Testamenta Taloha: Boky torolalana ho an’ny mpampianatra seminera

Votoatiny
Pejin-dohateny
Teny fanolorana ny Boky torolalana ho an’ny mpampianatra
Lesona momba ny Testamenta Taloha
- Tonga soa ato amin’ny Testamenta Taloha
- Mosesy 1; Abrahama 3
- Genesisy 1–2; Mosesy 2–3; Abrahama 4–5
- Genesisy 3–4; Mosesy 4–5
- Genesisy 5; Mosesy 6
- Mosesy 7
- Genesisy 6–11; Mosesy 8
- Genesisy 12–17; Abrahama 1–2
- Genesisy 18–23
- Genesisy 24–33
- Genesisy 37–41
- Genesisy 42–50
- Eksodosy 1–6
- Paska
- Eksodosy 7–13
- Eksodosy 14–18
- Eksodosy 19–20; 24; 31–34
- Eksodosy 35–40; Levitikosy 1; 4; 16; 19
- Nomery 11–14; 20–24; 27
- Deoteronomia 6–8; 15; 18; 29–30; 34
- Josoa 1–8; 23–24
- Mpitsara 2–4; 6–8; 13–16
- Rota; 1 Samoela 1–7
- 1 Samoela 8–10; 13; 15–16
- 1 Samoela 17–18; 24–26; 2 Samoela 5–7
- 2 Samoela 11–12; 1 Mpanjaka 3; 6–9; 11
- 1 Mpanjaka 12–13; 17–22
- 2 Mpanjaka 2–7
- 2 Mpanjaka 16–25
- 2 Tantara 14–20, 26, 30
- Ezra 1; 3–7; Nehemia 2, 4–6, 8
- Estera
- Joba 1–3; 12–14; 19; 21–24; 38–40; 42
- Salamo 1–2; 8; 19–33; 40; 46
- Salamo 49–51; 61–66; 69–72; 77–78; 85–86
- Salamo 102–103; 110; 116–119; 127–128; 135–139; 146–150
- Ohabolana 1–4; 15–16; 22; 31; Mpitoriteny 1–3; 11–12
- Isaia 1–12
- Isaia 13–14; 22; 24–30; 35
- Isaia 40–49
- Isaia 50–57
- Isaia 58–66
- Jeremia 1–3; 7; 16–18; 20
- Jeremia 31–33; 36–38; Fitomaniana 1; 3
- Ezekiela 1–3; 33–34; 36–37; 47
- Daniela 1–7
- Hosea; Joela
- Amosa; Obadia; Jona
- Mika; Nahoma; Habakoka; Zefania
- Hagay 1–2; Zakaria 1–4; 10–14
- Malakia
Lesona Fiomanana hiatrika ny fiainana
- Fifehezana fotopampianarana: Mitady ny valin’ireo fanontaniako
- Fahaiza-manao momba ny fandalinana soratra masina
- Ho zatovo mahery!: Fanaovana safidy
- Manorina fizakan-tena
- Fahasalamana ara-batana sy ara-pihetseham-po
- Fiomanana amin’ny fianarana sy asa hatao any aoriana
- Mahomby any an-tsekoly
- Fiomanana ho misiônera
- Fiomanana ho any amin’ny tempoly
- Fampianaran’ireo mpitarika ao amin’ny Fiangonana
Tovana

Eksodosy 7–11: Mamantatra ny herin’ny Tompo

“Eksodosy 7–11: Mamantatra ny herin’ny Tompo,” Testamenta Taloha: Boky torolalana ho an’ny mpampianatra seminera (2026)

“Eksodosy 7–11: Mamantatra ny herin’ny Tompo,” Testamenta Taloha: Boky torolalana ho an’ny mpampianatra seminera

Eksodosy 7–13: Lesona 41

Eksodosy 7–11

Mamantatra ny herin’ny Tompo

A black-and-white drawing by Paul Gustave Doré of Moses and his brother, Aaron, standing in Pharaoh’s court next to a serpent.

Mety ho sarotra ny mamantatra ny herin’ny Tompo eo amin’ny fiainantsika. Nifidy an’i Mosesy sy i Arona ny Tompo mba hanehoana ny heriny teo anatrehan’i Farao. Nataon’i Farao tsinontsinona ny herin’ny Tompo. Izany dia nitarika fanehoana fanampiny ny herin’ny Tompo tamin’ny alalan’ny loza izay tonga tamin’i Egypta. Ny tanjon’ity lesona ity dia ny hanampy ny mpianatra hahatakatra ny fomba hamantarana ny herin’ny Tompo sy hinoana Azy.

Fanomanana ny mpianatra: Asao ny mpianatra hijery porofon’ny herin’ny Tompo eo amin’ny fiainany manomboka izao ka mandrapahatongan’ny fotoam-pianarana manaraka.

Sahanasa fianarana azo atao

Ny herin’ Andriamanitra manodidina antsika

Atombohy amin’ny fametrahana ireto fanontaniana manaraka ireto ny fotoam-pianarana na amin’ny fanasana ny mpianatra hifanakalo hevitra momba izany ao anaty vondrona.

Teny an-dalana ho any amin’ny seminera androany, inona avy ny zavatra hitanao na tsikaritrao?
Raha omenao isa amin’ny mari-drefy 1 ka hatramin’ny 5 (1 tsy nahatsikaritra mihitsy, 5 tena nahatsikaritra be), ahoana no hanombananao ny fahitanao ny zavatra manodidina anao androany?
Inona avy no antony samihafa mahatonga antsika mahatsikaritra kokoa na tsy dia mahatsikaritra zavatra?

Hazavao fa tahaka izany ihany koa dia azontsika atao ny misaintsaina ny hoe hatraiza ny fahaizantsika mijery ny zavatra nataon’ny Tompo na ataony ho antsika. Hevero ny hanontany ity manaraka ity:
Inona no porofon’ny herin’ Andriamanitra mety ho tsikaritry ny olona iray ao anatin’ny andro iray mahazatra?

Fomba iray hanasana ny Fanahy Masina hampianatra tsirairay ny mpianatra ny famelana azy ireo hanombana samirery ny fahatsapany ny fahaizany ireo fitsipiky ny filazantsara voafaritra manokana. Azonao atao ny manampy azy ireo hanao izany amin’ny fanehoana ireto manaraka ireto:

Omeo isa amin’ny mari-drefy 1 ka hatramin’ny 5 ny tenanao (1 ambany indrindra, 5 ambony indrindra) amin’ny hoe iza amin’ireto manaraka ireto no tena mamaritra anao:

Matoky tena tsara aho amin’ny fahaizako mamantatra ny herin’ Andriamanitra na ny fitaomany eo amin’ny fiainako.

Eo am-pianarana androany dia asao ny Fanahy Masina hanampy anao hampitombo ny fahaizanao mamantatra ny herin’ Andriamanitra sy ny fitaomany eo amin’ny fiainanao.

Finoana ny Tompo

Ao amin’ny Eksodosy 6–7 ny Tompo dia nampanantena an’i Mosesy Tompo fa hitondra ny Isirealita hiala amin’ny fanandevozana Izy. Nanambara Izy fa haneho ny heriny amin’i Farao sy ny Egyptiana ary tsy hanan-tsafidy izy ireo afa-tsy ny hanafaka ny Isiraelita.

Vakio ny Eksodosy 6:7; 7:5, ary tadiavo izay zavatra tena tian’ny Tompo ho fantatry ny Isiraelita sy ny Egyptiana. Mety ho tian’ny mpianatra ny hanisy marika ny zavatra hitany.

Inona ny zavatra ho lasa fantatry ny Isiraelita sy ny Egyptiana noho ny fanehoana ny fiasan’ny herin’ny Tompo?
Inona no azontsika ianarana momba ny Tompo avy amin’ireo fanambarana ireo?

Ampio ny mpianatra hamanatra fahamarinana mitovy amin’ny hoe manome antsika fahafahana hino Azy sy hamantatra ny heriny eo amin’ny fiainantsika ny Tompo.

Ireo loza

Ity sahanasa manaraka ity dia afaka manome fahafahana ny mpianatra ho lasa mahafantatra tsara ny sasany amin’ireo loza tany Egypta. Afaka manampy azy ireo ihany koa izany hahita ireo fihetsika samihafa manoloana ny fisehoan’ny herin’ny Tompo. Mitandrema mba tsy handany fotoana be loatra amin’ity fizarana ity sao dia tsy ho vita ny ambin’ny lesona.

Asehoy ireto tabilao sy fanontaniana manaraka ireto.

Ao amin’ny Eksodosy 7–11 dia naneho ny heriny tamin’ny alalan’ny loza nifanesy ny Tompo. Jereo ity tabilao manaraka ity ary misafidiana loza roa na telo hohalalinina mba hitadiavana valiny hamaliana ireo fanontaniana aorian’izany.

Ny andininy sasany dia milaza fa nanamafy ny fon’i Farao ny Tompo. Ny Dikantenin’i Joseph Smith dia manome fanazavana manan-danja fa i Farao no nanamafy ny fony.

Loza	Andinin-tsoratra masina hohalalinina
Loza 1. Rano niova ho ra	Andinin-tsoratra masina hohalalinina Eksodosy 7:19–25
Loza 2. Niakatra an-tanety ny sahona	Andinin-tsoratra masina hohalalinina Eksodosy 8:5–15
Loza 3. Moka	Andinin-tsoratra masina hohalalinina Eksodosy 8:16–19
Loza 4. Lalitra	Andinin-tsoratra masina hohalalinina Eksodosy 8:20–25, 29–32
Loza 5. Maty ny biby fiompy	Andinin-tsoratra masina hohalalinina Eksodosy 9:1–7
Loza 6. Vay	Andinin-tsoratra masina hohalalinina Eksodosy 9:8–12
Loza 7. Havandra sy afo avy any an-danitra	Andinin-tsoratra masina hohalalinina Exodus 9:22–29, 33–35
Loza 8. Valala	Andinin-tsoratra masina hohalalinina Eksodosy 10:12–20
Loza 9. Haizimpito	Andinin-tsoratra masina hohalalinina Eksodosy 10:21–27

Tamin’ny fomba ahoana no nanehoan’ny Tompo ny heriny?
Nahoana araka ny hevitrao no nino na tsy nino ny herin’ny Tompo ny olona?

Rehefa avy nomena fotoana ampy dia asao ny mpianatra hiaraka tsiroaroa na ao anatina vondrona kely maromaro dia hizara ny zavatra hitany.

Mety hanampy ny manazava ny sasany amin’ireto zavatra manaraka ireto. Mety ho tsikaritry ny mpianatra fa ireo ombiasin’i Farao, na io tamin’ny famitahana na tamin’ny herin’ny fahavalo dia nahavita naka tahaka ny ampahany sasany tamin’ireo loza roa voalohany. Tsy vitan’izy ireo anefa ny naka tahaka tanteraka izany na nampitsahatra ny loza. Ankoatra izany dia toa niharan’ny sasany tamin’ireo loza ny Isiraelita kanefa kosa narovana tamin’ny loza fahaefatra, fahadimy ary fahafito izy ireo.

Raha manampy dia amporisiho ny mpianatra hanisy marika ireo andian-teny fanampiny izay hita ao amin’ny Eksodosy 8:10, 22; 10:2 izay nijoroan’ny Tompo ho vavolombelona fa hahalala ny olona fa Izy no Tompo.
Nahoana no tian’ny Tompo hahalala Azy ny Egyptiana sy ny Israelita raha ny hevitrao?
Inona no mety ho antony nahatonga ny olona tamin’izany fotoana izany nino an’ Andriamanitra sy ny heriny kanefa dia nisalasala indray taty aoriana?

Ny herin’ny Tompo eo amin’ny fiainantsika

Mety hanampy ny fizarana amin’ny mpianatra fa miseho amin’ny endriny maro ny herin’ny Tompo amin’izao fotoana izao. Ireto manaraka ireto dia mety hanampy ny mpianatra hieritreritra ny fomba nahitany na niainany izany hery izany.

Alaovy sary an-tsaina hoe manana namana iray ianao izay tsy matoky tena fa efa nisy zavatra niainany niaraka tamin’ny Ray any An-danitra na nahatsapany ny heriny. Eo am-panohizana ny fandalinanao dia eritrereto izay holazainao amin’izany olona izany.

Mety hanampy ny manome fotoana ny mpianatra hisaintsainana na hanoratana ny eritreriny mikasika ity fanontaniana manaraka ity alohan’ny hizaran’izy ireo izany amin’ny mpianatra rehetra.

Inona avy ireo fomba nahatonga anao hino ny herin’ny Tompo? Na hoe inona avy ireo zavatra manampy anao hino?
Inona avy ireo ohatra avy amin’ny soratra masina na avy amin’ny tantaran’ny Fiangonana izay ahitana olona nanehoana ny herin’ny Tompo?

Ny mpianatra dia afaka mizara ohatra toy ny fahatsapana fiononana na fiadanana avy amin’ny vavaka na tsodranon’ny fisoronana, fandraisana famelan-keloka, fahatsapana fitarihana manokana avy amin’ny Fanahy Masina, sy ny sisa.

Ampio ny mpianatra hahatakatra fa amin’ny ankapobe dia vokatry ny fanehoana fihetsika na favaovana asa amim-pahatokiana no ahitana ny fiasan’ny herin’ny Tompo.

Nampianatra izao manaraka izao ny Filoha Russell M. Nelson mikasika ny zavatra azontsika atao ahitana traikefa miaraka amin’ny Ray any An-danitra:

Fantaro fa raha vao tsy misy ny zavatra iainana miaraka amin’ Andriamanitra dia afaka miahiahy ny amin’ny fisian’ Andriamanitra ny olona iray. Koa ataovy izay ahafahanareo manomboka miaina zavatra miaraka Aminy. Manetre tena. Mivavaha mba hananana maso mahita ny tanan’ Andriamanitra eo amin’ny fiainanareo ary eo amin’ny tontolo manodidina anareo. Angataho Izy mba hilaza aminao raha toa ka tena eo marina Izy, raha toa ka mahafantatra anao Izy. Anontanio Azy ny fahitany anao. Ary avy eo dia mihainoa. (“Avia, manaraha Ahy,” Liahona, mey 2019, 90)

Inona no azon’ny olona iray hatao hanombohany mahita ny tànana sy ny herin’Andriamanitra miasa eo amin’ny fiainany?

Azonao atao ny manasa ny mpianatra hilalao an-tsehatra izay ho fihetsiny na valinteny omeny amin’ilay rafi-tantara etsy ambony. Angataho izy ireo hanoro hevitra ny namany izay tsy matoky tena fa efa niaina zavatra niaraka ny tamin’ny Tompo sy ny heriny izy ireo.

Mijoroa ho vavolombelona mikasika ny Ray any An-danitra sy i Jesoa Kristy sy ny maha zava-dehibe ny fahafantarana ny herin’Izy Ireo eo amin’ny fiainantsika.

Loharanom-pitaovana fanampiny

Inona no nahatonga ny Tompo nandefa ireo loza ireo?

Antony maromaro ny nahatonga ireo loza. Isan’izany ny mba hanehoana an’i Farao sy i Egypta ary ny Isiraelita fa i Jesoa Kristy (Jehovah) dia mahery lavitra noho ireo andriamanitra sandoka Egyptiana. Nanana andriamanitra sandoka maro i Egypta, ka isan’izany i Farao izy tenany mihitsy. “Ny mpandika hevitra [sasantsasany] dia nandroso hevitra fa misy fifandraisana ara-tandindona teo amin’ireo loza tsirairay sy ny andriamanitra Egyptiana, ka mihevitra izy ireo fa ny tsirairay tamin’ireo dia natao hanehoana ny fahambonian’i Jehovah teo anatrehan’ny andriamanitra iray manokana. Sarotra hamarinina amin’ny endriny rehetra io fanazavana io. … [Saingy] tsy isalasalana fa ireo loza manontolo dia natao hanehoana ny herin’i Jehovah teo anatrehan’ny fitambaran’ireo andriamanitra Egyptiana, izay ahitana ilay andriamanitra Farao izy tenany mihitsy” (Richard Neitzel Holzapfel, Dana M. Pike, ary David Rolph Seely, Jehovah and the World of the Old Testament: An Illusrated Reference for Latter-day Saints [2009], 90).

Nahoana no nahavita naka tahaka ny sasany tamin’ireo fahagagana nataon’Andriamanitra ireo ombiasy?

Nampianatra ny Filoha Dallin H. Oaks hoe:

Ny devoly no rain’ny lainga ary maniry foana ny hanakana ny asan’Andriamanitra izy amin’ny alalan’ny fakan-tahaka ratsy ataony. (“Ireo lalam-pifandraisana roa,” Liahona, nôv. 2010, 84)

Nampianatra izao ny Filoha Joseph Fielding Smith (1876–1972):

Tokony hotsaroana fa manana fahalalana lehibe i Satana ary noho izany izy dia afaka mampiasa fahefana sy mifehy ny zava-misy mihitsy amin’ny tranga sasany rehefa tsy mbola miditra an-tsehatra ny hery lehibe noho izy. (Answers to Gospel Questions, natambatr’i. Joseph Fielding Smith Jr. [1957], 1:178)

Mariho fa taorian’ny loza faharoa dia tsy vitan’ny ombiasy intsony ny naka tahaka ireo loza (jereo ny Eksodosy 8:18 Baiboly amin’ny teny anglisy) ary niteny tamin’i Farao izy ireo hoe, “Ity no rantsatànan’Andriamanitra” (Eksodosy 8:19 Baiboly amin’ny teny anglisy).

Ahoana no ahafahako miaina traikefa miaraka amin’ny Ray any An-danitra?

Nampianatra izao ny Filoha Russell M. Nelson hoe:

Aboraho amin’ Andriamanitra ny fonareo. Anontanio Azy raha marina ireo zavatra ireo. Manokana fotoana handalinana ny Teniny. Tena alalino marina! … [D]ia ataovy dieny izao izay ilaina amin’izany, amin’ny alalan’ny fandalinana matotra sy ny vavaka amin-kafanam-po, mba hahafantarana ireo fahamarinana mandrakizay ireo ary avy eo hifikitra amin’izy ireny.

Rehefa tsy azonareo antoka akory hoe mino an’ Andriamanitra ianareo; dia izay hanombohana azy.

(“Avia, manaraha Ahy,” Liahona, mey 2019, 90)

Sahanasa fianarana fanampiny

Fomba hafa hanombohana

Fomba iray azo hanombohana ny fotoam-pianarana ny manasa ny mpianatra hamaly ity andiam-panontaniana marina-sa-diso ity:

Natoky tena tamin’ny fahaizany i Mosesy ary nientanentana tamin’ny andraikiny hanafaka ny zanak’Isiraely tamin’ny fanandevozana. (Diso. Jereo ny Eksodosy 3:11.)
Rehefa avy nangataka an’i Farao hamela ny zanak’ Isiraely handeha i Mosesy sy i Arona dia tsy te hihaino an’i Mosesy sy tsy nanaraka ny fitarihany ny Isiraelita. (Marina. Jereo ny Eksodosy 5:19–21.)
Nahavita naka tahaka ny loza sy ny fahagagana sasany nataon’i Mosesy ny ombiasy tany Egypta. (Marina. Jereo ny Eksodosy 7:11–12, 22)
Nilaza i Farao fa vonona izy ny hamela ny zanak’Isiraely handeha satria nanaja ny herin’Andriamanitra izy. (Diso. Jereo ny Eksodosy 5:1–2.)

Ireo antony tsy ahafantarantsika ny herin’ny Tompo indraindray

Mety hahasoa ny mpianatra ny fanaovana fifanakalozan-kevitra fanampiny mikasika ny antony mahatonga antsika tsy mahafantatra ny herin’ny Tompo indraindray. Mba hanampiana amin’izany dia azon’izy ireo atao ny mamaky ireto soratra masina manaraka ireto ary mikaroka ireo sakana nahatonga ny famantarana ny fitaoman’ny Tompo sy ny heriny ho sarotra tamin’ny zanak’Isiraely sy i Farao:

Eksodosy 6:9 (Ny zanak’Isiraely taorian’ny nampitomboan’i Farao ny enta-mavesatr’izy ireo)

Eksodosy 8:28; 9:6–7, 11–12, 34–35; 10:20, 27 (Farao rehefa nesorina ny loza samihafa)

Azonao atao koa ny mamaky ny Helamàna 16:13–23, ary mitady ny antony nahatonga ny olona nanamafy ny fony tamin’ireo fahagagana hitan’ny masony.

Azonareo atao ny mifanakalo hevitra momba ny antony mahatonga ny fahasarotam-pianana na hamafisan’ny fo ho sakana amin’ny famantarana ny fitaomana sy ny herin’ny Tompo.