“Ko e Mahuʻinga ʻo e Talangofuá ʻi hono ʻOmi e Niʻihi Kehé kia Kalaisí: Talangofua ʻi he Ngāue Fakafaifekaú,” Fuakava Motuʻá – Tohi Lēsoni ʻa e Faiako Seminelí (2026)
“Ko e Mahuʻinga ʻo e Talangofuá ʻi hono ʻOmi e Niʻihi Kehé kia Kalaisí: Talangofua ʻi he Ngāue Fakafaifekaú,” Fuakava Motuʻá – Tohi Lēsoni ʻa e Faiako Seminelí
Teuteu Ngāue Fakafaifekaú: Lēsoni 200
Ko e Mahuʻinga ʻo e Talangofuá ʻi hono ʻOmi e Niʻihi Kehé kia Kalaisí
Talangofua ʻi he Ngāue Fakafaifekaú
Ko e fili ko ia ke talangofua koeʻuhí he ʻoku tau ʻofa ʻi he Tamai Hēvaní mo Sīsū Kalaisí ko ha konga mahuʻinga ia ʻo ʻetau fononga fakamatelié (vakai, Sione 14:15). ʻOku mātuʻaki mahuʻinga ʻetau talangofua fakatāutahá ʻi he taimi ʻoku tau fakafofongaʻi ai ʻa e Fakamoʻui ko Sīsū Kalaisí ʻi heʻetau hoko ko e kāingalotu ʻo Hono Siasí mo ha kau faifekau taimi kakató. ʻE lava ke tokoni ʻa e lēsoni ko ʻení ke fakatokangaʻi ʻe he kau akó ʻa e mahuʻinga ʻo e talangofuá ʻi hono fakahoko e ngāue ʻa e Fakamoʻuí ʻi heʻenau hoko ko e kau faifekaú.
Teuteu ʻa e tokotaha akó: Fakaafeʻi e kau akó ke toe vakaiʻi ha niʻihi ʻo e ngaahi tuʻunga moʻui ki he ngāue fakafaifekaú ʻoku maʻu ʻi he Konga 3 ʻo e “Ngaahi Tuʻunga Moʻui Fakafaifekau maʻá e Kau Ākonga ʻa Sīsū Kalaisí” ʻi he Gospel Library. ʻE lava ke talanoa ʻa e kau akó mo ha taha naʻe ngāue fakafaifekau pea fehuʻi ange pe ko e hā ha ngaahi tuʻunga moʻui ʻo e ngāue fakafaifekaú ʻoku nau manatuʻí.
Ngaahi ʻEkitivitī Ako ʻOku Ala Fakahokó
Ngaahi tuʻunga moʻui fakafaifekaú
Fakakaukau ke kamata ʻa e lēsoní ʻaki hono fakaʻaliʻali ha ʻata ʻo ha faifekau mo e maʻuʻanga tokoni Ngaahi Tuʻunga Moʻui Fakafaifekau maʻá e Kau Ākonga ʻa Sīsū Kalaisí mei he ChurchofJesusChrist.org. Te ke lava ʻo fakamatalaʻi ki he kau akó ʻoku fiemaʻu ke muimui ʻa e kau faifekaú ki ha ngaahi tuʻunga moʻui pau lolotonga ʻenau fakafofongaʻi ʻa e Fakamoʻuí.
-
Ko e hā ha niʻihi ʻo e ngaahi tuʻunga moʻui ʻoku fiemaʻu ke talangofua ki ai ʻa e kau faifekaú?
Kapau ʻe fiemaʻu, te ke lava ʻo vahevahe ha niʻihi ʻo e ngaahi tuʻunga moʻui fakafaifekau ʻoku hiki atu ʻi laló, mei hoʻo aʻusia pē ʻaʻau, pe ko ha niʻihi kehe ʻoku maʻu ʻi he Konga 3 pe Konga 7 ʻo e Ngaahi Tuʻunga Moʻui Fakafaifekau maʻá e Kau Ākonga ʻa Sīsū Kalaisí mei he ChurchofJesusChrist.org. Te ke lava ʻo fakamahinoʻi ange ʻoku fiemaʻu foki ke muimui e kau faifekaú ki he faleʻi ʻa honau kau taki fakamisioná ʻi heʻenau tataki e ngāue ʻa e ʻEikí ʻi he māʻoniʻoní.
Ngaahi tuʻunga moʻui fakafaifekau ʻe niʻihi:
-
Angaʻofa, fakakaukau lelei, mo langaki moʻui.
-
Nofo maʻu pē mo ho hoa faifekaú.
-
Fakaʻehiʻehi mei he ngaahi tūkunga ʻe ala fakatuʻutāmaki fakaesino pe fakalaumālié. ʻOua naʻá ke fakaʻaongaʻi ha ngaahi meʻangāue ʻuhila, ngāue ʻaki ha ngaahi mīsini mamafa, pe heka ʻi ha ngaahi palau, ngaahi taulani, pe ngaahi loli uta.
-
Fakaʻehiʻehi mei he televīsoné, faivá, keimi vitioó, mo e ngaahi vitiō ʻoku ʻikai fakangofuá.
-
Fakangatangata ʻa e fetuʻutaki fakaesino mo ha tokotaha ʻoku ʻikai ke mo tuʻunga tangata pe fefine tataú ki ha lulululu pē.
-
Ko e hā ka faingataʻa ai ki ha faifekau ke talangofua ki ha niʻihi ʻo e ngaahi tuʻunga moʻui ko ʻení? Ko e hā nai ʻe mahuʻinga ai ke muimui ki ai e kau faifekaú?
Te ke lava ʻo fakaafeʻi ha niʻihi ʻo e kau akó ke vahevahe ha sīpinga ʻo ha faifekau ʻoku nau ʻilo, ngaahi tuʻunga moʻui naʻe kole ange ke nau tauhi, pea mo e founga naʻe tāpuekina ai kinautolu ʻe he Fakamoʻuí ʻi heʻenau ngaahi ngāué.
Angatonu fakatāutahá mo e talangofuá
Te ke lava ʻo vahevahe ʻa e fakamatala ko ʻeni meia ʻEletā Soālesí ke tokoni ki he kau akó ke nau ʻiloʻi ha foʻi moʻoni fekauʻaki mo e vā fetuʻutaki ʻo e talangofuá mo e ngāue fakafaifekaú.
ʻI he lea ʻa ʻEletā ʻUlise Soālesi ʻo e Kōlomu ʻo e Kau ʻAposetolo ʻe Toko Hongofulu Mā Uá ki he kau faifekaú, naʻá ne akoʻi:
Ko e māʻoniʻoni fakatāutahá ko e taha ia ʻo e ngaahi taukei mahuʻinga taha ke fakafofongaʻi ʻa e Fakamoʻuí ʻi he ʻao ʻo e māmaní. ʻOkú ne fakafeʻungaʻi foki kitautolu ke tau maʻu ʻa e takaua ʻo e Laumālie ʻo e ʻEikí. …
Kapau te tau fili ke ʻoua te tau talangofua, he ʻikai ke tau lava ʻo fakafofongaʻi ʻa e Fakamoʻuí ʻo fakatatau mo ia, pe te tau maʻu ʻa e Laumālie ʻo e ʻEikí. … Koeʻuhí ke ke lava ʻo hoko ko ha ivi tākiekina lelei ʻi he moʻui ʻa e niʻihi fakafoʻituitui ʻokú ke akoʻí, kuo pau ke ke maʻu ʻa e Laumālie ʻo e ʻEikí. …
Kapau te ke talangofua ʻi he loto-fiemālie, te ke fakahaaʻi ai ki he ʻEikí hoʻo loto-fiemālie ke muimui kiate Iá, ko hoʻo ʻofa kiate Ia mo ʻetau Tamai Hēvaní. ʻE tupulaki ange hoʻo fakalakalaka fakalaumālié. Te ke ʻiloʻi ʻa e Fakamoʻuí, pea ʻe hoko ʻeni ko ha liliu lahi ʻi ho misioná pea ʻi hoʻo moʻuí. (Scott Tayler, “Obedience Is Critical for Missionaries to Fulfill Their Responsibilities, Elder Soares Teaches,”newsroom.ChurchofJesusChrist.org, Mar. 29, 2021)
-
Ko e hā ʻoku tau ako meia ʻEletā Soālesi fekauʻaki mo e mahuʻinga ʻo e talangofuá?
ʻE lava ke fakaʻaongaʻi ʻe he kau akó ʻenau lea pē ʻanautolu ke ʻiloʻi ha foʻi moʻoni hangē ko e angatonu fakatāutahá mo e talangofuá ʻokú na fakafeʻungaʻi kitautolu ke tau fakafofongaʻi ʻa e Fakamoʻuí pea maʻu ʻa e takaua ʻo e Laumālié.
ʻE ala tokoni ke fakamatalaʻi ange ʻoku kau ʻi he talangofuá ʻa hono tauhi ʻetau ngaahi fuakava mo e Tamai Hēvaní mo Sīsū Kalaisí. Ko e talangofuá ko ha konga mahuʻinga ia ʻo e angatonu fakatāutahá pea mo hono fakahaaʻi ʻo e ʻofa ki he Tamai Hēvaní mo Sīsū Kalaisí (vakai, Sione 14:15).
-
Ko e hā ha ngaahi tāpuaki kuó ke mamata ai ki ha foaki ʻa e Tamai Hēvaní mo Sīsū Kalaisi ki ha taha ʻoku feinga ke talangofua kiate Kinaua?
-
Kuó ke fakatokangaʻi fēfē nai ʻa e ngaahi tāpuaki ko ʻení ʻi hoʻo moʻuí pe ʻi ha moʻui ʻa ha taha ʻokú ke ʻiloʻi?
Fakaʻaongaʻi ha kiʻi taimi ke ke fakakaukau ai ʻi he faʻa lotu ki hoʻo ngaahi feinga lolotonga ke talangofua ki he Tamai Hēvaní mo Sīsū Kalaisí. Fakaafeʻi ʻa e Laumālie Māʻoniʻoní ke tokoni atu ke ke fakatokangaʻi ʻa e ngaahi meʻa ʻokú ke fakahoko leleí pe mahalo ʻe fiemaʻu ke ke fakaangaanga ke fakahaaʻi lelei ange hoʻo ʻofa kiate Kinauá pea ʻomi ʻa e niʻihi kehé kiate Kinaua.
Talangofua faivelenga ʻi he ngāue fakafaifekaú
Ke tokoni ke ʻilo ʻe he kau akó ʻa e founga ʻe lava ke tokoniʻi ai kitautolu ʻe he talangofuá ke ʻomi ʻa e niʻihi kehé kia Kalaisí, fakakaukau ke aleaʻi ʻa e fakamatala ki he ivi tākiekina ʻo Taniela ʻi he Tuʻi ko Talaiasí mei he Taniela 6. Mahalo kuo ako ʻe he kau akó ʻa e talanoa ko ʻení ʻi he Lēsoni 145: “Taniela 6.” Te ke lava ʻo fakamatalaʻi fakanounou ʻa e talanoá ʻaki ʻa e palakalafi ko ʻení.
Neongo naʻe nofo pōpula ʻa Taniela ʻi Pāpilone mo Peasia, ka naʻá ne ngāue faivelenga maʻá e ʻEikí. Naʻe fiemaʻu ʻe he Tuʻi ko Talaiasí ʻa Taniela “ke fokotuʻu ki muʻa ʻi he kau pule mo e kau houʻeiki” ʻi hono puleʻangá “koeʻuhí naʻe ʻilo ʻa e ʻatamai lelei ʻia [Taniela],” (Taniela 6:3). ʻI he feinga ʻa e kau palesiteni kehé ke fakaongoongokoviʻi ʻa Taniela ʻi he ʻao ʻo e Tuʻi ko Talaiasí, naʻa nau faʻu ai ha palani ke fakameleʻi e mateaki ʻa Taniela ki he Tuʻi ko Talaiasí mo e ʻOtuá. Naʻa nau teke ʻa Talaiasi ke fanongonongo ko e lotu ki he ʻOtuá pe ko ha taha pē ʻe lotu makehe meia Talaiasi ʻoku tautea mate ia ʻi he ʻana ʻo e fanga laioné (vakai, Taniela 6:4–9). Neongo e fakatuʻutāmakí, ka naʻe fakahaaʻi ʻe Taniela ʻene loto-fiemālie ke talangofuá ʻaki ʻene hokohoko atu ke lotu ki he ʻOtuá. ʻI he taimi naʻe lipooti ai e ngaahi lotu ʻa Tanielá, naʻe momou ʻa Talaiasi ke lī ia ki he ʻaná.
Lau ʻa e Taniela 6:18–28, ʻo kumi e ola ʻo e talangofua ʻa Taniela ki he ʻEikí ʻa ia naʻe ongo ki he Tuʻi ko Talaiasí.
-
Ko e hā e meʻa naʻá ke ʻiló?
-
ʻE lava fēfē ʻe heʻetau feinga ke talangofua ki he ʻEikí ʻo maʻu ha ola lelei ki he anga e vakai ʻa e niʻihi kehé ki he Tamai Hēvaní mo Sīsū Kalaisí?
Vahevahe ʻa e meʻa kuó ke akó
Fakakaukau ke fakaafeʻi e kau akó ke faʻu ha fokotuʻutuʻu ʻe lava ke fakaʻaongaʻi ki ha lea miniti ʻe tolu ki he nima. Ke tokoni ki he kau akó ke faʻu ʻenau fokotuʻutuʻú, te ke lava ʻo ʻoange ʻa e laʻipepa tufa “Ko Hono Mahuʻinga ʻo e Talangofuá ʻi he taimi ʻOku Vahevahe ai e Ongoongolelei ʻo Sīsū Kalaisí.”
ʻE lava ke fakaʻaliʻali e ngaahi fakahinohino ko ʻení ke tokoni ki he kau akó ke faʻu ʻa e fokotuʻutuʻú.
Faʻu ha fokotuʻutuʻu ʻe lava ke fakaʻaongaʻi ke fai ʻaki ha lea miniti ʻe tolu ki he nima ʻi he mahuʻinga ʻo e talangofuá ʻi hono vahevahe ʻo e ongoongolelei ʻa e Fakamoʻuí mo e niʻihi kehé.
Fakakau ha meʻa ʻe tolu mei he ngaahi meʻá ni ʻi hoʻo fokotuʻutuʻú.
-
Ko ha potufolofola fekauʻaki mo e talangofuá mo e founga ʻe lava ke fakaʻaongaʻi ai ki hono vahevahe ʻo e ongoongolelei ʻo Sīsū Kalaisí.
-
Ko ha sīpinga mei he moʻui pe ngaahi akonaki ʻa Sīsū Kalaisí ʻe lava ʻo tokoni ki ha taha ʻoku feinga ke talangofua.
-
Ko ha sīpinga ʻi onopooni ʻo e mahuʻinga ʻo e talangofuá mo e founga ʻe faitāpuekina ai ʻe he Tamai Hēvaní mo Sīsū Kalaisi ʻetau ngaahi ngāué.
-
Ko ha kupuʻi lea nounou mei ha taki ʻo e Siasí ʻokú ne fakamamafaʻi ʻa e feinga ke talangofuá pea mo e ngaahi tāpuaki ʻi hono fai iá.
-
Ko hoʻo ngaahi ongo fakataautaha fekauʻaki mo e ʻuhinga ʻoku mahuʻinga ai ʻa e talangofuá ʻi he taimi ʻoku tau fakafofongaʻi ai ʻa e Fakamoʻuí ʻi heʻetau hoko ko e kāingalotu ʻo Hono Siasí mo ʻEne kau faifekaú.
Te ke lava foki ʻo ʻoange ki he kau akó ʻa e laʻipepa tufa hono ua ʻi he lēsoni ko ʻení ke fokotuʻutuʻu ʻa e hokohoko ki heʻenau leá. Te nau lava ʻo fakakau ha hingoa ʻi he puha ʻuluakí, ko ha talateu faingofua ki heʻenau leá, ko e ngaahi meʻa ʻe tolu ne nau fakakaukau ke fakakau mei he lisi ʻi ʻolungá ʻi he puha ʻe tolu ka hokó, pea mo ʻenau fakamoʻoní ʻi he puha fakaʻosí.
Hili hono faʻu ʻe he kau akó ʻenau fokotuʻutuʻú, te nau lava ʻo ngāue mo ha hoa ke akoako pe fakaleleiʻi ʻenau leá. Te ke lava ʻo fakaafeʻi ha kau ako ʻe loto-fiemālie ke vahevahe ʻenau leá mo e kalasí. Mahalo he ʻikai ongoʻi fiemālie ha kau ako ʻe niʻihi ke vahevahe leʻolahi. Te ke lava ʻo poupouʻi kinautolu ke ʻalu mo ʻenau fokotuʻutuʻú ki ʻapi ʻo akoʻi ha mēmipa ʻo e fāmilí pe kaungāmeʻa.
Fakakaukau ke vahevahe hoʻo fakamoʻoni ki he mahuʻinga ʻo e māʻoniʻoni fakatāutahá ʻi heʻetau fakafofongaʻi ʻa e Fakamoʻuí mo ʻEne ongoongoleleí ki he niʻihi kehé.