Manwal sa Magtutudlo sa Seminary sa Daang Tugon

Mga Sulod
Ulohan nga Pahina
Pasiuna sa Manwal sa Magtutudlo
Daang Tugon nga mga Leksiyon
- Welcome sa Daang Tugon
- Moises 1; Abraham 3
- Genesis 1–2; Moises 2–3; Abraham 4–5
- Genesis 3–4; Moises 4–5
- Genesis 5; Moises 6
- Moises 7
- Genesis 6–11; Moises 8
- Genesis 12–17; Abraham 1–2
- Genesis 18–23
- Genesis 24–33
- Genesis 37–41
- Genesis 42–50
- Exodo 1–6
- Pasko sa Pagkabanhaw
- Exodo 7–13
- Exodo 14–18
- Exodo 19–20; 24; 31–34
- Exodo 35–40; Levitico 1; 4; 16; 19
- Numeros 11–14; 20–24; 27
- Deuteronomio 6–8; 15; 18; 29–30; 34
- Josue 1–8; 23–24
- Mga Maghuhukom 2–4; 6–8; 13–16
- Ruth; 1 Samuel 1–7
- 1 Samuel 8–10; 13; 15–16
- 1 Samuel 17–18; 24–26; 2 Samuel 5–7
- 2 Samuel 11–12; 1 Mga Hari 3; 6–9; 11
- 1 Mga Hari 12–13; 17–22
- 2 Mga Hari 2–7
- 2 Mga Hari 16–25
- 2 Mga Cronicas 14–20, 26, 30
- Esdras 1, 3–7; Nehemias 2, 4–6, 8
- Ester
- Job 1–3; 12–14; 19; 21–24; 38–40; 42
- Mga Salmo 1–2; 8; 19–33; 40; 46
- Mga Salmo 49–51; 61–66; 69–72; 77–78; 85–86
- Mga Salmo 102–103; 110; 116–119; 127–128; 135–139; 146–150
- Mga Panultihon 1–4; 15–16; 22; 31; Ecclesiastes 1–3; 11–12
- Isaias 1–12
- Isaias 13–14; 22; 24–30; 35
- Isaias 40–49
- Isaias 50–57
- Isaias 58–66
- Jeremias 1–3, 7, 16–18, 20
- Jeremias 31–33; 36–38; Mga Pagbangotan 1, 3
- Ezequiel 1–3; 33–34; 36–37; 47
- Daniel 1–7
- Oseas; Joel
- Amos; Abdias; Jonas
- Miqueas; Nahum; Habacuc, Sofonias
- Hageo 1–2; Zacarias 1–4, 7–14
- Malaquias
Mga Leksiyon sa Pagpangandam sa Kinabuhi
- Doktrinal nga Kahanas: Pagpangita og mga Tubag sa Akong mga Pangutana
- Mga Kahanas sa Pagtuon sa Kasulatan
- Giya sa Alang sa Kalig-on sa mga Kabatan-onan
- Pag-ugmad sa Pagbarog pinaagi sa Kinaugalingong Paningkamot
- Pisikal ug Emosyonal nga Kahimsog
- Pagpangandam alang sa Umaabot nga Edukasyon ug Panarbaho
- Magmalamposon sa Pag-eskwela
- Pagpangandam sa Misyonaryo
- Pagpangandam alang sa Templo
- Mga Pagtulun-an sa mga Lider sa Simbahan
Apendiks

Pagsulbad sa mga Pagbati sa Kasuko: Pagtubag sa Kasuko Pinaagi sa Pagsunod sa Manluluwas

“Pagsulbad sa mga Pagbati sa Kasuko: Pagtubag sa Kasuko Pinaagi sa Pagsunod sa Manluluwas,” Manwal sa Magtutudlo sa Seminary sa Daang Tugon (2026)

“Pagsulbad sa mga Pagbati sa Kasuko: Pagtubag sa Kasuko Pinaagi sa Pagsunod sa Manluluwas,” Manwal sa Magtutudlo sa Seminary sa Daang Tugon

Pisikal ug Emosyonal nga Kahimsog: Leksiyon 186

Pagsulbad sa Kasuko

Pagdumala sa mga Pagbati sa Kasuko Pinaagi sa Pagsunod sa Manluluwas

The Old Testament characters Jacob and Esau embracing one another. A desert landscape is portrayed in the background.

Normal ra ang makasinati og mga pagbati sa kasuko. Bisag dili nato makontrol ang mga sitwasyon nga makapasuko nato, makadesisyon ta kon unsay atong reaksyon. Samtang modangop kita ni Jesukristo, makatabang Siya nato sa pagtubag sama sa Iyang himoon. Kini nga leksiyon makatabang sa mga estudyante sa pagsunod sa ehemplo ni Jesukristo dihang makasinati og mga pagbati sa kasuko.

Pagpangandam sa estudyante: Dapita ang mga estudyante sa paglista sa mga sitwasyon diin mahimo silang matental nga motubag sa kasuko. Mahimo usab nilang susihon kon unsa ka sagad sila nga masuko ug giunsa nila pagdumala kini nga mga pagbati.

Posibleng mga Kalihokan sa Pagkat-on

Natigom nga presyur

Ikonsiderar ang pagpakita diha sa pisara sa mosunod nga hulagway o pagdala og wala pa naablihan nga lata sa softdrinks diha sa klase. Samtang hisgotan nimo ang mosunod nga pangutana, pwede nimong uyogon ang lata, pero ayaw kinig ablihi.

Unsay mahitabo sa sulod sa wala maablihi nga lata sa softdrinks kon sigehan nimo ni og uyog? Unsay mahitabo kon imo kining ablihan?

Ikonsiderar ang pagpakita sa mosunod nga hulagway. Kon nagdala kag lata ug giuyog kini, ayaw kinig ablihi; ipadayon lang kini pagpakita sa tibuok leksiyon.

Thirsty man opens a can of shaken up beer during picnic

Unsay pipila ka paagi nga makonektar nimo kini nga ehemplo ngadto sa kasuko?

Kon nagkinahanglan og tabang ang mga estudyante, pwede nimong ipasabot nga ang lata nagrepresentar nato, ug ang softdrink mahimong nag-representar sa atong mga emosyon. Ang pag-uyog sa lata nagrepresentar sa mga aksyon, mga sitwasyon, o interaksyon nga moresulta ngadto sa natigom nga presyur (kasuko) sulod nato.

Ang tanan nagsinati og kasuko. Sama nga normal rang motaas ang presyur sa sulod sa giuyog nga lata sa softdrinks, normal rang masuko ta. Pero makapili kita kon unsay atong reaksyon niini nga pagbati.

Pamalandongi ang mosunod nga mga pangutana:

Sa sukod nga 1 hangtod 5 (1=ubos; 5=taas), unsa ka sagad kang masuko? Unsa kahay igrado sa uban kon unsa ka kasagad masuko?
Unsay sagad nimong reaksyon dihang mobati ka og kasuko?

Samtang magtuon ka karon, tinguhaa ang giya sa Espiritu Santo aron tabangan kang makakat-on kon sa unsang paagi ka tabangan sa Langitnong Amahan ug ni Jesukristo aron madumala ang kasuko.

Mga sangputanan kon magpadala sa kasuko

Si Isaac ug Rebecca nakabaton og kaluha nga mga lalaki, si Esau ug Jacob. Ingon nga kamagulangan, adunay katungod si Esau sa panalangin sa katungod sa pagkamagulang gikan sa iyang amahan. Ang katungod sa pagkamagulang nagpasabot nga mapanunod ni Esau ang katigayonan sa iyang amahan, ug mahimong tigtagana ug espirituwal nga lider sa pamilya. Tungod sa dili matarong nga mga buhat ni Esau (tan-awa ang Genesis 25:31–34; 26:34–35), gihatag kang Jacob ang panalangin sa katungod sa pagkamagulang (tan-awa ang Genesis 27:1–33).

Basaha ang Genesis 27:41–45, nga pangitaon ang reaksyon ni Esau dihang nahibaloan niya nga gihatag sa iyang amahan ngadto ni Jacob ang panalangin sa katungod sa pagkamagulang.

Unsay resulta sa kasuko ni Esau?
Unsa pay laing mga sangpotanan niadtong nagpadala sa ilang kasuko?

Makatabang tingali ang pagpasabot nga nagkabulag ang managsoon sulod sa 20 ka tuig hangtod nga sa kataposan nagkauli sila (tan-awa ang Genesis 33:4).

Ang ehemplo sa Manluluwas

Ikonsiderar ang pagparespares sa mga estudyante, diin basahon sa kada estudyante ang usa sa mga tudling sa ubos. Pagkahuman, pwedeng hisgotan sa managpares kon sa unsang paagi niini gitubag ang pangutana sa ubos.

Basaha ang mosunod, nga pangitaon ang imong nakat-onan bahin sa pagtubag sa mga pagbati sa kasuko:

Salmo 103:8

Mga Panultihon 16:32

Unsaon nimo pag-summarize unsa ang atong makat-onan bahin sa pagtubag sa kasuko?

Tabangi ang mga estudyante nga mailhan ang kamatuoran nga sama sa: Kon dili kita daling masuko, atong gisunod ang ehemplo sa Ginoo.
Unsay ipasabot niini alang kanimo nga mahimong dili daling masuko?

Paghunahuna og ehemplo sa dihang si Jesus dili dali nga masuko.

Kon nagkinahanglan og tabang ang mga estudyante, pwede nimo silang tultolan sa mga ehemplo nga sama sa mosunod:

Lucas 9:51–56 (Si Jesus gisalikway sa usa ka balangay sa Samaria.)
Lucas 23:8–11 (Si Jesus gisukitsukit ni Herodes.)
Juan 19:3–12 (Si Jesus gidakop.)

Sa unsang paagi makatabang sa usa ka tawo ang pagkahibalo sa tubag ni Jesus niini nga mga situwasyon?

Mga lakang sa pagdumala sa kasuko

Panapos

Human makompleto sa mga estudyante ang handout, ikonsiderar ang pagpangutana sa mosunod kon itugot sa panahon:

Unsay nakat-onan nimo karon nga makatabang niadtong tawo nga naglisod sa pagdumala sa ilang kasuko?
Unsa ang imong mga kasinatian o sa uban bahin sa pagdumala sa kasuko sama sa paagi ni Kristo?

Bation tingali sa pipila ka estudyante nga imposibleng makontrol nila ang ilang kasuko. Ikonsiderar ang pagtapos pinaagi sa pagdapit nila nga basahon ang Ether 12:27, nga pangiton kon sa unsang paagi makatabang si Jesukristo niadtong naningkamot nga nakigbisog sa bisan unsang mga kahuyang. Pagpamatuod nga tungod sa Iyang Pag-ula, si Jesukristo makahimo sa atong mga kahuyang nga mahimong kalig-on—apil ang pagdumala sa atong kasuko.

Dugang nga mga Kapanguhaan

Nganong importante nga makontrol nako ang akong kasuko?

Si Elder Ulisses Soares sa Korum sa Napulog Duha ka Apostoles miingon:

14:29

[K]on gusto kita nga ang Espiritu sa Ginoo dili mapugngan sa atong mga kinabuhi, dili gayod mahimo nga aduna kitay dili maayong mga pagbati ngadto ni bisan kinsa. Ang paggahin og luna alang sa dili mabinationg mga pagbati o mga hunahuna diha sa atong mga kasingkasing o mga hunahuna makapagawas og masakit nga mga pulong ug mga lihok, pinaagi man sa social media o diha sa atong mga panimalay, nga makapalayo sa Espiritu sa Ginoo gikan sa atong mga kasingkasing. (“Pagsalig sa Pakigsaad pinaagi ni Jesukristo,” Liahona, Mayo 2024, 21) (time code 12:50 hangtod 13:21)

Si Elder Lynn G. Robbins sa Seventy mitudlo:

7:36

Ang kasuko mao ang pagpadala sa impluwensya ni Satanas pinaagi sa pagtugyan sa pagkontrol sa atong kaugalingon. Ang makasasala nga hunahuna mosangpot ngadto sa dili maayo nga mga pagbati o kinaiya. Mao kini rason kon nganong ang mga tawo mahimong bayolente samtang nag-drive, mosilaob sa kasuko diha sa mga sports arena, ug mangabuso diha sa balay.

Kon dili makontrol ang kasuko, moresulta kini og sakit nga mga pulong ug uban pang klase sa emosyonal nga pag-abuso nga makapasakit niadtong malumo og kasingkasing. “Ang mogula sa iyang baba,” ang Manluluwas miingon; “ang makahugaw [sa usa ka tawo]” (Mat. 15:11). (“Agency and Anger,” Ensign, Mayo 1998, 81) (time code 5:01 hangtod 5:35)

Makapasuko ba nako ang ubang tawo?

Si Presidente Thomas S. Monson (1927–2018) mitudlo:

18:16

Ang pagkasuko mao ang pagnunot ngadto sa impluwensya ni Satanas. Walay usa nga makapahimo kanato nga masuko. Ato kining pagpili. Kon magtinguha kita nga makabaton og tukma nga espiritu uban kanato sa tanang higayon, kinahanglan kitang mopili sa paglikay gikan sa pagkasuko. Ako mopamatuod nga kana posible. (“Disiplinaha ang Imong Pagbatai, O Akong Igsoon,” Liahona, Nob. 2009, 67) (time code 8:34 hangtod 8:57)

Sa unsang mga paagi makita ang kasuko?

Si Presidente Dieter F. Uchtdorf, kanhi sa Unang Kapangulohan, mitambag:

[K]on kabahin na sa ato mismong mga pagpihig ug mga mulo, kasagaran atong hatagan og katarungan ang atong kasuko nga kini matarung ug ang atong paghukom kasaligan ug angay lamang. Bisan dili nato matan-aw ang kasingkasing sa uban, kita mohukom nga ang usa ka motibo o usa ka tawo dautan. Dili nato iapil ang atong kaugalingong kayugot tungod kay kita nagtuo nga, sa atong bahin, aduna kita sa tanang impormasyon nga atong gikinahanglan nga mahatagan og sala ang uban. …

Minahal kong mga kaigsoonan, hunahunaa ang mosunod nga mga pangutana isip pag-eksamen sa kaugalingon:

Naghambin ba kamo og pagdumot batok sa usa ka tawo?

Nanglibak ba kamo, bisan og tingali tinuod ang inyong gisulti?

Inyo bang gipasagdan, gisalikway, o gisilutan ang uban tungod sa usa ka butang nga ilang nabuhat?

Sa tago nasina ba kamo sa uban?

Nangandoy ba kamo nga mopasakit sa uban?

Kon mitubag kamo og oo sa bisan hain niini nga mga pangutana, mahimo ninyong gamiton ang duha ka pulong nga sermon kaganina: hununga kini! (“Ang Maloloy-on Magadawat og Kalooy,” Liahona, Mayo 2012, 70, 76)

Kon gikondena sa Ginoo ang pagpadala sa kasuko, nganong sagad hisgotan sa kasulatan ang kasuko sa Dios?

Sa tibuok Daang Tugon, atong mabasa ang bahin sa kasuko, kaaligutgot ug nagdilaab nga kasuko sa Ginoo (tan-awa ang Exodo 4:14; Deuteronomio 1:37; 4:25; 9:18; Salmo 85:4; Isaias 48:9; 65:3; Jeremias 8:19; 32:30). Makapalibog tingali ang pagbasa sa mga paghulagway bahin sa kasuko sa Dios ug posibleng mohantong sa sayop nga pagsabot bahin sa mga kasulatan o sa kinaiya sa Dios. Si President Dallin H. Oaks sa Unang Kapangulohan mipasabot nga ang kasuko sa Dios maoy pamatuod sa Iyang gugma:

15:3

“Atong mabasa kanunay diha sa biblia ug sa mga kasulatan karon sa kalagot sa Dios sa mga dautan ug sa paglihok sa Iyang nagdilaab nga kasuko batok niadtong kinsa molapas sa Iyang mga [balaod] kasugoan. Sa unsang paagi nga ang kalagot ug ang nagdilaab nga kasuko usa ka ebidensya sa Iyang gugma? Si Joseph Smith mitudlo nga ang Dios [nag]mugna og mga balaod aron [ang mga espiritu nga Iyang ipadala ngadto sa kalibutan] makabaton og kahigayunan sa pag-uswag sama sa Iyang kaugalingon’ [Mga Pagtulun-an sa mga Presidente sa Simbahan: Joseph Smith (2007),210]. Ang gugma sa Dios hingpit kaayo nga Siya mahigugmaong nagmando kanato sa pagtuman sa Iyang mga sugo tungod kay Siya nasayod nga pinaagi lamang sa pagsunod sa Iyang mga balaod nga kita mahimong hingpit sama Kaniya. Tungod niini nga katarongan, ang kalagot ug ang nagdilaab nga kasuko sa Dios dili usa ka pagsupak sa Iyang gugma apan usa ka ebidensya sa Iyang gugma.” (Dallin H. Oaks, “Gugma ug Balaod,” Liahona, Nob. 2009, 27) (time code 4:30 hangtod 5:22)

Dugang nga mga Kalihokan sa Pagkat-on

Makontrol nato ang atong pagtubag sa kasuko

Aron tabangan ang mga estudyante nga masabtan nga makontrol nila ang ilang pagtubag sa kasuko, ikonsiderar ang pagpangutana nila sa mosunod:

Unsay pipila ka pasumangil sa mga tawo nga tingali gamiton aron maingon nga ensakto rang nagpadala sila sa ilang kasuko?

Apil tingali sa tubag sa mga estudyante ang: “Ingon ana na man gyod ko,” “Di ko kapugong,” “Gipalagot ko niya,” ug uban pa.

Dayon, pwede nimong ipasalida ang bidyo nga “Gikinahanglan ang mga Tigpasiugda og Kalinaw,” gikan sa time code 0:23 hangtod 1:48, diin naghisgot si Presidente Nelson sa usa ka tig-opera [surgeon] nga wala makakontrol sa iyang kasuko. O pwede nimong ipasalida ang “Agency and Anger,” gikan sa time code 2:50 hangtod 3:28, nga ipakita si Elder Robbins nga naghisgot bahin sa usa ka magdudula sa basketball sa high school nga nakakat-on sa pagkontrol sa iyang kasuko.

19:4

7:36

Tabangi ang mga estudyante nga makita nga usa ka pagpili kon sa unsang paagi kita motubag sa mga pagbati sa kasuko ug magamit nato ang atong kabubut-on aron molihok sa hustong paagi.

Kanus-a ang higayon dihang gipili nimong motubag sa imong mga pagbati sa kasuko pinaagi sa paglihok sa hustong paagi?
Unsa nga mga himan ang nakatabang nimo sa pagtubag sa imong kasuko?
Nganong ang pagdangop sa Manluluwas mao ang labing gamhanang himan batok sa kasuko? (Kon nagkinahanglan og tabang ang mga estudyante sa pagtubag niining pangutanaha, pwede nimo silang i-refer sa Ether 12:27 o Alma 7:12.)

Pagtimbang-timbang sa kaugalingon

Aron tabangan ang mga estudyante nga matimbang-timbang ang posibleng mga pagbati sa kasuko nga sila makaangkon, pwede nimong gamiton ang pahayag ni Presidente Uchtdorf diha sa Dugang nga mga Kapanguhaan. Pwedeng pamalandongan sa mga estudyante kon unsaon nila pagtubag ang iyang mga pangutana.

Mga sugyot sa pagbuntog sa mga pagbati sa kasuko

Para sa dugang kahanas sa pagbuntog sa mga pagbati sa kasuko, ikonsiderar ang pagdapit sa mga estudyante nga pangitaon ang mga sugyot nga naa sa kapitulo 3 sa manwal nga “Pagpahiangay ngadto sa Kinabuhi sa Pangserbisyo nga Misyonaryo: Booklet nga Kapanguhaan.” Pwedeng mopili ang mga estudyante og usa o duha ka sugyot nga gusto nilang tutokan.