Josua 1–8; 23–24

Vakasamataka mada se na vakaevei beka vei Josua me kacivi me sosomitaki Mosese. Raica na ka a kaya na Turaga ena Josua 1:1–9 me vakayaloqaqataki koya. Vakasamataka mada na dredre o sotava tiko; na tikina cava e vakayaloqaqa taki iko?

Na yaca Josua (Yehoshua se Yeshua ena vosa vaka-Iperiu) e kena ibalebale “vakabula ko Jiova.” Kei na yaca Jisu e lako mai na Yeshua. Koya gona ni o wilika na veika baleti Josua, vakasamataka na nona itavi ena nodra liutaki na Isireli takosova na Uciwai na Joritani, ka gole ki na vanua yalataki. E tautauvata vakacava na nona ilesilesi kei na ka e cakava vei keda na Karisito?

Ena Nona vakayaloqaqataki Josua, a solia kina na Turaga na ivakasala ena Josua 1:8 me baleta na ivolanikalou, se “ivola ni vunau.” Ni vakasamataki na itavi bibi nei Josua, na cava e rawa ni veivuke vakalevu kina na ivakasala oqo?

Ni sureti keda na Turaga meda wilika na ivolanikalou, e dau vakayagataka wasoma na vosa e sivia yani na wiliwili walega. E dau yalataka talega na veivakalougatataki cecere. Na ituvatuva e ra ena vukei iko mo kunea na veisureti oqo kei na veivakalougatataki yalataki:

Sa vakayacora vakacava na Turaga na yalayala oqo ena nomu bula? Ena rairai gauna vinaka beka oqo mo dikeva kina na nomu ivakarau ni vuli ivolanikalou. Na cava e toso vinaka tiko? Na cava o sa vakauqeti mo cakava mo sotava kina e levu na ka e vakaibalebale vakalevu cake kina na vosa ni Kalou?

Raica talega na “Niu Qara na iVolatabu,” Sere ni Lotu, naba 169.

Era a raici Reapi na Lotu Vakarisito ni Veiyalayalati Vou me ivakaraitaki ni kaukauwa ruarua ni vakabauta kei na cakacaka (raica na Iperiu 11:31; Jemesa 2:25). Ni o wilika na Josua 2, vakasamataka na itavi ni vakabauta kei na cakacaka i Reapi ena nona vakabulai koya, nona matavuvale, kei rau na yamata ni Isireli. Na cava e vakavulica vei iko na ka oqo ena sala e rawa ni vakayarayarataki iko kina kei ira tale eso na nomu vakabauta na Karisito kei na nomu cakcaka?

A cakava na Turaga na cakacaka‑mana ena kedra maliwa na Nona tamata ena Nona kauti ira ki na vanua yalataki, ka rawa ni cakava vakakina vei iko. Oqo eso na taro me dusimaka na nomu vulica na Josua 3–4:

• Na cava na vuna o nanuma ni ra gadreva kina na Isireli mera vakasavasavataki ira ni bera ni ra takosova na Uciwai na Joritani? (raica na Joshua 3:5).

• Me kilai tiko ni a qai tawase walega na uciwai ni sa “dromu [oti] ena batiniwai na yavadra na bete” (Josua 3:13, 15). Na cava na vuna e bibi kina oya?

• E vica tale na ka bibi a yaco ena Uciwai na Joritani—raica na 2 Tui 2:6–15; 5:1–14; kei na Marika 1:9–11. Na isema cava o raica ena kedra maliwa na veika oqo?

• Sa cakava vakacava na Turaga na “cakacaka‑mana” ena nomu bula? (Josua 3:5). O na rawa vakacava ni sotava—se kila—vakawasoma cake na cakacaka‑mana oqori? (me kena ivakaraitaki, raica na Josua 3:17).

Na Joshua 6–8 e baleta na ivalu ena vanua o Jeriko kei Ai. Ni o wilika na veiwase oqo, vakasamataka na sala o valuta kina na veitemaki (me ivakaraitaki, raica na Josua 7:10–13). Na cava o vulica me baleta na sala e rawa ni vukei iko kina na Kalou kei na veika e gadrevi mo cakava mo rawata kina na Nona kaukauwa? Me kena ivakaraitaki, na cava e sa vakauqeti iko me baleta na ivakasala ni Turaga me tauri kina o Jeriko? (raica na Josua 6:1–5). De na vakauqeti iko na itukutuku ena Josua 7 mo kila kina kevaka “sa tu vei [iko] … , na ka sa lesi me vakarusai” ena nomu bula o gadreva mo kauta tani (Josua 7:13).

Na iotioti ni ivakavuvuli nei Josua vei ira na Isireli ena Josua 23–24 e oka kina na ivakaro bibi, ivakasala, kei na veivakalougatataki yalataki. De dua e rawa ni o cakava e dua na lisi ni veika o sa kunea. Ni vakasamataki na veika kece era a sotava na Isireli, na cava na vuna o nanuma kina ni a digitaka o Josua me qai tukuna vei ira na veika oqo ena mua ni nona bula? Na cava beka o raica e vakauqeti iko mo “kabiti Jiova ga”? (Josua 23:8).

Raica talega na Dale G. Renlund, “Mo Ni Digitaki Koya Edaidai,” Liaona, Nove. 2018, 104–6.

• Oqo e dua na sala mo vukei ira kina na luvemu “[mera] kaukauwa ka qaqa” (Josua 1:6) ena vukui Jisu Karisito. Sureti ira mera raica e dua na malanivosa ka tokaruataki ena Josua 1:6, 9, kei na 18, ka vola se cavuqaqataka. Vukei ira na luvemu mera vakasamataka na ituvaki era na gadreva kina na itukutuku oqo, me vakataki Josua. E rawa talega ni o railesuva vata eso na italanoa ena Josua 1–4; 6 (raica talega na “Josua na Parofita” kei na “Reapi kei rau na Yamata” ena iTalanoa eso mai na Veiyalayalati Makawa, 85–91). Era a vakaraitaka vakacava na tamata ena italanoa oqo na yaloqaqa kei na kaukauwa vua na Turaga?

  

  2:59

  

  1:39

• Na wiliki ni Josua 1:8 e rawa ni vakauqeti ira na luvemu mera wilika ga vakataki ira na ivolanikalou. Vukei ira mera raica na vosa ena tikina oqo ka vakavulica vei ira na sala kei na vuna meda wilika kina na ivolanikalou. E rawa ni ra vakasaqara na ka vata ga oqori ena 1 Nifai 15:23–24; 2 Nifai 31:20; 32:3; Jekope 4:6; Ilamani 3:29–30. E rawa talega ni o vukei ira mera cakava ka muria e dua na ituvatuva mera dau wilika kina na ivolanikalou.

• O na vakayagataka beka na italanoa ni nodra kosova na Isireli na Uciwai na Joritani me ivakatakarakara ni papitaiso—me solia tani na noda bula makawa ena lekutu ka tekivuna e dua na ka vou ena dua na veiwekani ni veiyalayalati kei na Kalou. Ni o wilika vata na Josua 3–4 (se “Josua na Parofita” ena iTalanoa eso mai na Veiyalayalati Makawa, 85–89), e rawa talega ni o raica e dua na iyaloyalo kei Jisu ni a papitaisotaki ka vakamacalataka ni a papitaiso o Jisu ena uciwai vata ga era a takosova na Isireli. Sa qai rawa ni o lagata e dua na sere me vaka na “Jisu Ni A Papitaiso” (iVolanisere ni Gonelalai, 54). Wasea vakai kemuni na ivakarau ni papitaiso ni sa vaka na tekivutaki ni dua na bula vou ena matanitu i Jisu Karisito.

  

  2:59

• Na cava o rawa ni cakava mo vukei ira kina na luvemu mera digitaka mera muri Jisu Karisito, me vaka a sureti ira kina na Isireli o Josua mera cakava? E rawa ni o sureti ira mera:

  • Cavuqaqataka e dua na malanivosa lekaleka mai na Josua 24:15. Tovolea mo cakava me ka marautaki vei ira na luvemu. Na iwiliwili ni vosa mera cavuqaqataka ena rawa ni vakatau ena nodra yabaki ni bula.

  • Vakasaqara na italanoa me baleti ira na tamata era digitaka mera qaravi Jisu Karisito. E rawa ni ra raica ena mekasini ni iTokani, na iVola ni iYaloyalo Vakosipeli, se na iTalanoa eso mai na Veiyalayalati Makawa kei na ivola tale eso ni italanoa vakaivolanikalou.

  • Vakatasuasuataka na ituvaki eso e rawa ni ra digitaka kina mera muria ka qarava na iVakabula.