Manwal ng Guro ng Seminary para sa Lumang Tipan

Mga Nilalaman
Pahina ng Pamagat
Pambungad sa Manwal ng Guro
Mga Lesson sa Lumang Tipan
- Halina’t Basahin ang Lumang Tipan
- Moises 1; Abraham 3
- Genesis 1–2; Moises 2–3; Abraham 4–5
- Genesis 3–4; Moises 4–5
- Genesis 5; Moises 6
- Moises 7
- Genesis 6–11; Moises 8
- Genesis 12–17; Abraham 1–2
- Genesis 18–23
- Genesis 24–33
- Genesis 37–41
- Genesis 42–50
- Exodo 1–6
- Pasko ng Pagkabuhay
- Exodo 7–13
- Exodo 14–18
- Exodo 19–20; 24; 31–34
- Exodo 35–40; Levitico 1; 4; 16; 19
- Mga Bilang 11–14; 20–24; 27
- Deuteronomio 6–8; 15; 18; 29–30; 34
- Josue 1–8; 23–24
- Mga Hukom 2–4; 6–8; 13–16
- Ruth; 1 Samuel 1–7
- 1 Samuel 8–10; 13; 15–16
- 1 Samuel 17–18; 24–26; 2 Samuel 5–7
- 2 Samuel 11–12; 1 Mga Hari 3; 6–9; 11
- 1 Mga Hari 12–13; 17–22
- 2 Mga Hari 2–7
- 2 Mga Hari 16–25
- 2 Cronica 14–20; 26; 30
- Ezra 1; 3–7; Nehemias 2; 4–6; 8
- Esther
- Job 1–3; 12–14; 19; 21–24; 38–40; 42
- Mga Awit 1–2; 8; 19–33; 40; 46
- Mga Awit 49–51; 61–66; 69–72; 77–78; 85–86
- Mga Awit 102–103; 110; 116–119; 127–128; 135–139; 146–150
- Mga Kawikaan 1–4; 15–16; 22; 31; Eclesiastes 1–3; 11–12
- Isaias 1–12
- Isaias 13–14; 22; 24–30; 35
- Isaias 40–49
- Isaias 50–57
- Isaias 58–66
- Jeremias 1–3; 7; 16–18; 20
- Jeremias 31–33; 36–38; Mga Panaghoy 1; 3
- Ezekiel 1–3; 33–34; 36–37; 47
- Daniel 1–7
- Oseas; Joel
- Amos; Obadias; Jonas
- Mikas; Nahum; Habakuk; Sefanias
- Hagai 1–2; Zacarias 1–4; 7–14
- Malakias
Mga Lesson sa Paghahanda sa Buhay
- Doctrinal Mastery: Paghahanap ng mga Sagot sa Aking mga Tanong
- Mga Kasanayan sa Pag-aaral ng Banal na Kasulatan
- Para sa Lakas ng mga Kabataan: Paggawa ng mga Pagpili
- Pagkakaroon ng Pag-asa sa Sariling Kakayahan o Self-Reliance
- Pisikal at Emosyonal na Kalusugan
- Paghahanda para sa Edukasyon at Trabaho sa Hinaharap
- Pagtatagumpay sa Paaralan
- Paghahanda ng Missionary
- Paghahanda para sa Templo
- Mga Turo ng mga Lider ng Simbahan
Apendiks

Pagharap sa Kalungkutan at Depresyon: Papasanin ni Jesucristo ang Ating Pighati at Pasakit

“Pagharap sa Kalungkutan at Depresyon: Papasanin ni Jesucristo ang Ating Pighati at Pasakit,” Manwal ng Titser ng Seminary para sa Lumang Tipan (2026)

“Pagharap sa Kalungkutan at Depresyon: Papasanin ni Jesucristo ang Ating Pighati at Pasakit,” Manwal ng Titser ng Seminary para sa Lumang Tipan

Pisikal at Emosyonal na Kalusugan: Lesson 185

Pagharap sa Kalungkutan at Depresyon

Papasanin ni Jesucristo ang Ating Pighati at Pasakit

Artwork entitled "Healer" by Lightweave. Jesus Christ stands with his arms outstretched and comforting and elderly woman.

Alam ng Ama sa Langit na ang mortal na buhay na ito ay maghahatid ng mga sandali ng kalungkutan, panghihina-ng-loob, pagkabigo, at depresyon. Isinugo Niya ang Kanyang Anak upang maranasan ang lahat ng ating pagdurusa, na may pangakong matutulungan tayo ng Kanyang kapangyarihan na makahanap ng kapahingahan (tingnan sa Mateo 11:28–30). Ang lesson na ito ay makatutulong sa mga estudyante na maunawaan kung paano sila tutulungan ng Ama sa Langit at ni Jesucristo na matiis ang nadaramang kalungkutan at depresyon.

Paghahanda ng estudyante: Anyayahan ang mga estudyante na maghanap ng banal na kasulatan o sipi mula sa isang lider ng Simbahan na makatutulong sa isang tao na magtuon sa Ama sa Langit at kay Jesucristo kapag sila ay nalulungkot o nalulumbay. Maaari silang maghandang ibahagi ang kanilang banal na kasulatan sa klase.

Mga Posibleng Aktibidad sa Pag-aaral

Ang mga pasanin ng ating buhay

Paalala: Hindi mo kailangang maging isang dalubhasa sa kalusugan ng pag-iisip upang ituro ang lesson na ito. Manalangin para sa patnubay ng Ama sa Langit, sundin ang mga materyal ng lesson, at magtiwala sa Espiritu Santo. Kung ibabahagi ng mga estudyante ang mga personal na paghihirap na kinakaharap nila o kung magtatanong sila ng mga bagay na hindi mo masasagot, tiyakin sa kanila na mahal sila ng Ama sa Langit at ni Jesucristo. Hikayatin silang humingi ng karagdagang payo mula sa mga magulang, lider ng Simbahan, tagapayo sa paaralan, o iba pang propesyonal sa emosyonal na kalusugan.

Maaaring simulan ang klase sa pamamagitan ng pagpapakita ng larawan ng mga hiker habang naglalakad sa isang landas sa bundok. Anyayahan ang mga estudyante na talakayin kung paano ito magiging katulad ng ating paglalakbay sa mundo. Pagkatapos ay sabihin sa mga estudyante na isipin na kunwari ay kailangang magdala ang isang hiker ng mabigat na backpack sa buong paglalakbay nila.

Paano mas mapapahirap ng mabigat na backpack ang paglalakbay? Paano ito maaaring maging pagpapala?

Maaari mong hilingin sa mga estudyante na ibahagi ang ilan sa mga emosyonal na “backpack” na maaaring dala-dala ng mga tinedyer ngayon. Pagkatapos magbahagi ng mga estudyante, ipaliwanag na magtutuon ang lesson na ito sa mga nadaramang kalungkutan o depresyon na kung minsan ay dala-dala natin sa buhay.

Maging ang mga mapanghamong emosyon na tulad ng kalungkutan at depresyon ay normal na bahagi ng ating mortal na paglalakbay. Tulad ng isang mabigat na backpack, maaaring maging tila nakakatakot ang ating paglalakbay dahil sa ating mabibigat na damdamin, ngunit ang mga emosyong ito ay makatutulong din sa atin na maging sensitibo at magkaroon ng awa sa ibang nahihirapan.

Sa inyong study journal, itala kung paano maaaring nakaaapekto ang kalungkutan at depresyon sa inyong buhay ngayon o kung nakaapekto na ang mga ito noon.

Alam ni Jesucristo kung ano mismo ang nadarama natin

Ipaalala sa mga estudyante na itinuro ng mga sinauna at modernong propeta na matutulungan tayo ng Tagapagligtas na matiis ang lahat ng mahirap na damdamin.

Basahin ang Isaias 53:3–5 at Alma 7:11–12, at alamin ang mga katotohanan tungkol sa kapangyarihan ng Tagapagligtas na tutulong sa atin kapag tayo ay nalulungkot, pinanghihinaan-ng-loob, o nakadarama ng depresyon.

Aling mga salita o parirala ang tumatak sa inyong isipan?
Paano ito makatutulong sa isang tao na nahihirapang tiisin ang bigat ng mga emosyonal na pasaning ito?

Nalalamang magdurusa ang mga anak ng Ama sa Langit sa buhay na ito, sinabi ni Pangulong Russell M. Nelson:

Nagsusumamo ako sa inyo na lumapit [kay Jesucristo] upang mapagaling Niya kayo! … Pagagalingin Niya kayo mula sa kalungkutan at takot. Pagagalingin Niya kayo mula sa mga sugat ng mundong ito.

Anuman ang mga tanong o problema ninyo, ang sagot ay laging matatagpuan sa buhay at mga turo ni Jesucristo. Pag-aralan pa ang tungkol sa Kanyang Pagbabayad-sala, Kanyang pagmamahal, Kanyang awa, Kanyang doktrina, at Kanyang ipinanumbalik na ebanghelyo ng pagpapagaling at pag-unlad. Bumaling sa Kanya! Sumunod sa Kanya! (“Ang Sagot ay Laging si Jesucristo,” Liahona, Mayo 2023, 127)

Paano ninyo ibubuod ang natutuhan ninyo mula kina Isaias, Alma, at Pangulong Nelson tungkol sa pagharap sa mga pasanin na tulad ng kalungkutan at pighati?

Bukod sa iba pang bagay na maaaring ibahagi ng mga estudyante, tulungan silang matukoy ang isang katotohanan na tulad ng: Kapag lumalapit tayo sa Kanya, tutulungan tayo ng Tagapagligtas na buhatin ang mga pasanin ng kalungkutan at pighati.

Maaaring makinabang ang mga estudyante sa mga video sa Facebook ng Come Unto Christ na “Because Jesus Christ died …” (1:06) o “Rise,” (1:42) mula sa ComeUntoChrist/facebook.com.
Ano ang maaaring ibig sabihin ng “lumapit sa Kanya,” “bumaling sa Kanya,” at “sundin Siya” para sa isang taong humihingi ng tulong sa Tagapagligtas tungkol sa kalungkutan, panghihina-ng-loob, o depresyon?
Sa palagay ninyo, paano makatutulong ang pag-unawa sa katotohanang ito sa isang taong nahihirapan sa mga damdaming ito?

Anyayahan ang Espiritu Santo na tulungan kayong makilala ang mga paraan ng personal na paglilingkod sa inyo ng Tagapagligtas habang nahaharap kayo sa kalungkutan, pighati, o anupamang emosyonal na pasanin.

Kasama ng Tagapagligtas, makapagtitiis tayo

Elijah sitting among rocks with a ray of light shining on him.

Ang kuwento tungkol kay propetang Elijah ay makatutulong sa atin na matukoy ang mga paraan na tinutulungan tayo ng Tagapagligtas na tiisin ang mga emosyonal na hamon.

Maaari kang magpakita ng larawan ni Elijah na nag-iisa sa gilid ng bundok. Habang pinakikinggan ng mga estudyante ang mga sumusunod na detalye mula sa kuwento, anyayahan silang isipin kung ano ang maaaring madama nila sa isang katulad na sitwasyon.

Matapos kondenahin ni Elijah ang mga bulaang propeta ni Baal sa Bundok Carmelo (tingnan sa 1 Mga Hari 18), hinangad ng masamang reyna na si Jezebel na ipapatay siya. Binalaan ng Panginoon si Elijah, na tumakas sa ilang nang mag-isa (tingnan sa 1 Mga Hari 19:1–3).

Anong mga emosyon ang maaaring naramdaman ninyo sa sitwasyong ito?

Basahin ang 1 Mga Hari 19:4, at alamin ang nadama ni Elijah.

Ano ang ilan pang paraan na nakita ninyong tinulungan kayo o ang isang kakilala ninyo ng Ama sa Langit at ni Jesucristo na makayanan ang mga emosyonal na pasanin?

Maaari mong anyayahan ang mga estudyante na magbahagi ng paboritong banal na kasulatan, himno, o larawan na nakatulong sa kanila na umasa sa Ama sa Langit at kay Jesucristo kapag nakadarama sila ng kalungkutan o depresyon.

Ang 1 Mga Hari 19:4 ay maaaring lumikha ng mga tanong tungkol sa pananakit ng sarili o pagpapakamatay. Dapat seryosohin palagi ang mga paksang ito. Ipaalala sa mga estudyante na kumikilos sila nang may pananampalataya kay Jesucristo kapag sinasabi nila sa isang tao ang kanilang nararamdaman. Ang karagdagang resources tungkol sa depresyon at pagpigil sa pagpapakamatay ay matatagpuan sa Gospel Library at sa Mga Karagdagang Aktibidad sa Pag-aaral sa online na bersyon ng manwal na ito.

Ibahagi ang nadama ninyo

Paalala: Tulungan ang mga estudyante na maunawaan na, kahit na may magiliw, mapagmahal, at patuloy na pangangalaga ng Panginoon, kung minsan ay may mabibigat na emosyon pa ring namamalagi. Kung minsan ang depresyon ay maaaring humadlang sa ating kakayahang madama ang pagmamahal ng Tagapagligtas o makilala ang tulong ng Espiritu Santo.

Sa inyong study journal, pumili ng isa o higit pang kukumpletuhin sa mga sumusunod:

Isulat ang isang bagay na natutuhan o nadama ninyo ngayon na makatutulong sa inyo na umasa sa Ama sa Langit at kay Jesucristo kapag nakadarama kayo ng kalungkutan o depresyon.
Magsulat ng isang talata sa banal na kasulatan na makatutulong sa inyo kapag nakadarama kayo ng kalungkutan o depresyon (tulad ng Isaias 53:3–5; Mga Awit 34:18; o Alma 7:11–12). Paano makatutulong ang mga salita o parirala mula sa talatang ito para madama ninyo na malapit kayo sa Ama sa Langit at kay Jesucristo?
Kung mayroon kayong kaibigan na nakadarama ng kalungkutan o depresyon, ano ang gusto ninyong maunawaan ng taong ito tungkol sa Ama sa Langit, kay Jesucristo, at sa natutuhan ninyo ngayon? Isulat kung ano ang ibabahagi ninyo.

Karagdagang Resources

Alam ba ng Tagapagligtas ang nadarama ko?

Ipinaalala sa atin ni Pangulong Jeffrey R. Holland ng Korum ng Labindalawang Apostol:

Mahirap siguro para sa inyo na maniwala na magiging interesado si Jesus sa pagtulong sa inyo bilang isa lamang sa milyun-milyong kaedad ninyo. Kung iniisip ninyo na may mas mabubuting bagay Siyang gagawin kaysa palakasin kayo sa oras ng inyong pangangailangan, isipin Siya sa halamanang iyon, isipin Siya sa krus na iyon. “Siya’y nagdusa’t nag-alay ng buhay” para sa inyo dahil alam Niya na sulit iyong gawin para sa inyo. Alam pa rin Niya iyan. Siya ay lubhang interesado, handa, at may kakayahang tulungan kayo—ngayon at magpakailanman. Ibinigay Niya ang Kanyang buhay upang mapalakas Niya kayo kapag tinanggap ninyo ang Kanyang paanyayang magbagong buhay: “Lumapit kayo sa akin” (Mateo 11:28). (“Hanapin ang Inyong Lakas kay Jesucristo,” Para sa Lakas ng mga Kabataan, Mar. 2024, 5)

Sinabi ni Elder Ulisses Soares ng Korum ng Labindalawang Apostol:

Mapaghihilom ng Tagapagligtas, nang higit kaninuman, ang mga epekto ng anumang mahirap na sitwasyon sa mortalidad. Sa ilang pagkakataon, maaaring hindi tayo kaagad pisikal na gumaling sa ating karamdaman, pero maaari tayong espirituwal na gumaling kapag tumanggap tayo ng lakas, pang-unawa, at tiyaga na dalhin ang mga pasaning nakaatang sa atin. Kaya kapag ibinaling natin ang ating puso sa Tagapagligtas, gagawa Siya ng mga himala sa ating buhay. (“Pagtitiis sa mga Pagsubok” [pandaigdigang debosyonal para sa mga young adult, Peb. 18, 2024], broadcasts.ChurchofJesusChrist.org)

Saan ako makakakuha ng higit pang kaalaman tungkol sa kalungkutan, depresyon, at pagpigil sa pagpapakamatay?

“Pagharap sa Depresyon”
“Mourn With Those That Mourn: Hope Works” (time code na 2:20 hanggang 5:55)

11:48
“Pagpigil sa Tangkang Pagpapakamatay at ang Ministering” sa ChurchofJesusChrist.org

Mga Karagdagang Aktibidad sa Pag-aaral

Nakaranas ng kalumbayan ang Tagapagligtas

Maaaring simulan ang klase sa pagpapakita ng sumusunod na tanong sa pisara, “Kailan ang isang pagkakataon na umiyak kayo, at bakit?” Bigyan ng ilang sandali ang mga estudyante para pagnilayan ang karanasang maiisip nila. Ipaalala sa klase na may ilang halimbawa sa banal na kasulatan ng hayagang pagtangis ng Tagapagligtas. Pagkatapos ay ipakita ang mga sumusunod na larawan.

Anyayahan ang mga estudyante na pumili ng isa sa mga sumusunod na scripture passage, at alamin kung ano ang natutuhan natin tungkol sa Tagapagligtas. Maaaring makatulong na basahin ang heading ng kabanata upang maunawaan ang konteksto ng karanasan ng Tagapagligtas.

Juan 11:32–35
Mateo 26:36–39
3 Nephi 17:14–16

Anyayahan ang mga estudyante na ibahagi sa kapartner o sa maliit na grupo ang natutuhan nila. Kung sa palagay mo ay makikinabang ang mga estudyante na malaman kung kailan sila o ang isang kakilala nila ay maaaring higit pa sa malungkot at nangangailangan ng karagdagang tulong, maaari mong ibahagi ang sumusunod.

Kapag Mahigit Pa Ito sa Kalungkutan

Pagpapakita ng pagdamay sa mga nagdadalamhati

Maaaring makinabang ang mga estudyante sa pagtalakay ng ilan sa mga paraan kung paano tayo makapaglilingkod sa isang taong nagdurusa. Ibahagi na ang pagsunod sa halimbawa ng Tagapagligtas, dapat muna tayong magpakita ng pagmamahal.

Ipabasa sa mga estudyante ang Job 2:11–13, at alamin ang itinuturo nito sa atin tungkol sa pangangalaga sa mga taong nalulungkot o nagdurusa.

Maaari mong ibahagi na dahil hindi natin alam kung ano ang eksaktong nadarama ng taong iyon (kahit na dumaan tayo sa isang katulad na sitwasyon), maaari tayong magbahagi ng mga pahayag na nagpapakita ng pagmamahal at awa (pagdamay). Maaari mong pagsanayin ang mga estudyante na tumugon sa isang taong nagdurusa.

Ang mga pahayag tulad ng sumusunod ay nakatutulong sa pagpapahayag ng pagdamay:

“Hindi ko alam kung ano ang sasabihin ko, pero gusto kong malaman mo na marami ang nagmamahal sa iyo, kasama ako.”
“Hindi mo kailangang magsalita kung ayaw mo, pero narito ako para makinig kung may sasabihin ka.”
“OK lang na paiba-iba ang nararamdaman mo bawat sandali o bawat araw.”
“Wala namang isang tamang paraan sa dapat maramdaman. Hayaan ang sarili mo na damhin ang anumang emosyong darating.”
“Mahal kita, at ipinagdarasal kita.”

Ibahagi sa mga estudyante na, bagama’t maganda ang naging tugon nila noong una, nabawasan ang pagtulong ng mga kaibigan ni Job kalaunan nang patuloy siyang naghirap (tingnan sa Job 4).

Tulungan ang mga estudyante na maunawaan na ang ilang mga pahayag na may mabuting layunin ay maaaring hindi makatulong sa isang taong nagdadalamhati. Maaari mong suriin ang ilang hindi gaanong kapaki-pakinabang na pahayag tulad ng:

“Bahagi ito ng plano ng Diyos.”
“Mabuti na lang …” (“Mabuti na lang at hindi sila nagdusa.”)
“Dapat kang …” o “Gagawin mong …”
“Naranasan ko rin iyan.”
“Bubuti rin ang mga bagay-bagay sa paglipas ng panahon.”

Para sa karagdagang tulong sa paglilingkod sa mga nagdadalamhati, tingnan ang “Dalamhati at Kawalan” sa Counseling Resources sa ChurchofJesusChrist.org.