Come, Follow Me
Madamadau kan Mehn Kateman: Pwuken Poadoapoad kan nan Kadehde Mering


“Ireh kan mehn medemedewe:Pwuken Poadoapoad kan nan Kadehde Mering,“Kohdo, Idawehn ie—ong Nan Ihmw oh Mwomwohdiso: Kadehde Mering 2026 (2026)

“Pwuken Poadoapoad kan nan Kadehde Mering,” Kohdo, Idawehn Ie: Kadehde Mering 2026

kilel en madamadau

Madamadau kan ong Mehn Ketemen

Pwuken Poadoapoad kan nan Kadehde Mering

Pwuken Sosua kan sang Ester dehdehki ni ahr wia “pwuken poadoapoad kei” nan Kadehde Mering. Met sohte wehwehki me Pwuhk teikan nan Kadehde Mering sohte kesempwalpen arail poadoapoad. pwuken poadoapoad kan kahdaniki met pwehki en sounnting kan ahr koaosandi iei en kasale limen Koht Nan poadoapoad en aramas en Israel. Kahrepehu kaidehn en audlainih kosonned en Moseso, soangen me Lipai Ih Deuderonomi wia. Kaidehn en kasalehda kaping de sengiseng en nan mohngiong kan ni mowmen pwoediri, me duwehte pwuken melkahka kan oh koul kedepwidepw kan. Oh kaidehn en ntingihedi mahsen en soukohp akan, duwehte Pwuken Aiseia oh Esekiel. Ahpw, Pwuken poadoapoad akan kin indahda soai kan.

Mehn Madamadau

Soai pwukat kin kohsang ni pein ahn emen emen aramas madamadau. Me duwehte aramas ah sohte kak kilang wahnrohs ehu, takai ieu, de tuhke ehu sang ni keimw tohto ansoutehkis, poadoapoad ehu udahn pahn irongete dahme soun nting men de aramas ekei ntingiedi. Iren madamadau wet pahn iangahkihte wasa soun nting ko kohsang ie, arail tiahk, oh wiepen arail kin momour en ehu ehu rahn akan. Ese met kak sewese kitail wehwehki me sounnting oh sounkihpene pwuken Poadoapoad kan kilenglahngete mengihtik kei oh kesehsang mehkei. Re wiadahr iren madamadau kei me sohte konehng en wiawihda. Oh irail wiahda kaimwsekpe kan sang ni mengihtik kan oh madamadau kan. Kitail pein kilang iren madamadau tohto nan Pwuhk Sarawi pwon (oh ekei pak nan pwuhk ehute). ma kitail pahn ese mwahu iren kapatapat pwukat, kitail pahn wehwehkihla mwahu pwuhk en poadoapoad kan.

Ehu iren madamadau me rek nan pwuken poadoapoad koaros en nan Kadehde Mering iei, poadepen serihn Isirael kan, sapwelimen Kauno aramas en inouo. Arail pwoson Kauno kin sewese irail kilang Limen Kauno nan arail mour kan oh nan doadoahk kan en arail wehi. Ni pwuhk en poadoapoad en kasukuhl ah sohte kin kilang mehkot ni soangen mwohmwe, iren madamadau sarawihkan me kahrehda pwuhk en poadoapoad kan en Kadehde Mering ah nohn kesemwpwal ohng aramas me kin songosong en kakairada arail pwoson Koht.

Audepen luhwen pwuhk kan en Kadehde Mering.

Pwuhk en poadoapoad kan tepida ansou me Pwuken Deuderonomi lel wasa me sompar ngeder mehn Isirael ko kohkohkiseli nan sapwtehn o kerenieng lel idi. Pwuhk en Sosua kasalehda me seri en Israel kan onopehngehr pidelong nan Kenan, arail sapwen inouo, oh e pil kasalehda duwen arail kalowehdio. Pwuhk kan me kohdo mwuri, Sounkopwung kan lel 2 Kronikel, kasalehda en Israel ekspihriens Nan sapwen inouo, sang ansou irail soandieng loale lao lel ansou Asiria oh Papilon kaloweiraildi. Pwuhk kan en Esra oh Nehmaia koasoaia pwurodohn pwihn en Israel kei Ong arail kapidal, Seruslame, sounpar esisek samwa kei mwuri. Ni imwilahu, Pwuken Ester koasoaiahda soaipen mour mehn Israel ko ni arail kalipilipadao oh mihmi pahn manaman en mehn Persia ko.

Oh ih wasahu me keirekdien kemwekid oh rahn akan en Kadehde Mering imwisekila ie. Ekei me keioun arail wadek Paipel kin pwuriamweikihla arail kin diar me irail nekier wadewadek soai en Kadehde Mering mwohn arail wadekadahr pali laud en elepin kan. Mwurin Pwuhk en Ester, kitail sohla alehdi iren poadepen mehn Israel kan. Pwuhk me kohdo mwurio— ahpw mehlel pwuhk en soukoh oko —pwungehng kileledi en ansou me pwuhk en poadoapoad kan kohda. An soukohpw Seremaia pwukoahn Koalohk, wiawi nan kemwekid kei me kileldier nan2 Nanmwarki Kan 22-25( oh ehu ire me pil pahrekehng te nan 2 Kronikel 34-36). Ma ke ese met, e kak sewese mwomwen ahmw kin wadek pwuhk en poadoapoad kan oh pwuken soukohp kan.

Ansou Mehkot Sohte Itar

Ni omw pahn wadek Kadehde Mering, duwehte poadoapoad teikan, ke udahn pahn wadekada soahng kei me aramas akan pahn koasaoia de wia, me ohng aramas en ansou wet, e pahn kopwuraimwei oh pil katoutou mehlel. Kitail anahne kasik met—sounnting en Kadehde Mering kan kilang sampah sang ni mwomwen madamadau ehu me, ni mwohmw ehu, inenen weksang atail kan. Moromor, ehupenehn wehi kan, oh ahn lih pwukoah kan wia ekei iren kapwunod me irail soun nting kan en mahs oko, arail iroire soahng pwukat kin weksang dahme kitail ahniki rahn wet.

Eri dahme kitail anahne wia ansou kitail lelohng Iren pwuhk sarawi kan me mwomwen kapwunod? Keiou, e mwein pahn kak sawas ma komw katehlapahla kawehwepen ehu ehu iren wadawad. Ia mwomwen ah pwungehng nan sapwellimen Koht pilahn en komour? Ia mwomwen ah pwungiong dahme ke ese duwen mwomwen Sahm Nanleng oh Sises Krais? Ia mwomwen ah pwungehng mehlel kan me kun kasansalda nan pwuhk sarawi kan de padahk en soukohp me momour kan? Oh ia mwomwen ah pil pwungehng mwenginingin en sarawi ohng amw mohngiong oh lamalam?

Nan ekei irair kan, iren pwuhko kak sohte pwungehng mehteika. Ekei pak lepin mahsen ehu kak duwehte pwoasel ehu me ehu pihsih o kin mwomwen e sto konehng iang mih ni pwoasel o. Kaidehn koasoandi mwahu ehu ke en idingehng seli wasa sohte lipilipil en itar. Ahpw kaidehn ken pil pwangasang pwoasel o. Ahpw katohrehla mahs pihs en pwoasel o ansou kis. Ni amw pahn esiesehla oh pwoasel o pahn tepda koakoakon pene, ih amw pahn kak kilangada iawasa me pihs o pahn itarie.

E pil kesemwpwal kitail en tamataman me me patehngete souitar en madamadau kan, mie kesikpen sou itar en aramas en pwarada nan poadoapoad en pwuhk sarawi kan. Karasepe, pahr ekei me dou ier powe, “nting kesemwpwal oh sansal tohto [katohrohrsangehr] nan [Paipel],“ me iangahki ire kesemwpwal mehlel kei me pid rongamwahi, tiahk sarawi kan, oh inou sarawi kan (1 Nihpai 13:28 ; pil kilangire tikitik 26, 29, 40). Ni ansou ohte, kitail ahniki ngoang en wehkada me pein atail madamadau kin ididi: udahn e pahn kin miehte mehkot me kitail sohte wehweki ni unsek oh ekei atail kalelapak kan me kitail saik kak sapengala.

aramas emen kihkihpene pwoasel ehu

Ekei iren wuhk sarawi kan kak duwehte pihs en pwoasel kan me kitail sehse mwomwen kihong limwahn mehteikan en pwoaselo.

Rapahkihda Takai Kaselel kan

Ahpw met, kalelapak me sohte pasapengpehkang sohte konehng katiasang kitail lingenen mehlel soutiko me kin diarek nan Kadehde Mering—itarate ma lingan pwukat kin ekei pak ekiekla wasah kis me onohnkihda, nanpwel takain, katoutou laud, oh pil kin wiahda pilipil soh unsek kan. Mwein ele ih ehu me keiou kesemwpwal nan pwungen ape lingan pwukat iei soai kan me kadehdeh sapwelimen Kauno limpoak— ahpw mehlel me kin kawalahng atail madamadau ong meirong en Sises Krais. Ma iroir pil wiawiheng sang ni keimw koaros, lingepen takai pwukat udahn kin marmarainki ahr melengileng sangete mahs leledo rahnwet. Oh pwehki soai pwukat pid duwen sapwelimen Kauno aramas en inou kan—ohl oh lih me mie arail luwet en paliwar ahpw kin doulahte poakoahng oh papah Kauno—kalingenpen mehlelo inenen rek nan pwuhk en poadoapoad kan en Kadehde Mering.

Takai lingan

Nting kan

  1. Keirekdien poadepen soai kan nan Pwuhk Sarawi me kitail kolokol rahnwet wia doahdoahk en aramas kei me adarail sohte sansal, me ekei pak doadoahngkihla sompar tohto, pil kakete parepwiki, mwurin ansou me re kawehwehdi. Re koapwoaroapwoariki mehn sawasepen poadoapoad tohto oh koasoanehdi dahme me re pahn kapatehieng nan neirail pwuhngko oh soahngda me re pahn katohrehsang.

  2. Karasepe, itarete 1–2 en Kronikel ah koasoaiahda mwehiohte me 1 Samuel 31 lao lel idin 2 Nanmwarki Kan pil koasoaia, soai en nan 1–2 Kronikel pil kalipwilipwe mengihtik wekpeseng kei oh pil kihda iren madamadau me pid te kanihmw en Sudah me mihmi pali eir en sahpwo oh kin katohreseng soai suwed en Depit oh Solomon (Karasapene, ni karasaras, 2 Samuel 10–12 ohng1 Kronikel 19–20 oh1 Nanmwarki Kan 10–11ong2 Kronikel 9). Kohdo, Idawehn Ie kasaledahr kesempwalpen onopiki rekohd en 1 oh 2 Nanmwarki kan, menda ma mie kesempwalpen karasapene rekohd en 1 oh 2 Kronikel. E kak sawas ken ese me doadoahk ong 1 Samuel lel 2 Nanmwarki kan tepida mwohn wehin Papilon kalowehdier Suda oh imwiseklahr nan ansou en pekouso. Rekohd me wiahla 1–2 Kronikel, kohpenehr mwurin mehn Suhs akan ahr pwuralahng Serusalem sang arail pekeuslahu. Ni ahmw pahn wadek, ke kak medewe mwomwen irair wekpeseng pwukat ahr kak wekid madamadau en irail akan me kin kihpene rekohd kan me kin wekpesengseli.

  3. Kohlahng ni tepin pwuhk wet komw pahn kak diarada “Oaralap en Kadehde Mering,“ me kasalehda keirekdi en poadoapoad en ahn emen emen soukohp pwukoahn koalohk oh mwomwen ah pwung ehng nan poadoapoad en mehn Isirael kan (wen ah kak en kawehwehdi). Ke pahn kilang me pali lauden pwuken kokohp kan nan Kadehde Mering kin wiwia kerenlahng ni imwi—mwowehsangete oh pil mwurin seri en Israel kan kin kolkoldi, pekeusla, oh kin katohrohrpeseng pwehki arail imwin tihti kan.

  4. Kilang Iren Pwoson kan 1:8.