“Esusow Aketseaba 25–31. ‘Ewuradze Maa Ɔgyefo bi Do: Atsɛmbuafo 2–4; 6–8; 13–16,” Bra, Bɛka Mo Do—Dze Ma Fie na Asɔr: Ahyɛmu Dadaw 2026 (2026)
“Esusow Aketseaba 25–31. ‘Ewuradze Maa Ɔgyefo Bi Do,’” Bra, Bɛka Mo Do: Ahyɛmu Dadaw 2026
“Ɔkɔr Ara na Menye Wo Bɔkɔ”—Deborah Ɔbaa-Nkɔnhyɛnyi, Des Leavitt yɛɛ nsaano mfonyin no
Esusow Aketseaba 25–31: “Ewuradze Maa Ɔgyefo bi Do’’
Atsɛmbuafo 2–4; 6–8; 13–16
Hɛn nyinara yenyim dza ɔtse dɛ ebɛyɛ bɔn, idzi ho yaw, na nkyii inu woho na isi nketse dɛ ebɛsesa w’akwan. Mbom ɔtaa dɛ hɛn werɛ fir dza ahyɛse no yesii nketse wɔ ho no, na, sɛ nsɔhwɛ ba a, yɛbɔhwɛ na yɛayɛ bɔn kor noara bio. Nhwɛdo yi taa pue wɔ Atsɛmbuafo nwoma no mu mpɛn pii. Canaanfo a nnkyɛ ɔwɔ dɛ wɔpam hɔn fi asaase no do no—hɔn gyedzi na asɔryɛ nyɛe nyaa nhyɛdo wɔ hɔn do no—Israelfo no buu hɔn ahyɛmu a wɔnye Ewuradze dzii no do na wogyaa dɛ wɔrosɔr No. No nsunsuando no ntsi, wɔyeew Ne bambɔ na wɔkɔr ndɔmmum mu. Naaso mber biara a iyi sii no, Ewuradze maa N’ahyɛmu nkorɔfo no kwan dɛ wonnu hɔnho na ɔmaa ɔgyefo, sordaanyi banodzifo a wɔfrɛɛ no “ɔtsɛmbuafo” bi do. Nnyɛ atsɛmbuafo nyinara a wɔwɔ Atsɛmbuafo nwoma mu no na wɔyɛ atseneneefo, mbom binom nyaa gyedzi kɛse dɛ wɔbɛgye Israelmba na wɔnye hɔn asan ananmu nye hɔn akɔ wɔnye Ewuradze ntamu ahyɛmudzi nkitahodzi ho. Nsɛm yinom kaa hɛn dɛ ɔmmfa ho dza ɔatwe hɛn efi Jesus Christ ho no, Ɔno nye Israel Pomfo no na aber nyina ɔwɔ pɛ dɛ ɔbɛgye hɛn na oetu efua hɛn ber a yɛsan kɔ No hɔ.
Epɛ Atsɛmbuafo nwoma no mbobɔdo a, hwɛ “Atsɛmbuafo, nwoma no” wɔ Kyerɛwsɛm no Kwankyerɛ no mu.
Adwenkyerɛ horow ma Adzesũa wɔ Fie na wɔ Asɔr
Atsɛmbuafo 2:1–19; 3:5–12
Mpɛn dodow a munu moho no Ewuradze dze mo bɔn kyɛ me.
Atsɛmbuafo nwoma no botum ayɛ kɔkɔbɔ na nkuranhyɛ. Hwehwɛ kɔkɔbɔ na nkuranhyɛ yi ber a ekenkan Atsɛmbuafo 2:1–19; 3:5–12. Etse nka dɛ kɔkɔbɔ na nkuranhyɛ no si dɛn fa wo ho?
Mfatoho, sɛ Atsɛmbuafo 2:19 fa ɔwo na wo nsɔhwɛ ho kyɛn dɛ ɔfa tsetse Israelfo no ho a, ebɛnadze na obotum akã? Mfatoho, sɛ Atsɛmbuafo 3:9 fa dza Ewuradze ayɛ dze agye wo ho a, ebɛnadze na obotum akã?
Hwɛ dɛ ebɛkenkan krataafa 9 asɛmbisa na nyiano wɔ For the Strength of Youth: A Guide for Making Choices mu. Etse nka dɛ iyi si dɛn fa Israelfo no hɔn sũahu wɔ Atsɛmbuafo nwoma no mu ho? Ebɛnadze na iyi kyerɛkyerɛ wo fa Jesus Christ ho?
Atsɛmbuafo 4:1–15
Mubotum ekenyan binom ma woenya gyedzi wɔ Ewuradze no mu.
Ɔtɔfabi a nyimpa kor ne gyedzi botum ekenyan gyedzi wɔ nkorɔfo pii mu. Atsɛmbuafo 4 mu no, nna nyimpa kor no nye Deborah. Kenkan no ho asɛm wɔ Atsɛmbuafo 4:1–15 mu, na hyɛ nhyɛdo a onyaa no wɔ nkorɔfo a nna woetwa ehyia no ho do no nsew. Nsɛmbisa bi nye yi a ɔbɔboa wo ma ahwɛ mbrɛ no sũahu no besi botum afa w’abrabɔ ho:
-
Ibesi dɛn bɛkã tsebea a nna Israelfo no wɔ mu ho asɛm dɛm mber no? (hwɛ nyiyimu 1–3). Ebɛn nsɛdo na ihu no wɔ ndɛ tsebea mu a wɔsɛ—wɔ ankorankor na sɔn mu?
-
Deborah ne nsɛm anaa ndzeyɛe bɛn na ɔkyerɛ wo dɛ nna ɔwɔ gyedzi wɔ Ewuradze mu? Ne gyedzi sii dɛn nyaa nhyɛdo wɔ binom do? Ebɛnadze bio na ɔyɛ wo ahomka fa no ho?
-
Ebɛnadze na edwen ho a nna Deborah kyerɛ wɔ n’asɛmbisa mu wɔ nyiyimu 14 dɛ: “ana Ewuradze nntui nndzii w’enyim kan?” Ewuradze si dɛn “dzi w’enyim kan’’? (hwɛ Nkyerɛkyerɛ na Ahyɛmudzi 84:87-88).
Dwendwen mbrɛ wo gyedzi wɔ Jesus Christ mu besi botum ehyira binom wɔ kwan a Deborah ne gyedzi hyiraa Barak na Israelfo nkaafo no ho. Ama aboa wo ma adwen iyi ho no, ibotum esũa Elder Neil L. Andersen n’asɛm “We Talk of Christ” (Liahona, Ɔberɛfɛw 2020, 88–91). Hwehwɛ asɛm no mu nya (1) siantsir a ɔwɔ dɛ ibue w’ano kã Agyenkwa no ho asɛm na (2) akwan a edze bɛyɛ.
Nkyii ibotum akyerɛw ndzɛmba a inyim fa Jesus Christ ho nkorkor—fi kyerɛwsɛm no mu, fi nkɔnhyɛfo atseasefo hɔ, na fi wankasa wo sũahu mu. Woana na ohia dɛ ohu iyi? Ibesi dɛn akyɛ?
Hwɛ Matthew 5:14–16; 1 Peter 3:15; “Each Life That Touches Ours for Good,” Asɔr Ndwom, nkanee 293.
To nsa frɛ ma wɔnkyɛ. Sɛ eyɛ kyerɛkyerɛnyi—wɔ fie anaa wɔ asɔr a—”ma adzesũafo no akwanhorow ma wɔnye hɔn ho nkyɛ dza worusũa fa Agyenkwa na N’asɛmpa ho. Ereyɛ iyi bɔboa hɔn ma wɔagye nokwar horow a wɔakyerɛkyerɛ hɔn no ato mu na wɔakyerɛ so” (Teaching in the Savior’s Way, 26). Mfatoho, sɛ wɔrobɔ mu esũa Atsɛmbuafo 4 a, ibotum ama adzesũanyi biara adze tsitsir bi ma ɔahwehwɛ wɔ tsir no mu na nkyii ato nsa afrɛ hɔn ma wɔnye hɔn ho akyɛ dza wohunii no.
Atsɛmbuafo 6–8
Ewuradze botum ayɛ anwanwa dwuma sɛ motwer N’akwan a.
Ber a ekenkan Atsɛmbuafo 6–8 no, kyerɛw mber a Ewuradze kãe kyerɛɛ Gideon dɛ ɔngye biribi a ɔyɛ dɛ onnkotum aba mu ndzi. Ana Oebisa biribi a ɔsɛ fi wo hɔ a?
Ebɛnadze na etse nka dɛ Ewuradze dze asɛm yi robɔ mbɔdzen akyerɛkyerɛ wo? Esi dɛn ehu dɛ Ewuradze reyɛ N’edwuma wɔ akwan a ɔyɛ dɛ ɔnnkɛyɛ yie mu?
Atsɛmbuafo 13–16
Nyankopɔn hyɛ me dzen ber a meyɛ nokwafo ma m’ahyɛmudzi horow.
Samson yeew no honandua mu ahoɔdzen na no sunsum mu ahoɔdzen osiandɛ obuu ɔnye Nyankopɔn ntamu ahyɛmudzi horow no do, a dza nna tsitsir ara ɔfa Nazarifo ho kã ho (epɛ Nazarifo ho nsɛm a, hwɛ Nkanee 6:1–6; Atsɛmbuafo 13:7). Ber a ekenkan Samson ho asɛm wɔ Atsɛmbuafo 13–16 mu no, hyɛ nyiyimu a ɔkyerɛ dɛ nna Ewuradze kã Samson ho no nsew, dɛmara dɛ nyiyimu a ɔkyerɛ dɛ nna Samson nnsi pi wɔ Ewuradze mu yie.
Ibotum so adwendwen ahyɛmu horow a enye Ewuradze edzi no ho. Ahyɛmudzi horow yinom esi dɛn dze No tum aba w’abrabɔ mu? Ebɛnadze na isũa fi Samson no sũahu horow mu a okenyan wo dɛ dzi nokwar ma ɔwo na Nyankopɔn ntamu ahyɛmudzi horow no?
Akyerɛbaa Ann M. Dibb kyerɛkyerɛɛ dɛ: “Wɔwoo Samson a nna ɔwɔ ndaamba kɛse. Wɔbɔɔ ne maame anohoba dɛ, ‘Ɔno na ɔbɛhyɛ ase agye Israel efi Philistiafo nsamu’ [Atsɛmbuafo 13:5]. Naaso mber a Samson rinyin no, ɔhwɛɛ wiadze nsɔhwɛ no kyɛn Nyankopɔn n’akwankyerɛ. Ɔyɛɛ nsanmuyi horow osiandɛ ‘[n’]enyi gyee ho yie’ ntsi [Atsɛmbuafo 14:3] kyɛn osiandɛ nna nsanmuyi horow no tsen ntsi a. Kyerɛwsɛm no kɔ do ara dze asɛnsin ‘na osii mu kɔree’[Judges 14:7] dzi dwuma ber a wɔkã Samson n’akwantu, ne ndzeyɛɛ, na nsanmuyi horow ho asɛm. Nkyɛ ɔbɔsoɛr na wɔahyerɛn dze ahyɛ ne ndaamba kɛse mã no, wiadze no dzii Samson do konyim, ɔyeew ne Nyankopɔn tum a ɔdze maa no no, na owuu yayaayaw, owu ntsɛm” (“Arise and Shine Forth,” Liahona, Esusow Aketseaba 2012, 118).
Hwɛ Dallin H. Oaks, “Covenants and Responsibilities,” Liahona, Esusow Aketseaba 2024, 93–96; Ulisses Soares, “Covenant Confidence through Jesus Christ,” Liahona, Esusow Aketseaba 2024, 17–21 so.
Adwenkyerɛ horow ma Erekyerɛkyerɛ Mbofra
Osiandɛ Kwesida yi yɛ bosoom no ne Kwesida a otsia enum no ntsi no, wɔhyɛ Primary akyerɛkyerɛfo no nkuran dɛ wɔdze adzesũa dwumadzi horow no a ɔwɔ “Abɔekyir B: Irisiesie Mbofra ma Abrabɔ Mber Nyina wɔ Nyankopɔn N’Ahyɛmu Anamɔnkwan no do” mu bedzi dwuma.
Atsɛmbuafo 3:7-9, 12–15
Jesus Christ nye me Gyefo.
-
Atsɛmbuafo 3 kã nhwɛdo ho asɛm a ɔkyerɛkyerɛ Agyenkwa no no tum dɛ ɔgye hɛn fi bɔn mu. Ama aaboa wo mbofra no ma woehu nhwɛdo yi no, ibotum akyerɛw nsɛnsin yinom ato hɔ: “yɛɛ dza omuo,’’ “sui frɛɛ Ewuradze,’’ na “ɔmaa ɔgyefo bi do.’’ Nkyii wo mbofra no botum ahwehwɛ nsɛnsin yinom wɔ Atsɛmbuafo 3:7–9 na Atsɛmbuafo 3:12–15. Ebɛnadze na yesũa fa Ewuradze ho fi nhwɛdo yi mu?
-
Ama eetsĩ mu dɛ Jesus Christ nye hɛn Ɔgyefo no, ibotum aboaboa nkorɔfo beberee hɔn mfonyin ano, a Jesus ne dze kã ho, na fa hɔn enyim no botuw famu. Ma wo mbofra no ndandan mfonyin no nkorkor. Sɛ wo mbofra no hu Jesus no mfonyin a, wɔntow ndwom a ɔfa No ho, tse dɛ “He Sent His Son” (Children’s Songbook, 34–35), na kã mbrɛ Oesi agye wo ho asɛm kyerɛ wo mbofra no.
Atsɛmbuafo 4:1–15
Mubotum ekenyan binom ma woenya gyedzi wɔ Ewuradze no mu.
-
Ibotum dze “Deborah Ɔbaa-Nkɔnhyɛnyi no” (wɔ Old Testament Stories mu, 92–95) edzi dwuma dze akã asɛm a ɔwɔ Atsɛmbuafo 4 mu no akyerɛ wo mbofra no. Hom nye hom ho nkyɛ dza ɔyɛ hom ahomka fa Deborah ho. Ne gyedzi wɔ Ewuradze mu sii dɛn hyiraa nkorɔfo a woetwa no ho ehyia no? Ebɛnadze na yebotum ayɛ dze aboa binom ma woenya gyedzi yie wɔ Jesus Christ mu?
2:9Deborah the Prophetess
Atsɛmbuafo 7:1–21
Ewuradze botum dze ndzɛmba nketsenketse edzi dwuma kɛse.
-
Fa Atsɛmbuafo 7:4–7 dzi dwuma, dapɛn yi dwumadzi krataafa, anaa “The Army of Gideon” wɔ Old Testament Stories, 96–99, fa kyerɛkyerɛ wo mbofra no fa mbrɛ Ewuradze sii maa Israel ne nsordaafo kuw no yɛɛ kakraba. Ebɛnadze ntsi na nna Ewuradze pɛ dɛ Gideon no nsordaafo kuw no yɛ kakrabaa? (hwɛ Atsɛmbuafo 7:2).
2:37The Army of Gideon
-
Wo mbofra no botum adorɔw nkrantsee, akokyɛm, totorobɛnto, kandzea, kuraba ho mfonyin na wɔakã ndzɛmba yinom dza wobehia no wɔ ɔkõ mu ho asɛm. Nkyii wobotum akenkan Atsɛmbuafo 7:16 dze esũa dza Ewuradze kãa kyerɛɛ Gideon no nsordaafo no dɛ wɔmfa ndzi dwuma. Ber a hom kenkan ɔkõ ho asɛm wɔ Atsɛmbuafo 7:19–21 no, hom nye hom ho nkyɛ dza hom esũa afa Ewuradze ho fi asɛm yi mu.
Samson Puts Down the Pillars [Samson Dwuruw Edum no Gu daadze], James Tissot na binom na wɔyɛɛ nsaano mfonyin no
Atsɛmbuafo 13:5
Mirisie ahyɛmudzi horow ma me ahoɔdzen.
-
Samson nye Ewuradze ntamu ahyɛmudzi horow no maa no honandua mu ahoɔdzen, dɛmara dɛ hɛn ahyɛmudzi horow ma hɛn susum mu ahoɔdzen no. Wo mbofra no botum enya enyika dɛ wɔretsentsen hɔn apɔw mu na wɔapɛnsampɛnsa mbrɛ apɔwmu tsentsen no botum aboa ma hɛn nyimpadua mu ayɛ dzen mu. Yerisie hɛn ahyɛmudzi horow no si dɛn ma hɛn esunsum yɛ dzen? (hwɛ Mosiah 18:8–10; Nkyerɛkyerɛ na Ahyɛmudzi 20:77, 79).
Epɛ bi akã ho a, hwɛ bosoom yi Friend dawurbɔ krataa mu.