāmani.

Tofiʻa tukufakaholó mo e tāpuakí

Ke tokoni ke mahino ki he kau akó ʻa e mahuʻinga tukufakaholo ʻo e ngaahi fili naʻe fai ʻe ʻĪsoa mo Sēkopé, fakamatalaʻi fakanounou ʻa e ngaahi palakalafi ko ʻení ʻi he lea pē ʻaʻau.

ʻI he kuonga ʻo e Fuakava Motuʻá, naʻe angamaheni ʻaki hono maʻu ʻe he foha lahi tahá ʻa e tāpuaki ʻo e ʻuluaki fohá. Naʻe kau ʻi he tofiʻa tukufakaholó hano liunga ua ʻa e tofiʻa kelekelé mo e koloá. Naʻe kau foki ai ha fatongia lahi ange ke tokangaʻi e faʻeé mo e toenga ʻo e fāmilí hili e pekia ʻa e tamaí. Makehe mei he tofiʻa fakatuʻasinó, ʻe foaki ʻe he tamaí ha tāpuaki ʻo e ʻuluaki fānaú ke foaki e mafai ʻo e lakanga fakataulaʻeikí ki he foha lahi tahá. ʻOku fokotuʻu ʻe he tāpuaki ko ʻení ʻa e tuʻunga ʻo e fohá ʻi he fāmilí ko e faiako mo e taki.

Naʻe lotua ʻe Lepeka mo ʻAisake ʻa e tāpuaki ʻo ha hako angatonu ʻi ha ngaahi taʻu lahi. Naʻe faifai pea tāpuekina kinaua ʻaki ha ongo māhanga tangata, ko ʻĪsoa mo Sēkope. Koeʻuhí naʻe ʻuluaki fāʻeleʻi ʻa ʻĪsoa, naʻá ne mei hoko ai ko e foha mo e tāpuaki ʻo e ʻuluaki fohá. Ka neongo ia, naʻe fakahā ʻe he ʻEikí kia Lepeka ʻe hoko ʻa Sēkope ko e foha ke ne maʻu e tāpuaki ʻo e ʻuluaki fohá (Sēnesi 25:22–23).

Lau ʻa e Sēnesi 25:27–34, ʻo kumi e founga naʻe fakahaaʻi ai ʻe ʻĪsoa naʻe ʻikai ke ne mahuʻingaʻia ʻi hono tāpuaki ko e ʻuluaki fohá. (ʻOku ʻuhinga ʻa e “feihaká” ki he feimeʻatokoni supo pe sitiu.)

  • Ko e hā e meʻa naʻá ke maʻú?

Lau ʻa e Sēnesi 26:34–35, ʻo kumi e fili ʻa ʻĪsoá pea mo e ongo ʻa ʻene ongomātuʻá fekauʻaki mo ʻene ngaahi fili ki he malí. (Ko e kau Hetí ko ha kau Kēnani naʻa nau lotu ki he ngaahi ʻotua loí.)

  • Ko e hā e ʻuhinga naʻe mamahi ai ʻa Lepeka mo ʻAisake ʻi he fili ʻa ʻĪsoá?

Kapau ʻoku ʻikai fakapapauʻi ʻe he kau akó ʻa e founga ke tali ʻaki e fehuʻi kimuʻá, te ke lava ʻo fakamatalaʻi ange naʻe lotu ʻa e kau Kēnaní ki he ngaahi ʻotua tamapuá pea nau fakahoko ha ngaahi tōʻonga faiangahala kehe. Naʻe ʻuhinga ʻa e mali mo e kakai fefine Kēnaní naʻe tafoki ʻa ʻĪsoa mei he fuakava naʻe fai ʻe he ʻOtuá mo ʻĒpalahame mo hono hakó.

Ko e ngaahi tāpuaki ʻo hono fakamahuʻingaʻi e ngaahi meʻa ʻa e ʻOtuá

Ke tokoni ke mahino ki he kau akó ʻa e talanoa ʻo Sēkope mo ʻĪsoá, ʻe lava ke lau pe fakamatalaʻi fakanounou ʻa e palakalafi ko ʻení. Pe ko hoʻo hulu ʻa e vitiō “Jacob and Esau” (2:06), ʻoku maʻu ʻi he ChurchofJesusChrist.org.

2:5

Neongo e ngaahi fili kovi ʻa ʻĪsoá, ka naʻe ui ia ʻe ʻAisake ʻi hono taʻu motuʻá ke foaki kiate ia ʻa e tāpuaki ʻo e ʻuluaki fohá. Kimuʻa pea aʻu atu ʻa ʻĪsoá, naʻe fakapuli ʻe Lepeka ʻa Sēkope ko hono tokoua. ʻI he fakakaukau ʻa ʻAisake ko Sēkope ko ʻĪsoá, naʻá ne tāpuakiʻi ʻa Sēkope ʻaki e tāpuaki ʻo e ʻuluaki fohá (vakai, Sēnesi 27:1–29). “Hili hono ʻilo ʻe ʻAisake naʻá ne tāpuakiʻi ʻa Sēkope kae ʻikai ko ʻĪsoá, naʻá ne fakahā ai ‘ʻe monūʻia’ (Sēnesi 27:33) ʻa Sēkope—ʻo fokotuʻu mai ai kuo fakahoko e finangalo ʻo e ʻOtuá” (Haʻu ʻo Muimui ʻIate Au—Maʻá e Fakafoʻituituí mo e Ngaahi Fāmilí: Fuakava Motuʻa 2022, 39).

Lau ʻa e Sēnesi 27:34, 38, ʻo kumi e meʻa naʻe fai ʻe ʻĪsoa ʻi heʻene ʻilo naʻe foaki ʻe ʻAisake ʻa e tāpuaki ʻo e ʻuluaki fohá kia Sēkopé.

  • Ko e hā e meʻa ne mahuʻinga kiate koé?

  • Te ke fakamatalaʻi fakanounou fēfē nai ʻa e meʻa ʻoku tau ako mei he talanoa ko ʻení ko ha fakamatala ʻo e moʻoní?

    Fakaʻaongaʻi e ngaahi lea ʻa e kau akó ke ʻiloʻi ha foʻi moʻoni hangē ko ʻení: ʻE ala iku ʻa hono fili ʻo e ngaahi holi he taimi pē ko iá pe holi fakamāmaní kae ʻikai ko e ngaahi tāpuaki taʻengata ʻa e ʻOtuá ki he mamahi mo e fakaʻiseʻisa.

    ʻOku lahi ha ngaahi tali ki he fehuʻi ko ʻení. ʻE lava ke tokoni hono poupouʻi ha kau ako ʻe niʻihi ke vahevahe ʻenau ngaahi talí ke ongoʻi malu ai e kau akó ke vahevahe ha ngaahi fakakaukau kehekehe.

  • Ko e hā e ʻuhinga ka faingataʻa ai he taimi ʻe niʻihi ke fakamuʻomuʻa e ngaahi meʻa ʻoku taʻengata honau mahuʻingá?

Naʻe fakamatala ʻa ʻEletā Tēvita A. Petinā ʻo e Kōlomu ʻo e Kau ʻAposetolo ʻe Toko Hongofulu Mā Uá ʻo pehē:

Elder David A. Bednar, Quorum of the Twelve Apostles official portrait. 2020.

ʻI he femoʻuekina ʻo ʻetau moʻui fakaʻahó pea mo e longoaʻa ʻo e māmani fakaonopooni ʻoku tau nofo aí, ʻe lava ke tohoakiʻi ʻetau tokangá mei he ngaahi meʻa taʻengata ʻoku mahuʻinga tahá ʻaki haʻatau fakamuʻomuʻa ange ʻa e fiefiá, koloaʻiá, manakoá, mo e ʻiloá. ʻE lava ke taki kitautolu ʻe haʻatau femoʻuekina fakataimi ʻi he “ngaahi meʻa ʻo e māmani ko ʻení” mo e “fakaʻapaʻapa ʻa e kakaí” ke mole ai hotau tofiʻa fakalaumālié ʻi ha meʻa siʻisiʻi ange ʻi he haka lū kulokulá. …

ʻOku totonu ke tau takitaha vakavakaiʻi fakamātoato pea ʻi he faʻa lotu e ngaahi meʻa fakatuʻasino mo fakalaumālie ʻoku tau fakamuʻomuʻa ʻi heʻetau moʻuí ʻa ia te nau ala taʻofi e ngaahi tāpuaki hulu fau ʻoku finangalo ʻa e Tamai Hēvaní mo e Fakamoʻuí ke foaki kiate kitautolú. (“ʻAi Ho Mālohí ʻe Saione,” Liahona, Nōvema 2022, 94)

Tuku ke vahevahe ʻe he kau akó ʻa e meʻa ne nau saiʻia pe ako mei he lea ʻa ʻEletā Petinaá. Fakaafeʻi leva kinautolu ke nau fakahoko fakafoʻituitui pe fakakulupu iiki ʻa e meʻa ʻe tolu ko ʻení:

  1. Faʻu ha tūkunga ʻe lava ke ʻahiʻahiʻi ai ha taha ʻi ho toʻú “ke mole ai [hono] tofiʻa fakalaumālié ʻi ha meʻa siʻisiʻi ange ʻi he haka lū kulokulá.”

  2. Fakakaukau ki ha sīpinga ʻo e founga naʻe fakamuʻomuʻa ai ʻe he Fakamoʻuí e finangalo ʻo ʻEne Tamaí ʻi he ngaahi holi ʻo e taimi pē ko iá pe fakamāmaní. (Hangē ko ʻení, vakai, Mātiu 4:2–10 pe Luke 22:41–42.)

  3. Fakakaukau ki ha sīpinga fakaeonopooni ʻo ha taha ʻokú ne fakamuʻomuʻa e finangalo ʻo e ʻOtuá kae ʻikai ko e ngaahi holi ʻo e taimi pē ko iá pe fakamāmaní.

Kole ki he kau akó ke vahevahe ʻenau ngaahi fakakaukaú. ʻI he vahevahe ʻa e kau akó, te ke lava ʻo fakamahinoʻi ange ko e ʻalu ki he seminelí he ʻaho ní ko ha sīpinga lelei ia ʻo hono fakamuʻomuʻa ʻo e ʻOtuá. ʻE lava ke ke huluʻi ʻa e foʻi vitiō “ʻIkai Ha Fakaʻiseʻisá” (5:38) mei he ChurchofJesusChrist.org. Naʻe fili ha talavou ke ʻalu ki he seminelí kae ʻikai ko e fānifó. Poupouʻi e kau akó ke kumi e ngaahi tāpuaki naʻá ne maʻu koeʻuhí ko e fili ko ʻení.

5:38
  • Ko e hā ha ngaahi tāpuaki te tau lava ʻo maʻu he taimí ni pea ʻi he kahaʻú, ʻi hono fili e ngaahi meʻa ʻa e ʻOtuá kae ʻikai ko e ngaahi meʻa ʻo e māmaní?

  • Naʻe fokotuʻu fēfē ʻe he Fakamoʻuí ʻa e ngaahi tāpuaki taʻengatá ʻo māʻolunga ange ʻi he ngaahi fiemaʻu ʻo e taimi pē ko iá?

Faʻu ha palani

Fakaafeʻi e kau akó ke nau fakakakato e ʻekitivitī ko ʻení ʻi heʻenau tohinoa akó.

Hiki ʻa e meʻa ʻe nima ʻoku mahuʻinga taha kiate koé ʻo fakahokohoko mei he mahuʻinga tahá ki lalo.

ʻI hoʻo toe vakaiʻi ʻa e lisi ko ʻení, hiki hifo ha ngaahi liliu ʻoku ueʻi koe ʻe he Laumālie Māʻoniʻoní ke ke fakahoko.

Hiki ʻi lalo ʻi he lisi ko ʻení ha ngaahi fakakaukau kehe ʻokú ke maʻu hili hono fai ʻo e ʻekitivitī ko ʻení. Te ke lava nai ʻo ʻiloʻi ha sitepu mahino hoko ke ke fakamuʻomuʻa ai e ngaahi meʻa ʻa e ʻOtuá ʻo lahi ange ʻi he ngaahi meʻa ʻo e māmaní? Kapau ʻoku ʻi ai, hiki ʻeni ʻi ha feituʻu te ke lava ʻo sio maʻu pē ki ai.

Ke fakaʻosi e kalasí, te ke lava ʻo vahevahe hoʻo fakamoʻoni ki he ngaahi tāpuaki kuó ke maʻu ʻi hoʻo fakamahuʻingaʻi e ngaahi meʻa ʻa e ʻOtuá ʻo laka ange ʻi he ngaahi meʻa ʻo e māmaní.