“Selemaia 1: ‘Naʻá Ku ʻIlo Koe ʻi he Heʻeki Ai Te u Fakatupu Koe ʻi he Fatú … Pea Tuʻutuʻuni Koe,’” Fuakava Motuʻá – Tohi Lēsoni ʻa e Faiako Seminelí (2026)
“Selemaia 1: ‘Naʻá Ku ʻIlo Koe ʻi he Heʻeki Ai Te u Fakatupu Koe ʻi he Fatú … Pea Tuʻutuʻuni Koe,’” Fuakava Motuʻá – Tohi Lēsoni ʻa e Faiako Seminelí
Selemaia 1–3; 7; 16–18; 20: Lēsoni 130
Selemaia 1
“Naʻá Ku ʻIlo Koe ʻi he Heʻeki Ai Te u Fakatupu Koe ʻi he Fatú … Pea Tuʻutuʻuni Koe”
Kuó ke fifili nai ki he meʻa naʻe hoko ʻi he maama fakalaumālié naʻá ne teuteuʻi koe ki ho ngaahi fatongia ʻi he moʻui fakamatelié? ʻI he maama fakalaumālié, naʻe foaki ʻe he Tamai Hēvaní ha ngaahi fatongia fakalangi ki Heʻene fānaú ke nau fakahoko ʻi he moʻui fakamatelié. ʻOku kau ʻi he ngaahi sīpinga ko ʻení ʻa Sīsū Kalaisi (vakai, 1 Pita 1:19–20) mo Selemaia (vakai, Selemaia 1:5). ʻE lava ke tokoni ʻa e lēsoni ko ʻení ke ongoʻi ʻe he kau akó ha holi ke fakahoko ʻenau taumuʻa fakalangí.
Teuteu ʻa e tokotaha akó: Fakaafeʻi e kau akó ke fakakaukauloto ʻoku nau fua ha pēpē toki fāʻeleʻi pea fakakaukau ki he ongo fehuʻi ko ʻení:
Ngaahi ʻEkitivitī Ako ʻOku Ala Fakahokó
Teuteu ke ako
Ke tokoni ke teuteu ʻa e kau akó ke ako ʻoku ʻafioʻi kinautolu ʻe he Tamai Hēvaní pea ʻoku ʻi ai ʻEne taumuʻa fakalangi maʻanautolú, fakaafeʻi kinautolu ke fakakaukauloto ki he tūkunga ko ʻení. (Te ke lava ʻo liliu ʻa e tūkungá ke feʻunga lelei ange mo hoʻo kau akó. Hangē ko ʻení, ʻe lava pē ko ha faiako ʻokú ne fakatukupaaʻi kinautolu ke nau maʻu ha maaka pau ʻi ha kalasi faingataʻa.)
Fakakaukauloto ʻoku fakatukupaaʻi koe ʻe ha faiako sipoti ke ke ngāueʻi ha taumuʻa faingataʻa, hangē ko e lele ʻi ha maile ʻe taha ʻi ha vahaʻataimi pau ki ha ʻaho pau.
-
ʻE liliu fēfē ʻe he ngaahi tūkunga ko ʻení hoʻo loto-holi ke fakahoko iá mo hoʻo loto-falala te ke lava ʻo aʻusia iá?
-
Kuo taʻu lahi hoʻo fengāueʻaki mo e faiakó, ʻa ia ʻokú ne ʻiloʻi lelei koe, pea kuó ne fakafuofuaʻi ʻa e tukupaá maʻau.
-
Ko ha faiako foʻou ʻoku ʻikai ke ne ʻiloʻi koé kuó ne fai ʻa e tukupā tatau ki he timí kotoa.
Fakaʻaliʻali ʻa e siviʻi pē kita ko ʻení ke tokoni ki he kau akó ke nau fakakaukau ki he founga ʻoku ʻafioʻi haohaoa ai kinautolu ʻe he Tamai Hēvaní mo Sīsū Kalaisi mo ʻenau taumuʻa fakalangí. (Fakatokangaʻi ange: ʻE fakaafeʻi ʻa e kau akó ke nau toe vakai ki he sivi fakaekita ko ʻení ʻi he Lēsoni 148: “Siviʻi Hono 9 Hoʻo Akó.”)
Te ke fakafuofuaʻi fēfē koe (1 – moʻoni kiate au; 10 – ʻikai moʻoni kiate au) ʻi he ngaahi fakamatala ko ʻení? Hiki ʻi hoʻo tohinoa akó ʻa e ʻuhinga hoʻo fakamaaka ki he fakamatala takitaha.
-
ʻOku ou tui ʻoku ʻafioʻi lelei ange au ʻe he Tamai Hēvaní mo Sīsū Kalaisi ʻi ha toe taha ʻokú ne ʻiloʻi au.
-
ʻOku ou tui kuó Na foaki mai ha taumuʻa fakalangi te u lava ʻo fakahoko ʻi Heʻena tokoní.
-
ʻOku ou fie ʻilo mo fakahoko ʻa e misiona fakalangi kuo foaki mai ʻe he Tamai Hēvaní mo Sīsū Kalaisi kiate aú.
Fakaafeʻi e kau akó ke nau tokanga ki he ngaahi fakakaukau mo e ngaahi ongo mei he Laumālie Māʻoniʻoní ʻi heʻenau ako lahi ange fekauʻaki mo ʻenau taumuʻa fakalangí.
“[Naʻá Ku] tuʻutuʻuni koe … ʻi he teʻeki ai te ke haʻu mei he manavá”
Ke tokoni ke fakafelāveʻi e kau akó mo Selemaiá, te ke lava ʻo fehuʻi ange pe te nau ongoʻi fēfē kapau ʻe kole ange ʻe he ʻEikí ke nau fai ha meʻa faingataʻa, hangē ko e lea ʻi he lotú, akoʻi ha lēsoni, ngāue fakafaifekau, mo e alā meʻa pehē.
Mahalo naʻe ongoʻi pehē ʻa Selemaia ʻi he taimi naʻe ui ai ia ʻe he ʻEikí ke hoko ko ha palōfita ki he puleʻanga ʻo Siutá. Mahalo ʻe mālieʻia e kau akó ke ʻiloʻi naʻe kikite ʻa Selemaia ʻi Selusalema ʻi he taimi tatau mo Līhaí (vakai, 1 Nīfai 7:14).
Ko e Selemaia 1:4–5 ko ha potufolofola fakataukei fakatokāteline ia. Fakakaukau ke fakaafeʻi ʻa e kau akó ke nau fakaʻilongaʻi ʻa e ngaahi potufolofola fakataukei fakatokāteliné ʻi ha founga makehe koeʻuhí ke nau lava ʻo maʻungofua kinautolu.
Lau ʻa e Selemaia 1:4–5 pea mo e fakamatala ko ʻeni meia Palesiteni Lāsolo M. Nalesoní. Hili iá, fakamatalaʻi fakanounou ʻa e meʻa naʻá ke ako fekauʻaki mo hotau vā fetuʻutaki mo e ʻEikí.
Ko ho laumālié ko ha meʻa ʻoku taʻengata. Naʻe folofola e ʻEikí ki Heʻene palōfita ko ʻĒpalahamé: “Naʻe fili koe ʻi he teʻeki ai ke fanauʻi koé” (ʻEpalahame 3:23). Naʻe folofola ʻaki ʻe he ʻEikí mo ha meʻa meimei tatau kia Selemaia mo ha niʻihi kehe tokolahi. Naʻá Ne fakahā foki mo ha meʻa tatau ʻo kau kiate koe.
Kuo ʻafioʻi koe ʻe hoʻo Tamai Hēvaní ʻi ha taimi fuoloa. [ʻI hoʻo hoko] ko Hono foha mo e ʻofefiné, naʻá Ne fili ke ke haʻu ki he māmaní ʻi he taimi ko ʻení, ke hoko ko ha taki ʻi Heʻene ngāue maʻongoʻonga ʻi he māmaní. Naʻe ʻikai ke fili koé koeʻuhí ko ho tuʻunga fakaesinó ka ko ho ngaahi ʻulungaanga fakalaumālié. … (“Ngaahi Fili ki ʻItānití,” Liahona, Nōvema 2013, 107)
-
Ko e hā ha ngaahi moʻoni te tau lava ʻo ako mei he Selemaia 1:4–5 mo e lea ʻa Palesiteni Nalesoní?
ʻI he vahevahe ʻa e kau akó, tokoni ke nau ʻiloʻi naʻe ʻafioʻi kitautolu ʻe he ʻEikí kimuʻa pea fanauʻi kitautolú, pea ʻomi ha ngaahi fatongia pau ke tau fakahoko ʻi he moʻui fakamatelié.
Fakakaukau ke fakaafeʻi e kau akó ke nau fai ha faʻahinga fehuʻi pē ʻoku nau maʻu fekauʻaki mo e foʻi moʻoni ko ʻení. Kapau te nau fai ha ngaahi fehuʻi kuo teʻeki ai ke tali mahino ʻe he ʻEikí, fakamālō ange ʻi heʻenau ngaahi fehuʻi fakakaukau leleí, kae tokanga ke ʻoua naʻá ke fakamahamahalo ki he ngaahi talí.
ʻE ala tokoni ʻa e ngaahi fakamatala ʻi he Ngaahi Maʻuʻanga Tokoni Kehé ke tali e ngaahi fehuʻi ʻa e tokotaha akó.
Ki ha ngaahi sīpinga ʻo ha niʻihi kehe naʻe ui ke nau fakahoko ha ngaahi fatongia pau ʻi he moʻui fakamatelié, ʻe lava ke lau ʻe he kau akó ha potufolofola ʻe taha pe lahi ange mei heni: Luke 1:13–17, 1 Nīfai 11:14–20, Mōsaia 3:5–10, Tokāteline mo e Ngaahi Fuakava 138:53–56.
Makatuʻunga ʻi he ngaahi fehuʻi mo e ngaahi fiemaʻu hoʻo kau akó, fili ha konga ʻe taha pe lahi ange ʻo e konga ʻe tolu ko ʻeni ʻo e lēsoní ʻokú ke ongoʻi ʻe tokoni lelei taha kiate kinautolú.
Fili 1: Ko e ngaahi talaʻofa ʻa e ʻEikí
ʻI he ako folofola ko ʻení, te ke lava ʻo fakaafeʻi ha vaeua ʻo e kalasí ke nau fakaʻilongaʻi ʻa e faleʻi naʻe fai ʻe he ʻEikí pea fakaʻilongaʻi ʻe he vaeua ʻe tahá ʻa e ngaahi talaʻofa naʻe fai ʻe he ʻEikí. Hili iá, tuku ke kumi ʻe he kau akó ha hoa naʻá ne fakaʻilongaʻi ha ngaahi meʻa kehekehe ke vahevahe mo ia.
Aleaʻi leva mo e kalasí ʻa e ongo fehuʻi ʻi laló.
Lau ʻa e Selemaia 1:6–9, 17–19 pea fakaʻilongaʻi ʻa e faleʻi mo e ngaahi talaʻofa naʻe fai ʻe he ʻEikí ko e tali ki he ngaahi ongoʻi taʻetaau ʻa Selemaiá.
-
Naʻe tokoniʻi fēfē nai ʻa Selemaia ʻe he ngaahi talaʻofa ʻa e ʻEikí kiate iá ke ne vakai ki hono uiuiʻí mei ha fakakaukau ʻoku taʻengatá?
-
Ko e hā naʻe folofola ʻaki ʻe he ʻEikí kia Selemaia ʻe lava ʻo tokoni ki he toʻu tupu ʻo e ʻaho ní ʻi he ngaahi fatongia kuo foaki atu ʻe he ʻEikí kiate koé?
Fili 2: ʻOku mahuʻinga hono ʻiloʻi ʻeku ngaahi taumuʻa fakalangí
Ke tokoni ke ongoʻi ʻe he kau akó ha loto-holi ke ako mo fakahoko ʻenau taumuʻa fakalangí, te mou lava ʻo mamata ʻi he “Ko e Toʻu Tangata Filí,” ʻoku maʻu ʻi he ChurchofJesusChrist.org, mei he taimi 5:43 ki he 7:14. ʻOkú ne fakahaaʻi hono tāpuekina ha talavou ʻe taha ʻi heʻene ʻiloʻi hono taumuʻa fakalangí.
-
Te ne tokoniʻi fēfē koe ke ke ʻiloʻi ʻa e ngaahi fatongia fakalangi kuo foaki atu ʻe he ʻEikí kiate koé?
Fili 3: Ko hono ako ʻeku taumuʻa fakalangí
Fakaafeʻi e kau akó ke fakakaukauʻi ʻi ha fanga kiʻi kulupu iiki ʻa e ngaahi tali kehekehe ki he fehuʻi ko ʻení ki he lahi taha te nau lavá ʻi ha miniti ʻe ua. Hili iá, fakaafeʻi kinautolu ke hiki ha lisi ʻo e ngaahi fakakaukau ne nau maʻú ʻi he palakipoé.
ʻE lava ke vahevahe ʻe he kau akó ha ngaahi tali hangē ko hono lau ʻo e ngaahi tāpuaki fakapēteliaké, lotú, fakahā fakatāutahá, fealeaʻaki mo e niʻihi ʻoku tau ʻofa aí, mo hono fakahoko totonu ʻo e ngaahi uiuiʻí.
-
Te u lava fēfē ʻo ako fekauʻaki mo e ngaahi fatongia fakalangi kuo foaki mai ʻe he ʻEikí kiate aú?
Fakakaukau ke fakaʻaliʻali ʻa e fakamatala ko ʻení. Fakaafeʻi e kulupu takitaha ke fili ha taha ʻo e fokotuʻu ʻe fā ʻa ʻEletā Pingilií pea aleaʻi e founga ʻe lava ke tokoni ai e muimui ki he fokotuʻu ko iá ke mahino ki ha taha taʻu hongofulu tupu ʻa e ngaahi fatongia fakalangi kuo foaki ange ʻe he Tamai Hēvaní kiate kinautolú.
Naʻe vahevahe ʻe ʻEletā Sione C. Pingilī ko e Siʻí ʻo e Kau Fitungofulú ha meʻa ʻe fā te tau lava ʻo fai ke mahino ai ʻa e ngaahi fatongia kuo foaki mai ʻe he ʻEikí kiate kitautolú:
ʻUluakí, tokanga ki he niʻihi kehé. …
Ko hono uá, ʻiloʻi pea fakatupulaki e ngaahi meʻafoaki fakalaumālié. …
Ko hono tolú, fakaʻaongaʻi lelei ʻa e faingataʻá. …
Pea ko hono faá, falala ki he ʻOtuá. ʻI he taimi te tau kole ai kiate Ia ʻi he tui mo e loto-moʻoní, te Ne fakahā mai ʻetau ngaahi ngāue fakalangí. (“ʻOku ʻi ai Haʻaku Ngāue Ke Ke Fai,” Liahona, Nōvema 2017, 33–34)
ʻOku ʻafioʻi au ʻe he ʻEikí
Ke tokoni ke fakakaukau ʻa e kau akó ki he meʻa kuo nau ako mo ongoʻi he ʻaho ní, fakaafeʻi kinautolu ke fai e ngaahi meʻá ni. Poupouʻi e kau akó ke nau muimui ki ha faʻahinga ueʻi fakalaumālie pē te nau maʻu mei he Laumālie Māʻoniʻoní ʻi heʻenau fakahoko ʻení.
ʻI hono fakaʻaongaʻi ʻo e meʻa kuó ke ako he ʻaho ní, tohi ha pōpoaki ki ho kahaʻú ʻi hoʻo tohinoa akó. Tohi ʻa e meʻa te ke fie manatuʻi fekauʻaki mo e ʻilo ʻa e Tamai Hēvaní mo Sīsū Kalaisi kiate koé pea mo e ngaahi fatongia fakalangi kuó Na foaki atu kiate koé.
Ako Ma‘uloto
Te ke ala tokoni ki he kau akó ke nau ako maʻuloto ʻa e fakamoʻoni fakataukei fakatokāteliné mo e kupuʻi lea fakafolofola mahuʻingá, lolotonga ʻa e lēsoni ko ʻení pea toe vakaiʻi ia ʻi he ngaahi lēsoni ʻi he kahaʻú. Ko e kupuʻi lea fakafolofola mahuʻinga ki he Selemaia 1:4–5 ko e, “ʻI he heʻeki ai te u fakatupu koe ʻi he fatú … [naʻá ku] tuʻutuʻuni koe ko e palōfita ki he ngaahi puleʻangá.” ʻOku maʻu ʻa e ngaahi fakakaukau ki he ngaahi ʻekitivitī ako maʻulotó ʻi he naunau fakalahi ʻi he “Ngaahi ʻEkitivitī Fakamanatu ʻo e Fakataukei Fakatokāteliné.”