Come, Follow Me
May 25–31. “Jehovah Edemere Andinyaŋa”: Judges 2–4; 6–8; 13–16


“May 25–31. ‘Jehovah Edemere Andinyaŋa”: Judges 2–4; 6–8; 13–16,” Edi, Etiene Mi—Eke Ufɔkiduŋ ye Ufɔk Abasi: Akani Testament 2026 (2026)

“May 25–31. ‘Jehovah Edemere Andinyaŋa,’” Edi, Etiene Mi: Akani Testament 2026

Deborah Prophet-ŋwan

“Ami ke Akpanikɔ Nyesaŋa ye Mbufo”—Deborah Prophet-ŋwan, otode Des Leavitt

25– 31: “Jehovah Edemere Andinyaŋa”

Judges 2–4; 6–8; 13–16

Nnyin kpukpru imidiɔŋɔ se edi ndinam idiɔkŋkpɔ, okop idiɔk abaŋa oro, ndien ekem akabarede-esit onyuŋ ebiere edikpuhɔ usuŋ nnyin. Edi ke ediwak ini nnyin imifre akpa ubiere nnyin, ndien, ini emi idomo edide, nnyin idikut idem nnyin nte inamde ukem idiɔkŋkpɔ oro. Edinam ntem awak ndidu ke ŋwed Judges. Enamde eto ubono-ŋkpɔ ye edu ntuak-ibout eke mbon Canaan—emi mmɔ ekpeke-binde esio ke obio—nditɔ Israel edibiat ediomi mmɔ ye Jehovah ndien ewɔŋɔre ekpɔŋ ndituak-ibuot nnɔ Enye. Ke ntak oro, mmɔ edinana ukpeme Esie enyuŋ eduɔ-eduk ke ukat. Ndien ini ekededi ŋkpɔ emi etibede, Jehovah eyenɔ mbon ediomi Esie ufaŋ ndikabare-esit onyuŋ edemere andinyaŋa kiet, adausuŋ ŋka-ekɔŋ kiet ekotde “judge.v Idige ofuri mme judges ke ŋwed Judges ekedi nti owo, edi ubak mmɔ ema enyene akwa mbuɔtidem ke ndinyaŋa ndit Israel nyuŋ nda mmɔ nka ebuana ediomi mmɔ ye Jehovah. Mbuk emi eti nnyin ete ke se ikpidedi emi akadade nnyin ɔkpɔŋ Jesus Christ, Enye edi Andifak Israel ndien aduaduak ke ofuri ini ndinyaŋa nnyin onyuŋ adara nnyin ke nte nnyin ifiakde itiene Enye.

Ke edifiak nse ŋwed Judges, se“Judges, ŋwed” ke Bible Dictionary.

idiɔŋɔ edikot ŋwed

Mme Ekikere ke Edibɔ-ukpep ke Ufɔkiduŋ ye ke Ufɔk Abasi

Judges 2:1–19; 3:5–12

Jehovah esiwak erifen-nnɔ ke nte ami ŋkabarede-esit.

Ŋwed Judges ekeme mbiba edidi ikpan ye ɔsɔŋɔŋ-uko. Ese ekut ikpan ye ɔsɔŋɔ emi nte mbufo ekotde Judges 2:1–19; 3:5–12. Didie ke mbufo okop ikpan ye ɔsɔŋɔ oro nte enyenede utom ɔnɔ fi?

Nte uwutŋkpɔ, edieke Judges 2:19 ekpedide abaŋa fi ye mme idomo fo utu ke edi abaŋa nditɔ Israel eke eset, nso ŋkpɔ ke oro ekpetiŋ? Edieke Judges 3:9 ekpedide abaŋa ŋkpɔ se Jehovah akanamde ke ndinyaŋa fi, nso ŋkpɔ ke oro ekpetiŋ?

Kere-baŋa ndikot mbume ye ibɔrɔ ke ufaŋ 9 eke Enɔde ke Nsɔŋɔnda eke Iwaad: Ndausuŋ ke Ndinam Mbumek. Didie ke mbufo okop nte emi anamde-ŋkpɔ ye ifiɔk-ukpep eke nditɔ Israel ke ŋwed Judges? Nso ke ŋkpɔ emi ekpep fi abaŋa Jesus Christ?

Judges 4:1–15

idiɔŋɔ eke seminary
Ami mmekeme ndinam mbon efen enyene mbuɔtidem ke Jehovah.

Ubak-ini mbuɔtidem eke owo kiet ekeme edisin mbuɔtidem ke idem mbon efen. Ke Judges 4, owo kiet oro ekedi Deborah. Ekot ebaŋa enye ke Judges 4:1–15, enyuŋ efiɔk odudu emi enye ekenyenede ke uwem mbon ekekperede enye. Se emi edi ubak mbume ndiŋwam mbufo ndikere-mbaŋa nte ifiɔk-ukpep esie ekemede edisin odudu ke uwem fo:

  • Didie ke mbufo ekeme ediwut mme ndaha emi nditɔ Israel ekedude kini oro? (se mme ufaŋ 1–3). Ewe mbiet-ŋkpɔ ke mbufo okut ye mme ndaha-ŋkpɔ ke mfin emi—ke owo kiet-kiet ye ke obio?

  • Ewe ikɔ mme edinam eke Deborah owut fi ete ke enye ama enyene mbuɔtidem ke Jehovah? Didie ke mbuɔtidem esie ɔkɔsɔŋɔ mbon efen idem? Nso ŋkpɔ efen inem fi kabaŋa enye?

  • Nso ŋkpɔ ke mbufo ekere ke Deborah okoyom oto ke mbume esie ke ufaŋ 14ete: “Nte Jehovah ibemke fi iso iwɔrɔ?” Didie ke Jehovah “ebem fi iso ɔwɔrɔ?” (see Doctrine ye Covenants 84:87–88).

ŋkaiferi-iban esaŋade ɔtɔkiet

Kere nte mbuɔtidem fo ke Jesus Christ ekemede ndidiɔŋ mbon efen ke usuŋ nte mbuɔtidem eke Deborah ɔkɔdiɔŋde Barak ye ndit Israel efen. Man aŋwam fi ndikere kabaŋa emi, mbufo emekeme edikot etop eke Elder Neil L. Andersen “Nnyin Itiŋ ibaŋa Christ” (Liahona, Nov. 2020, 88–91). Duŋɔre etop oro yom (1) mme ntak ke editiŋ-ikɔ ke ata aŋwa-aŋwa mbaŋa Andinyaŋa ye (2) mme usuŋ ke ndinam oro.

Ekem mbufo emekeme ndinam ibat ŋkpɔ emi mbufo ɔdiɔŋɔde abaŋa Jesus Christ—oto ke ŋwed Abasi, oto mme ikɔ eke mme odu-uwem prophet, onyuŋ oto ke ifiɔk-ukpep eke idem fo. Anie owo oyom edidiɔŋɔ ŋkpɔ emi? Didie ke mbufo odu-buana oro?

Se ŋko Matthew 5:14–16; 1 Peter 3:15; “Each Life That Touches Ours for Good,” Hymns, no. 293.

Ekot edibuana. Edieke mbufo edide andikpep—ke ufɔkiduŋ mme ke ufɔk Abasi—“nnɔ mme andibɔ-ukpep nti ifet ndibuana ye kiet eken ŋkpɔ se mmɔ ekpepde kabaŋa Andinyaŋa ye ikɔ-Abasi Esie. Ndinam emi eyeŋwam mmɔ ndifiɔk mme akpanikɔ emi ekpepde mmɔ enyuŋ etiŋ mmɔ” (Edikpep ke Usuŋ nte Andinyaŋa Ekekpepde26). Nte uwutŋkpɔ, kini ekotde Judges 4 ɔtɔkiet, mbufo emekeme ndinɔ ɔbɔ-ukpep kiet-kiet asaŋa-asaŋa ŋkpɔ ndise ŋkut ke ibuot-ŋwed oro ndien ekem okot mmɔ ete ebuana ye kiet eken ŋkpɔ se mmɔ ekutde.

Judges 6–8

Jehovah ekeme edinam utibede-ŋkpɔ kini ami mbuɔtde-idem ke usuŋ Esie.

Nte mbufo okotde Judges 6–8, nam idiɔŋɔ ke mme nde emi Jehovah ɔdɔhɔde Gideon ete enim ŋkpɔ kiet ke akpanikɔ emi ekpebietde nte iditibeke. Nte Enye oyom mbiet ŋkpɔ ntre oto fi?

Nso ŋkpɔ ke mbufo ekere nte Jehovah aŋwanade ndikpep fi ke mbuk emi? Didie ke mbufo okokut nte Jehovah anamde utom Esie ke usuŋ emi ebietde nte iditibeke?

Judges 13–16

Abasi ɔsɔŋɔ mi idem ke nte ami namde akpanikɔ ke ediomi mi.

Samson ama-anana odudu mbiba eke idem esie ye odudu spirit esie koro enye ama-abiat ediomi esie ye Abasi, esinede mbon emi ekenehede edi ɔnɔ owo Nazarite (ke oyomde etop abaŋa owo Nazarite, se Numbers 6:1–6; Judges 13:7). Nte mbufo okotde abaŋa Samson ke Judges 13–16, diɔŋɔ mme ufaŋ-ŋwed emi owutde ete ke Jehovah ama odu ye Samson, ntre ŋko ye ufaŋ-ŋwed owutde ete ke Samson ikinehede isin-idem inɔ Jehovah.

Mbufo emekeme ŋko ndikere ediomi emi mbufo akanamde ye Jehovah. Didie ke ediomi emi ada odudu Esie esin ke uwem fo? Nso ŋkpɔ ke mbufo ekpep oto ifiɔk-ukpep eke Samson emi ɔdɔŋde fi ndinim ediomi fo ye Abasi?

Sister Ann M. Dibb ekpep ke: “Samson akamana ye akamba ukeme. Ekeŋwɔŋɔ enɔ eka esie ete, ‘Ndien eyetɔŋɔ ndinyaŋa Israel nsio mme Philistine ke ubɔk’ [Judges 13:5]. Edi ke Samson ɔkɔride, enye ediwak ndise mme ŋkpɔ idomo ke ererimbot akan ndise usuŋ Abasi. Enye akanam mbumek koro mmɔ ‘enemde [enye] esit’ [Judges 14:3] ututu koro mbumek oro ama enen. Ke ediwak ini, ŋwed Abasi ada udim-ikɔ oro ‘ndien enye ɔduhɔre aka’ [Judges 14:7] nte mmɔ etiŋde ebaŋa mme isaŋ, edinam ye mbumek eke Samson. Utu ke edidemere nyuŋ nyama ŋwut ndinam akwa ukeme esie ɔwɔrɔ-osu, ererimbot ema ekan Samson, edinana odudu emi Abasi ɔkɔnɔde enye, ndien edikpa idiɔk mkpa, unana idorenyin” (“Arise and Shine Forth,” Liahona, May 2012, 118).

Se ŋko Dallin H. Oaks, “Covenants and Responsibilities,” Liahona, May 2024, 93–96; Ulisses Soares, “Covenant Confidence through Jesus Christ,” Liahona, May 2024, 17–21.

idiɔŋɔ eke ikpehe nditɔ-ŋwɔŋ

Mme Ekikere nnɔ Edikpep Nditɔ-ŋwɔŋ

Koro Sunday emi edi akpa Sunday ke ɔfiɔŋ emi, eteme mme andikpep ke Primary ete ekama mme edinam ukpep-ŋkpɔ ke “Appendix B: Preparing Children for a Lifetime on God’s Covenant Path.”

Judges 3:7–9, 12–15

Jesus Christ edi Andinyaŋa mi.

  • Judges 3 ediwut usuŋ emi ekpepde abaŋa oddu eke Andinyaŋa man anyaŋa nnyin osio ke idiɔkŋkpɔ. Man eŋwam nditɔ mbufo ndikut usuŋ emi, mbufo emekeme ediwet mme udim-ikɔ emi nim: “ama-anam idiɔk,” “ama-eseme ɔnɔ Jehovah,” ndien “edemere andinyaŋa.” Ekem nditɔ mbufo ekeme ndise nyom mme udim-ikɔ emi ke Judges 3:7–9 ye Judges 3:12–15. Nso ŋkpɔ ke nnyin ikpep ibaŋa Jehovah oto ke usuŋ emi?

  • Ndinehede ŋwut ke Jesus Christ edi Andinyaŋa nnyin, mbufo emekeme nditaŋ ediwak ndise eke mme owo obon, esinede ndise Jesus, ndien okibi mmɔ iso ke isɔŋ. Yak nditɔ mbufo eda ini kiet-kiet ekanare mme ndise oro enim ese. Ini emi mmɔ ekutde ndise Jesus, ekwɔ ikwv kiet abaŋade Enye, utɔ nte “He Sent His Son” (Children’s Songbook, 34–35), ndien etiŋ enɔ nditɔ mbufo kabaŋa nte Enye akanyaŋade mbufo.

Judges 4:1–15

Ami mmekeme ndinam mbon efen enyene mbuɔtidem ke Jehovah.

  • Mbufo emekeme edikama “Deborah the Prophetess” ke Mbuk Akani Testament, 92–95, nditiŋ nnɔ nditɔ mbufo mbuk oro ke Judges 4. Buana ye kiet eken se mbufo amade kabaŋa Deborah. Didie ke mbuɔtidem esie ke Jehovah ɔkɔdiɔŋ mme owo emi ekperede enye/ Nso ŋkpɔ ke nnyin ikeme ndinam ndiŋwam mbon efen enyene akwa mbuɔtidem ke Jesus Christ?

    2:9

    Deborah the Prophetess

Judges 7:1–21

Jehovah ekeme ndida mkpri ŋkpɔ nam akwa utom.

  • Eda Judges 7:4–7, ikpa-ŋwed edinam eke udua emi, mme “The Army of Gideon” ke Mme Mbuk eke Akani Testament, 96–99, ndikpep nditɔ mbufo kabaŋa nte Jehovah anamde ŋka-ekɔŋ eke Israel ekpri. Nsidi ntak emi Jehovah okoyomde ŋka-ekɔŋ Gideon ndidi ekpri? (se Judges 7:2).

    2:37

    The Army of Gideon

  • Nditɔ mbufo ekeme ediduri ndise eke eduat, otu-ekɔŋ, obukpoŋ, utuenikaŋ, ye otu enyuŋ etiŋ ebaŋa ewe ŋkpɔ-ukpep emi ke mm edi-yom ke edinwana-ekɔŋ. Mmɔ ekeme edikot Judges 7;16 man ekpep se Abasi ɔkɔdɔhɔde ŋka-ekɔŋ Gideon ete ekama. Nte mbufo okotde abaŋa ediŋwana-ekɔŋ ke Judges 7:19–21, buana ye kiet eken s mbufo ekpep abaŋa Jehovah ke mbuk emi.

Samson onukde mme adaha eke temple oro ɔduɔk ke isɔŋ

Samson Onuk Mme Adaha Ɔduɔk, otode James Tissot ye mbon efen

Judges 13: 5

Ndinim ediomi ɔnɔ mi odudu.

  • Ediomi Samson ye Jehovah ama ɔnɔ enye odudu ke idem, ukem nte ediomi nnyin ɔnɔde nnyin odudu ke spirit. Nditɔ mbufo ekeme ndikop-inem ubak edisiŋe-idem enyuŋ eneme nte usiŋe-idem oro ekeme ediŋwam mmɔ ndinam idem mmɔ ɔsɔŋɔ. Didie ke ndinim ediomi nnyin anam spirit nnyin ɔsɔŋɔ-ada? (se Mosiah 18:8–10; Doctrine ye Covenants 20:77, 79).

Ke oyomde awak, se ŋwed-ndise ɔfiɔŋ emi eke Ufan .

mbon ŋka-ekɔŋ Gideon efuride obukpoŋ mmɔ

Ŋka-ekɔŋ Gideon, otode Daniel A. Lewis

Ikpa-ŋwed edinam eke PrimaryJehovah ekeme ndida mkpri ŋkpɔ nam akwa utom