Mei he YA Fakauiké
Ko e Faʻahinga Nofo-Mali Fēfē Te Ke Maʻú? Founga ʻe 3 ʻOku Kehe Ai ʻa e Mali Temipalé
ʻOku mahulu hake ʻa e mali temipalé ʻi heʻene hoko pē ko ha feituʻu ke fai ai ha malí.
ʻI he ngaahi taʻu kuohilí, lolotonga ʻeku ako mataʻitohí, naʻá ku fakaafeʻi ha niʻihi hoku kaungā-akó ki he tāpuakiʻi hoku ʻofefiné. Kimui ange aí, naʻe fakatokangaʻi ʻe ha taha ʻo hoku kaungā-akó ha tā ʻo e Temipale Sōlekí peá ne ʻeke mai pe ko e hā ia.
Naʻá ku tali ange, “Ko e feituʻu ia naʻá ku mali ai mo hoku uaifí.”
Naʻá ne pehē mai leva ʻi heʻene ofoofó, “Tāmani, naʻe fiha hono totongi e falelotu ko iá ke fai ai e malí?”
Koeʻuhí ʻoku ʻikai kau hoku kaungāmeʻá ki he Siasí, naʻá ne vakai ki he temipalé ko ha feituʻu pē ia naʻá ma mali ai. Neongo ʻoku mahino pē ʻene fakakaukaú, ka ʻoku ou hohaʻa he taimi ʻe niʻihi, ʻi heʻetau hoko ko e kau mēmipa ʻo Siasi ʻo Sīsū Kalaisi ʻo e Kau Māʻoniʻoni ʻi he Ngaahi ʻAho Kimui Ní, naʻa ʻoku tau maʻuhala ko e mali temipalé ko ha “feituʻu” pē ia ʻoku fai ai ha mali.
Ko e mali temipalé ʻoku ʻikai ko ha feituʻu pē; ko ha sīpinga ia ʻo e malí, ʻoku “faʻu mo pukepuke” ʻo fakatatau mo e “palani fakalangi” ʻa e ʻOtuá.
Ko e hā leva e meʻa ʻokú ne ʻai ke makehe ʻa e mali temipalé?
1. Ngaahi Teuteu Makehe
ʻOku kamata ʻa e mali temipalé ʻaki ha ngaahi teuteu makehe. ʻOku kamata ʻa e ngaahi teuteu ko ʻení kimuʻa ʻoku teʻeki ai fetaulaki ʻa e ongomeʻa malí, pea ʻoku hokohoko atu ia ʻi he toenga ʻo ʻena feohí. Ko e hoa mali takitaha ʻokú na ʻunu ke ofi ange kia Kalaisi ʻo fakafou ʻi hono fakahoko mo tauhi e ngaahi fuakava ʻo e ʻenitaumeni fakatemipalé.
Naʻe akonaki ʻa Palesiteni Russell M. Nelson ʻo pehē:
“Ko e moʻui taau fakafoʻituitui ke hū ki he fale ʻo e ʻEikí ʻoku fiemaʻu ai ha mateuteu fakalaumālie fakafoʻituitui lahi. …
“ʻOku ou fakamoʻoni ko e faʻahinga ngāue teuteu peheé ʻokú ne ʻomi ha ngaahi tāpuaki lahi fau ʻi he moʻuí ni mo ha ngaahi tāpuaki taʻeʻamanekina ʻi he moʻui ka hokó, kau ai mo e fakatolonga e ʻiuniti ho fāmilí ʻi ʻitāniti kotoa ʻi ha tuʻunga “ʻo e fiefia taʻengata.”
ʻOku tokoni ʻetau feinga ke moʻui taau mo e temipalé ke tau matuʻotuʻa fakalaumālie ai ke fokotuʻu ha nofo-mali ʻoku taʻengatá, ʻo maluʻi ai kitautolu mei he ngaahi fakatuʻutāmanki ʻokú ne fakamanamana ʻa e nofo-malí he ʻaho ní.
2. Ngaahi Sīpinga Makehe
ʻOku kehe ʻa e mali temipalé he ʻoku kau ai ha ngaahi sīpinga makehe ʻo e moʻui fakaʻahó. ʻOku maʻu ʻa e ngaahi sīpinga ko ʻení mei ha vā fetuʻutaki ʻo e mali ʻi he fuakavá ʻa ia ʻokú ne fakaafeʻi ʻa e ongomeʻa malí ke na ʻofa, tokoni, mo fetuʻutaki ʻi ha ngaahi founga ʻoku kehe mei ha niʻihi ʻo e ngaahi nofo-mali ʻo e kuonga ní.
ʻOku fokotuʻu ʻa e mali temipalé ʻi he ngaahi sīpinga angamaheni ʻo e lotú, ako folofolá, maʻulotú, moihū ʻi he temipalé, mo e ngāue ʻi he ngaahi uiuiʻí. ʻOku tokoni e ngaahi sīpinga ko ʻeni kuo foaki mai ʻe he ʻEikí, ke tau fakatupu ha nofo-mali feʻofoʻofani mo tuʻuloa.
ʻOku kau ʻi he “fuakava foʻou mo taʻengata ʻo e malí” (Tokāteline mo e Ngaahi Fuakava 131:2) ʻa e ngāue fakataha ʻa e husepānití mo e uaifí ko ha ongo hoa ngāue tuʻunga tatau, feʻofaʻaki mo fetauhiʻaki ʻiate kinaua pea ki heʻena fānau, ʻo fakaʻapaʻapaʻi ʻena ngaahi fuakava ʻo e malí ʻi he anganofo kakato, pea fakahoko faivelenga e ngaahi fatongia fakafāmilí.
3. Ngaahi Talaʻofa Makehe
ʻI he taimi ʻoku silaʻi ai kitautolu ʻi he temipalé, ʻoku tau palōmesi ai ke fokotuʻu ha nofo-mali ʻoku māʻolunga mo māʻoniʻoni angé. Ko hono olá, ʻoku talaʻofa mai ʻe he ʻEikí ʻe lava ke tuʻuloa ʻetau nofomalí mo e fāmilí ʻo fakalaka atu ʻi he maté. Naʻe vahevahe ʻe Palesiteni Henelī B. ʻAealingi, Tokoni ʻUluaki ʻi he Kau Palesitenisī ʻUluakí, ʻo pehē “ʻoku fakafou ʻi he ngaahi fuakava ʻo e sila ʻi he temipalé ʻa ʻetau lava ʻo maʻu ʻa e fakapapau ko ia ʻe hoko atu ʻa e ngaahi fehokotaki ʻofa fakafāmilí ʻi he hili ʻa e maté pea tolonga ʻo taʻengata.”
ʻOku makehe ʻa e ngaahi fuakava ko ʻení ki he temipalé.
Naʻe vahevahe ʻeni ʻe Palesiteni Sefilī R. Hōlani, Palesiteni ʻo e Kōlomu ʻo e Kau ʻAposetolo ʻe Toko Hongofulu Mā Uá, ʻi he taimi naʻá ne toe fakatapui ai ʻa e Temipale Seni Siaosi ʻIutaá, ʻa ia naʻá ne sila ai mo Sisitā Hōlaní: “ʻOku fiemaʻu ke tau feinga ke tatau ʻetau ʻi tuʻa ʻi he temipalé mo ʻetau ʻi loto ʻi he temipalé. … ʻOku fiemaʻu ke tau manatuʻi ʻa e ngaahi fakapapaú mo e ngaahi talaʻofá mo e ngaahi ʻamanakí mo e fakaʻānauá. Kapau te tau lava ʻo ʻave kinautolu ki tuʻa he temipalé, te tau liliu ʻa e māmaní.”
ko e moʻoni ʻe lava ʻe he ngaahi talaʻofa mo e ngaahi tāpuaki ʻo e temipalé ʻo liliu ʻa e māmaní—ʻo kamata mei heʻetau vā ʻi he nofo-malí mo e fakafāmilí.
Kamata ʻAki Haʻo Fakakaukau ki he Ikuʻangá
ʻI he fuofua lea ʻa Palesiteni Nalesoni ʻi heʻene hoko ko e palōfitá, naʻá ne akonaki ai mei he loki ʻi he Temipale Sōlekí, ʻo pehē: “ʻOku mau fie kamata ʻaki hono fakakaukauʻi e ikuʻangá. … Ko e ikuʻanga ʻoku tau takitaha faifeinga ki aí, ke fakakoloaʻi kitautolu ʻaki ʻa e mālohi ʻi he fale ʻo e ʻEikí, silaʻi hotau fāmilí, faivelenga ʻi hono tauhi e ngaahi fuakava naʻe fai ʻi he temipalé ke tau feʻunga ai ke maʻu e meʻaʻofa maʻongoʻonga taha ʻa e ʻOtuá—ʻa ia ko e moʻui taʻengatá.”
Ko ha foʻi moʻoni nāunauʻia ia ke fakakaukau ki ai! ʻOku ʻomi ʻe he palani ʻa e Tamai Hēvaní ki Heʻene fānaú kotoa ha faingamālie ki he mali taʻengatá, sila fakafāmilí, mo e moʻui taʻengata mo Iá. Neongo ʻoku ʻikai ʻiloʻi ʻe hatau taha ʻa e taimi pau te tau maʻu fakataautaha ai ʻa e ngaahi tāpuaki ko ʻení, ka te tau lava ʻo "tatali [faivelenga] ki he ʻEikí" (2 Nīfai 18:17) mo falala ki Heʻene ngaahi talaʻofá.
ʻOku ou tapou atu ke mou teuteu he taimí ni ke maʻu ʻa e ngaahi talaʻofa mo e ngaahi tāpuaki ʻo e mali temipalé. ʻE lava ke ʻaʻau ʻa e ngaahi tāpuaki ko iá.
Ko ia ai ʻe hoku ngaahi kaungāmeʻa, ko e hā e faʻahinga nofo-mali te ke maʻú?