Mai, pe’e mai
Mau mana’o e tāpe’a noa i roto te ferurira’a : Te sēkene ’e te tusia


« Mau mana’o e tāpe’a noa i roto te ferurira’a : Te sēkene ’e te tusia », Mai, pe’e mai—Nō te ’utuāfare ’e te fare purera’a : Faufa’a Tahito 2026 (2026)

« Te sēkene ’e te tusia », Mai, pe’e mai : Faufa’a Tahito 2026

ītona mana’o

Mau mana’o e tāpe’a noa i roto te ferurira’a

Te sēkene ’e te tusia

’A tai’o ai tātou i te Faufa’a Tahito, e ’ite mai tātou i te tahi taime i te mau ’īrava roa mau nō ni’a i te mau ’ohipa faufa’a mau roa nō te Fatu, e ’ere rā ’ia hi’ohia i te mea tano roa nō tātou i teie mahana. Mau hi’ora’a mai te Exodo 25–30 ; 35–40 ’e te Levitiko 1–9 ; 16–17. Tē fa’ata’a nei teie mau pene ma te parau ri’i i te sēkene a ’Īserā’ela i roto i te mēdēbara ’e te mau tusia ’ānimara i ravehia i reira. Te sēkene ’o te hō’ē ïa hiero ’āfa’ifa’i, te nohora’a o te Fatu i rotopū i tōna nūna’a.

Tē fa’a’ite nei tō tātou mau hiero nō teie nei tau i te mau tū’atira’a ’e te sēkene a ’Īserā’ela, ’aita rā paha te reira e tano roa i tōna fa’a’itera’a i roto i te Exodo. ’E ’aita tātou e tūpa’i nei i te mau ’ānimara i roto i tā tātou mau hiero—nā te tāra’ehara a te Fa’aora i fa’a’ore te tusia ’ānimara, ’ua hau i te 2 000 matahiti i teienei. Noa atu teie mau ta’a-’ē-ra’a, e mea faufa’a roa i teie mahana e tai’o nō ni’a i te mau huru ha’amorira’a tahito a ’Īserā’ela, mai te mea iho ā rā tē hi’o nei tātou ia rātou mai te nūna’a o te Atua i roto i te Buka a Moromona—mai te hō’ē rāve’a « nō te ha’apūai i tō rātou fa’aro’o i te Mesia » (Alama 25:16). ’Ia māramarama ana’e tātou i te taipe nō te sēkene ’e te tusia ’ānimara, e nehenehe e roa’a ia tātou te mau ’itera’a pae vārua ’o tē ha’apūai ato’a i tō tātou fa’aro’o i te Mesia.

Te ’āti ’Īserā’ela e ’āfa’i ra i te hō’ē ’ārenio i te sēkene

Sacrifice of a Lamb [Tusia o te hō’ē ’ārenio], nā Robert T. Barrett

E ha’apūai te sēkene i te fa’aro’o ia Iesu Mesia

I te fa’auera’a te Atua ia Mose ’ia hāmani i te hō’ē sēkene i roto i te pūhapa o ’Īserā’ela, ’ua fa’a’ite ’oia i tō te reira fā : « ’Ia pārahi au i roto ia rātou » (Exodo 25:8). I roto i te sēkene, ’ua fa’ahōho’ahia te aro o te Atua i te ’āfata o te fafaura’a—e ’āfata rā’au, tei tāpo’ihia i te ’auro, tei roto te parau pāpa’i o te fafaura’a a te Atua ’e tōna nūna’a. E vaiihohia te ’āfata i roto i te hō’ē piha mo’a roa a’e ’e i rōpū maita’i, fa’ata’a-’ē-hia i te toe’a o te sēkene e te hō’ē pāruru. E nehenehe teie pāruru e fa’ahōho’a i tō tātou ta’a-’ē-ra’a i te aro o te Atua te tumu nō te hi’ara’a ïa, ’oia ato’a tō tātou ho’ira’a iāna ra—nā roto i te Fa’aora.

Ta’a ’ē atu ia Mose, ’ua ’ite tātou hō’ē ana’e ta’ata te nehenehe e tomo i roto i teie « vāhi mo’a roa a’e » (Exodo 26:34—te tahu’a rahi. Mai te tahi atu mau tahu’a, e ti’a ’ia horoihia ’oia nā mua ’e ’ia fa’atāhinuhia ’e ’ia fa’a’ahuhia i te mau ’ahu mo’a, e fa’ahōho’ara’a nō tōna tōro’a. Hō’ē taime i te matahiti, hō’ē mahana tei pi’ihia te Mahana nō te Tāra’ehara, e pūpū te tahu’a rahi i te mau tusia i te i’oa o te nūna’a, hou ’oia ana’e ’a tomo ai i roto i te sēkene. I te pāruru, e tūtu’i ’oia i te rīpano. Te au auahi no’ano’a e pāuma ra i ni’a i te ra’i e fa’ahōho’ara’a i te mau pure a te nūna’a e pā’uma atu ra i te Atua ra. I muri iho, te tahu’a rahi e ta’ita’i ra i te toto o te hō’ē ’ānimara tei fa’atusiahia, e nā roto atu ’oia i te pāruru ’e e ha’afātata atu i te terōno o te Atua, tei fa’ahōho’ahia e te ’āfata o te fafaura’a.

Ma te ’itera’a i te mea tā ’outou i ’ite nō ni’a ia Iesu Mesia ’e tōna ti’ara’a i roto i te fa’anahora’a a tō tātou Metua i te ao ra, e nehenehe ’outou e ’ite e mea nāhea te sēkene i te arata’i ia tātou i te Fa’aora ra ? Mai te sēkene ’e te ’āfata e vai ra i roto, e fa’ahōho’a nei i te aro o te Atua i rotopū i tōna mau ta’ata, ’o Iesu Mesia te aro o te Atua i rotopū i tōna mau ta’ata. Mai te tahu’a rahi, ’o Iesu Mesia te Ārai i rotopū ia tātou ’e te Atua te Metua. ’Ua nā roto ’oia i te pāruru nō te ti’a nō tātou ma te vīretu i te toto nō tōna iho fa’atusiara’a.

E nehenehe te tahi mau huru ’ohipa o te sēkene o ’Īserā’ela i te riro ’ei ’ohipa mātauhia nō ’outou, mai te peu iho ā ra ’ua haere a’ena ’outou i te hiero nō te fa’ari’i i tō ’outou iho mau ’ōro’a. Te hiero ’o te fare ïa o te Fatu—tōna nohora’a i rotopū i tōna nūna’a. Mai te vāhi mo’a roa a’e o te sēkene, e fa’ahōho’ahia te piha tīretiera o te hiero i te aro o te Atua. Nō te tomo atu i reira, e ti’a ’ia horoihia tātou nā mua roa ’e ’ia fa’atāhinuhia. E ’ahu tātou i te mau ’ahu mo’a. E rave tātou i te mau fafaura’a. E pure tātou i te fata i reira te mau pure e pā’uma ai i te Atua ra. ’E i te pae hope’a e nā roto atu tātou i te pāruru nō te tomo i mua i te aro o te Atua.

Te huru fātata faufa’a roa a’e i rotopū i te mau hiero nō teie tau ’e te sēkene tahito penei a’e ē, rāua to’opiti, mai te peu ’ua māramarama-maita’i-hia, e ha’apūai i tō tātou fa’aro’o ia Iesu Mesia ’e e fa’a’ī ia tātou i te ’ā’au māuruuru nō tāna tusia tāra’ehara. Tē hina’aro nei te Atua i tāna mau tamari’i ato’a ’ia tomo i mua i tōna aro ; tē hina’aro nei ’oia i te hō’ē « bāsileia [o te mau] tahu’a » ’e te mau tahu’a vahine (Exodo 19:6). Tē ’ōpani nei rā tā tātou mau hara ia tātou ’ia fa’ari’i i teie ha’amaita’ira’a, nō te mea « ’aita ho’i e mea vi’ivi’i e ti’a ’ia pārahi i pīha’i iho i te Atua » (1 Nephi 10:21). Nō reira, ’ua tono mai te Atua te Metua ia Iesu Mesia, tō tātou « tahu’a rahi nō te mau mea maitata’i a muri nei » (Hebera 9:11). E ’īriti ’oia i te pāruru nō tātou ’e e hōro’a i te mana i te tā’āto’ara’a o te mau ta’ata o te Atua ’ia « hāere ma te māta’u ’ore i te terōno o te aroha mau ra, ’ia arohahia mai tātou nei » (Hebera 4:16).

I teie mahana, te fā o te mau hiero ’ua hau ïa i te fa’ari’ira’a i te fa’ateiteira’a nō tātou iho. I muri a’e i te fa’ari’ira’a i tō tātou iho mau ’ōro’a ’e i te ravera’a i te mau fafaura’a ’e te Atua, e nehenehe tātou e ti’a atu ’ei mono i tō tātou mau tupuna ’e ’ia fa’ari’i i te mau ’ōro’a hiero nō rātou. Te aura’a, e nehenehe tātou e riro i te tahi ’ohipa mai te tahu’a rahi i tahito ra—’e te Tahu’a Rahi Mau ra—ma te ’īritira’a i te ’ūputa i te aro o te Atua nō vetahi ’ē.

E ha’apūai te tusia i te fa’aro’o ia Iesu Mesia

E ha’api’ihia te mau parau tumu nō te tāra’ehara ’e te faira’a ma te pūai i roto i te ravera’a tahito nō te tūsia ’ānimara, ’o tei vai a’ena hou te ture a Mose. ’Ua pūpū Adamu ’e ’o Eva i te tūsia. ’Ua māramarama rāua i tō te reira tū’atira’a taipe i te tusia a te Fa’aora. ’E ’ua ha’api’i rāua te reira i tā rāua mau tamari’i.

Te taipe nō te tusia ’ānimara e au ra e mea māuiui mau i te « Mahana o te Tāra’ehara » iho ā ra nō ’Īserā’ela tahito (« Yom Kippur » i te reo Hebera). Tē tītaura’a nō teie ’ōro’a matahiti ’ua fa’ahitihia i roto te Levitiko 16:30 : « ’Ei te reira ho’i mahana e hōpoi ai te tahu’a rahi i te tāra’ehara nā ’outou, e tāmā ia ’outou i tā ’outou mau hara ato’a ; ’ia mā ’outou i mua i te aro o Iehova ». E fa’ati’a te reira i te aro o te Atua e pārahi mai i rotopū i te nūna’a. ’Ua ravehia teie tāra’ehara nā roto i te mau ’ōro’a rau. I roto i te hō’ē o te reira, e tūpa’ihia te hō’ē pua’aniho ’ei pūpūra’a nō te mau hara a te nūna’a, ’e e ’āfa’i te tahu’a rahi i te toto o te pua’aniho i te vāhi mo’a roa a’e. I muri a’e, e tu’u te tahu’a rahi i tōna nā rima i ni’a i te hō’ē pua’aniho ora ’e e fā’i i te mau hara a te mau tamari’i o ’Īserā’ela—’ei fa’ahōho’ara’a e fa’ataehia te reira mau hara i ni’a i te pua’aniho. I muri iho e tīahihia te pua’aniho i rāpae i te pūhapa o ’Īserā’ela.

I roto i teie mau ’ōro’a, e fa’ahōho’ahia te mau pua’aniho ia Iesu Mesia, e mono ra i te mau ta’ata hara. ’Aita te hara e fa’ati’ahia i mua i te aro o te Atua. Nō te ’ore rā te mau ta’ata hara ’ia ha’amouhia ’aore rā ’ia tīahihia, ’ua mito te Atua i te tahi atu rāve’a—e tūpa’ihia te hō’ē pua’aniho ’aore rā e tīahihia ’ei mono. « ’E nā taua pua’aniho ra e hōpoi i tā rātou ato’a ra mau hara i ni’a iāna iho » (Levitiko 16:22).

Tē fa’a’ite nei teie mau ’ōro’a i te ’ē’a ’o tā te Atua i mito nō te fa’aho’i ia tātou i mua i tōna aro—’o Iesu Mesia ’e tāna tāra’ehara. « ’Ua rave mau rā [te Fa’aora] i tō tātou paruparu, ’e ’ua hōpoi ’ē ’oia i tō tātou ’oto », tae noa atu « tā tātou ato’a nei hara » (Isaia 53:4, 6). ’Ua ti’a ’oia ’ei mono nō tātou, ’ua hōro’a i tōna ora nō te ’aufau i te utu’a o te hara, ’e i muri iho ’ua upo’oti’a i ni’a i te pohe nā roto i tōna ti’afa’ahoura’a. ’O te tusia a Iesu Mesia te « tusia rahi ’e te hope’a ; ’oia ïa, ’eiaha rā te tusia ta’ata, ’eiaha tō te pua’a », te « tusia fāito ’ore [rā] ’e te mure ’ore » (Alama 34:10). ’O ’oia te rave-fa’aoti-ra’a o te mau mea ato’a tā te mau tusia i tahito ra i fa’a’ite.

Iesu e amo ra i te sātauro

Nō te reira tumu, i te otira’a tāna tusia i te ravehia, ’ua parau ’oia, « ’eiaha ’outou e pūpū fa’ahou mai iā’u nei i te tusia ha’amani’ira’a toto ; ’e ’ia fa’a’orehia tā ’outou mau tusia… ’E e pūpū mai ’outou iā’u nei i te tusia nō te ’ā’au ’oto ’e te vārua tātarahapa » (3 Nephi 9:19–20).

Nō reira, ’ia ’ite ana’e ’outou i te mau ’īrava i roto i te Faufa’a Tahito nō ni’a i te mau tusia ’e te sēkene (’aore rā i muri iho, te hiero)—’e e ’ite rahi mai ’outou i te reira—’a ha’amana’o, te fā mātāmua nō teie mau mea ato’a nō te ha’apūai i tō ’outou fa’aro’o i te Mesia, ia Iesu Mesia. ’A fa’atū’ati i te mea tā ’outou e tai’o ra ’e e ’apo mai ’e tā ’outou ha’amorira’a i roto i tōna fare. ’Ia fāriu atu tō ’outou ’ā’au ’e tō ’outou mana’o i ni’a iāna. ’A feruri i te mea tāna i rave nō te fa’aho’i ia ’outou i mua i te aro o te Atua—’e i te mea tā ’outou e rave nō te pe’e iāna.

Fa’ata’ara’a

  1. Tē fa’ahiti nei te Exodo 33:7–11 i te hō’ē « sēkene sūnago », i reira Mose e paraparau ai i te Fatu, e ’ere rā i te vāhi nō te mau tusia tei fa’a’itehia i roto i te Exodo ’e te Levitiko. ’Ua ravehia teie mau tusia i roto i te sēkene tei fa’a’itehia i roto te Exodo 25–30, ’o tā te Atua i fa’aue ia Mose ’e i te mau tamari’i a ’Īserā’ela ’ia hāmani (hi’o Exodo 35–40). Teie sēkene, i reira Aarona ’e tāna mau tamaiti e rave ai i te mau tusia ’ānimara, ’ua pi’i-pinepine-ato’a-hia te « sēkene sunago » (hi’o, ’ei hi’ora’a, Exodo 28:43 ; 38:30 ; Levitiko 1:3).

  2. Hi’o ato’a Iakoba 4:5 ; Iaroma 1:11.

  3. Hi‘o Exodo 25:10–22.

  4. Hi’o Hebera 10:19–20.

  5. Hi’o Exodo 40:12–13.

  6. Hi’o Exodo 28.

  7. Hi’o Levitiko 16:12.

  8. Hi’o Salamo 141:2.

  9. Hi’o Levitiko 16:14-15.

  10. Hi’o Ioane 1:14.

  11. Hi’o Hebera 8–10.

  12. Hi’o Mose 5:4–12 ; hi’o ato’a Genese 4:4.

  13. Hi’o Mosia 15:8–9.