2025
Iesu Mesia ’e tā ’outou ha’amatara’a ’āpī
Novema 2025


14:20

Iesu Mesia ’e tā ’outou ha’amatara’a ’āpī

Tātou pā’āto’a tē nehenehe e fāna’o i te ha’amatara’a ’āpī nā roto, ’e maoti ho’i Iesu Mesia. ’Outou ato’a ho’i.

E ’īrava parau iti noa : ’Ua hāmani maita’i haere Iesu

’Ua « hāmani maita’i haere » Iesu. Tē tai’o nei tātou i teie parau ’ōhie i roto i te buka Te ’Ohipa. E parau iti noa teie ! Pāpū roa ïa ’ua hāmani maita’i haere Iesu ! ’O ’oia te iho mau—’e te puna—nō te hāmani maita’i ! ’Ua pūpū ’oia i tōna orara’a tāhuti tā’āto’a nō te hāmani maita’i haere. E mea « aroha noa, ’e te hāmani maita’i rahi, ’e te fa’a’oroma’i rahi, ’e te maita’i rahi », hope ’ore te hāmani maita’i ’e mure ’ore te aroha.

Te mau tāmatara’a ato’a nō te fa’ata’a ’aore rā nō te parau ha’apoto i tōna hāmani maita’i ’e i tōna aroha, e parau iti noa ana’e ïa ! ’Oia mau, mai tā te ’āpōsetolo Ioane i tāmata i te fa’ata’a, ’āhani e tāmata tātou i te pāpa’i i te mau fa’a’itera’a ato’a nō te hāmani maita’i o te Fa’aora, « e ’ore e ti’a i tō te ao ato’a nei ’ia fa’ari’i mai i taua mau buka ra ’āhiri i pāpa’ihia. »

Tē pūpū nei Iesu Mesia ia tātou tāta’itahi i te hō’ē ha’amatara’a ’āpī

Te mau hi’ora’a ta’a ’ē tā tātou e tāpe’a a muri noa atu i roto i te pāpa’ira’a mo’a nō Iesu i te « hāmani maita’i haere », e fa’atupu ïa i te fa’ahiahia ’e te māere, ’ia mana’o iho ā rā tātou ē ’āhani tei reira tātou nō te ’ite mata i tāna mau temeio, nō te fa’ari’i i tāna mau ha’api’ira’a ’e nō te ’ite i tāna fa’aorara’a māuiui. ’Ua paraparau ’oia i tei viri-a’a-hia i te pae sōtiare, ’ua fa’ati’a’ia i tei ma’ihia ’e tei ’ōvere, ’ua tāmāhanahana i tei rohirohi, ’ua ha’api’i i te parau mau fa’ati’amā ’e ’ua pi’i i te feiā hara i te tātarahapara’a. I te lēpera tāta’itahi, te mata pō ’e te vahine fa’aturi ; i te piri’o’i, i te tari’a turi ’e i te vāvā ; i te mau metua vahine ’oto ato’a, i te metua tāne hepohepo ’e i te vahine ’ivi heva ; i tei fa’autu’ahia, tei fa’aha’amāhia ’e tei māmae ; i tei pohe i te tino ’e i tei pohe i te vārua, tāna i rave ’oia ho’i ïa te pūpūra’a i te ha’amatara’a ’āpī. ’Oia mau ïa i te parau iti noa !

Te mau mea ato’a tāna i parau ’e i rave, ’ua fa’afāna’o ïa i te tahi ha’amatara’a ’āpī nō rātou tāta’itahi tāna i fa’aora i te māuiui, i ha’amaita’i, i ha’api’i ’e i ha’amāmā i te hara. ’Aita ’oia i ’ōtohe mai mua ia rātou, ’e pāpū roa e’ita ’oia e ’ōtohe mai mua ia ’outou. ’A feruri na tē fa’aro’o ra ’outou i te hō’ē o teie mau parau fa’atupu ora mai roto mai iāna ra :

« E ta’u tamaiti, ’ua fa’a’orehia tā ’oe hara. »

« E teie nei poti’i, ’a ti’a i ni’a. »

« ’Ia mā ’oe. »

« E’ita ato’a vau e fa’autu’a atu ia ’oe : ’a haere, ’eiaha rā ’ia hara fa’ahou ».

« E fa’aitoito, e ta’u tamāhine, ’ua ora ’oe i tō ’oe fa’aro’o ; ’ia ora na i te haere’a. »

E mea poto te mau parau a te Fatu i teie nau ta’ata, terā rā, nā roto i te reira ’ua pēni ’oia i te mau ’irīatai ’āpī nō te fa’a’orera’a hara, te fa’aorara’a māuiui, te fa’aho’ira’a, te hau ’e te ora mure ’ore. ’E te parau ’āpī hanahana ’oia ho’i ïa, tē pūpū nei ’oia i terā ato’a ha’amatara’a ’āpī ia ’outou ’e ’iā’u nei. Tātou pā’āto’a tē nehenehe e fāna’o i te ha’amatara’a ’āpī nā roto, ’e maoti ho’i Iesu Mesia. ’Outou ato’a ho’i. ’O te mau ha’amatara’a ’āpī te puna nō te fa’anahora’a a te Metua nō tāna mau tamari’i. E ’Ēkālesia teie nō te mau ha’amatara’a ’āpī ! E ’Ēkālesia teie nō te haerera’a ’āpī !

E ’Ēkālesia teie nō te mau ha’amatara’a ’āpī

Nā roto i te bāpetizora’a i te pape ’e i te Vārua, e « fānau fa’ahou » tātou ’e e nehenehe e noa’a « te haere’a ’āpī. » E aha te fāito tīa’ira’a tā teie ha’amatara’a ’āpī e fa’atae mai iāna tei ne’e na i raro a’e i te teimaha o te hara, ’aore rā tei mamae nō te tahi orara’a fifi mau ’e te mau tā’amura’a tāfifi ? ’Aita i tītauhia te fa’aorera’a hara nō Iesu iho, ’aore rā te haerera’a ’āpī i roto i te orara’a, ’ua bāpetizohia rā ’oia, nō te fa’a’ite ia tātou, mai te tahi mou’a teitei ra, i te ’ē’a nō te ha’amatara’a ’āpī tāna i tarai nō tātou tāta’itahi.

’E ’aita tā tātou ha’amatara’a ’āpī e tupu i te hō’ē noa taime. Mai te huru ē, e feruri tātou i tā tātou bāpetizora’a mai tā tātou tāmatara’a hō’ē ana’e nō te ha’amatara’a ’āpī. E ’ere. E ’ere hō’ē noa tāmatara’a. E nehenehe teie mau ha’amatara’a ’āpī e tupu i te mau mahana ato’a ! ’E pāpū roa ato’a ïa i te mau hepetoma ato’a, ’a ’amu ai tātou i te tāpū faraoa iti ’e ’a inu ai i te ’āu’a iti pape ’ei ha’amana’ora’a i te hōro’a a tō tātou Fa’aora maita’i roa, tei pohe nō teie tumu mau e hōro’a ia tātou i te mau ha’amatara’a ’āpī ato’a e tītauhia ! Tē hōro’a nei Iesu i te mau ha’amatara’a ’āpī ato’a tei tītauhia nō tātou.

Ma te parau fafau ’e te poupou i roto i te orara’a ’āpī i roto i te Mesia, e ti’a ia tātou ’ia riro mai ’ei « ta’ata ’āpī », ’ua ma’iri te mau mea tahito ’e e mau mea ’āpī ana’e. E aha te tāmarū tā teie huru ’ā’ahiata ’āpī e fa’atae mai i terā vairua e tāmau nei i te tāmata, maoti te tāmaura’a i te mā’iti i te fa’aro’o i te mana o tō tātou Tāra’ehara nō te fa’aora i te māuiui ’e nō te fa’aho’i, noa atu te mau fa’ataupupūra’a teimaha roa nō te orara’a i roto i te hō’ē ao hi’a ? ’Aita roa te Fa’aora i fa’aru’e i tāna parau fafau e fa’atupu i te hina’aro o te Metua ’e e rave fa’aoti i tāna misiōni tāra’ehara hanahana, noa atu te mamae tei fa’arurutaina iāna, tei fa’atahe i te toto nā roto i te ma poa ato’a, tei ha’amamae i tōna tino ’e i te vārua, ’e ’ua pure ’ia tātarahia te ’āu’a maramara. Fa’ahou ā, ’ua fa’a’ite mai ’oia mai te aha te huru te fa’a’oroma’ira’a fa’aro’o ’āpitihia i te Atua.

’Āpitihia i te mau fafaura’a ato’a tā tātou e rave ’e te mau tauto’ora’a ato’a nā tātou nō te fa’atura i te reira, e ti’a ia tātou ’ia fa’ari’i i te « ’ā’au ’āpī » ’e te fāito ’ī a’e nō te « vārua ’āpī » Haere marū noa, rahi noa atu tātou i te tītau manihini i tōna hāmani maita’i i roto i tō tātou ’ā’au ’e i te ti’avaru i te mau reo ha’apau i roto i tō tātou upo’o, e riro mai tātou ’ei ta’ata nōna, inaha tē fa’ariro mau nei tātou iāna ’ei Atua nō tātou. ’Ua hina’aro roa ’ino Iesu ’ia riro ’ei Ari’i ’e ’ei Tīa’i māmoe ’e ’ei Ari’i nō te hau nō tātou, ’e e nehenehe tātou ’ia mā’iti ’ia fa’ariro iāna mai te reira i roto i tō tātou iho ’ā’au ’e te ferurira’a.

E ha’amatara’a ’āpī i roto i tā tātou huru hi’ora’a i te tātarahapara’a

E ’īriti te tātarahapara’a i te ’ūputa nō tā tātou mau ha’amatara’a ’āpī, te mau haerera’a ’āpī ’e te mau piti o te fāna’ora’a. ’Ua fa’aāteatea te mau ha’api’ira’a a tō tātou peresideni Russell M. Nelson here i te mau mana’o hape nō ni’a i te hōro’a hanahana nō te tātarahapara’a, ’e iā’u nei, ’a tahi rā tē ha’amata ra tātou i te hāro’aro’a i te reira.

E mea ’ana’anatae roa ’ia fa’aro’o i tō tātou feiā ’āpī ’ia parau mai e aha te aura’a o te tātarahapara’a nō rātou. Nō fa’aro’o a’enei au i te hō’ē taure’are’a tamāhine i te paraura’a ma te mata ’ata’ata ē : « ’Ia feruri au i te tātarahapara’a, te tātarahapara’a tāmahana, e putapū vau i te ’oa’oa ’e te tīa’ira’a māere. E putapū vau i te here ’e i te ’oa’oa o tō’u Metua i te ao ra ’e o tō’u Fa’aora. ’Aita tō’u mata’u ’ia haere mai i te Metua i te ao ra nā roto i te pure nō te ani i tāna tauturu nō te mea tā’u e tāfifi nei. ’Ua ’ite au ē, ’aita rāua e tāmata nei i te haru iā’u i roto i tā’u ’ohipa hape. Tē toro ’ā’ano nei tō rāua rima. Terā te tātarahapara’a nō’u », ’ua parau ’oia. ’Ua ta’a i teie taure’are’a tamāhine ē maoti Iesu Mesia e ti’a iāna ’ia fāna’o i te mau ha’amatara’a ’āpī !

E ha’amatara’a ’āpī nō te tā’āto’ara’a, i te mau taime ato’a

Tītauhia ānei te tahi ha’amatara’a ’āpī ? E ti’a ānei ia ’oe ’ia fāna’o i te haerera’a ’āpī, ’oe ato’a ? ’A feruri i te ta’ata tā te Fa’aora i tāvini—te ta’ata tāna i ha’api’i, i fa’aora i te māuiui, i fa’ati’a, i fa’a’ore i te hara ’e i fa’aho’i. ’Ua mā’iti ānei ’oia ia rātou i roto i te tahi pupu ta’a ’ē i te pae faufa’a, ’aore rā te tahi orara’a ta’a ’ē ? ’Ua fa’ata’a ānei ’oia i tei parauti’a ’e tei hara ? ’Ua tīti’a ānei ’oia i te ta’ata nō te mea e mea maita’i a’e tāna ’ohipa ’aore rā e mea au a’e iāna ? ’Aita.

Tē vai nei tei haere mai iāna ma te fa’aro’o rahi, tei ti’aturi i tōna mana fa’aora ma’i—mai te vahine e tapahi tōna, te keniturio Roma tē pohe ra tōna tāvini, te lēpera, ’o Iaeiro, ’e ’o Baretimaio te mata pō. ’Ua tu’u tāmata pauroa rātou i tō rātou fa’aro’o, ma te tīa’i ē e taui te hāmani maita’i ’e te mana o te rabi nō Nazareta i tō rātou orara’a ’e i tō rātou ananahi. ’E ’ua nā reira ’oia. ’Ua mani’i atu ’oia i tāna fa’aorara’a ma’i.

’Ua ha’amaita’i ato’a rā Iesu i te feiā fa’aro’o tāpetepete, mai te metua tāne o te tama ma’i ra tei tuō, pēnei a’e mai ia ’outou ato’a : « E te Fatu, ’ua fa’aro’o vau, e turu mai ’oe i tā’u fa’aro’o paruparu nei. » ’E ’ua nīni’i ato’a ’oia i te aumihi i ni’a ia rātou tei ’ore roa atu i ’imi iāna, mai te vahine tei haruhia i roto i te fa’aturi, te vahine ’ivi nō Naina, te ta’ata huma i te pape nō Beteseda, ’e te mata pō mai tōna fānaura’a. ’Ua putapū ānei ’outou iāna i te hāmani-maita’i-haere-ra’a i roto i tō ’outou orara’a, noa atu ē ’aita ’outou i ’imi na iāna, ’e i pe’e na iāna ?

I teie nau ta’ata tāta’itahi o te pāpa’ira’a mo’a, ’e i te tā’āto’ara’a e fa’aro’o ’e e pāhono atu, ’ua hōro’a ’oia i te hō’ē ha’amatara’a ’āpī, ’o te orara’a ’āpī ānei tei fa’a’orehia te hara, ’aore e orara’a ’āpī tei fa’aorahia te ma’i, ’aore rā e orara’a ’āpī tei fa’ati’ahia mai roto mai i te pohe.

E aha te aura’a o te reira nō ’outou ’e nō’u nei ? ’Aita e ’ōti’a nō tōna hāmani maita’i ’e te aroha ’e te marū iti. Tei te pū o te fa’anahora’a a te Metua te mau ha’amatara’a ’āpī ! ’O te mau ha’arera’a ’āpī te misiōni a te Tamaiti ! Te ’ā’ahiata ’āpī, te pene ’āpī ’e te fāna’ora’a ’āpī, ’o te tumu ’ōhie ïa nō te parau ’āpī maita’i a te ’evanelia !

Nō reira, ’ua maoro roa ānei ’outou i te ātea o tā ’outou mau fafaura’a nō te fa’ari’i i te ha’amatara’a ’āpī ? ’Aita. ’Ua rahi roa ānei ’outou i te ravera’a i terā ’e terā mea nō te fāna’o i te tahi fa’ahou tāmatara’a ? ’Aita. ’Ua ātea roa ānei ’outou i te Mesia nō te tauturu ’oia ia ’outou ’ia pāpa’i i te ’ā’amu ’āpī mai reira atu ? ’Aita. ’O te ’enemi noa tē fāna’o i terā mana’o ē, ’ua paremo roa ’outou. ’Aita roa atu.

’E e hau atu te mau ha’amatara’a ’āpī i te ha’amatara’a ’āpī nō tā tātou mau hara ’e te mau hape. Nā roto i te hāmani maita’i ’e te maita’i o te Fa’aora, e ti’a ia tātou ’ia fāna’o i te haerera’a ’āpī ’o te tūra’i i te tauira’a i te ferurira’a tahito, i te peu tahito, i te huru ha’amaea, i te ’ohipa ’aipa, i te mana’o rāve’a ’ore, ’e i te huru fa’ahapa ia vetahi ma te ’ore e amo i tāna iho hōpoi’a. E ti’a mau ia ’outou ’ia taui i te mau mea nō ni’a ia ’outou, tei fa’arohirohi na ia ’outou e rave rahi matahiti te maoro. E ti’a ia ’outou ’ia ha’amata fa’ahou ā nā roto i te mana o te ’Orometua nō te mau ha’amatara’a ’āpī. E’ita roa ’oia e fiu i te hōro’a i te mau ha’amatara’a ’āpī ia tātou.

’Outou e tāfifi ra i terā noa iho ā hara, ’aore rā terā noa iho ā fa’ataupupūra’a, fa’ahou ’e fa’ahou ā, ’a tāmau noa i te haere i mua. ’Aita ’oia i tu’u i te ārai’ē’a i mua ia ’outou. ’Aita ’oia i tā’ōti’a i te rahira’a piti o te fāna’ora’a. E tāmau ā. E tūtava noa. E ’imi i te tauturu a te feiā ’ati ia ’outou. ’E e ti’aturi i te ha’amatara’a ’āpī nō ’outou i reira, i te mau taime ato’a e fāriu mai ’outou i tō ’outou Metua ma te ’ā’au ateate. ’A fa’aru’e i te hina’aro hara, i te tāpiti-tāu’a-’ore-noa-ra’a ’e i te ’ōrurehau te’ote’o i muri, i tō rātou iho vāhi. ’Aita e tītaura’a ’ia riro mai tei mātāmua ra. Fa’ari’i i tā ’outou haerera’a ’āpī, te piti o te fāna’ora’a ’aore rā te toru ’aore rā te maha—’aore rā te hānere—tei pūpūhia mai nā roto i te toto tāra’ehara a Iesu Mesia.

’Ua māuruuru vau, e’ita e nehenehe e parau, nō te mau ha’amatara’a ’āpī tei hōro’ahia mai, ’e nō terā ’o tē pūpū-fa’ahou-hia mai.

Pū’ohura’a

’Ua fa’ahiti tō tātou Fa’aora i te tahi parau iti noa hope’a, ’aita ana’e rā, ’aita ïa tō tātou e tumu nō te tīa’ira’a ’e te ’oa’oara’a i teie mahana. I muri mai i te ahoaho nō Getesemane ’e i te hope’a o te sātauro ri’ari’a, teie noa tāna i parau : « ’Ua oti. » ’Ua fa’atupuhia te tohura’a nō te Mesia, ’e ’ua ’aufauhia te ho’o hope nō te tārahu o te mau hara ’e te mamae o te ta’ata nei. ’Ua parau ’oia i te parau « ’ua oti » nō tāna tūsia hope ’ore ’e te mure ’ore. Terā rā, e’ita tāna tāra’ehara i hope ē tae roa a’era ’ua ’ite ’ōna iho i te ora ’āpī i te toru o te mahana, te ha’amatara’a ’āpī ’ei ta’ata fa’ahanahanahia, tei ti’afa’ahou nā roto i te mana o te Metua.

Nō te mea ’ua rave noa ’oia i terā mau mea e māuruuru tōna Metua, ’e nō te mea « ’ua rave māite [’oia] i tō te Metua hina’aro i roto i te mau mea ato’a », e fāna’o ai ’outou ’e ’o vau nei i te mau ha’amatara’a ’āpī. ’A fa’ari’i na i tā ’outou ha’amatara’a ’āpī, i teie iho mahana, i teienei. ’O Iesu Mesia te Tumu ’e te Fa’aoti o tō tātou fa’aro’o, ’o tē pāpa’i i te mau pene ’āpī rahi roa ’ino nō tātou. ’O ’oia te Ha’amata ’e te Hope’a—te hope’a o tō tātou ha’amā ’e tō tātou mamae, ’e te ha’amata o te hō’ē orara’a ’āpī i roto iāna, e fa’ari’i ai tātou i tōna maita’i, e fa’aru’e ai tātou i te tahito i muri ’e e ha’amata fa’ahou ai ma te ’ā’ahiata ’āpī, te rahira’a taime e tītauhia. ’Oia mau, e riro ā tōna « maita’i ’e te aroha i te pe’e mai [ia tātou] » i te mau mahana ato’a o [tō tātou] nei orara’a. » I te i’oa o Iesu Mesia ra, ’āmene.

Fa’ata’ara’a

  1. Te ’Ohipa 10:38 ; hi’o ato’a « Te Mesia ora : Te ’itera’a pāpū o te mau ’āpōsetolo », Vaira’a buka ’evanelia.

  2. Hi’o Moroni 7:12–13.

  3. Hi’o Exodo 34:5–7.

  4. Ioane 21:25.

  5. Mareko 2:5.

  6. Mareko 5:41.

  7. Mataio 8:3.

  8. Ioane 8:11.

  9. Luka 8:48.

  10. Hi’o Shayne M. Bowen, « Nō te mea e ora vau, e ora ato’a ho’i ’outou », Liahona, Novema 2012, 15–17.

  11. Ioane 3:3 ; Mosia 27:25.

  12. Roma 6:4.

  13. Moroni 6:8.

  14. 2 Korinetia 5:17.

  15. Hi’o Te Ha’api’ira’a Tumu ’e te mau Fafaura’a 19:16–19.

  16. Hi’o Ezekiela 36:26–28.

  17. « Nā tō tātou fa’aro’o i te Mesia ’e tō tātou here iāna e arata’i ia tātou i te tātarahapa, ’oia ho’i i te tauira’a i tō tātou mau mana’o, tō tātou mau ti’aturira’a ’e tā tātou mau ravera’a ’aita i tū’ati i tōna hina’aro. Tei roto i te tātarahapara’a te patura’a i te hi’ora’a ’ana’anaea i te Atua, ia tātou iho nei ’e i te ao » (’Ia poro haere i tā’u nei ’evanelia : E arata’i nō te ’ohipa misiōnare [2004], 62).

    « E mea ’ā’ano atu ā te parau ha’api’ira’a nō te tātarahapa i tā te fa’a’itera’a a te dītionare. I tō Iesu paraura’a ē ‘tātarahapa’, ’ua pāpa’i te mau pipi i taua fa’auera’a ra i roto i te reo heleni i te ihoparau metanoeo. E aura’a rahi tō teie nei parau mana. Te ’ōmuara’a ’oia meta tōna aura’a ra ‘taui.’ Te hope’a ra e fa’a’itera’a ïa nō nā parau e maha i roto i te fa’aaura’a a te Heleni : nous, ’oia ho’i te ‘ferurira’a’ ; gnosis, ’oia ho’i ‘’itera’a’ ; pneuma, ’oia ïa ‘vārua’; ’e pnoe, ’oia ho’i ‘te aho’ » (Russell M. Nelson, « Te tātarahapa ’e te fa’afāriura’a », Liahona, Mē 2007, 103).

    « ’Aita e ’ohipa fa’ati’amā a’e ’e te fa’ahanahana a’e ’e te faufa’a a’e nō tō tātou tāta’itahi haerera’a i mua maori rā te fa’atumura’a tāmau ’e te fa’atumura’a tāmahana i ni’a i te tātarahapa. E ’ere te tātarahapa i te ’ohipa nō te hō’ē noa taime ; e ’ohipa tau maoro rā. E tāviri te reira nō te ’oa’oa ’e te mana’o hau. ’Ia ’āmuihia te reira i te fa’aro’o, e ha’amatara te tātarahapa i te ’ūputa nō te mana o te tāra’ehara a Iesu Mesia.

    « […] ’A tāmata i te mana ha’apūai o te tātarahapa tāmahana—i te ha’amaita’i-atu-ā-ra’a i tā tātou ’ohipa ’e ia tātou iho nei, i te mahana tāta’itahi.

    « ’Ia mā’iti tātou ’ia tātarahapa, tē mā’iti nei ïa tātou ’ia taui ! Tē fa’ati’a nei tātou i te Fa’aora ’ia taui i tō tātou hōho’a ’ei hōho’a maita’i roa a’e. Tē mā’iti nei tātou e tupu i te rahi i te pae vārua ’e e fāri’i i te ’oa’oa—te ’oa’oa nō te tāra’ehara i roto iāna. ’Ia mā’iti tātou ’ia tātarahapa, tē mā’iti nei ïa tātou ’ia riro mai ia Iesu Mesia te huru ! » (Russell M. Nelson, « E nehenehe tātou e rave maita’i a’e ’e e ha’amaita’i ia tātou », Liahona, Mē 2019, 67).

    ’A ’ite mai i te ’oa’oa o te tātarahapa i te mau mahana ato’a.

    E aha te faufa’a o te tātarahapa ? ’Ua ha’api’i Alama ē, ’eiaha tātou ‘e a’o i te hō’ē mea, maori rā te tātarahapa ’e te fa’aro’o i te Fatu’ [Mosia 18:20]. E tītauhia te tātarahapa i te mau ta’ata mana’o pa’ari ato’a e hina’aro ra i te hanahana mure ’ore. ’Aita hō’ē ta’a-’ē-ra’a […]

    « Te haerera’a nā ni’a i te ’ē’a nō te fafaura’a, ’āpitihia i te tātarahapa i te mau mahana ato’a, nā te reira e fa’a’amu i te haerera’a maita’i i mua i te pae vārua » (Russell M. Nelson, « Te mana o te haerera’a i mua i te pae vārua », Liahona, Mē 2022, 98–99).

  18. Hi’o Mareko 5:25–34.

  19. Hi’o Mataio 8:5–13.

  20. Hi’o Mataio 8:1–4.

  21. Hi’o Mareko 5:25–43.

  22. Hi’o Mareko 10:46–52.

  23. Hi’o Mareko 9:17–27.

  24. Hi’o Ioane 8:3–11.

  25. Hi’o Luka 7:12–15.

  26. Hi’o Ioane 5:1–9.

  27. Hi’o Ioane 9:1–7.

  28. Ioane 19:30.

  29. Hi’o Alama 34:14–16.

    « ’Ia parau te Fa’aora : ‘’Ua oti’, tē parau ra ’oia nō tāna ’ohipa i te tāhuti nei, inaha e tāpa’o noa tāna fa’asātaurora’a nō tōna mana e parare noa atu ā » (Spencer W. Kimball, i roto Conference Report, ’Ēperēra 1946, 49).

    « ’Aita te Fa’aora i fa’aoti i tāna ’ohipa i tōna pohera’a i ni’a i te sātauro, i tōna tuōra’a ‘’Ua oti.’ I te fa’a’ohipara’a i terā parau, ’aita ’oia i parau nō tāna misiōni rahi i te fenua nei, nō te ahoaho noa rā tāna i mamae » (Joseph F. Smith, Gospel Doctrine, 5ra’a o te nene’ira’a [1939], 449–50).

  30. Hi’o Ioane 8:29.

  31. 3 Nephi 11:11.

  32. Salamo 23:6.