Iosefa ma Ema Samita i Navu
O Navu ua faatusa i le faatumutumuga o le galuega faaperofeta a Iosefa Samita i le lalolagi. I le na o le lima tausaga, na aoao atu ai e Iosefa upumoni loloto e uiga i le natura o le Atua, le taunuuga o le Ekalesia, ma le folafolaga o aiga e faavavau. Sa ia faalauiloaina sauniga o le malumalu ma faatulagaina galuega o le malumalu e fai ma sui o tuaa ua maliliu. Sa ia faaaogaina ki o le perisitua i le faatuina o le Aualofa a Tamaitai o Navu. Ma sa ia faamautinoaina o le a faaauau pea ki o le taitaiga i perofeta ma aposetolo e tusa lava pe a mavae lona maliu. I le aluga o tausaga na la faatasi ai i Navu, o lona toalua, o Ema, sa auauna o se soa a Iosefa i le taitaiina ma le aoaoina o isi, e aofia ai ma le la fanau i le fale.
Talu mai le vaitau o le 1840, ua faasaoina e le aiga o Samita, ma mulimuli ane o le Nuu o Keriso, le manatuaina o Iosefa ma Ema Samita e ala i le toe fausiaina o le faleoloa piliki mumu o Iosefa ma tausia le fale o le aiga, le Maota Tele, le Maota i Navu, ma le fanuatanu a le aiga. O lo latou tausimea faaeteete ma le tuuto i le tele o tausaga o se vaega lea o le talatuu o nei nofoaga paia.
Sa siitia atu Iosefa ma Ema Samita ma le la fanau laiti e toafa i se tamai fale e fogafalelua i se pioga o le Misisipi ia Me 1839. O lo latou taunuu atu na faailogaina ai le faaiuga o se vaitau o fesouaiga mo lo latou aiga. Sa sosola ese Ema ma le fanau mai lo latou fale i Sisifo Mamao, Misuri, i le amataga o lena taumalulu. Ona oo lea ia Aperila, na sosola ese ai Iosefa ma ona uso a pagota mai Liperate, Misuri, mai a latou leoleo ma sopoia le vaitafe i Ilinoi. Ina ua mavae ni vaiaso o nonofo o ni tagata sulufai e leai so latou lava fale, atonu sa tulimatai atu le aiga i lenei siitiaga. I le lima tausaga na sosoo ai, na oo ai le aiga i ma’i, maliliu o e pele, faiga faaletulafono, ma tauiviga tautupe. Ae, faatasi ai ma le faatuatua ia Iesu Keriso ma le fesoasoani mai isi Au Paia o Aso e Gata Ai, na olioli ai le perofeta ma lona aiga i se fuataga o le filemu ma le manuia. Sa latou faaopoopo atu i lo latou fale laupapa ma fausia se faleoloa ma se faletalimalo e lata ane. O nei fale na avea ma nofoaga o faaaliga ma faatonuga.
Sa siitia atu Iosefa ma Ema Samita ma le la fanau laiti e toafa i se tamai fale e fogafalelua i se pioga o le Misisipi ia Me 1839. O lo latou taunuu atu na faailogaina ai le faaiuga o se vaitau o fesouaiga mo lo latou aiga. Sa sosola ese Ema ma le fanau mai lo latou fale i Sisifo Mamao, Misuri, i le amataga o lena taumalulu. Ona oo lea ia Aperila, na sosola ese ai Iosefa ma ona uso a pagota mai Liperate, Misuri, mai a latou leoleo ma sopoia le vaitafe i Ilinoi. Ina ua mavae ni vaiaso o nonofo o ni tagata sulufai e leai so latou lava fale, atonu sa tulimatai atu le aiga i lenei siitiaga. I le lima tausaga na sosoo ai, na oo ai le aiga i ma’i, maliliu o e pele, faiga faaletulafono, ma tauiviga tautupe. Ae, faatasi ai ma le faatuatua ia Iesu Keriso ma le fesoasoani mai isi Au Paia o Aso e Gata Ai, na olioli ai le perofeta ma lona aiga i se fuataga o le filemu ma le manuia. Sa latou faaopoopo atu i lo latou fale laupapa ma fausia se faleoloa ma se faletalimalo e lata ane. O nei fale na avea ma nofoaga o faaaliga ma faatonuga.
Ia Ianuari 1841, na poloaiina ai e le Alii le Au Paia o Aso e Gata Ai i Navu e fausia se maota o le Alii—o le Malumalu i Navu. Sa ia poloaiina foi i latou e fausia “se fale e nonofo ai,” lea e o mai ai tagata ese ma maua ai le “soifua maloloina ma le saogalemu” ma se avanoa e “mafaufau ai i le afioga a le Alii, ma le maatulimanu ua Ou tofia mo Siona.” O lena fale mautotogi sa faaigoaina o le Maota i Navu, ma e pei o le malumalu, sa tatau foi ona i ai le suafa o le Alii i luga. O se taumafaiga tele, ma i le faaiuga, sa le mafai e le Au Paia o Aso e Gata Ai ona faamaeaina le galuega faatino a o lei tuua e le toatele o i latou Ilinoi. E amata mai i le vaitau o le 1860, na toe faaaoga ai e Lewis Bidamon maa ma piliki mai le Maota i Navu e tuuina atu ai se vaega o le faataunuuga o afioga a le Alii e ala i le tatalaina o le Maota i Riverside ma fale o manu a Bidamon.
I ni nai masina talu ona uma ona faataatia le maatulimanu o le Maota i Navu, na tatalaina ai e Iosefa Samita se faleoloa tele, e lua-fogafale na faia i piliki mumu. I le fogafale i luga o le faleoloa sa i ai le ofisa tuma’oti o Iosefa Samita ma se potu tele e faapotopoto ai. I lena ofisa i le fogafale i luga, sa tusia ai e Iosefa se tala fou e tali atu ai ia John Wentworth, o se faatonu o le nusipepa a Chicago.O lena tusiga e aofia ai Mataupu Faavae e 13 o le Faatuatua ma se faamatalaga mamana o le taunuuga o le Ekalesia ua taua nei o Le Tulaga Faatonuina o le Upumoni.
I ni nai masina talu ona uma ona faataatia le maatulimanu o le Maota i Navu, na tatalaina ai e Iosefa Samita se faleoloa tele, e lua-fogafale na faia i piliki mumu. I le fogafale i luga o le faleoloa sa i ai le ofisa tuma’oti o Iosefa Samita ma se potu tele e faapotopoto ai. I lena ofisa i le fogafale i luga, sa tusia ai e Iosefa se tala fou e tali atu ai ia John Wentworth, o se faatonu o le nusipepa a Chicago.
I le aso 17 o Mati, 1842, na faatasi atu ai Iosefa Samita ma lona faletua o Ema, ma se vaega pe tusa ma le 20 isi alii ma tamaitai i le potu i luga a’e o lona faleoloa. O lenei fonotaga na faatulagaina ai le Aualofa a Tamaitai o Navu , ma avea ai Ema Samita ma peresitene. Na saunia e le faleoloa se nofoaga mo nisi fonotaga a le Aualofa i le lua tausaga na sosoo ai.
A o latou faatalitali mo le faamaeaina o le Maota i Navu, sa filifili Iosefa Samita e fausia se faletalimalo laitiiti atu i le isi itu o le auala. I le tele o laau na oo mai i lalo o le vaitafe, na vave ai lava ona faaauau le galuega. Na siitia atu le aiga o Samita i le fale fou ia Aokuso 1843. I ni nai vaiaso mulimuli ane, na tatalaina ai le Faletalimalo o le Maota Tele mo pisinisi.
O tausaga o le 1842 ma le 1843 sa o se taimi o le aoaoina atili e uiga i le sauniga o faaeega paia ma faamauga ua faatinoina nei i malumalu i le salafa o le lalolagi. Sa faamauina faatasi Iosefa ma Ema Samita i le potu pito i luga o le faleoloa ia Me 1843. E oo atu ia Setema, ua maua foi e Ema le faaeega paia. Sa ia aoaoina isi tamaitai i le auala e faatautaia ai lena sauniga i le taimi lava na maea ai le Malumalu o Navu . A o faapotopoto taitai o le Ekalesia i le Maota Tele, sa avea le fale ma se nofoaga o faatonuga ma musumusuga i le agaga tatalo.
Faatasi ai ma le maliu o Iosefa Samita ma lona uso o Ailama iKarefasi , sa faia ai e le Maota Tele se isi matafaioi. O iinā na taooto ai tino maliu o le au uso e to’alua mo faaaloaloga, ma pe tusa ma le 10,000 na ō mai e asi a o le’i falelauasia. O le taimi nei o loo taooto ai toega o Ema, Iosefa, ma isi tagata o le aiga i le Fanuatanu o le Aiga o Samita.
A o latou faatalitali mo le faamaeaina o le Maota i Navu, sa filifili Iosefa Samita e fausia se faletalimalo laitiiti atu i le isi itu o le auala. I le tele o laau na oo mai i lalo o le vaitafe, na vave ai lava ona faaauau le galuega. Na siitia atu le aiga o Samita i le fale fou ia Aokuso 1843. I ni nai vaiaso mulimuli ane, na tatalaina ai le Faletalimalo o le Maota Tele mo pisinisi.
O tausaga o le 1842 ma le 1843 sa o se taimi o le aoaoina atili e uiga i le sauniga o
Faatasi ai ma le maliu o Iosefa Samita ma lona uso o Ailama i