“ʻĪsaia 60–66: Ko e Pule ʻa e Fakamoʻuí ʻi he Nofo Tuʻí,” Fuakava Motuʻá – Tohi Lēsoni ʻa e Faiako Seminelí (2026)
“ʻĪsaia 60–66: Ko e Pule ʻa e Fakamoʻuí ʻi he Nofo Tuʻí,” Fuakava Motuʻá – Tohi Lēsoni ʻa e Faiako Seminelí
ʻĪsaia 58–66: Lēsoni 129
ʻĪsaia 60–66
Ko e Pule ʻa e Fakamoʻuí ʻi he Nofo Tuʻí
ʻI he moveuveu ʻa e māmaní, ʻoku tau fakaʻamua kotoa ha ngaahi mōmeniti ʻo e nongá. ʻE liuaki mai ʻa e Fakamoʻui ko Sīsū Kalaisí ki he māmaní ʻo pule ʻi ha taʻu ʻe tahaafe, ʻo kamataʻi ha taimi ʻo e melinó. Naʻe kikiteʻi ʻe ʻĪsaia ʻa e vahaʻataimi ko ʻení, ʻa ia ʻoku ui ko e Nofo Tuʻí. ʻE lava ke tokoni ʻa e lēsoni ko ʻení ke ongoʻi ʻe he kau akó ha fiefia lahi ange ki he Hāʻele ʻAnga Ua Mai ʻa e Fakamoʻuí mo e pule ʻi he nofo tuʻí.
Teuteu ʻa e tokotaha akó: Fakaafeʻi e kau akó ke nau fakakaukau ki he meʻa ʻoku nau ʻilo fekauʻaki mo e Hāʻele ʻAnga Ua Mai ʻa e Fakamoʻuí pea mo e pule ʻi he Nofo Tuʻí. Fakaafeʻi kinautolu ke fakalaulauloto pe ʻoku nau hanganaki fiefia atu ki ai pea mo hono ʻuhingá. Mahalo te nau fehuʻi ki ha mātuʻa pe tokotaha lahi falalaʻanga pe ko e hā ʻenau ongo fekauʻaki mo e liuaki mai ʻa e Fakamoʻuí.
Ngaahi ʻEkitivitī Ako ʻOku Ala Fakahokó
Ko e Nofo Tuʻí
Ke tokoni ke mahino ki he kau akó ʻa e ʻuhinga ʻe hoko ai e liuaki mai ʻa e Fakamoʻuí ko ha tāpuaki ʻi heʻetau moʻuí, fakakaukau ke kamata ʻaki hano fai ange ʻa e fehuʻi ko ʻení:
-
Ko e hā ha ngaahi palopalema ʻi he māmaní ʻokú ke fakaʻamu ʻe liliu?
Te ke lava ʻo hiki ha niʻihi ʻo e ngaahi kupuʻi lea ko ʻení ʻi he palakipoé ke tokoni ki he kau akó ke fakakaukau ki he ngaahi talí:
-
Ngaahi ʻuhinga ʻoku tangi pe mamahi ai ʻa e kakaí
-
Ngaahi sīpinga ʻo e fetāʻakí, taʻetotonú, pe fakaʻauhá
-
Ko e ivi tākiekina ʻa Sētané
Fakaʻaongaʻi ha kiʻi taimi ke ke fakalaulauloto ai ki ha faʻahinga palopalema ʻi hoʻo moʻuí pe ʻi he moʻui ʻa kinautolu ʻokú ke ʻofa aí ʻa ia ʻokú ke fakaʻamu ʻe liliu. ʻI hoʻo ako he ʻaho ní, fekumi ki he fakahinohino ʻa e Laumālie Māʻoniʻoní ʻi hoʻo fekumi ki ha ngaahi moʻoni ʻe ala tokoni kiate kitautolu mo e māmaní.
Ko e ngaahi vahe fakaʻosi ʻo ʻĪsaiá
Fakaʻaliʻali ha fakatātā ʻo e Hāʻele ʻAnga Ua Mai ʻa e Fakamoʻuí pea fakamatalaʻi ange ʻoku akoʻi ʻe he folofolá, ʻe liuaki mai ʻa e Fakamoʻuí ki māmani ʻi he kahaʻú pea pule ʻi ha taʻu ʻe tahaafe. ʻOku ui ʻa e vahaʻataimi ko ʻení ko e Nofo Tuʻí.
ʻOku ʻi he ngaahi vahe fakaʻosi ʻo e tohi ʻa ʻĪsaiá ʻa e ngaahi akonaki mo e ngaahi kikite ʻa ʻĪsaia fekauʻaki mo e Hāʻele ʻAnga Ua Mai ʻa e Fakamoʻuí pea mo e Nofo Tuʻí.
Lau ʻa e ngaahi veesi ko ʻení, fakaʻilongaʻi ʻa e ngaahi kupuʻi lea ʻoku tokoni atu ke ke ongoʻi fiefia ʻi he liuaki mai ʻa e Fakamoʻuí:
-
Fakaafeʻi e kau akó ke vahevahe ha niʻihi ʻo e ngaahi kupuʻi lea ne nau maʻú pea mo e ʻuhinga ʻoku nau hanganaki atu ai ki hono foaki ʻe he Fakamoʻuí ʻa e tāpuaki ko ʻení. ʻE lava ke vahevahe ʻe he kau akó ha ngaahi kupuʻi lea ʻoku nau fakahaaʻi ʻe ikunaʻi ʻe he Fakamoʻuí ʻa e ngaahi palopalema ʻo e māmaní. Ko ha ngaahi sīpinga ʻeni ʻe niʻihi:
-
“ʻE ʻikai toe fanongo ki ha fakamālohi ʻi ho fonuá” (ʻĪsaia 60:18)
-
“ʻE ngata ʻa e ngaahi ʻaho ʻo hoʻo mamahí” (ʻĪsaia 60:20)
-
“ʻE ʻikai ha toe fanongo ki ha leʻo ʻo e tangí ʻiate ia” (ʻĪsaia 65:19)
-
“ʻE ʻikai te nau fakamamahi pe fakaʻauha” (ʻĪsaia 65:25)
ʻE ala ʻaonga foki hono poupouʻi e kau akó ke fakaʻilongaʻi e ngaahi kupuʻi lea ʻi he folofolá ʻoku vahevahe ʻe honau kaungāakó.
-
-
Te ke fakamatalaʻi fakanounou fēfē ʻa e meʻa ʻe fai ʻe he Fakamoʻuí maʻa Hono kakaí ʻi Heʻene liuaki maí?
ʻE lava ke vahevahe ʻe he kau akó ha ngaahi moʻoni kehekehe. Mahalo ʻe faitatau ha moʻoni mo ʻeni: Koeʻuhí ko e Fakamoʻuí, ʻe fiefia Hono kakaí ʻi he fiefiá, melinó, mo e koloaʻia lolotonga e Nofo Tuʻí. Fakakaukau ke hiki ʻa e tefitoʻi moʻoni ko ʻení, pe ko ha tefitoʻi moʻoni hangē ko iá, ʻi he palakipoé ʻo fakaʻaongaʻi e ngaahi lea ʻa e kau akó.
Ko hono fakaloloto ʻo e mahinó
Vakai ki he fakatātā ʻo e Hāʻele ʻAnga Ua Mai ʻa e Fakamoʻuí. Fakaafeʻi ʻa e kau akó ke nau manatuʻi ʻa e meʻa ʻoku nau ʻilo mo ongoʻi fekauʻaki mo Sīsū Kalaisí.
-
ʻOkú ke pehē ko e hā ʻe fakaiku ai hono maʻu ʻa Sīsū Kalaisi ʻi he māmaní ki he fiefiá, melinó, mo e nēkeneká?
Fakaʻaongaʻi ha kiʻi taimi ke ke fakalaulauloto ai ki ha faʻahinga fehuʻi pē ʻokú ke maʻu fekauʻaki mo e Nofo Tuʻí pea mo e ngaahi tāpuaki ʻo e liuaki mai ʻa e Fakamoʻuí. Kuo fakahā mai ʻe he ʻEikí ha meʻa lahi ange fekauʻaki mo e kaveingá ni.
Fakakaukau ke fakaʻaliʻali ange ʻa e ngaahi fehuʻi ko ʻení.
Fili ha fehuʻi ʻe taha pe ua ʻaʻau pē fekauʻaki mo e Nofo Tuʻí pe mei he ngaahi fehuʻi ko ʻení ʻokú ke mahuʻingaʻia taha aí. Fakaʻaongaʻi ha ngaahi miniti ke kumi e ngaahi talí ʻi he folofolá mo e ngaahi maʻuʻanga tokoni kuo fokotuʻu fakalangí. ʻE ala ʻaonga ʻa e konga ʻoku ui ko e “Nofo Tuʻí” ʻi he Fakahinohino ki he Ngaahi Folofolá mo e Ngaahi Tefitó mo e Ngaahi Fehuʻí ʻi he ChurchofJesusChrist.org.
-
Ko e ʻuhinga ki he hā ʻa e pehē ʻe hanga ʻe he ʻEikí ʻo “fakatupu ʻa e ngaahi langi foʻou pea mo e fonua foʻou.” (ʻĪsaia 65:17). Lau ʻa e Tokāteline mo e Ngaahi Fuakava 88:25–26 mo e Ngaahi Tefito ʻo e Tui 1:10. Fakakaukau ki he meʻa ʻoku akoʻi mai ʻe he ngaahi veesi ko ʻení fekauʻaki mo e mālohi ʻo e Fakamoʻuí mo ʻEne ngaahi ongo ki he kau māʻoniʻoní.
-
ʻE ʻi ai nai ha mate lolotonga ʻa e Nofo Tuʻí? ʻOku ʻuhinga ki he hā ʻa e pehē koeʻuhí ko e Fakamoʻuí, “ʻe mate [ha tamasiʻi] ʻi hono taʻu teaú?” (ʻĪsaia 65:20). Lau ʻa e Tokāteline mo e Ngaahi Fuakava 101:29–31 pea fakalaulauloto ki he meʻa ʻoku akoʻi atu ʻe he ngaahi veesi ko ʻení fekauʻaki mo e mālohi ʻa e Fakamoʻuí.
-
Ko e hā ʻe hoko kia Sētane koeʻuhí ko e liuaki mai ʻa e Fakamoʻuí? Lau ha niʻihi ʻo e ngaahi veesi ko ʻení: Tokāteline mo e Ngaahi Fuakava 45:55, 101:28, 1 Nīfai 22:26, mo e Fakahā 20:1–3. Fakakaukau ki he meʻa ʻoku akoʻi atu ʻe he ngaahi veesi ko ʻení fekauʻaki mo e ʻEikí.
-
Ko e hā ha ngaahi fatongia ʻe maʻu ʻe he Fakamoʻuí lolotonga e Nofo Tuʻí? Ko e hā te ne faí? Lau ʻa e Tokāteline mo e Ngaahi Fuakava 29:11 mo e 45:59 mo e Ngaahi Tefito ʻo e Tui 1:10.
-
Ko e hā mo ha toe meʻa kuo fakahā mai ʻe he ʻEikí fekauʻaki mo e Nofo Tuʻí? Lau ha niʻihi ʻo e ngaahi meʻá ni: Tokāteline mo e Ngaahi Fuakava 45:54, 56–58; 101:26–29; mo e “Nofo Tuʻí” ʻi he Ngaahi Tefitó mo e Ngaahi Fehuʻí ChurchofJesusChrist.org.
Fakaafeʻi ʻa e kau akó ke vahevahe ʻa e meʻa naʻa nau akó. Fakakaukau ke fehuʻi ange pe ʻoku tokoni fēfē ʻa e meʻa ne nau akó ke fakatupulaki ʻenau fiefia ʻi he liuaki mai ʻa e Fakamoʻuí pea mo e Nofo Tuʻí.
Kapau ʻe fehuʻi ʻe he kau akó pe ko e hā hono ʻuhinga ʻo e pehē ʻe “veteange [ʻa Sētane] ʻi ha kiʻi kuonga siʻi” (Fakahā 20:3) ʻi he fakaʻosinga ʻo e Nofo Tuʻí, fakaafeʻi kinautolu ke nau lau ʻa e Tokāteline mo e Ngaahi Fuakava 88:111–115.
Ko e fakakaukauloto ki he meʻa kuó ke akó
ʻE lava ke ola lelei he taimi ʻe niʻihi hoʻo fakakaukauloto ki he meʻa ʻokú ke akó. Kuikui pea fakakaukauloto ki he meʻa kuó ke ako fekauʻaki mo e Fakamoʻuí pea mo e taimi ʻokú Ne pule ai ʻi he māmaní lolotonga e Nofo Tuʻí. Lotua e tokoni ʻa e Laumālie Māʻoniʻoní ke ʻai e ʻekitivitī ko ʻení ke mahuʻingamālie kiate koe. Fakakaukau ki he toe hāʻele mai ʻa e Fakamoʻuí mo e founga te Ne tāpuekina ai koe, ko ho ngaahi ʻofaʻangá, mo e faʻahinga kotoa ʻo e tangatá.
Te ke lava ʻo lau ʻa e lea ko ʻeni meia ʻEletā ʻEnitasení, ʻo fakaafeʻi e kau akó ke fakakaukauloto ki he meʻa ʻoku nau fanongo ki aí.
Naʻe fakamoʻoni ʻa ʻEletā Niila L. ʻEnitasoni ʻo e Kōlomu ʻo e Kau ʻAposetolo ʻe Toko Hongofulu Mā Uá ʻo pehē:
ʻOku hanga ʻe heʻeku fakakaukau ki Heʻene hāʻele maí ʻo ueʻi hoku laumālié. ʻE fakaofo moʻoni ia! ʻE laka hake ʻene makehé mo e ngeiá, hono lahí mo e fakaʻofoʻofá, ʻi ha toe meʻa kuo aʻusia pe mamata ai ʻa e mata fakamatelié.
… Te Ne hā mai “ʻi he ngaahi ʻao ʻo e langí, [kuo] kofu ʻaki ʻa e mālohi mo e nāunau lahi; fakataha mo e kau ʻāngelo māʻoniʻoní kotoa pē” (Tokāteline mo e Ngaahi Fuakava 45:44).
… Te tau tūʻulutui ʻi he loto-ʻapasia, “pea ʻe fakaongo atu ʻe he ʻEikí ʻa hono leʻó, pea ʻe fanongo ki ai ʻa e ngaahi ngataʻanga kotoa pē ʻo e māmaní” (Tokāteline mo e Ngaahi Fuakava 45:49) …
ʻE ʻi ai e ngaahi fakataha fakangalongataʻa mo e kau ʻāngelo ʻo e langí mo e Kāingalotu ʻi he māmaní (vakai, Mōsese 7:63). Ka ko e mahuʻinga tahá, ʻo hangē ko e fakahā ʻe ʻĪsaiá, “Pea ʻe mamata ʻe he ngaahi ngataʻanga kotoa pē ʻo māmani ki he fakamoʻui ʻa hotau ʻOtuá,” (ʻĪsaia 52:10) pea te Ne “pule ki he kakano kotoa pē” (Tokāteline mo e Ngaahi Fuakava 133:25). (“Ke Hoko Mai Ho Puleʻangá,” Liahona, Mē 2015, 122)
Kole ki he kau akó ke hiki ʻi heʻenau tohinoa akó ʻa e meʻa ne nau ako fekauʻaki mo e Fakamoʻuí he ʻaho ní pea mo e ongo ʻoku nau maʻu fekauʻaki mo ʻEne liuaki maí. Fakaafeʻi ha niʻihi ʻe loto-fiemālie ke vahevahe ʻenau ngaahi fakakaukaú mo e ngaahi ongó. Fakakaukau ke vahevahe foki hoʻo ngaahi fakakaukaú mo e ngaahi ongó.