Lako Mai, Mo Muri Au
Vakasama me Nanumi Tiko: Na iVola ni iTukutuku ena Veiyalayalati Makawa


“Vakasama me Nanumi Tiko: Na iVola ni iTukutuku ena Veiyalayalati Makawa,” Lako Mai, Mo Muri Au—Me Baleta na iTikotiko kei na Lotu: Veiyalayalati Makawa 2026 (2026)

“Na iVola ni iTukutuku ena Veiyalayalati Makawa,” Lako Mai, Mo Muri Au: Veiyalayalati Makawa 2026

na ivakatakilakila ni vakasama

Vakasama me Nanumi Tiko

Na iVola ni iTukutuku ena Veiyalayalati Makawa

Na ivola eso mai vei Josua me yaco vei Esiteri era dau kilai tu ga mera “ivola ni itukutuku” ena Veiyalayalati Makawa. E sega ni kena ibalebale oqo ni ivola tale eso ena Veiyalayalati Makawa e sega ni tiko na kena yaga makawa. Ia, era sa vakatokai mera ivola ni itukutuku baleta na nodra inaki bibi o ira era vola mera vakaraitaka na liga ni Kalou ena kedra itukutuku makawa na tamata i Isireli. Na inaki oya me kua ni vakamacalataka na lawa i Mosese, me vaka e Na Vunau ni Soro kei Nai Vakarua. E sega ni kena ibalebale na veivakacaucautaki se tagi ena ivakarau ni serekali, me vaka e Na Same kei Na Lele i Jeremaia. Ka sega ni vola na nodra vosa na parofita, me vaka ena ivola i Aisea kei Isikeli. Ia, na ivola ni itukutuku era tukuna na italanoa eso.

E Dua na iVakarau ni Rai

E dina, na italanoa eso oqo era tukuni mai na dua na ivakarau ni rai. Me vaka ga ni sega ni rawa meda raica e dua na senikau, vatu, se vunikau mai na vica na yasana ena dua na gauna, e sega ni levei rawa ni dua na itukutuku makawa ena raitayaloyalotaka mai na nona ivakarau ni rai e dua se ilawalawa tamata e vola tiko. Na ivakarau ni rai oqo e oka kina na nona isema vakavanua se kawatamata kei na nona itovo ni vanua kei na vakabauta o koya e vola. Na noda kila tiko oqo ena rawa ni vukei keda meda kila ni o ira na volavola kei ira era vakasokumuna na ivola ni itukutuku makawa era vakanamata ga ena so na veika matailalai ka biuta vakatikitiki eso tale. Era biuta kina eso na nodra nanuma ga, ka sega ni oka kina o ira tale eso. Ka ra mai vakadeitaka kina eso na ka yavutaki mai na veika matailalai oqori kei na nanuma eso. Eda rawa sara mada ga ni raica na duidui ni rai ena ivola ni iVolatabu (ena so na gauna ena loma ni ivola vata ga). Na levu ga ni noda kila na rai oqo, na vinaka cake ni noda kila na ivola makawa.

E dua na ivakarau ni rai e tautauvata ena ivola ni itukutuku ni Veiyalayalati Makawa sai koya na ivakarau ni rai baleti ira na kawa i Isireli, o ira na tamata ni veiyalayalati ni Kalou. Na nodra vakabauta na Turaga a vukei ira mera raica na Ligana ena nodra bula kei na veika ni nodra matanitu. E dina ni sega ni dau raica vakaoqo na ivola ni itukutuku makawa, na rai vakayalo oqo e tiki ni veika e vakavuna me yaga vakalevu sara na ivola ni itukutuku ni Veiyalayalati Makawa vei ira na tamata era segata tiko mera tara cake na nodra vakabauta na Kalou.

Na Lewe ni Vo ni Veiyalayalati Makawa

Na ivola ni itukutuku makawa e tekivu ena vanua e mai tini toka kina na ivola Nai Vakarua, ni sa vakarau mai cava na veiyabaki ni nodra lako voli na Isireli ena loma ni lekutu. E vakaraitaka na ivola i Josua na nodra sa vakarau curumi Kenani yani na Isireli, na nodra vanua yalataki, ka vakamacalataka na sala era a taura kina. Na ivola veitaravi e muria, mai Na Dauveilewai ki na 2 Veigauna, e vakaraitaka na veika era a sotava na Isireli ena vanua yalataki, mai na gauna era a tawana kina me yacova na gauna era a vakadrukai kina mai vei Asiria kei Papiloni. Na ivola nei Esera kei Niemaia e tukuna na nodra lesu mai e vica na ilawalawa i Isireli ki na nodra koroturaga, e Jerusalemi, ena vicasagavulu na yabaki e muri. Kena itinitini, e tukuna na ivola i Esiteri e dua na kedra italanoa na kawa i Isireli ka ra bula lewai tu ena ruku ni lewa vaka-Perisia.

Oqori na vanua e mai yala kina na ituvatuva vagauna ni Veiyalayalati Makawa. Eso era qai wili iVolatabu vakadua e kidroataka ni raica ni ra sa wilika oti na italanoa ni Veiyalayalati Makawa ni bera ni ra qai wilika oti e sivia na veimama ni kena draunipepa. Ni oti na Esiteri, e sega ni levu na itukutuku eda taura me baleta na kedra itukutuku makawa na Isireli. Ia, na ivola eso e tarava—vakabibi na nodra ivola na parofita—era tiko ena loma ni gauna a vakaraitaki tu ena ivola ni itukutuku. Na nona cakacaka vakalotu na parofita o Jeremaia, me kena ivakaraitaki, a yaco ena gauna ka volai tu ena 2 Tui 22–25 (kei na kena itukutuku tautauvata ena 2 Veigauna 34–36). Ni o kila oqo ena rawa ni vakayarayarataka na ivakarau ni nomu wilika ruarua na itukutuku makawa kei na ivola vakaparofita eso.

Ni Sega ni Veisotari e Dua na Ka

Ni o wilika na Veiyalayalati Makawa, me vaka e dua na itukutuku makawa cava ga, o na rairai wilika na veika me baleti ira na tamata era sa cakava se tukuna na veika eso, ki na matada ena gauna oqo, ena vaka beka me matalia se veivakaleqai. E dodonu meda namaka oqo—o ira na dauvolavola ena Veiyalayalati Makawa era a raica na vuravura mai na ivakarau ni rai, ena so na sala, a duidui sara mai na noda. Na itovo kaukauwa, veimaliwai vakamatatamata, kei na itavi ni marama eso na leqa ka a duatani beka na ivakarau ni nodra raica na dauvolavola e liu mai vei keda nikua.

Ia na cava e dodonu meda cakava ni da sotava eso na malanivosa ena ivolanikalou ka vaka me veivakaleqai? iMatai, ena rawa ni veivuke me vakasamataki na malanivosa yadua ena dua na ituvaki rabailevu. E veirauti beka vakacava ena ituvatuva ni veivakabulai ni Kalou? E veirauti beka vakacava ki na veika o kila me baleta na ituvaki i Tamada Vakalomalagi kei Jisu Karisito? E veirauti beka vakacava kei na dina vakatakilai ena ivolanikalou tale eso se kei na nodra ivakavuvuli na parofita bula? Kei na sala cava e veiraurau kina kei na vakasolokakana ni Yalotabu ki na yalomu kei na nomu vakasama?

Ena so na gauna, ena sega beka ni veirauti vinaka na malanivosa oqo kei na dua vei ira oqo. Ena so na gauna ena vaka beka me tiki ni dua na qito iba ka sega ni dua na vanua e dabe donu kina ena kedra maliwa na tikina eso o sa vakasoqona vata oti. Na kena sagai me vakasotari ga yani vakaukauwa e sega ni kena icakacaka vinaka. Ia e sega ni dua vei rau e soro ena qito iba taucoko oqo. Ia, ena gadrevi beka mo biuta toka mada vakatikitiki na tikina oqori me dua na gauna. Ni o vulica tiko e levu na ka, ka vakasotara vata e levu na tiki ni qito iba, sa na rawa beka ni o raica vakavinaka cake na ivakarau era sota vata kina vakavinaka na veitikina eso.

E rawa talega ni veivuke mo nanuma tiko ni ikuri ni yalani ga ki na dua na rai, na itukutuku makawa vakaivolanikalou ena rawa ni yaco ena vuku ni cala vakatamata. Me kena ivakaraitaki, ena veisenitiuri sa oti, “[a] kau tani mai na [iVolatabu] e vuqa na tikina macala vinaka ka talei,” oka kina na dina bibi eso me baleta na ivunau, cakacaka vakalotu, kei na veiyalayalati (1Nifai 13:28; raica talega na tikina e 26, 29, 40). Ena gauna vata oqori, e dodonu meda tu vakarau meda tukuna ni sa yalani tale tu ga na noda rai yadua: ena dau tu ga na veika eda sega ni kila rawa vakavinaka kei na taro eda na sega ni se sauma rawa.

e dua ni biuta vata tiko e dua na qito iba

Eso na malanivosa ni ivolanikalou ena rairai vaka na veitiki ni qito iba ka da sega ni kila meda vakasotara vakacava kei ira na kena vo ni tikina.

Kunei ni Vatutalei

Ia ena gauna oqo, na veitaro e sega ni saumi mai e sega ni dodonu me tarovi keda mai na veivatutalei ni dina tawamudu era kunei tu ena Veiyalayalati Makawa—kevaka sara mada ga e dau vunitaki ena so na gauna na veivatutalei oqori ena vanua veivatu ni veika dredre e sotavi kei na digidigi cala era cakava na tamata sega ni taucoko tu. E rairai ni ka talei duadua vei ira na vatutalei oqo sai koya na italanoa kei na veimalanivosa e vakadinadinataka na loloma ni Kalou—vakabibi o ira era dusimaka tiko na noda vakasama ki na solibula i Jisu Karisito. Ni laurai mai na yasana cava ga, na veivatutalei vakaoqo ena ramase cake na kena iserau nikua me vaka ga ena gauna ko ya. Me vaka ga ni tukuni ena italanoa oqo o ira na tamata ni veiyalayalati ni Kalou—na tagane kei na yalewa era sotava tu na malumalumu vakatamata, ia era lomana ka qarava na Turaga—na veivatutalei ni dina e levu tu ena ivola ni itukutuku ni Veiyalayalati Makawa.

vatu talei

iDusidusi

  1. Na itukutuku ivakamacala ni iVola Tabu sa tu vei keda nikua e nodra cakacaka e vuqa na dauvolavola kei ira na dausokumuni itukutuku sega ni cavuti na yacadra, ena so na gauna era dau cakacaka ena vica vata na yabaki, ena veisenijiuri sara mada ga, ni oti na veigauna era vakamacalataka. Era a vakararavi ki na so na ivurevure ni itukutuku makawa ka vakatulewa ena veika mera okata ena nodra itukutuku kei na veika me kua.

  2. Me vaka beka oqo, e dina ga ni kovuta na 1–2 Veigauna na gauna vata ga a tautauvata kina na 1 Samuela 31 ki na mua ni 2 Tui, na itukutuku ena 1–2 Veigauna e vakabibitaka na veika matailalai duidui ka vakaraitaka e duatani na rai, ka vakanamata ga ki na Ceva kei Juta ka dau vakuwai ira na italanoa ca me baleti Tevita kei Solomoni (vakatauvatana, me kena ivakaraitaki, 2 Samuela 10–12 kei na 1 Veigauna 19–20 kei na 1 Tui 10–11 kei na 2 Veigauna 9). Na Lako Mai, Mo Muri Au e vakabibitaka na vulici ni itukutuku ena 1 kei na 2 Tui dina ga ni yaga sara na kena vakatauvatani na itukutuku o ya vata kei na 1 kei na 2 Veigauna. Ena rawa ni veivuke me kilai ni kena irairai ni a tekivu na cakacaka ena 1 Samuela–2 Tui ni se bera na nona vakadrukai Juta na matanitu qali vaka-Papiloni ka qai mai vakacavari ena gauna ni tiko vakavuni e Papiloni. Na itukutuku ka a yaco me 1–2 Veigauna, ena yasana ka dua, a qai vakaduavatataki ni ra sa lesu mai ki Jerusalemi na Jiu mai na nodra tiko vakasavi tani. Ni o wiliwili tiko, sa rawa mo vakasamataka na sala e a tara kina na nodra ivakarau ni rai na dausokumuni itukutuku ni veitalanoa duidui oqo.

  3. Ena itekivu ni ivurevure oqo o na kunea kina na “Raici Raraba ni Veiyalayalati Makawa,” e dua na ituvatuva ni gauna ka vakaraitaka na kena veisotari na gauna ni veiqaravi vakalotu ni parofita yadua ki na itukutuku makawa kei Isireli (vakakina na kena e rawa ni vakadeitaki). O na raica ni vuqa na ivola vakaparofita ena Veiyalayalati Makawa era a yaco tiko volekata yani na mua ni ituvatuva ni gauna oya—ni se bera ka vakakina ni se qai oti nodra vakadrukai, vakasavi tani, ka ra veiseyaki na luvei Isireli mai vei ira na nodra meca.

  4. Raica na Yavu ni Vakabauta 1:8.