“July 27–August 2. ‘Gu be Rin’ ba Maruwel nib Ga’ Fan’: Ezra 1; 3–7; Nehemiah 2; 4–6; 8,” Moey, Ngam Lakeg—Fan ko Tabinaew nge Galasia: Bin Kakrom e M’ag 2026 (2026)
“July 27–August 2. “Gu be Rin’ ba Maruwel nib Ga’ Fan,’” Moey, Ngam Lakeg: Bin Kakrom e M’ag 2026
Bay ba Maruwel nib Ga’ Fan Ningu Un Ngay, ke yib ku Tyson Snow
July 27–August 2: “Gu be Rin’ ba Maruwel nib Ga’ Fan”
Ezra 1; 3–7; Nehemiah 2; 4–6; 8
Fapi gidii’ nib Jewish e kani kalbus nagrad u Babylon ni gonapon e 70 e duw ngay. De kemoey yu Jerusalem nga fare tempel utan pa’rad, ma oran iyad e pagtalin fapi michmicheg rorad ngak e motochiyal ku Got. Machane i Got e dawori pagtalin rad. Ya ke, yoeg udakean fapi Profet rok, “Ma bay gu dag e runguy rog ngomed nggu tay u gil’ e n’en ni gu micheg ni nggu fulwegmed nga tafenmed” (Jeremiah 29:10). Biney e prophecy eke buch nib riyul’, nike falaag Somoel kanawo’en nifan ko gidii’ Rok ningar suled—nga Jerusalem ma, kur suled ko fapi m’ag rorad. Maki pii’reb e tapigpig ni rrin’ “ba maruwel nib ga’ fan” (Nehemiah 6:3): Ba governor nikanog fithingan i Zerubbabel ngak ni’ir e gagiyegnag rogon fare nu’un rok’ Somoel ni ngkun toey bayaay. Ezra, ni’ir reb e prist ngabe’ nibta yoel, ni ayuweg fapi gidii’ nge fulweg gum’ircha’enrad ko fapi motochiyel rok Somoel. Ma Nehemiah e ire powi’iy rogon i toey farengi chabog nu Jerusalem. Bo’or e magawon ni yibngorad, machane kubo’or e ayuw ni yib ngorad. Tin ni buch rorad erayog ni nge pii’ e athamgil ngodad nibachan e kagdad be un ko ba muruwel nib ga’ fan. Nga kuwod rogon ni i buch rorad, e kuwod rogon nibe buch rodad ulan fare nu’un rok Somoel, motochiyal rok Somoel, nga tin nibe yororiydad riy nibe yib Rok.
Ra ngay guy mornga’agen ko fagli babyor ku Ezra nga Nehemiah, muguy ko “Ezra” nga “Nehemiah” ulan fare Dictionary ko Bible.
Kanawo’en i Fil Mornga’agen ulan e Tabinaew nge lane Galasia
Ezra 1
Somoel e ma thogthog ngak e gidii’ ko rogon ningan rrin’ e muruwel Rok.
Tomuren nigel Persia ngak yu Babylon, me yibi thogthog Somoel ngak fare pilung nu Persia, nikanog i Cyrus ngak, ninge pag boch e Jews ngesul nga Jerusalem ngar toeyed bayaay fare tempel. Napon ni gara be’eg mornga’gen Ezra 1, mag guyrogon ni pii’ Cyrus e ayuw ngak fapi Jews ko biney e muruwel ni rib ga’ fan. Uw rogon ni gabe guy rogon nibe muruwel Somoel udakean e gidii’ nibayu chirem, nib mu’un e gidii’ ngay ni gathi chonggin e Galasia? Mang e be yipfan e biney ngom ko mornga’agen Somoel nge muruwel Rok?
Ngkum guy ko Isaiah 44:24–28.
Ezra 3:8–13; 6:16–22
Fare nu’un rok Somoel e taggil’ e falfalaen’.
Napon niyib fapi gidii’ nu Babylon ngar suweyed dakaen yu Jerusalem, mar gathayed makur urfiyed fare tempel (muguy ko 2 Kings 25:1–10; 2 Kronicles 36:17–19). Faanra gur reb fapi Jews nimguy e biney nibuch ma sana uw rogon ni gara thamiy? (Muguy ko Psalm 137). Muguy rogon e n’en ni thamiy fapi Jews, napon nin pagrad ngar sulod ngar toeyed bayaay fare tempel, make gonapon ragag e duw nga tomuren (muguy ko Ezra 3:8–13; 6:16–22). Biney e bay nrayog ni gara lem nag rogon e n’en ni gabe thamiy ko mornga’agen Somoel nge nu’un Rok. Mang fan ni motoey tempel e banaan ni nge falfalaen’uy ngay?
Ya’an fare tempel u Zerubbabel; Sam Lawlor e ke ngonliy ya’an
Ezra 4–7; Nehemiah 2; 4; 6
i Got e bay ba muruwel nib ga’ fan nra pii’ nggog ningu rrin’.
Muruwel ku Somoel e baga’ nibay e togopluw riy. Biney e niguy nib riyul’ o rogon e muruwel ni pii’ i Zerubbabel nge Nehemiah e ayuw riy. Baraay buchreb kanawo’en nib moem nrayog ninge ayuwegnem ngam fil mornga’agen e pi yaat ney nge rogon nrayog ni ngamu pii’ e ayuw ko muruwel rok Somoel ni demuturug rogon e togopluw nibe yib riy:
Muruwel ku Got ni nge rrin’ Zerubbabel (Ezra 4:3):
Muruwel ku Got ni nge rrin’ Nehemiah (Nehemiah 2:17–18):
Muruwel ku Got nib t’uf ni nggu rrin’:
Togopluw ni yib ko muruwel ni tay Zerubbabel (Ezra 4:4–24):
Togopluw ni yib ko muruwel ni tay Nehemiah (Nehemiah 2:19; 4:1–3, 7–8; 6:1–13):
Togopluw nibe yib ko muruwel ni gube rrin’:
Rogon ni rrin’ Zerubbabel (Ezra 5:1–2):
Rogon ni rrin’ Nehemiah (Nehemiah 2:20; 4:6, 9; 6:3–15):
Rogon nrayog ni nggu rrin’:
Faanra bt’uf ningam guy rogon e n’en nibuch ku Nehemiah nge rogon nibe buch ulan e yafos rom, mrayag ni ngamu fil mornga’agen fare mulwon niyib rok President Dieter F. Uchtdorf “We Are Doing a Great Work and Cannot Come Down” (Liahona, May 2009, 59–62), muguy ko fagli guruy nibay u tomur riy. Napan ni gabe lem nag rogon e muruwel nike pi’ Got ngom, ma krayag ni ngamu fil mornga’agen fare “Theme ko Young Women” fa fare “Theme ko fare Ulung ko Aaronic Priesthood” (Gospel Library). Fa krayag ni ngamu guy ko tang niwod e “As Sisters in Zion” (Hymns, no. 309) fa “Ye Elders of Israel” (Hymns, no. 319).
Mang e be yup fan ni ngan “maruwel nib pasig” ko pigpig rodad ngak fare Tathapeg? (Nehemiah 4:6). Mang e be yup fan “ni i par … Got rog ngi i ayuweg [neg]” ko napon ni gabe rrin’ e muruwel Rok? (Nehemiah 2:8; ngkum guy ko Nehemiah 2:18; Ezra 7:6, 9, 27–28). Kam guy rogon nibe pii’ e ayuw ko rogon e pigpig ni gabe rrin’ Ngak?
Nehemiah 8
Kan tawa’ath nigeg napon ni gura fil mornga’agen fapi chep nib thothup.
Urngin e mfen ni un kalbus nag fapi Jews, e amar urngin e duwni dan urthapaged “fare babyor ko motochiyel ku Moses” (Nehemiah 8:1). Ulan e Nehemiah 8, me be’eg Ezra fapi motochiyal ngak fapi gidii’. Mang e kam pir’eg ulan e biney e guruy nike thamiy Ezra nge fapi gidii’ ko n’en nikar thamiyed ko mornga’agen Got nge muruwel Rok? (ngarum guy ko verses 1–12). Mang e be yipfan e biney ngom ko mornga’agen Got nge muruwel Rok ulan e yafos rom?
Ngkum guy ko Fapi Machib ko President ko Galasia: Ezra Taft Benson (2014), 115–24.
Faanra gabadag ni ngamu guy boch mornga’agen, muguy ko fapi magazine ko Liahona nge Fan ko Gelngin e Pi’in ni Fal’yangren ko piney e puul.
Boech e Kanawo’ ko Machib
Ezra 3:8–13; 6:16–22
Fare nu’un rok Somoel e taggil’ e falfalaen’.
-
Faanra ngan machib nag ko bitir mornga’agen fare falfalaen’ ni thamiy fapi Jews ko napon nin toey bayaay fare tempel rorad, ma rayog ni ngamu dag yaan e bin baraay e sassing nibay utanggin. Weliy fan ko mang fan e falfalaen’ e pi gidii’ ney ngay niyad bay ko fare nu’un rok Somoel. Ma krayog ni ngamog ngak e bitir rom fan e falfalaen’ nima yib ngom ni bochan e tempel. Uw rogon nike ayuwegnem e tempel ke chugur nigem ngak e Chitamangiy nibay u Tharmiy nge fare Tathapeg?
-
Napon ni gara be’eg Ezra 3:10–13 ngak pifakam, mag ayuwegrad ngar pir’eged fapi thin nrayog ninge dag e n’en nike thamiy fapi Jews ko napon nikan toey bayaay fare tempel rorad. Napan nibaymu taw ko tomur ko fare guruy 13, ma rayog ni ngamu toluul niged e falfalaen’ utabaang. Mu ayuweg pifakam ngar guyed rogon e falfalaen’ ni bochan fapi tempel nike pii’ Somoel ngodad. Uw rogon nrayog ni ngad daged e biney e falfalaen’?
-
Krayog ni ngamu yoen’ed pifakam rebe tang ko mornga’agen e tempel, niwod fare bin l’agruw e guruy ko fare “Welcome Home” (Gospel Library). Tomuren nikan mu’ i yoen reb fare tang, mrayog ni ngam tal magfith ngak e bitir rom ni nge weliy banaan nibadag ko mornbga’agen e tempel. Ma krayog ni ngamu sap ko yaan e sassing ko tempel ko ngiyal’ ni yibe yoen’ e tang.
Nehemiah 2:17–20; 6:1–9
Somoel era ayuwegneg nggu rrin’ e muruwel Rok “nib ga’ fan.”
-
Mu weliy ngak pifakam fare yaat ni mornga’agen Nehemiah (muguy ko Nehemiah 2:17–20; 6:1–9; fa “Nehemiah” ulan Fapi Yaat ko Bin Kakrom e M’ag, 173–74). Napon ni baymu be’eg Nehemiah 2:20, ma rayog ni ngamu “sak’iy” gad pifakam ngalang ni gamed be yanu yaan i toey farengi chabog nu Jerusalem. Fa krayog ninge toey pifakam yaan e rangi chabog ney ko yaan e palaang fa tin nibay rorad. Napan ni yadbe rrin’ e biney, ma rayog ni ngamu ayuwegrad ngar tafney niged e pin’en nibadag e Chitamangiy nu Tharmiy ni ngad rrin’ed.
1:38Nehemiah
-
Napan e baymu be’eg Nehemiah 6:9, mag pining fapi bitir ni ngar tininged pa’rad ko napon ni bayra rung’aged fare bugithin ni “mu gel nigeg.” Mu weliy ngak fapi bitir bangiyaal’ nikam thamiy nike gel nigem Got kam rrin’ e muruwel Rok.
Nehemiah 8:1–12
Fapi chep nib thothup e bugi tawa’ath.
-
Mu be’eg yuyang ko Nehemiah 8:2–3, 5–6, 8–9, 12 ni weliy rogon e n’en ni rrin’ fapi gidii’ ko napan nra rung’aged ni be’eg Ezra fapi chep nib thothup ngorad. Napan ni baymu be’eg, ma rayog ni nge yaen e bitir u ya’an e pin’ey. Nge mu’ marayog ni ngamu weliy u fithikmed e pin’en nikam thamiyed nge mornga’agen e tin ni gama thamiy fa gama rung’ag ko napan ni baymu be’eg fapi chep nib thothup.
-
Napan ni baymu be’eged u tabaang e Nehemiah 8:8, ma krayog ni ngamu fith ngak fapi bitir ko mang e ma ayuwegrad ngar nangfaned e pi chep ney nib thothup. Mu dag ngorad rogon i use nag fapi mam’eng’en e fil e chep nib thothup niwod e Guide to the Scriptures nge Fapi Topics nge Duwer ko (Gospel Library). Pining fapi bitir ngar weliyed banaan nikar filed ni mornga’agen fare Tathapeg nike yib ulan fapi chep nib thothup.
Mu sap nag mornga’agen e tin baraay banaan nib riyul’ mab manechubog nibay ulan e chep nib thothup. “Fapi chep nib thothup … e basug ko tin nib riyul’ ni mornga’agen e gospel, machane bochingiyaal’ mab momaw’ ningan poes min guy e pin’ey. Machane napan ni baymu be’eged fapi chep nib thothup utabang, mrayog ningam tal magfith ngak e pi’in nigabe machib ngorad ko mang e pin’ey nib riyul’ ni mornga’agen e gospel ni yadbe guy. Mag ayuwegrad ngar guyed rogon ni pin’ey nib riyul’ e bay rogon ko fare wo’en e thap ko tonom rok e Chitamangiy nu Tharmiy. Bochingiyaal’ ma mornga’agen e pin’ey nib riyul’ mab manechubog e bay ulan fapi chep nib thothup, ma bochingyaal’ e bay yaan ko fapi yaat ni gadad ma be’eg mornga’agen. Ma sana krayog ni ngan fil utabang e ggin ni sum e pi guruy ney riy ni yibe be’eg mornga’agen, nge mornga’agen e n’en nibe yipfan nge rogon nibay fan ngodad e daba’” (Teaching in the Savior’s Way, 22).
Faanra gabadag ni ngamu guy boch mornga’agen, muguy ko fare magazine ko Pi Tafagar ko biney e puul.