E ese mai lona faaaogaina o se faleoloa lautele, o le Faleoloa Piliki Mumu a Iosefa Samita sa o se nofoaga autu o le pulega mo le Ekalesia i Navu mai le 1842 i le 1844. Mai lona ofisa i le fogafale i luga, sa faatautaia ai e Iosefa Samita pisinisi a le Ekalesia ma tusifaamaumau ai faaaliga. I le potu tele i le fogafale lona lua, sa faatino ai e le Perofeta ia sauniga muamua o faaeega paia ia na faia mulimuli ane i le Malumalu o Navu ua mae’a. O iina sa ia faatulagaina ai foi le Aualofa a Tamaitai o Navu
“e tusa ai ma le mamanu o le perisitua.”O le Faleoloa Piliki Mumu na fausia i le 1841 ma tatalaina mo pisinisi i le aso 5 o Ianuari, 1842. Mo le isi tolu tausaga na sosoo ai, sa avea le fale ma laumua o le Ekalesia ma sa avea o se faleoloa lautele, nofoaga e faapotopoto ai le nuu, ma se avanoa mo le ofisa tuma’oti. Sa tausia e Epikopo Newel K. Whitney lona ofisa tuma’oti ma se ofisa o le sefuluai i le fogafale i lalo, i autafa o le faleoloa lautele. I le fogafale i luga, sa faigaluega ai Iosefa i lona ofisa tuma’oti, lea e iloa atu ai le vaitafe. I autafa o le ofisa o Iosefa, sa i ai le tele o le fogafale lona lua, o se potu tele mo fonotaga, fonotaga a aufono, ma sauniga. Na faaleagaina le fale i le 1890. O le fale piliki o loo i ai nei o se faatusa lea na tatalaina i le 1980.
E lua ni mea mata’ina na tutupu i le Faleoloa Piliki Mumu e va i masina. I le aso 17 o Mati, 1842, i le potu tele mo potopotoga i le fogafale i luga, na faatulaga ai e le Perofeta le
Aualofa a Tamaitai o Navu , lea na taua mulimuli ane o le Aualofa. Ona oo lea i le aso 4 o Me, 1842, na tuuina atu ai e Iosefa le sauniga muamua o le
faaeega paia i ni
alii se toaiva i le fogafale pito i luga o le Faleoloa Piliki Mumu. A o lei maea le malumalu, sa maua e Iosefa se faaaliga e uiga i sauniga taua ia o le a i ai se aso e faatinoina ai i totonu o le malumalu. I le potu i le fogafale i luga o le faleoloa, sa ia toe fatuina ai ma le faaeteete le mea sa ia vaai faalemafaufau i ai o le a foliga mai o totonu o le malumalu ina ia mafai ona faatinoina sauniga i se nofoaga e pei o se malumalu.
Faitau e uiga i le faatulagaga o le Aualofa ma le toefuataiga o sauniga o le malumalu i le
Au Paia, Voluma 1, Mataupu 37. O le Faleoloa Piliki Mumu a Iosefa Samita sa umia ma faagaoioia e le Nuu o Keriso o se vaega o le Nofoaga Faasolopito o Iosefa Samita. Na suia i le Navu Iloga i le 2024. Matou te faafetai mo le tausiga a le au tausimea ua mavae ma le faaauau pea ona galulue faatasi ma le Nuu o Keriso ma isi paaga.
O Mea e Faamoemoe i ai
E amata e tagata asiasi la latou maimoaga i le fogafale muamua o le Faleoloa Piliki Mumu. O le a taialaina i latou e faifeautalai i le vaega o loo i ai le faleoloa o le fale a o lei o atu i le fogafale i luga. I le fogafale lona lua o le a faasoa mai ai faifeautalai e uiga i le faatulagaga o le Aualofa, le faalauiloaina o le faaeega paia, ma le tuuina atu o Ki o le Perisitua i malo a o latou nonofo i le potu pito i luga. Ona ulufafo lea o le au maimoa i lalo o le faasitepu ma ui atu i le faitotoa i tua (i saute).
360° Savali faasolo