“Tusitusiga Paia i le [gagana] Swahili,” Uo, Ianuari 2025, 36–37.

Tusitusiga Paia i le [gagana] Swahili

Saunia e Karly Lay

Maimau pe ana i ai se mea e mafai ona ou faia e fesoasoani ai, o le mafaufau lea o Iareto.

O se tala moni mai Ausetalia.

Sa savali atu Iareto i le Aoga Sa ma nonofo i lalo ma ana uo i le vasega. Sa ia matauina se tamaitiiti na te le’i iloaina o sau i totonu ma nofo i lalo i ni nofoa se lua e mamao ese ai.

Sa ataata le faiaoga a Iareto, o Brother Trudgen, i le vasega. “O Emanuelu lea,” na ia fai atu ai. “Faatoa siitia mai o ia ma lona aiga i Ausetalia. O lo latou Aso Sa muamua lenei i la tatou uarota!”

Sa manatu Iareto atonu e faigata ona alu i se uarota fou. O le a taumafai o ia e avea ma uo a Emanuelu.

Sa aumai i fafo e Brother Trudgen ana tusitusiga paia. “Tatou su’e uma i le 3 Nifae,” na ia fai mai ai.

Sa tatala e Iareto ana tusitusiga paia ma tilotilo atu ia Emanuelu. Sa le‘i i ai ni ana tusitusiga paia.

Sa ataata atu Iareto ia te ia ma faalagolago atu. “Talofa, o a’u o Iareto,” o lana tala lea. “E te fia faasoa i a’u tusitusiga paia?”

Sa ataata atu i ai Emanuelu. “Um, e le tele so’u iloa o le Igilisi,” o lana tala lea. “Faamalie atu.”

“O le a le gagana e te tautala ai?”

“Swahili.”

E le’i iloa e Iareto se gagana Swahili. Sa le tele ni a la tala ma Emanuelu mo le vasega atoa.

I lena afiafi i le taumafataga o le afiafi, sa faamatala ai e Iareto i lona aiga e uiga ia Emanuelu.

“E foliga mai o le lelei ia o ia,” o le tala lea a Iareto. “Ae e le mafai ona malamalama lelei le isi i le isi.”

Sa luelue le ulu o Tina. “O loo feagai Emanuelu ma lona aiga ma le tele o mea i le taimi nei,” o lana tala lea. “Sa faafuasei lava ona latou tuua lo latou atunuu ona sa tutupu ni mea leaga iina. Sa latou tuua mea uma.”

Sa faanunumi atu le muaulu o Iareto. E faape’ī le tuua o le aiga taeao ae siitia atu i se atunuu fou atoa? E matua faigata lava lena mea!

Maimau pe ana i ai se mea e mafai ona ou faia e fesoasoani ai ia Emanuelu, sa ia mafaufau ai. Ae o le a la?

Sa le mafai e Iareto ona taofia le mafaufau ia Emanuelu a o sauni e moe. Sa nofo o ia i lalo i lana kesi ma lana Tusi a Mamona ma faitau ni nai fuaiupu. O le faitauina o tusitusiga paia e masani lava ona ia maua ai se lagona lelei. O le po nei, sa latou faamanatu atu ai foi ia te ia e leai ni tusitusiga paia a Emanuelu e faitau. Sa tapuni e Iareto ana tusitusiga paia ma sioa atu i le faavaa. Ona ia oso ae lea i luga mai lona nofoa ma faanatinati atu i fafo i le ala savali.

“Tina!” sa ia valaau atu ai. Pei a ua ou iloa le mea e fesoasoani ai ia Emanuelu!”

O le Aso Sa na sosoo ai, sa le mafai e Iareto ona faatali e vaai ia Emanuelu. Sa nonofo o ia ma isi tiakono i luma o le falesa ma faatalitali ma se Tusi a Mamona fou i ona vae. Sa fesoasoani faifeautalai ia te ia e aumai lenei kopi faapitoa mo na o Emanuelu.

Ina ua ulu atu Emanuelu i le falesa ma lona aiga, sa ataata Iareto ma talotalo atu ia te ia. Sa foliga le mautonu Emanuelu a o nofo i lalo i autafa o Iareto. Ae na matuai lapopoa ona mata ina ua tuu atu e Iareto ia te ia le Tusi a Mamona.

O lima o loo faafesuiai se Tusi a Mamona i le gagana Swahili

“Mo a’u?” na fesili ai Emanuelu.

Sa luelue atu le ulu o Iareto.

Sa fiafia Emanuelu. Sa ia susu’eina itulau o lana Tusi a Mamona. “Swahili!” o lana tala lea. Sa ataata o ia ia Iareto ma fusi le tusi i lona fatafata. “Faafetai lava!”

Sa lagona e le loto o Iareto le mafanafana a o ia toe ataata atu. Sa ia iloaina e le mafai ona ia faaleleia mea uma mo Emanuelu, ma e le mafai lava ona la talanoa lelei i le tasi ma le isi. Ae sa le afaina lena. E le manaomia le tutusa o le la gagana e avea ai ma ni uo!