“Māe 25–31. ‘Irooj Ear Kajerkak Juon Ri Lo̧mo̧o̧r: Ri Ekajet Ro 2–4; 6–8; 13–16,” Itok, Ļoor Eō—N̄an M̧weeo im Kabun̄ in: Kallim̧ur M̧okta 2026 (2026)
“Māe 25–31. ‘Irooj Ear Kajerkak Juon Ri Lo̧mo̧o̧r,’” Itok, Ļoor Eō: Kallim̧ur M̧okta 2026
“I Will Surely Go with Thee”—Deborah the Prophetess, jān Des Leavitt
Māe 25–31: “Irooj Ear Kajerkak Juon Ri Lo̧mo̧o̧r”
Ri Ekajet Ro 2–4; 6–8; 13–16
Kōj aolep jeļā ta ewaļo̧k n̄e jej jerawiwi, nana ad en̄jake kake, innem ukweļo̧k im kajim̧we wāween ko ad. Bōtaap ekutkut ad meļo̧kļo̧k kajjim̧we ko ad m̧okta, im, n̄e kapo ej itok, jej lo ad make kōm̧m̧ane ejja jerawiwi eo wōt. Jon̄ak in ekutkut an waļo̧k ilo bok in Ri Ekajet Ro. Kar im̧we jān tōmak im iminene in kabun̄ jar ko an Rikanaan—ro me rekar iakuj diwōjļo̧k jān āneeo—RiIsrael ro rekar rube bujen ko aer ippān Irooj im rekar ello̧k jān aer kabun̄jar n̄an E. Āinwōt juon tōprak, ekar jako kōjparok eo An im rekar pād ilo kam̧akoko. Ijoke kajjojo iien men in ej waļo̧k, Irooj eaar letok n̄an armej in bujen ro An iien n̄an ukweļo̧k im kajerkak juon rilo̧mo̧o̧r, juon ritōl in tariņae ņaetan juon “ri ekajet.” Ejjab aolep ri ekajet ro ilo bok in Ri Ekajet Ro retiljek, ak jet iaer rekar kōjerbal tōmak eo aer eļap ilo aer lo̧mo̧o̧ren ro nejin Israel im kōjepļaaktok er n̄an jem̧jerā in bujen ko aer ippān Irooj. Bwebwenato kein rej kakeememej kōj bwe jekdo̧o̧n ta eo eaar kōttoļo̧ke jān Jisōs Kraist, E ej juon Rilo̧mo̧o̧r in Israel im aolep iien Ej m̧ōņōņō in kanemkwoj kōj im karuwaineneik kōj ilo ad ro̧o̧ltok n̄an E.
N̄an tukaduin bok in Ri Ekajet Roo, lale “Judges, book of” ilo Bible Dictionary.
Ļōmņak ko n̄an Ekkatak ilo M̧weeo im ilo Kabun̄ in
Ri Ekajet Ro 2:1–19; 3:5–12
Irooj ej jeorļo̧k aō bōd aolep iien ij ukweļo̧k.
Bok in Ri Ekajet Ro emaron̄ jim̧or ilo kakkōļ im kōketak. Pukot kakkōļ im kōketak ko ilo am̧ riit Ri Ekajet Ro 2:1–19; 3:5–12. Ewi wāween an kakkōļ im kōketak kein jerbal n̄an kwe?
N̄an waanjon̄ak, eļan̄n̄e Ri Ekajet Ro 2:19 en kar kōn kwe im kapo ko am̧ ijelo̧kin kōn riIsrael ro etto, ta eo en kar ba? Eļan̄n̄e Ri Ekajet Ro 3:9 en kar kōn ta eo Irooj eaar kōm̧m̧ane n̄an kanemkwoj eok, ta eo en kar ba?
Ļōmņak in riit kajjitōk im uwaak ko ilo peij 9 ilo N̄an Kōkajoorļo̧k Jodikdik Ro: Juon Tōl n̄an Kōm̧m̧ani Kāālet Ko. Elmen am̧ en̄jake n̄e men in ej jerbal n̄an en̄jake eo an riIsrael ro ilo bok in Ri Ekajet Ro? Ta eo ej katakin eok kōn Jisōs Kraist?
Ri Ekajet Ro 4:1–15
Imaron̄ im̧we ro jet n̄an tōmak ilo Irooj.
Jet iien tōmak eo an juon armej emaron̄ un̄ūr tōmak eo an elōn̄. Ilo Ri Ekajet Ro 4, armej eo ej Debora Riit kōn e ilo Ri Ekajet Ro 4:1–15, im je ta eo ekar katakin armej ro ipeļaakin kake. Erkein jet kajjitōk n̄an jipan̄ eok ļōmņak ewi wāween an en̄jake eo an jerbal n̄an mour eo am̧.
-
Elmen am̧ maron̄ kōm̧eļeļe jekjek ko riIsrael ro raar pād ie ilo iien eo? (lale eoon 1–3). Ta men ko āinwōt kwoj loi ilo jekjek ko rainin—ippān kajjojo armej ak jukjuk in pād?
-
Ta naan ak kōm̧m̧an ko Debora ej kwaļo̧k n̄an eok bwe ekar tōmak ilo Irooj? Elmen an kar tōmak eo an katakin ro jet? Ta ko jet rej im̧we eok kake liin?
-
Ta eo kwoj ļōmņak Debora ear ba ilo kajjitōk eo an ilo eoon 14: “Irooj ear jab diwōjļo̧k im̧aam̧ ke?” Ewi wāween an Irooj “etal im̧aam̧”? (lale Katak im Bujen Ko 84:87–88).
Ļōmņak ewi wāween an tōmak eo am̧ ilo Jisōs Kraist maron̄ kōjeraam̧m̧an ro jet ilo wāween tōmak eo an Debora eaar kōjeraam̧m̧an Barak im riIsrael ro jet. N̄an jipan̄ eok ļōmņak kōn men in, kwomaron̄ ekkatak enaan eo an Elder Neil L. Andersen’s “Jej Kōnono kōn Kraist” (Liaona, Nob. 2020, 88–91). Etale enaan eo kōn (1) un n̄an kōnono kōn Rilo̧mo̧o̧r eo im (2) wāween kōm̧m̧ane.
Innām kwomaron̄ kōm̧m̧ane juon laajrak in men ko kwojeļā kake Jisōs Kraist—jān jeje ko rekwojarjar, jān rikanaan ro remour, im jān en̄jake an juon make. Wōn eaikuj in jeļā men in? Ewi wāween am̧ naaj kwaļo̧ke?
Bar lale Matu 5:14–16; 1 Piter 3:15; “Each Life That Touches Ours for Good,” Hymns, no. 293.
Karuwainene n̄an kwaļo̧k. N̄e kwe juon rūkaki—ilo m̧weeo ak ilo m̧ōnjar—“leļo̧k n̄an rūkatak ro iien n̄an kwaļo̧k n̄an doon ta ko rej ekkatak kōn Rilo̧mo̧o̧r im gospel eo An. Kōm̧m̧ane men in enaaj jipan̄ er kadeļo̧n̄ m̧ool ko raar ekkatak im kwaļo̧ki” (Katakin ilo Wāween eo an Rilo̧mo̧o̧r, 26). N̄an waanjon̄ak, n̄e komij ekkatak Ri Ekajet Ro 4 ippān doon, kom̧ maron̄ leļo̧k n̄an kajjojo rūkatak n̄an pukote jebta eo im karuwanene er n̄an kwaļo̧k n̄an doon ta eo raar loe.
Ri Ekajet Ro 6–8
Irooj emaron̄ kōm̧m̧an menin bwilōn̄ n̄e ij lōke ilo wāween ko An.
Ilo ami riiti Ri Ekajet Ro 6–8, keememej iien ko me Irooj ej kajjitōk ippān Gideon n̄an tōmak juon men epen n̄an tōmake. Ekar kajjitōk ejja men in wōt ippam̧?
Ta eo kwoj en̄jake Irooj ej kajjieon̄ katakin eok kōn bwebwenato in? Ilo wāween rōt em̧ōj am̧ lo an Irooj kōm̧m̧ane jerbal eo an ilo jekjek ko me āinwōt reban kar tōprak?
Ri Ekajet Ro 13–16
Anij ej kōkajoor eō ilo aō tiljek ilo bujen ko aō.
Samson ekar luuji kajoor eo an ilo ānbwin im kajoor eo an ilo jetōb kōn ekar kakuri bujen ko an ippān Anij, ekoba ro rekar (n̄an meļeļe ko kōn Rinaza ro, lale Bōnbōn 6:1–6; Ri Ekajet Ro 13:7). Ilo am̧ riit kōn Samson ilo Ri Ekajet Ro 13–16, lale eoon ke rej kwaļo̧k ke Irooj ear pād ippān Samson, im bar eoon ke rej kwaļo̧k ke Samson ear jab lukkun tiljek n̄an Irooj.
Kwomaron̄ kōļmenļo̧kjeņ kōn bujen ko kwaar kōm̧m̧ani ippān Irooj. Ekōjkan an bujen kein kar boktok kajoor eo An n̄an mour eo am̧? Ta eo kwoj ekkatak jān en̄jake eo an Samson me ej im̧we eok n̄an m̧ool wōt n̄an bujen ko am̧ ippān Anij?
Sister Ann M. Dibb ekar katakin: “Samson ekar ļotak kōn maron̄ eļap. Kar kallim̧uri jinen, ‘Enaaj jino in lọmọọren Israel jān pein ro ri Pilistia’ [Ri Ekajet Ro 13:5]. Bōtaab ilo an Samson rūttoļo̧k, ekar reiļo̧k ilo kabo ko an laļin jān iaļ ko an Anij. Ekar kōm̧m̧ani kāālet ko kōnke rej ‘kam̧ōņōņōik [e] aet’ [Ri Ekajet Ro 14:3] eļapļo̧k kōnke kāālet ko rekar jim̧we. Bar āliji, jeje ko rekwojarjar rej kōjerbal naan in ‘im ekar wōnlaļļo̧k’ [Ri Ekajet Ro 14:7] ilo aer kar kōnono kōn em̧akūtkūt ko an Samson, m̧akūtkūt, im kāālet ko. Ijello̧kin an jutak im wōnm̧anļo̧k ilo meram n̄an kakūrm̧ool lukkuun piktokin, Samson ekar po ilo men ko an laļin, ekar luuji kajoor eo an Anij kar leļo̧k, im eaar m̧okaj an mej juon, mej eo ekabūrom̧ōjm̧ōj” (“Arise and Shine Forth,” Liahona, May 2012, 118).
Bar lale Dallin H. Oaks, “Bujen ko im Eddo ko,” Liaona, Māe 2024, 93–96; Ulisses Soares, “Bujen Lōke jān Jisōs Kraist,” Liaona, Māe 2024, 17–21.
Ļōmņak ko n̄an Katakin Ajri ro
Kōnke Jabōt in ej Jabōt eo jinoin ilo allōn̄ in, jej kipel rūkaki ro an Būraimere bwe ren kōjerbal m̧akutkut in ekkatak ko ilo “Appendix B: Kepooj Ajri ro n̄an juon Mour Ejjeļo̧k Jemļo̧kin ilo Iaļen Bujen in an Anij.”
Ri Ekajet Ro 3:7–9, 12–15
Jisōs Kraist ej aō Rilo̧mo̧o̧r.
-
Ri Ekajet Ro 3 ej kōmeļeļeik juon jon̄ak eo ej katakin kōn kajoor eo an Rilo̧mo̧o̧r n̄an kanemkwoj kōj jān jerawiwi. N̄an jipan̄ ajri ro kile jon̄ak in, kwomaron̄ je naan kein: “kōm̧m̧an men ko re nana,” “kūr n̄an Irooj,” im “kajerkak juon ri lo̧mo̧o̧r.” Innām ajri ro nejum̧ remaron̄ pukot naan kein ilo Ri Ekajet Ro 3:7–9 im Ri Ekajet Ro 3:12–15. Ta eo jej katakin kōn Irooj jān jon̄ak in?
-
N̄an kalikkar ke Jisōs Kraist ej ad Rilo̧mo̧o̧r, kwomaron̄ aiin jet pijain armej, ekoba juon pijain Jisōs, im kapeddoik pija ko. Kōtļo̧k bwe ajri ro nejum̧ ren kajjojo elōki pija ko. N̄e rej loe pijain Jisōs, al juon al kōn E, āinwōt “He Sent His Son” (Children’s Songbook, 34–35), im jiron̄ ajri ro nejum̧ kōn wāween An kar lo̧mo̧o̧ren eok.
Ri Ekajet Ro 4:1–15
Imaron̄ im̧we ro jet n̄an tōmak ilo Irooj.
-
Kwomaron̄ kōjerbal “Rikanaan eo Tebra” ilo Bwebwenato ko jān Kallim̧ur M̧okta, 92–95 n̄an jiron̄ ajri ro bwebwenato eo ilo Ri Ekajet Ro 4. Kwaļo̧k n̄an doon ta eo em̧m̧an ippam̧ kōn Debora. Elmen an kar tōmak eo an ilo Irooj kōjeraam̧m̧an armej ro ipeļaakin? Ta eo jemaron̄ kōm̧m̧ane n̄an jipan̄ ro jet ļapļo̧k aer tōmak ilo Jisōs Kraist?
2:9Deborah the Prophetess
Ri Ekajet Ro 7:1–21
Irooj emaron̄ kōjerbal men ko reddik n̄an kōm̧m̧ani men ko reļļap.
-
Kōjerbal Ri Ekajet Ro 7:4–7, peij in m̧akutkut eo an wiik in, ak “Jarin Tariņae eo an Gideon” ilo Bwebwenato ko jān Kallim̧ur M̧okta, 96–99, n̄an katakin ajri ro nejum̧ wāween an kar Irooj kōm̧m̧an bwe jar in tariņae eo an riIsrael en dikļo̧k. Etke Irooj ekōņaan bwe jarin tariņae eo an Gideon ren iddik uwaaer( lale Ri Ekajet Ro 7:2
2:37The Army of Gideon
-
Ajri ro nejum̧ remaron̄ jin̄a pija in juon jāje, likōpejn̄ak, jilel, ļaam̧, im juon pijja im kōnono kōn ewi iaan men kein renaaj kōņaan n̄an iien pata. Innām remaron̄ riiti Ri Ekajet Ro 7:16 n̄an ekkatak ta eo Irooj eaar jiron̄ jar in tariņae eo an Giedeon n̄an kōjerbale. Ilo am̧ riiti pata eo ilo Ri Ekajet Ro 7:19–21, kwaļo̧k n̄an doon ta eo kom̧ kar ekkatak kōn Irooj jān bwebwenato in.
Samson Puts Down the Pillars, jān James Tissot and others
Ri Ekajet Ro 13: 5
Kōjparok bujen ko ej letok n̄an eō kajoor.
-
Bujen eo an Samson ippān Irooj eaar leļo̧k n̄an e kajoor ilo ānbwin, āinwōt an bujen ko ad letok ad kajoor ilo jetōb. Ajri ro nejum̧ remaron̄ m̧ōņōņō in kōm̧m̧ane jet em̧akūtkūt ko im kōnono kōn ekōjkan an m̧akūtkūt kein maron̄ jipan̄ kōm̧m̧an bwe ānwbinnid en kajoor. Ewi wāween an kōjparok bujen ko kōm̧m̧an an kajoor jetōb ko ad? (lale Mosaia 18:8–10; Katak im Bujen Ko 20:77, 79).
N̄an eļapļo̧k, lale ennaan eo an allōn̄ in ilo eo Jera māākjiin.