Seminelí
Ko e Fai ha Ngaahi Fakafehoanakí: Fai ha Fakafehoanaki ke ʻIloʻi ʻa e Ngaahi Moʻoni ʻOku Fokotuʻu Mai mei he Folofolá


“Ko Hono Fai ha Ngaahi Fakafehoanakí: Fai ha Fakafehoanaki ke ʻIloʻi ʻa e Ngaahi Moʻoni ʻOku Fokotuʻu Mai mei he Folofolá,” Fuakava Motuʻá – Tohi Lēsoni ʻa e Faiako Seminelí (2026)

“Ko Hono Fai ha Ngaahi Fakafehoanakí: Fai ha Fakafehoanaki ke ʻIloʻi ʻa e Ngaahi Moʻoni ʻOku Fokotuʻu Mai mei he Folofolá,” Fuakava Motuʻá – Tohi Lēsoni ʻa e Faiako Seminelí

Ngaahi Taukei Ako Folofolá: Lēsoni 170

Ko Hono Fai ha Ngaahi Fakafehoanakí

Fai ha Fakafehoanaki ke ʻIloʻi ʻa e Ngaahi Moʻoni ʻOku Fokotuʻu Mai mei he Folofolá

Many spirits watch as Jehovah presents his plan to Heavenly Father.

Naʻe fakahā ʻe ha ʻāngelo kia Nīfai ʻoku ʻi he folofolá ʻa e ngaahi moʻoni “ʻoku mahinongofua mo mahuʻinga tahá” (1 Nīfai 13:26). Ka neongo ia, ʻe lava ke faingataʻa he taimi ʻe niʻihi ke ʻiloʻi ʻa e ngaahi moʻoni ko ʻení pe ongoʻi ʻoku mahuʻingamālie ʻa e folofolá. Ko hono fakafehoanaki ha ngaahi talanoa kehekehe ʻi he folofolá, ngaahi fakakaukau, mo e kakai, ko ha taukei ia ʻe lava ʻo tokoni ke tau ʻiloʻi ʻa e ngaahi moʻoni mahuʻinga meia Sīsū Kalaisí pea tāpuekina kitautolu mei Heʻene ngaahi folofolá. ʻE lava ke tokoni ʻa e lēsoni ko ʻení ke fai ʻe he kau akó ha ngaahi fakafehoanaki ʻi he folofolá ke ʻiloʻi ʻa e ngaahi moʻoni ʻoku fokotuʻu maí.

Teuteu ʻa e tokotaha akó: Fakaafeʻi e kau akó ke nau ako ʻa e Mōsese 4:1–2, ʻo kumi e ngaahi faitatau mo e ngaahi faikehekehe ʻoku nau fakatokangaʻi ʻi he vahaʻa ʻo Sīsū Kalaisi mo Sētané. Fakaafeʻi kinautolu ke fakalaulauloto ki he ʻuhinga ʻe lava ke ʻaonga ai ke fai ha fakafehoanaki ʻi he folofolá.

Ngaahi ʻEkitivitī Ako ʻOku Ala Fakahokó

Suka mo e masima

Fakakaukau ke ʻomi ha suka mo e māsima ki he kalasí pea tuku ke kiʻi ʻahiʻahiʻi takitaha ia ʻe ha tokotaha ako ʻe taha pe ua. Te ke lava foki ʻo fakaʻaliʻali ha fakatātā ʻo e ongo meʻa ko ʻení, ʻo hangē ko ʻene hā atu ʻi laló. Pe ko hoʻo fai ʻa e ʻekitivitī tatau ʻaki ha inu melie, hangē ko e huhuʻaʻi fuaʻiʻakaú, pea mo ha meʻa ʻoku mahi, hangē ko e viniká.

Showing the difference of Coarse and Fine Salt
  • ʻOku faitatau fēfē ʻa e māsimá mo e suká? Ko e hā e founga ʻokú na faikehekehe aí?

  • ʻE tokoni fēfē hono fakafehoanaki ʻo e māsimá mo e suká ke na mahino lelei ange kiate koé?

ʻI he founga tatau, ko e taimi te tau fai ai ha ngaahi fakafehoanaki ʻi he folofolá, ʻe lava ke mahino lelei ange kiate kitautolu mo tau fakahoungaʻi ha konga lahi ʻo e ngaahi akonaki mahuʻinga ʻa e Fakamoʻuí. Te tau lava ʻo vakai lelei ange ki he founga te Ne lava ai ʻo tāpuekina ʻetau moʻuí ʻi he taimi ʻoku tau moʻui ʻaki ai e ngaahi akonaki ko ʻení.

ʻI hoʻo ako fekauʻaki mo e meʻangāue ako folofola ko ʻení, ongoʻingofua e ngaahi ueʻi mei he Laumālie Māʻoniʻoní ʻa ia ʻe lava ʻo tokoni atu ke ke ʻiloʻi ʻa e founga te ke lava ai ʻo ʻai hoʻo ako folofolá ke mahuʻingamālie angé.

Taukeí: Fai ha ngaahi fakafehoanaki

Ke tokoni ke ako ʻe he kau akó ʻa e taukei ako folofola ko ʻení, ʻoku fokotuʻutuʻu ʻa e lēsoni ko ʻení ʻi he ngaahi konga ko ʻení: “Fakaʻuhingaʻi” (fakaʻuhingaʻi ʻo e taukeí), “Fakatātaaʻi” (ʻoange ki he kau akó ha ngaahi sīpinga mo tataki kinautolu ʻi he taukeí), mo e “Ako fakahoko” (ʻoange ha faingamālie ki he kau akó ke nau akoako fakahoko ʻa e taukeí).

Fakaʻuhingaʻí

Lau pe fakamatalaʻi fakanounou ʻeni.

ʻOku ʻuhinga ʻa e fakafehoanaki ʻi he folofolá ke fakatokangaʻi ʻa e ngaahi faitatau mo e faikehekehe ʻi he ngaahi talanoá, fakakaukaú, pe kakaí. ʻE lava ke tokoniʻi kitautolu ʻe he ngaahi fakafehoanaki ko ʻení ke tau ʻiloʻi ʻa e ngaahi moʻoni ʻoku fokotuʻu maí (ngaahi moʻoni naʻe ʻikai ke tau mei lava ʻo sio ki ai). Te tau lava ʻo fai ha ngaahi fakafehoanaki ʻi ha veesi pē ʻe taha, ʻi ha ngaahi vahe, pe ʻi ha ʻū tohi kehekehe.

ʻE lava ke tokoni hoʻo fai kiate koe ʻa e ngaahi fehuʻi ko ʻení ke ke fai ha fakafehoanaki lolotonga hoʻo ako folofolá:

Fakakaukau ke fakaʻaliʻali ange ʻa e ngaahi fehuʻi ko ʻení. ʻE vakai ki ai ʻa e kau akó ʻi he lolotonga ʻo e lēsoní.

  • ʻOku faitatau fēfē ʻa e ngaahi talanoá, fakakaukaú, pe kakaí ʻi he talanoa ko ʻení? ʻOku nau faikehekehe fēfē?

  • Ko e hā ʻe lava ke u ako mei hono fakahoko ʻo e fakafehoanaki ko ʻení?

  • ʻE tokoniʻi fēfē au he ʻahó ni ʻe he meʻa ʻoku ou ako mei he fakafehoanaki ko ʻení?

  • ʻE tokoniʻi fēfē au ʻe he meʻa ʻoku ou akó ke u ʻofa pe muimui lahi ange ki he ʻEikí?

Fakatātaaʻi

Ke teuteuʻi hoʻo kau akó ke nau akoako fakahoko ʻa e taukei ko ʻení ʻiate kinautolu pē, ʻe tokoni ke ʻuluaki tataki kinautolu ʻo fakaʻaongaʻi ha talanoa fakafolofola. Fakakaukau ke fai ʻeni ʻaki hano fakaʻaongaʻi e talanoa ʻo e Fakataha Lahi ʻi he Langí ʻi he maama fakalaumālié, ʻo fakakaukau ki he ngaahi angafai ʻa Sīsū Kalaisi mo Sētané. Te ke lava ʻo fili ke fakaʻaongaʻi ha talanoa kehe, hangē ko ha taha ʻo e ngaahi meʻá ni:

Fakakaukau ke fakaʻaliʻali ʻa e fakatātā ʻi laló pea fakaafeʻi ʻa e kau akó ke vahevahe ʻa e meʻa ʻoku nau ʻilo fekauʻaki mo e meʻa naʻe hokó.

Many spirits watch as Jehovah presents his plan to Heavenly Father.

ʻI he Fakataha Lahi ʻi he Langí ʻi he maama fakalaumālié, naʻe fakahā ai ʻe he Tamai Hēvaní ʻa ʻEne palani ki hono fakamoʻui ʻo ʻEne fānaú. ʻE fiemaʻu ʻe Heʻene palaní ha taha ke hoko ko ha fakamoʻui.

Fakakaukau ke vakai ki he fehuʻi ʻe fā naʻe fakaʻaliʻali kimuʻá pea fakaafeʻi e kau akó ke hiki ʻenau ngaahi talí ʻi ha tohinoa ako ʻi heʻenau lau ʻa e ngaahi veesi ko ʻení.

Lau ʻa e Mōsese 4:1–2, ʻo vakai ki he tali ʻa Sīsū Kalaisi mo Sētane ki he ʻOtuá.

Fakaafeʻi e kau akó ke vahevahe ʻenau ngaahi tali ki he fehuʻi takitaha.

ʻI hono vahevahe ʻe he kau akó ʻa e meʻa ne nau ako mei hono fakafehoanaki ʻo e Fakamoʻuí mo Sētané, mahalo te nau vahevahe ha ngaahi moʻoni hangē ko ʻení:

  • ʻOku feinga ʻa Sīsū Kalaisi ʻi he āfeitaulalo ke fakahoko e finangalo ʻo e Tamai Hēvaní. ʻOku feingasiokita ʻa Sētane ki hono lāngilangí mo hono nāunaú.

  • Naʻe fili ʻe he Tamai Hēvaní ʻa Sīsū mei he kamataʻangá ke hoko ko e Fakamoʻui ʻo e māmaní. Naʻe fakafepaki ʻa Sētane ki he Tamai Hēvaní mo Sīsū Kalaisi.

Ako Fakahoko

ʻE lava ke fakakakato fakafoʻituitui, tauhoa, pe fakakulupu iiki ʻe he kau akó ʻa e ʻekitivitī akoako ko ʻení.

ʻOku kau ʻi he “Ngaahi ʻEkitivitī Fakalahi ki he Akó” ʻi he lēsoni ko ʻení ha ngaahi fili kehe.

Fili ha taha ʻo e ngaahi fili ki he akó ʻi laló. Fakaʻaongaʻi ʻa e ngaahi fakakaukau ʻoku fakaʻaliʻalí ke tokoni ke ke fai ha ngaahi fakafehoanaki mo ʻiloʻi ha ngaahi moʻoni mahuʻingamālie.

Ngaahi fili ki hono akó:

  1. Ko e lipooti ʻa e kau mataki ʻe toko 12. Naʻe fekauʻi atu ʻe Mōsese ha kau mataki ʻe toko 12 ke nau matakiʻi ʻa e fonua ko Kēnaní ke vakai pe ʻoku fēfē ʻa e fonuá mo e kakaí (vakai, Nōmipa 13:17–20). ʻI heʻenau foki maí, naʻe ʻoange ʻe ha kau mataki ʻe toko 10 ha lipooti kehe mei he lipooti naʻe fai ʻe Kēlepi mo Sōsiuá (ko e ongo mataki ʻe tahá). Lau ʻa e Nōmipa 13:26–33; 14:6–9, ʻo fakafehoanaki ʻa e ongo lipooti kehekehé.

  2. Ko e pule ʻa e Tuʻi ko Solomoné. Naʻe hoko ʻa e Tuʻi ko Solomoné ko e tuʻi hono hoko hili e pekia ʻene tamai ko Tēvitá. Naʻe liliu e ngaahi holi ʻa Solomoné mo e ngaahi talaʻofa ʻa e ʻEikí kiate iá ʻi he fakalau ʻa e taimí. Lau ʻa e 1 Ngaahi Tuʻi 3:3, 7–12; 11:4–6, 9–11, ʻo fakafehoanaki e ngaahi holi ʻa Solomoné mo e ngaahi talaʻofa ʻa e ʻEikí kiate ia ʻi he kamataʻangá pea ʻi he konga kimui ʻo ʻene pulé.

  3. Kau tauhi sipi ʻo ʻIsilelí. Naʻe faleʻi ʻe he ʻEikí ʻa e kau taki ʻIsilelí ʻo fakafou ʻi Heʻene palōfita ko ʻIsikelí, ʻo ui kinautolu ko e “kau tauhi ʻo ʻIsileli” (ʻIsikeli 34:2). Lau ʻa e ʻIsikeli 34:2–6, 11–16, ʻo fakafehoanaki ʻa e kau tauhi sipi ʻo ʻIsilelí mo e ʻEikí, ko hotau Tauhi Sipi Leleí.

Hili hono fakakakato ʻe he kau akó ʻa e ʻekitivitií, te nau lava ʻo vahevahe ʻenau tali ki he ngaahi fehuʻi ʻoku fakaʻaliʻalí mo ha tokotaha ako ʻe taha, ko hanau hoa, pe ko ha kulupu naʻa nau ako ha talanoa kehe. Hili iá pea fakaafeʻi ha kau ako tokosiʻi ke nau vahevahe mo e kalasí. ʻE lava foki ke hiki ʻe ha niʻihi ʻe loto-fiemālié ʻa e ngaahi moʻoni ne nau maʻú ʻi he palakipoé pea fakamatalaʻi ʻa e ʻuhinga ʻoku ʻuhingamālie ai kiate kinautolú.

Ko ha ngaahi sīpinga ʻeni ʻo e ngaahi moʻoni ʻe ala vahevahe ʻe he kau akó:

  1. ʻE lava ke fakamālohia kitautolu ʻe he ʻEikí ʻi heʻetau fili ke mamata ki hotau ngaahi faingataʻaʻiá ʻaki e tui kae ʻikai ko e veiveiua.

  2. ʻE tāpuakiʻi kitautolu ʻe he ʻEikí ʻi heʻetau ʻofa kiate Ia ʻo lahi ange ʻi heʻetau ʻofa ʻi he ngaahi meʻa ʻo e māmani ko ʻení.

  3. ʻOku tau hoko ʻo hangē ange ko e ʻEikí ʻi heʻetau fekumi mo tokangaʻi e niʻihi kehé.

Kapau ʻoku lahi e taimí, te ke lava ʻo fakaafeʻi e kau akó ke hokohoko atu ʻenau akoako fakahoko e fakafehoanakí ʻaki hano fakaʻaongaʻi ha talanoa pe konga folofola naʻa nau fili. Hili iá, te nau lava ʻo vahevahe ʻa e meʻa ne nau ako mei hono fakahoko e ngaahi fakafehoanaki ko iá.

Fakaʻosí

ʻI hoʻo ako ʻa e folofolá, kumi ha ngaahi founga te ke lava ai ʻo fakaʻaongaʻi ʻa e taukei ʻo hono fai ʻo e fakafehoanakí. Hangē ko ʻení, ʻi he taimi ʻokú ke ako ai fekauʻaki mo ha taha ʻokú ne fai ha fili taʻefakapotopoto, fakakaukau ki ha taha kehe ʻi he folofolá naʻá ne fai ha fili angatonu. Kapau te ke sio ki ha taha ʻo e kau palōfita ʻa e ʻEikí naʻe fakafisingaʻi, fakakaukau angé pe te ke lava ʻo fakamanatuʻi ha taimi naʻe tali ai ʻe he kakaí ʻa ʻEne kau palōfitá.

Te ke lava ʻo lekooti e ngaahi meʻa te ke maʻú ʻi hoʻo folofolá pe ʻi ha tohinoa ako.

  • ʻE tākiekina fēfē ʻe he meʻa naʻá ke ako he ʻaho ní hoʻo ako folofola fakatāutahá?

Fakakaukau ke fakaʻosi ʻaki hoʻo fakamoʻoni ki he folofolá mo e ngaahi moʻoni ʻoku ʻi aí.

Mahalo ʻe tokoni ke toe vakaiʻi ʻi he ngaahi lēsoni ʻamuí ʻa e founga ʻoku fakahoko ai ʻe hoʻo kau akó ʻa e taukei ako folofola ko ʻení.