Faaaogaina o le Mataupu Faavae ma Feagaiga i Lou Olaga
I Taimi o le Pogisa ma Faigata, Vaai mo le Malamalama
O vaega pogisa o le olaga tatou te maua ai se avanoa e “lagona ai” ma talisapaia le malamalama o le Alii.
Afai ou te valiina se ata o se tasi o taimi sili ona faigata o lo’u olaga, ou te manatu o le a foliga mai o le lagi i le po—o le tele lava o le pogisa, ae o le felavasai solo i ni vaega laiti ma emoemo o le malamalama.
Ina ua ou fai atu o se taimi pogisa, o lona uiga e moni lava. Sa tele taimi sa ou mai ulu ai ma tiga le ulu sa faateleina e ala i le malamalama, o lea sa ou faaaluina ai le tele o aso i totonu e aunoa ma ni moli. Sa ou kukaina meaai i sina malamalama laitiiti na maua mai i o’u faamalama umukuka e i ai pupuni. Sa ou liliuina le susulu o la’u lau o le komepiuta i le toetoe lava a leai se mea pe a tatau ona ou faia ni meaaoga.
O le lalolagi—ma lo’u agaga—na lagonaina le nenefu ma le pogisa.
I se faatusatusaga, o na aso na ou lagonaina ai le soifua maloloina sa foliga mai e le talitonuina le susulu. Ou te manatua lo’u laa atu i fafo, i le susulu atoa o le la, ma e toetoe lava a le mafai ona talitonu i le malosi ma le ola ai o le lalolagi.
O Le Pogisa e Oo Mai i Luma o le Malamalama
E le na o au le tagata na oo i ai taimi o le pogisa moni pe faafaatusa. I le taimi o lana faaaliga o le laau o le ola, na vaai ai Liae “i se puao tele lava o le pogisa” (1 Nifae 8:23). Sa faamatalaina e Iosefa Samita le “pogisa mafiafia” lea na faapotopoto faataamilo ia te ia a o ia sailia se tali i lana tatalo Talafaasolopito a Iosefa Samita—1:15). Ina ua mavae le maliu o le Faaola i luga o le satauro, “sa i ai le pouliuli i luga o le laueleele” (3 Nifae 8:19).
I nei tulaga taitasi, o se vaitaimi faigata o le pogisa na muamua atu i se taimi taua ma le suia o le olaga o le malamalama ma faaaliga. Mo Liae, o le pogisa na siomia ai i latou o e na toetoe lava a oo atu i le laau mamalu o le ola. Na laveaiina Iosefa Samita mai le fili ina ua “i ai se malamalama faaniutu … e sili atu i le pupula o le la” na alia’e i luga a’e o ia (Talafaasolopito a Iosefa Samita—1:16). Ma o le mea e sili ona taua, sa toetu mai le Malamalama o le Lalolagi ma toe foi mai i le lalolagi ina ua mavae aso e tolu o le pogisa.
I le 1833 sa feagai ai le Au Paia anamua ma se tasi o taimi sili ona pogisa i le talafaasolopito o le Ekalesia i ona po nei. Sa tutuliese i latou e le au faatupu faalavelave mai o latou fale, faaleaga a latou faatoaga ma meatotino, ma sa oo lava ina faamata’uina i le oti e faasaga i le toatele o i latou. I le talanoa ai e uiga i o latou tulaga, o loo ta’ua ai i latou e le Alii o le “puapuagatia, ma ua sauaina, ma ua tutuliese” (Mataupu Faavae ma Feagaiga 101:1).
O fea le malamalama na latou manaomia?
Pe o Tatou “Tautagotago” le Alii?
I taimi o le pogisa, e i ai se avanoa taua a o lei oo mai lena malamalama e tuuina mai ia i tatou le toomaga—o se tasi o mea tatou te aoao ai e faalagolago i le Alii ma faalagolago i Lona mana. O se avanoa faigata ae faatosina, lea tatou te filifili ai pe afai tatou te maua le faatuatua e faatalitali ai “mo le aao o le [Atua] e faaali mai” (Mataupu Faavae ma Feagaiga123:17).
Mo le tele o vaega, tatou te le filifili po o a tofotofoga o le a tatou feagai, ae tatou te filifili pe faapefea ona tatou tali atu ia i latou. O le manuia ma le fiafia o tagata taitoatasi, i le taimi nei ma le faavavau, e faalagolago tele lea i lana tali atu i faigata o le olaga.”
Na faapefea la ona tali atu na uluai Au Paia i o latou tofotofoga? E ui ina sa latou “manatu mama” i le fautuaga a le Alii, lea na taitai atu ai i lenei faigata, “i le aso o lo latou faalavelave, ua latou tautagotago [o Ia]” (Mataupu Faavae ma Feagaiga101:8).
Pe a tatou feagai ma taimi o le pogisa ma faigata, pe o tatou “tautagotago” le Alii? Pe tatou te liliu atu ea i Lona malamalama, pe tatou te liliu ese ea mai ia te Ia?
I le Mataupu Faavae ma Feagaiga 98, ua tuuina mai ai e le Alii ia i tatou mea ou te manatu o se fuafuaga e tolu laasaga mo le liliu atu ia te Ia ma taimi tumau o le pogisa:
-
Tuu atu le faafetai i mea uma (tagai fuaiupu 1).
-
Faatalitali ma le onosai i le Alii (tagai fuaiupu 2).
-
Ia faatuatua o le a aoga mea uma mo lou lelei (tagai fuaiupu 3).
Ma i le Mataupu Faavae ma Feagaiga 101, ua tuuina mai ai e le Alii nei folafolaga ia i latou o e tumau:
-
“O i latou o e sa faataapeapeina o le a faapotopotoina” (fuaiupu 13).
-
“O i latou o e sa faanoanoa o le a faamafanafanaina” (fuaiupu 14).
-
“O i latou uma o e sa tuu atu o latou ola ona o lo’u igoa o le a faapaleina” (fuaiupu 15).
O le folafolaga lenei a le Alii—e mafai ona liliu atu o tatou tofotofoga i le olioli. “O i latou uma o e le onosai i le aoaiga, a e teena au, e le mafai ona faapaiaina” (Mataupu Faavae ma Feagaiga 101:5). O le pogisa o faigata e mafai ona faateleina ai lo tatou gafatia e saili ma olioli i le malamalama.
Mauaina o le Faamoemoega i Faigata
Ina ia toe aumaia le tala i lo’u ulu faatiga, ou te manatua ai le aso na ou maua ai se faamanuiaga i le taimi o le mea o le a avea ma ulu tiga sili ona leaga o lo’u olaga. Ma e ui o lena faamanuiaga na ou maua ai le faamoemoe o le a faaleleia lo’u tulaga, ae sa faamanuiaina foi au i le maufetuunai, tuputupu ae, agaalofa sili atu mo isi, ma le malamalama faateleina mo le auala e taulimaina ai o’u ulu tiga.
O lena mea na iu ina avea ma malamalama sa ou manaomia i lena taimi—o se folafolaga e faapea sa lei leai se uiga o o’u taimi faigata. Ma e ui e le folafola mai e le talalelei a Iesu Keriso e mafai ona tatou aloese mai faigata uma o le olaga, ae ua folafola mai o o tatou tofotofoga e mafai ona avea ma se faamoemoega. E ala ia Keriso, o o tatou tofotofoga o ni avanoa mo i tatou e faapaiaina ai.
O lea ia pipiimau ai i na tamai malamalama i lou olaga. Ia tuu atu i le manatuaina o taimi matagofie ma faatumulia i le malamalama e lagolagoina ai oe i taimi o le pogisa.
Ma ia manatua e ui lava o taimi pogisa o le olaga faaletino e mafai ona lafoai ai ataata i o tatou luga, ae o loo avanoa pea le Malamalama o Keriso ia i tatou.