Fakaʻilekitulōnika Pē: Kakai Lalahi Kei Talavoú
ʻE Fēfē Haʻaku Tauhi ki he ʻEikí ʻi he Taimi ʻoku Fiemaʻu Ai Au ʻe Hoku Fāmilí?
Naʻe pau ke u ako ʻa e founga ke falala ai ki he ʻEikí, kae ʻikai ʻi he māmaní.
Ko e taha ʻo e konga ʻo ʻemau anga fakafonua ʻi Haʻamoa ʻAmeliká ko e ʻamanaki atu ko ia ʻe tokoni ʻa e fānaú ke poupouʻi ʻenau mātuʻá ʻi heʻenau matuʻotuʻa angé. Koeʻuhí ko e lahi taha au ʻi he fānaú, naʻá ku fie tokoni ki heʻeku ongomātuʻá ʻi he lahi taha te u ala lavá.
Ko ia ʻi he taimi naʻá ku ongoʻi ai ha ueʻi ke ngāue fakafaifekaú, naʻá ku fakakaukau he ʻikai lava ke hoko ia.
ʻE fēfē haʻaku tokoni ki he ʻEikí lolotonga ʻeku fiemaʻu ke fakaʻapaʻapaʻi hoku anga fakafonuá mo tokoni fakapaʻanga ki hoku fāmilí?
Fihia ʻi ha Fili Lelei ʻe Ua
Naʻá ku lava ʻo ongoʻi hono tataki au ʻe he Laumālié ke ngāue fakafaifekaú, ka naʻe ʻikai mahino ia ki hoku ʻatamaí. Naʻá ku lotu ʻo ʻeke ki he Tamai Hēvaní pe ʻoku fēfē ʻEne ʻamanaki mai ke u ngāué he ʻe pau ke u mavahe mei hoku fāmilí mo taʻofi ʻeku tokoni fakapaʻangá.
Ka naʻe ʻikai ke u maʻu ha fakahinohino peá u ongoʻi taʻefiemālie moʻoni.
Peá u manatuʻi ha akonaki meia ʻEletā Lōpeti D. Heili (1932–2017) ʻo e Kōlomu ʻo e Kau ʻAposetolo ʻe Toko Hongofulu Mā Uá. Naʻá ne pehē: “Kapau kuo teʻeki ai ke ke fanongo [ki he leʻo ʻo e Laumālié] kimuí ni mai, toe foki ʻo lau ʻa e folofolá ʻaki ha mata ʻoku foʻou pea fakafanongo ʻaki ha telinga ʻoku foʻou. Ko ʻetau meʻa fakahaofi moʻui fakalaumālié ia.”
Naʻá ku fakatokangaʻi naʻá ku ako ʻeku folofolá mo fai ʻeku ngaahi lotú ʻi he loto veiveiua, manavasiʻi, mo e taʻepau ʻi hoku ʻatamaí. Kapau naʻá ku fiemaʻu ha tali, naʻe fiemaʻu ke u lotu mo ako ʻi he tui ki he Tamai Hēvaní.
Fakahā Maʻaku
ʻI he fakakaukau foʻou ko ʻeni ʻo e tuí kae ʻikai ko e manavasiʻí, naʻá ku fakaava ai ki he Tokāteline mo e Ngaahi Fuakava 31, ʻa ia ʻoku ʻi ai ʻa e fakahā naʻe maʻu ʻe Tōmasi B. Maasi ʻi hono ui ia ke ngāue fakafaifekaú. ʻOku fakafiemālieʻi ia ʻe he ʻEikí, ʻo fakapapauʻi ange ʻe sai pē hono fāmilí lolotonga ʻene mavahé (vakai, Tokāteline mo e Ngaahi Fuakava 31:5).
Naʻá ku ʻohovale ʻi he faitatau moʻoni hono tūkungá mo haʻakú. Pea naʻá ku ongoʻi fiemālie ʻi heʻeku lau ʻa e ngaahi talaʻofa angaʻofa ʻa e ʻEikí kia Tōmasí:
-
“Te u tāpuakiʻi koe mo ho fāmilí” (veesi 2).
-
“ʻE fakahā kiate koe ʻe he Fakafiemālié ʻa e meʻa ke ke faí mo e potu ke ke ʻalu ki aí” (veesi 11).
-
“Ke ke faivelenga ʻo aʻu ki he ngataʻangá, pea vakai, te u ʻiate koe. Ko e ngaahi lea ʻeni ʻoku ʻikai mei he tangata pe kau tangata, ka ʻoku meiate au, ʻa ia ko Sīsū Kalaisi ko ho Huhuʻí, ʻi he finangalo ʻo e Tamaí.” (veesi 13).
Naʻá ku ongoʻi naʻe folofola fakahangatonu mai ʻa e ʻEikí kiate au.
Naʻá ku ʻiloʻi kapau te u falala kiate Ia, ʻe tāpuekina foki au mo hoku fāmilí. Ko ia, ʻi he poupou ʻa hoku fāmilí, naʻá ku fakahū atu ʻeku pepa ngāue fakafaifekaú pea uiuiʻi au ke u ngāue fakafaifekau ʻi Kalefōnia, USA.
Ko e Fili ke Falala ki he ʻOtuá
Ko e falala ki he Tamai Hēvaní ʻo laka hake ʻi he ngaahi fakakaukau ʻa e māmaní ko ha fili ia ʻoku tau fakahoko ʻi he ʻaho kotoa.
Naʻe akoʻi kimuí ni ʻe ʻEletā Paula B. Pipa ʻo e Kau Fitungofulú: “ʻI he taimi ʻoku taʻefeʻunga ai ʻetau ʻiló mo e mahinó, ʻoku angamaheni ke tau kumi ha ngaahi maʻuʻanga tokoni ke tokoniʻi kitautolu. ʻI ha māmani ʻoku hake ʻuta ai ʻa e fakamatalá, ʻoku ʻikai nounou ʻa e ngaahi maʻuʻanga fakamatala ʻokú ne paotoloaki honau ngaahi founga fakaleleiʻi ki hotau ngaahi faingataʻaʻiá. Ka neongo ia, ʻoku ʻomai … ʻi he Lea Fakatātaá ʻa e maʻuʻanga tokoni lelei tahá: ‘Falala ki [he ʻEikí] ʻaki ho lotó kotoa’ [Lea Fakatātā 3:5]. ʻOku tau fakahaaʻi ʻetau falala ki he ʻOtuá ʻi heʻetau ʻuluaki tafoki kiate Ia ʻi he taimi ʻoku tau fepaki ai mo e ngaahi faingataʻa ʻo e moʻuí.”
ʻOku faingofua ʻaupito ke manavasiʻi ʻi he māmani fonu faingataʻa ko ʻení. ʻOku ou halaia ʻi hono tuku ʻeku ngaahi manavasiʻí ke ne fakavaivaiʻi ʻeku tuí mo tuku ʻeku hohaʻa ki he ngaahi meʻa fakamāmaní ke ne keina aú. Ka ʻi he hili ʻa e aʻusia ko ʻení, ʻoku ou ʻilo te tau lava maʻu pē ʻo falala ki he ngaahi talaʻofa ʻa e Tamai Hēvaní.
Talu ʻeku kamata ngāué mo e tupulaki hoku fāmilí pea ʻoku ou matuʻaki houngaʻia ai. ʻOku lahi ange ʻa e ngaahi tāpuaki kuó u maʻú ʻi he ngaahi meʻa naʻá ku hohaʻa ki aí.
Kapau ʻe hokohoko atu ʻetau lotú, fekumi ʻi heʻetau folofolá, tauhi ʻetau ngaahi fuakavá, pea muimui ki he Fakamoʻuí ʻi he tui kae ʻikai ko e veiveiuá, te tau ʻiloʻi ʻoku tau maʻu ʻa e ʻuhinga kotoa pē ke falala kiate Ia mo e Tamai Hēvaní ʻi he māmaní.