“Māe 11–17. ‘Lale N̄e Kwō Ab Meļo̧kļo̧k Irooj’: Duteronomi 6–8; 15; 18; 29–30; 34,” Itok, Ļoor Eō—N̄an M̧weeo im Kabun̄ in: Kallim̧ur M̧okta 2026 (2026)
“Māe 11–17. ‘Lale N̄e Kwō Ab Meļo̧kļo̧k Irooj,’” Itok, Ļoor Eō: Kallim̧ur M̧okta 2026
Moses ioon Toļ Nebo, jān John Steel, © Providence Collection/licensed from goodsalt.com
Māe 11– 17: “Lale N̄e Kwo Ab Meļo̧kļo̧k Irooj”
Duteronomi 6–8; 15; 18; 29–30; 34
Jerbal in kwaļo̧k eo an Moses ekar jinoe ilo toļ eo, iien eo Anij ekar kōnono n̄an E jān wōjke eo euruur (lale Exodus 3:1–10). Ekar barāinwōt jem̧ļo̧k ioon juon toļ, elōn̄ļo̧k jān 40 iiō tokālik, ke Anij ekar kwaļo̧k n̄an Moses jidikin āneen kallim̧ur jān ilōn̄ tata ioon Toļ Nebo (lale Duteronomi 34:1–4). Moses ekar joļo̧k aolepān raan in mour ko an n̄an kōpooj ro nejin Israel n̄an deļon̄e āneen kallim̧ur, im bok in Duteronomi kar je kōmeļeļe ko an āliktata, kakeememej ko, im kwaļo̧k ko, im kar akweļap n̄an riIsrael ro. Riiti naan ko an ekōm̧m̧an aer alikkar kōttōpar eo kōn jerbal in kwaļo̧k eo an Moses—kōppopo kōn aikuj eo an armej ro—ejjab kōn mour ilo āne jem̧aden, anjo̧ ioon ro rinana, ak kalōk juon jukjukin pād. Ekar kōn jeļā n̄an iakwe Anij, pokake e, im ettā wōt n̄an E. En̄iin ej kōppopo eo jej aikuji bwe jen maron̄ deļo̧n̄e āneen kallim̧ur an mour indeeo. Mekarta Moses ekar jab likūt ne ko neen ilo “juon āne e bwijleplep kōn milk im hōnni” (Exodus 3:8), kōnke tōmak eo an im an tiljek, ekar deļon̄e āneen Kallim̧ur me Anij ekar kōpooje n̄an aolep ro rej ļoor E.
N̄an meļeļe ko rekadu kōn Duteronomi, lale “Duteronomi” ilo Bible Dictionary.
Ļōmņak ko n̄an Ekkatak ilo M̧weeo im ilo Kabun̄ in
Duteronomi 6:4–7; 8:2–5, 11–17; 29:18–20; 30:6–10, 14–20
“Yokwe Jeova am̧ Anij kōn aolepen būruōm̧.”
Kien Moses ekoba elōn̄ kain kwojkwoj ko im iminene ko. Ilo am̧ naaj lo kabilōk ko an Moses ilo Duteronomi, Irooj ear bar abņōņō kōn jekjek eo itulowa an armej ro An—jekjek in jetōb eo ilo būruer.
Ilo eoon ko ilaļ, pukot naan eo bōro, im kōļmenļokjen kōn ta eo emaron̄ jutak kake. Kwomaron̄ ļōmņak kōn naan kein āinwōt juon kein etale būruōm̧ ilo jetōb. Nan̄inmej ta eo kwonaaj kar kwaļo̧k n̄an kwe make? Ta kein kōmour ko kwon kar kōm̧m̧ani n̄an kōkm̧anm̧anļo̧k ājmour in jetōb eo an būruōm̧? Je im̧we ko am̧:
-
Duteronomi 6:4–7:
-
Duteronomi 8:2–5:
-
Duteronomi 8:11–17:
-
Duteronomi 29:18–20:
-
Duteronomi 30:6–10:
-
Duteronomi 30:14–20:
Juon wāween n̄an karōk ļōmņak ko am̧ emaron̄ n̄an jin̄aik juon bōro im je lowaan kōn men ko Irooj ej ba ej aikuj wōr ilo būruōm̧. Innām kwomaron̄ je inabōj men ko me kwoj aikuj joļo̧k jān būruōm̧.
Ewi wāween am̧ kwaļo̧k ke kwoj iakwe Anij kōn aolepen būruōm̧? N̄an ļōmņak ko, lale “Iakwe Anij, iakwe ritūrum̧” ilo N̄an Kōkajoorļo̧k Jodikdik Ro: Juon Tōl n̄an Kōm̧m̧ani Kālet Ko, 10–12.
Bar lale M. Russell Ballard, “Kwoj Iakwe Eō Eļapļo̧k Jān Rein Ke?,” Liaona, Okt. 2021, 51–53.
Pukot en̄jake ko am̧ make ilo jetōb. Itok, Ļoor Eō ej kwaļo̧k eoon im pedped ko n̄an mije ilo jeje ko rekwojarjar, ak jab kōtļo̧k an men in kōm̧m̧an jon̄an am̧ katak. Ilo am̧ riiti Duteronomi, kwomaron̄ lo juon pedped in katak me ejjab alikkar ijin. Kōtļo̧k bwe Jetōb en tōl eok n̄an ta eo kwoj ekkatak kake.
Duteronomi 6:4–12, 20–25
“Kwōn lale N̄e Kwo Ab Meļo̧kļo̧k Irooj.”
Elōn̄ iaan epepen ko an riIsrael ro rekar deļon̄e āneen kallim̧ur rekar jab kam̧ool ak lo kōn mejaer nan̄inmej ko ilo Ijipt ak kijone Lomaļo Ekilmur. Moses ekar jeļā bwe er—im epepen ko ilju im jekļaj—renaaj aikuj keememej menin bwilōn̄ ko an Anij im kakien ko an Anij bwe ren armej ro an Anij.
Ta kapilōk eo kwoj lo ilo Duteronomi 6:4–12, 20–25 me emaron̄ jipan̄ eok keememej bwe men ko reļļap Anij ekar kōm̧m̧ane n̄an kwe? Ta eo ej im̧we eok n̄an kōm̧m̧ane aolep raan bwe naan ko an Irooj “ren ilo buruōm̧”? (eoon 6).
Kwomaron̄ bar ekkata enaan eo an Brother Jan E. Newman’s message “Kōjparok Ainikien Armej in Bujen ro ilo Diktak in Epepen eo” (Liaona, Nob. 2023, 36–38) im ļōmņak ekōjkan am̧ naaj jolete tōmake eo am̧ ilo Kraist n̄an epepen ko ilju im jekļaj.
Bar lale Duteronomi 11:18–21; Dale G. Renlund, “Ļōmņak kōn Em̧m̧an im Meanwōd an Anij,” Liaona, Māe 2020, 41–44; Bible Dictionary, “Frontlets or phylacteries.”
Duteronomi 15:1–15
Jipan̄ armej ro rej aikuj ebōk elōn̄ pā ko rejouj im bōro ko rem̧ōņōņō.
Jejjan̄in tōpartok raan eo “en ejjeļo̧k rijeram̧ōļ ilubwiljimi” (Duteronomi 15:4), ijoke pedped in jipan̄ ro rijeram̧ōl ilo Duteronomi 15 raorōk wōt, jekdo̧o̧n n̄e iminene ko em̧ōj aer oktak. Lale ta eo eoon 1–15 ej katakin etke jej jipan̄ ro rej aikuj im naaj kain rot m̧wil ko m̧wilid.
Ta meļeļein n̄an “erļo̧ke peōm̧” n̄an ro rej aikuj? (eoon 8, 11). Ta eo kwoj ekkatak jān waanjon̄ak eo an Irooj kōn jipan̄ ro rej aikuj? (lale eoon 15).
Bar lale “Have I Done Any Good?,” Hymns, no. 223.
Duteronomi 18:15–19
Moses eaar “āinwōt” Jisōs Kraist
Piter, Nipai, Moronai, im Rilo̧mo̧o̧r Make aolep naan ko kōn kannaan eo ilo Duteronomi 18:15–19 (lale Jerbal 3:20–23; 1 Nipai 22:20–21; Josep Smith—Bwebwenato 1:40; 3 Nipai 20:23). Ta eo kwoj ekkatak kōn Rilo̧mo̧o̧r jān eoon kein? Ļōmņak kōn ta eo kwaar riiti kōn Moses ium̧wiin wiik ko rem̧ootļo̧k. Elmen an Moses “āinwōt” Jisōs Kraist?
Jisōs Kraist eaar jiron̄ armej ro An ilo Amedka etto, “N̄a eo kōn E Moses eaar kōnono, im ba” (3 Nipai 20:23).
Duteronomi 29:9; 30: 15–20
Irooj ej karuwaneneik eō n̄an kāālet ikōtaan em̧m̧an im nana.
Emaron̄ kaitoktok limo n̄an keidi naan ko an Moses ilo Duteronomi 29:9; 30:15–20 ippān jet iaan katak ko āliktata an Liai n̄an baam̧le eo an ilo 2 Nipai 2:26–29; 4:4. Ewi wāween an Liai kōļapļo̧k ta eo Moses ekar katakin? Ta eo kwoj lo ilo eoon kein me ej im̧we eok n̄an “kāālōt mour”? (Duteronomi 30:19).
Ļōmņak ko n̄an Katakin Ajri ro
Duteronomi 6:5
Imaron̄ iakwe Anij kōn aolepen būruō.
-
N̄an jipan̄ ajri ro nejum̧ meļeļe Duteronomi 6:5, kwomaron̄ jin̄aik juon menono, juon jin̄a in ānbwin, im juon pā ekajoor. Ajri ro remaron̄ jitōn̄ļo̧k juon pija ilo am̧ riiti naan ko “būruōm̧,” “am̧,” im “kajoor” ilo eoon eo. Ekōjkan ad kwaļo̧k n̄an Irooj ke jej iakwe E kōn aolepen būruōd, ad, im ad kajoor?
Duteronomi 6:6–15
Imaron̄ kōjparok naan in Anij ilo būruwō.
-
Riit ippān ajri ro nejum̧ kapilōk eo an Irooj n̄an riIsrael ro n̄an likut eoon ko ijoke remaron̄ kalimjōki aolep raan (lale Duteronomi 6:6–9). Men in emaron̄ im̧we eok im ajri ro nejum̧ n̄an ļōmņak kōn wāween ko kom̧ maron̄ lukkuun lale n̄an jab “meļo̧kļo̧k Irooj” (eoon 12) im n̄an keememej ta eo E kar kōm̧m̧ane n̄an kom̧.
-
Kwomaron̄ kalikkar ke Duteronomi 6:13, 16 im 8:3 eaar jipan̄ Rilo̧mo̧o̧r iien eon eo eaorōk ilo mour eo An. N̄an lo elmen, riit ippān doon Matu 4:1–10. Innām kom̧ maron̄ kwaļo̧k n̄an doon jet eoon me raar jipan̄ kom̧ ilo iien aikuj.
Duteronomi 18:15–18
Rikanaan ro rej kwaļo̧k kōn Jisōs Kraist.
-
Ilo ami riiti Duteronomi 18:18 ippān doon, jipan̄ ajri ro nejum̧ meļeļe bwe Rikanaan eo āinwōt Moses ilo eoon in ej Jisōs Kraist. Bōlen kom̧ maron̄ lale pija in men ko Moses eaar kōm̧m̧ani im men ko Jisōs Kraist eaar kōm̧m̧ani, im kōtļo̧k bwe ro ren karōki ippān doon (lale Bok In Gospel Pija, no. 15, 16, 38, 39). Ta eo rikanaan eo ad emour eaar katakin kōn Rilo̧mo̧o̧r?
Duteronomi 29:12–13; 30:8–10
Kōn wōt bujen ko aō, ij m̧ōttan armej ro an Anij.
-
Kōnono kōn Duteronomi 29:12–13 ej letok juon iien n̄an kwe im ajri ro nejum̧ n̄an kōnono kōn bujen ko renaaj kōm̧m̧ani ak em̧ōj aer kōm̧m̧ani ippān Jemedwōj Ilan̄. Ta meļeļein erom̧ armej ro an Anij? Elmen an kallim̧ur ko an kōm̧m̧an bwe jen armej ro an Anij? (lale eoon 13; bar lale Mosaia 18:8–10).
-
N̄e ajri ro nejum̧ rej aikuj jipan̄ meļeļe kōn ta in bujen, jiron̄ er bwe ren lale ta meļeļein “Bujen” ilo Unin Tōl n̄an Jeje ko Rekwojarjar (Gospel Ļaibrāre). Ta kallim̧ur ko Anij im riIsrael ro raar kōm̧m̧ani ippān doon ilo Duteronomi 30:8–10? Ta kallim̧ur ko jaar kōm̧m̧ani ippān Anij? (lale Katak im Bujen Ko 20:37, 77). Ewi wāween an kallim̧ur kein kobaik kōj Ippān? Ļōmņak in al ippān doon juon al kōn bujen, āinwōt “Standing on the Promises” (Gospel Library).
N̄an eļapļo̧k meļeļe, lale ennaan eo an allōn̄ in ilo eo Jera māākjiin.