“Fekumi ki ha Fakahā Fakataautaha ki Heʻeku Ngaahi Fehuʻí: Ko e Mahino ki he Founga ʻOku Folofola Atu Ai e ʻEikí Kiate Koé,” Fuakava Motuʻá – Tohi Lēsoni ʻa e Faiako Seminelí (2026)
“Fekumi ki ha Fakahā Fakataautaha ki Heʻeku Ngaahi Fehuʻí: Ko e Mahino ki he Founga ʻOku Folofola Atu Ai e ʻEikí Kiate Koé,” Fuakava Motuʻá – Tohi Lēsoni ʻa e Faiako Seminelí
Fakataukei Fakatokāteliné: Ko Hono Kumi ʻa e Ngaahi Tali ki Heʻeku Ngaahi Fehuʻí: Lēsoni 162
Fekumi ki ha Fakahā Fakataautaha ki Heʻeku Ngaahi Fehuʻí
Ko e Mahino ki he Founga ʻOku Folofola Atu Ai e ʻEikí Kiate Koé
‘Oku finangalo ʻa e Tamai Hēvaní ke fakahā mai ʻEne fakakaukaú mo Hono finangaló ki Heʻene fānaú. ʻE lava ke tokoni hono ʻiloʻi ʻení ʻi heʻetau fekumi ki ha tali ki heʻetau ngaahi fehuʻí, fai ha ngaahi fili mahuʻinga, mo feinga ke hoko ko ha kau ākonga lelei ange ʻo Sīsū Kalaisi. ʻE lava ke tokoni ʻa e lēsoni ko ʻení ke mahino ki he kau akó ʻa e founga te nau lava ai ʻo maʻu ha fakahinohino mo ha fakahā mei he Tamai Hēvaní ʻo fakafou ʻi he Laumālie Māʻoniʻoní.
Teuteu ʻa e tokotaha akó: Fakaafeʻi e kau akó ke nau lau ʻa e “Ko Hono Fakatokangaʻi ʻo e Ngaahi Ueʻi ʻa e Laumālie Māʻoniʻoní” mei he konga “Fakahaá” ʻi he Ngaahi Tefitó mo e Ngaahi Fehuʻí ʻi he Gospel Library. ʻI he laukonga ʻa e kau akó, te nau lava ʻo fakakaukau ki ha ngaahi fehuʻi ʻoku nau maʻu fekauʻaki mo e maʻu fakahā mei he Tamai Hēvaní. Te nau lava ʻo ʻomi ʻenau ngaahi fehuʻí ki he kalasí. Ko ha founga ʻe taha ki hono fakaʻaongaʻi ʻo e Ngaahi Tefitó mo e Ngaahi Fehuʻí, ʻe lava ke lau ʻe he kau akó ʻa e Siosefa Sāmita—Hisitōlia 1:10–13 pea kumi ʻa e meʻa naʻe fai ʻe Siosefa Sāmita ke fekumi mo teuteu ai ke maʻu ha fakahaá.
Ngaahi ʻEkitivitī Ako ʻOku Ala Fakahokó
Ko hono ʻiloʻi ʻo e ngaahi leʻó
ʻI he hū mai ʻa e kau akó ki he kalasí, vahe ki ha niʻihi tokosiʻi ʻo kinautolu ha mataʻifika kehe mo e ngaahi fakahinohino ko ʻení: “ʻI he taimi te u ui atu ai ho fiká, kātaki ʻo tali mai, ʻʻOku folofola mai ʻa e ʻEikí kiate kitautolu ʻo fakafou ʻi he Laumālie Māʻoniʻoní.ʼ” Fakamatalaʻi ange ko e taimi ʻoku ui ai honau fiká, te nau lava ʻo fili ke lea ʻaki ʻa e kupuʻi leá ʻi ha fanafana pe leʻo angamaheni.
Ke kamata e kalasí, fakaafeʻi e kau akó ke kuikui honau matá. Fakamatalaʻi ange te nau feinga ke ʻiloʻi honau kaungāakó ʻaki ʻenau fanongo ki honau leʻó. Ui taha taha ha ngaahi mataʻifika kehekehe. Hili hono lea ʻaki e kupuʻi leá ʻe he tokotaha ako takitaha ʻokú ke ui hono mataʻifiká, fakaafeʻi e toenga ʻo e kalasí ke hiki honau nimá kapau ʻoku nau ʻiloʻi e tokotaha naʻe leá.
Hili iá pea ʻeke ange ʻa e ngaahi fehuʻi ko ʻení:
-
Naʻe faingofua pe faingataʻa ke ʻiloʻi pe ko hai naʻe leá? Ko e hā hono ʻuhingá?
-
Ko e hā ka faingataʻa ai ki ha tokotaha ʻaʻahi ʻi heʻetau kalasí ke ne talamai pe ko hai naʻe leá?
Fakaʻaliʻali e sivi fakaekita ko ʻení, pea fakaafeʻi e kau akó ke fakakaukau ki heʻenau ngaahi talí.
Fakalaulauloto ki hoʻo tali ki he ngaahi fehuʻi ko ‘ení. Mahalo te ke fie lekooti ha niʻihi ʻo hoʻo ngaahi fakakaukaú ʻi hoʻo tohinoa akó.
-
ʻOku fēfē ʻeku loto-falala ki heʻeku ʻiloʻi e leʻo ʻo e ʻEikí ʻi heʻeku moʻuí?
-
Ko e hā haʻaku ngaahi fehuʻi fekauʻaki mo hono maʻu ha fakahā mei he Tamai Hēvaní?
Fakakaukau ke fakamoʻoniʻi ʻoku finangalo ʻa e Tamai Hēvaní ke folofola ki Heʻene fānaú takitaha. Fakamatalaʻi ange ʻi heʻetau fekumi ki ha fakahaá, te Ne tokoniʻi kitautolu ke fakatupulaki ʻetau loto-falala ʻi hono ʻiloʻi Hono leʻó mo maʻu ha ngaahi tali mo ha fakahinohino meiate Iá.
Kihiʻi leʻo siʻi
Lolotonga e hola ʻa ʻIlaisiā ko e palōfitá mei he kakai ne fekumi ke toʻo ʻene moʻuí, naʻá ne toitoi ʻi ha ʻana (vakai, 1 Ngaahi Tuʻi 19:1–10). Lolotonga ʻene ʻi aí, naʻe folofola ʻa e ʻEikí kiate ia.
Lau ‘a e 1 Ngaahi Tuʻi 19:9–12, ‘o kumi e meʻa na‘e ako ʻe ‘Ilaisiā fekauʻaki mo e founga ʻe lava ke tau fetu‘utaki ai mo e ‘Eikí.
-
Ko e hā ʻokú ke ako fekauʻaki mo e ʻEikí mei he aʻusia ʻa ʻIlaisiaá?
Tokoni ke ʻiloʻi ʻe he kau akó ko e taha ʻo e ngaahi founga ʻoku fetuʻutaki mai ai ʻa e ʻEikí kiate kitautolú ʻoku fakafou ia ʻi he kihiʻi leʻo siʻi mo vanavanaiki ʻo e Laumālie Māʻoniʻoní.
Mahalo ʻe fifili ha kau ako ʻe niʻihi pe ʻe folofola moʻoni nai ʻa e ʻOtuá kiate kinautolu pea mahalo he ʻikai ke nau ʻilo ʻa e founga ke ʻiloʻi ai ʻa e taimi ʻokú Ne folofola mai aí. ʻOku tokoni ʻa e fakamatala mo e ʻekitivitī ako ko ʻeni ki he 3 Nīfai 11 ke fai ha tokanga ki he ngaahi hohaʻa ko ʻení.
Naʻe akonaki ʻa Palesiteni Lāsolo M. Nalesoni ʻo pehē:
Te tau kei lava ʻo lotu ki [heʻetau] Tamai Hēvaní pea maʻu ha tataki mo ha fakahinohino…. Kapau te tau maʻu moʻoni ʻa e Laumālie Māʻoniʻoní mo ako ke fakafaikehekeheʻi mo mahino ʻEne ngaahi ueʻí, ʻe tataki kitautolu ʻi he meʻa siʻisiʻi pe lahi kotoa pē.
…ʻOku fiemaʻu koā ʻe he [ʻOtuá] ke folofola atu kiate koe? ʻIo! (“Fakahā maʻá e Siasí, Fakahā ki Heʻetau Moʻuí,” Liahona, Mē 2018, 94–95)
Fakakaukau ke tauhoa e kau akó ke nau lau ʻa e ngaahi veesi ko ʻení. Ke tokoni ki he ako ʻa e kau akó, fakaafeʻi kinautolu ke nau kiʻi taʻofi hili hono lau e veesi takitaha pea aleaʻi mo honau hoa laukongá ʻa e meʻa ʻoku nau maʻu ʻe lava ʻo tokoni ke tau fanongo mo fakatokangaʻi ai ʻa e fakahā mei he ʻOtuá.
Lau ʻa e 3 Nīfai 11:1–7, ʻo kumi ʻa e meʻa te tau lava ʻo ako fekauʻaki mo e fanongo mo hono ʻiloʻi ʻa e fakahā mei he ʻOtuá.
-
Ko e hā ʻokú ke ako fekauʻaki mo e maʻu fakahaá mei he talanoa ko ení?
Ko hono ʻiloʻi ʻa e fakahā mei he ʻOtuá
Fakamatalaʻi ange ko e taha ʻo e ngaahi founga te tau lava ai ʻo ako ke ʻiloʻi ʻa e leʻo ʻo e ʻEikí ʻi heʻetau moʻuí ko e mahino ʻa e ngaahi founga kehekehe te Ne lava ai ʻo fetuʻutaki mo kitautolú. Ke tokoni ke teuteuʻi e kau akó ke nau ako e founga ʻe lava ke fetuʻutaki ai ʻa e ʻEikí mo kitautolú, fakakaukau ke fakaʻaliʻali ange ha telefoni toʻotoʻo pe fakaʻaliʻali hano fakatātā pea hiki ʻa e fehuʻi ko ʻení ʻi he palakipoé.
-
Ko e hā ha ngaahi founga te ke lava ai ʻo maʻu ha ngaahi pōpoaki ʻi ha telefoni toʻotoʻo?
ʻE lava ke kau ʻi he ngaahi talí ʻa e telefoní, fetohiʻaki ʻi he telefoní, pōpoaki ʻi he app, pea naʻa mo e ngaahi ʻīmisi ʻoku tau fili ke fakaʻaliʻali ʻi heʻetau telefoní. Hili hano aleaʻi nounou ʻo e fehuʻi ʻi ʻolungá, tamateʻi ʻa e kupuʻi lea “ko ha telefoni toʻotoʻo” pea fetongi ʻaki ia ʻa e “Laumālie Māʻoniʻoní.”
-
Ko e hā ha ngaahi founga te ke lava ai ʻo maʻu ha ngaahi pōpoaki ʻo fakafou ʻi he Laumālie Māʻoniʻoní?
-
Ko e hā ha ngaahi founga ʻoku kehe ai hono maʻu e ngaahi pōpoaki mei he Laumālie Māʻoniʻoní mei hono maʻu ʻo e ngaahi pōpoaki ʻi ha telefoni toʻotoʻó?
Kapau ʻokú ke ongoʻi ʻe faingataʻa ki hoʻo kau akó ʻa e ʻekitivitī ako folofola ko ʻení, mahalo te ke fie lau ʻa e potufolofola ʻuluakí pea fehuʻi ki he kalasí pe ko e hā ʻoku akoʻi mai ʻe he vēsí fekauʻaki mo e ngaahi founga te tau lava ai ʻo ʻiloʻi ʻa e taimi ʻoku folofola mai ai ʻa e ʻOtuá kiate kitautolu ʻo fakafou ʻi he Laumālie Māʻoniʻoní. Kapau te ke lau ʻa e potufolofolá, te ke lava ʻo tokoniʻi e kau akó ke nau fakatokangaʻi mei he veesi ko ʻení te tau lava ʻo ʻiloʻi ʻokú Ne fetuʻutaki mai ʻo fakafou ʻi he Laumālie Māʻoniʻoní ʻi he taimi ʻoku tau ongoʻi ai ha tupulaki ʻi he potó, mahinó, pe ʻiló. Hili iá ʻe lava ke ako ʻe he kau akó ha niʻihi ʻo e ngaahi potufolofola kehe ʻoku hoko maí ʻi ha ngaahi hoa pe fanga kiʻi kulupu iiki. ʻOku ʻikai fiemaʻu ke ako kotoa ʻe he kau akó ʻa e ngaahi potufolofola ko ʻení.
Ako ha niʻihi ʻo e ngaahi fakamoʻoni fakafolofola ko ʻení. ʻI he potufolofola takitaha ʻokú ke akó, feinga ke ʻiloʻi ha ngaahi founga te tau lava ai ʻo ʻiloʻi e taimi ʻoku folofola mai ai e ʻOtuá kiate kitautolu ʻo fakafou ʻi he Laumālie Māʻoniʻoní. Hiki e ngaahi fakamoʻoni fakafolofola naʻá ke akó mo e meʻa naʻá ke akó ʻi hoʻo tohinoa akó.
Tokāteline mo e Ngaahi Fuakava 6:21–23
Tokāteline mo e Ngaahi Fuakava 8:2–3
Tokāteline mo e Ngaahi Fuakava 11:12–13
Siosefa Sāmita—Hisitōliá 1:11–12
Ko e founga ʻe taha te ke lava ai ʻo fakahoko ʻa e ʻekitivitī kimuʻá ko hono paaki ha ngaahi tatau ʻo e laʻipepa tufa ko ʻení pea kosi ʻo toʻo ʻa e ngaahi ʻīmisi fakafoʻituitui ʻo e telefoni toʻotoʻó. Hiki ha fakamoʻoni fakafolofola kehe ʻi he telefoni toʻotoʻo takitaha pea tuku takai kinautolu ʻi he lokí. Fakaafeʻi e kau akó ke nau lue takai ʻi he lokí ʻo ako hanau niʻihi.
Te ke lava foki ʻo ʻai ha ngaahi fakamatala nounou ʻi ha niʻihi ʻo e ngaahi telefoni toʻotoʻó fekauʻaki mo e founga ʻoku fetuʻutaki ai ʻa e Tamai Hēvaní mo kitautolú. ʻOku maʻu ha niʻihi ʻo e ngaahi fakamatalá ʻi he Ngaahi Maʻuʻanga Tokoni Kehé ʻi he lēsoni ko ʻení ʻi he Gospel Library.
Vahevahe ʻa e kau akó ki ha fanga kiʻi kulupu iiki pea fakaafeʻi kinautolu ke vahevahe ʻa e meʻa naʻe makehe kiate kinautolu mei he ngaahi fakamoʻoni fakafolofola ne nau akó. Te nau lava foki ʻo vahevahe ha faʻahinga aʻusia kuo nau maʻu ʻi heʻenau fanongo ki he leʻo ʻo e ʻEikí ʻo fakafou ʻi he Laumālie Māʻoniʻoní. ʻE lava ke kau heni ha ngaahi tali ki heʻenau ngaahi fehuʻí, pe ngaahi pōpoaki kehe ʻo e fakafiemālié pe fakahinohinó. Fakamanatu ange ke ʻoua naʻa nau vahevahe ha ngaahi fakaikiiki ʻo ha ngaahi aʻusia ʻoku fuʻu toputapu mo fakataautaha.
Kapau ʻe tokoni, te mou lava ʻo mamata ʻi he “Receiving Revelation” (4:17), mei he taimi 0:00–2:18 ʻoku maʻu ʻi he ChurchofJesusChrist.org. ʻOku tali ʻe ha kakai tokolahi ʻi he foʻi vitiō ko ʻení ʻa e fehuʻi “ʻOku founga fēfē hono ʻoatu ʻe he Laumālié ha fakahā kiate koé?”
-
ʻE tokoniʻi fēfē koe ʻe ha mahino kau ki he ngaahi founga kehekehe ʻoku fetuʻutaki mai ai ʻa e Tamai Hēvaní kiate kitautolu ʻo fakafou ʻi he Laumālie Māʻoniʻoní ke ke ʻiloʻi ʻa e fakahā meiate Iá?
‘Oku folofola ‘a e ‘Otua kiate koe
Ke tokoni ke vahevahe ʻe he kau akó ʻenau tali ki he tūkunga ko ʻení, te nau lava ʻo tali ʻa e fehuʻi ʻi laló mo hanau hoa. ʻE maʻu heni ʻe he tokotaha ako takitaha ha faingamālie ke vahevahe ʻa e meʻa kuo nau akó.
Pe ko hoʻo fakaafeʻi ha ongo tamaiki ako ki muʻa ʻi he kalasí ke fakatātaaʻi ʻa e tūkungá. ʻE lava ke vahevahe ʻe ha tokotaha ako ʻe taha ʻene talí. Hili iá ʻe lava ke fili ʻe he ongo tamaiki akó ha ongo tamaiki ako foʻou ke fakatātaaʻi ʻa e tūkungá. Te mou lava ʻo toutou fai ʻeni.
Fakakaukauloto ʻoku hoko ʻa e tūkunga ko ʻení ʻi he Sāpate ko ʻení:
Lolotonga e houalotu sākalamēnití, naʻe lea ʻaki ʻe ha tokotaha e lea ʻa Palesiteni Lāsolo M. Nalesoni ʻi heʻene pehē, “ʻOku fiemaʻu koā ʻe he ʻOtuá ke folofola atu kiate koe? ʻIo!” (“Fakahā maʻá e Siasí, Fakahā ki Heʻetau Moʻuí,” Liahona, Mē 2018, 95). ʻI hoʻo mavahe mei he falelotú hili e fakatahá, ʻoku pehē atu ho kaungāmeʻá: “Pehē ange mai ne u lava ʻo ʻiloʻi e fakahinohino mo e fakahā mei he ʻOtuá ʻi heʻeku moʻuí, ka ʻoku ʻikai ke u fakapapauʻi e foungá.”
-
Makatuʻunga ʻi he meʻa kuó ke ako mei ai mo fekauʻaki mo e Laumālie Māʻoniʻoní ʻi he ʻaho ní, ko e hā te ke talaange ki ho kaungāmeʻá?
Fakakaukau ke vahevahe hoʻo fakamoʻoní fekauʻaki mo e finangalo ʻa e ʻEikí ke folofola mai kiate kitautolu ʻo fakafou ʻi he kihiʻi leʻo siʻi ʻo e Laumālie Māʻoniʻoní.