"Malumalu o Katelani," O Autu o le Talafaasolopito o le Ekalesia
"Malumalu o Katelani"
Malumalu o Katelani
I se faaaliga ia Aokuso 1833, na poloaiina ai e le Alii le Au Paia o Aso e Gata Ai i Katelani, Ohaio, e “amata se galuega o le faataatiaina ma le sauniaina o se amataga ma se faavae o le aai o le siteki o Siona iinei i le laueleele o Katelani e amata i lo’u fale.” Mo le isi tolu tausaga na sosoo ai, sa faapaiaina ai e le Au Paia le tele o o latou taimi ma taleni e fausia ai le Maota o le Alii, lea na ta’ua mulimuli ane o le Malumalu o Katelani.
Ata pue muamua o le Malumalu o Katelani.
O le Au Peresitene Sili i lena taimi—o Iosefa Samita, Sini Rikitone, ma Feterika G. Williams—na vaai i le fale i le faaaliga i le 1833 ma pulefaamalumalu ai i le faataatiaina o le maatulimanu o le malumalu i se sauniga na faia i le aso 23 o Iulai. O le mamanu ua faaalia ua taloina ai mo totonu e 55 futu le lautele i le 65 futu le umi ma se potu tele o potopotoga i le fogafale muamua mo le faatautaia o le faamanatuga, talaiga, anapogi, ma le tatalo, ma le isi fale tele i le fogafale lona lua mo se aoga a toeaina. O fafo na foliga mai ai le sitaili o le Porotesano Fou i Egelani, ae o totonu na folasia mai ai ni vaaiga tulaga ese, ae maise lava o le faatulagaga o vaega e lua o pulelaa e fa-fogafale i pito taitasi o potu o potopotoga mo le nonofo ai i au peresitene o le Perisitua Mekisateko ma le Perisitua Arona.
Ata pue o pulelaa i le faletele o potopotoga i le fogafale i lalo o le Malumalu o Katelani
O se vilima’a o ’amu i ni nai maila mai le malumalu na maua ai se maa mo puipui o le malumalu, ma se ili na fausia ma faagaoioia e ala i le auaunaga faapaiaina a le Au Paia na aumaia ai laau mo totonu. O tagata faufale tomai, e aofia ai Jacob Bump, Truman Angell, ma Brigham Young, sa faaaogaina a latou galuega taulima e faamatagofie ai le fale. Sa aoina mai e tamaiti ni ipu omea saina ua ta’ei na tatiai e seu ai paluga o le sima e salagi ai fafo o le malumalu.
A o lata ina maea le malumalu, sa feiloai Iosefa Samita i totonu o le fale ma alii o le Au Paia o Aso e Gata Ai o e na faauuina i le perisitua ia Ianuari ma Fepuari e sauniuni mo le faapaiaga. Sa tatalo faatasi alii na potopoto, maua faaaliga faaleagaga, aai ma feinu i le faamanatuga, ma auai i sauniga paia, e aofia ai le sauniga o le mulumuluga ma le faauuina. I le aso 21 o Ianuari, 1836, sa vaaia ai e Iosefa Samita se faaaliga vaaia o le mamalu selesitila ua maua nei i le Mataupu Faavae ma Feagaiga 137.
I le aso 27 Mati, 1836, sa faapotopoto ai le Au Paia mo le faapaiaga o le malumalu. Sa aai ma feinu le Au Paia i le faamanatuga ma faalogologo i le tele o lauga. Sa ofoina e Iosefa Samita se tatalo o le faapaiaga sa ia mauaina e ala i faaaliga (lea ua avea nei ma MF&F 109), lea na sosoo ai ma le faia e le Au Paia o le Alaga o le Osana ma pepese "Le Agaga Paia ua e pei o le Afi," o se viiga na tusia e William W. Phelps mo le sauniga. O le tatalo o le faapaiaga, Alaga o le Osana, ma le viiga a Phelps na avea ma elemene masani o taualumaga o faapaiaga na sosoo ai o malumalu o le Au Paia o Aso e Gata Ai.
I le sauniga o le faapaiaga ma i fonotaga i vaiaso na sosoo ai, sa oo ai le Au Paia o Aso e Gata Ai i le sasaa mai maoae o le Agaga Paia ma mea ofoofogia faaleagaga na tutupu i totonu o le malumalu lea na faataunuuina ai se folafolaga i faaaliga muamua atu o le a "faaeeina" e le Alii le Au Paia i le "mana mai luga." O le mea e sili ona iloa faigofie, o se faaaliga e uiga ia Iesu Keriso ma nisi o perofeta o le Feagaiga Tuai na vaaia e Iosefa Samita ma Oliva Kaotui na faavaeina le faapotopotoina i le lalolagi atoa o Isaraelu ma toefuatai mai ai se atoaga o le mana o faamauga.
Sa faagaoioia le malumalu o se nofoaga tutotonu o tapuaiga a le Au Paia i Katelani, talimalo i le Sapati, tatalo, ma sauniga anapogi. Sa potopoto taitai o le Ekalesia ma faifeautalai mo suesuega i mataupu e aofia ai le faitautusi, tusitusi, talafaasolopito, ma le faataatiaga faafaafanua. O le sauniga mulimuli o le Aoga a Perofeta i Katelani (na ta’ua foi o le Aoga a Toeaina) sa faia i le malumalu.
Ina ua mavae le tausaga talu ona uma le faapaiaga o le malumalu, na oo ai le Au Paia i Katelani i se faalavelave tautupe. I le feitai ai i taitai o le Ekalesia, sa i ai se fevaevaeaiga na taitaia e le tagata faatuiese o Warren Parrish sa taumafai e fao faamalosi le fale. I ni masina mulimuli ane, sa taumafai ai se tagata e le mailoa e susunu le fale. O taufaamatau o sauaga ma isi faafitauli na taitai atu ai taitai o le Ekalesia ma le toatele o le Au Paia e tuua Ohaio mo Sisifo Mamao, Misuri. O nai tagata toalaiti o le Au Paia na totoe i Katelani sa faaauau pea ona tapuai ma faapotopoto i le malumalu.
Ina ua mavae le maliu o Iosefa Samita i le 1844, na talia ai e le toatele o tagata o le faapotopotoga i Katelani le “Faalapotopotoga Fou,” o se gaoioiga lea na iu lava ina avea ma Ekalesia Toefaatulagaina a Iesu Keriso o le Au Paia o Aso e Gata Ai, na taitaia e le atalii o Iosefa, o Iosefa Samita le III. I le 1880, sa aloaia ai e se faamasinoga ia suli o Iosefa Samita e faapea o i latou e umia le pule i le fale, ma i le lua sefulu tausaga mulimuli ane, sa faamautu ai e le Ekalesia RLDS (na mulimuli ane ta’ua o le Nuu o Keriso) le anaina e ala i se aia faaletulafono o le faaaogaina pea lava pea (ua lauiloa o se umiaga mataga). Sa tausia e le Nuu o Keriso le Malumalu o Katelani seia oo i le aso 5 o Mati, 2024, ina ua faamatuu atu le tiutetauave ma le anaina o le malumalu i le Ekalesia. I ni nai vaiaso mulimuli ane, na amata ai e le Ekalesia ona ofoina atu i tagata lautele ni maimoaga taamilo i lalo o lenei tausimea fou. O loo tumau pea le Malumalu o Katelani o se vaega o talatuu o ekalesia uma e lua, o se nofoaga e valaaulia ai tagata asiasi e toe manatunatu i le talafaasolopito paia.