“23 febrero–1 marzo. “Ma ch’a’aj k’a’ruhaq chiru li Qaawa’?”: Genesis 18–23,” Kim, Taaqehin—Choq’ re li ochoch ut li iglees: Li Najter Chaq’rab’ 2026 (2026)
“23 febrero–1 marzo. “Ma ch’a’aj k’a’ruhaq chiru li Qaawa’?,”” Kim, Taaqehin: Li Najter Chaq’rab’ 2026
Sarah and Isaac [Li xSara ut laj Isaak], xb’aan laj Scott Snow
23 febrero–1 marzo: “Ma ch’a’aj k’a’ruhaq chiru li Qaawa’?”
Genesis 18–23
Lix yu’am laj Abraham ut xSara, b’ar wi’ ke’xnumsi li rahilal jo’ ajwi’ li sahilal, a’an reetalil jun li na’leb’ li kik’utb’esiman chiru laj Abraham—naq wanko sa’ ruchich’och’ re taayale’q qix, “re rilb’al ma taqab’aanu chixjunil li k’a’aq re ru li b’arwan tixtaqlaheb’ wi’ li Qaawa’ li qaDios” (Abraham 3:25). Ma ke’xk’ut laj Abraham ut xSara naq wankeb’ xpaab’aal? Ma ke’kana chi tiik sa’ xpaab’ankil lix yeechi’ihom li Dios naq maak’a’jo’ xk’ihaleb’ li ralal xk’ajol te’wanq, us ta ak tiixeb’ a’an ut toj maak’a’eb’ xkok’al? Ut naq kiyo’la laj Isaak, ma ke’kana chi tiik chi paab’ank naq ke’taqlaak chixmayejankil li alalb’ej a’in li kitz’aqob’resiik wi’ ru li yeechi’inb’il xb’aan li Dios sa’ li sumwank?
Laj Abraham ut xSara ke’xkanab’ rib’ sa’ ruq’ li Dios, ut a’an kixpaab’ reheb’ (chi’ilmanq Genesis 15:6; Romanos 4:3). Sa’ Genesis 18–23 wankeb’ resil lix yu’am laj Abraham, xSara, ut xkomoneb’ chik li naru neke’xk’e chiqak’oxla li qametz’ew chixpaab’ankil lix yeechi’ihom li Dios, chi eelelik chiru li maa’usilal re naq maajun wa chik taqil, ut chixpaab’ankil li Dios, maak’a’ naxye jo’ nimal li mayej li tento taqak’e. Sa’ xyalb’al qix, li Dios nokoxchaab’ilob’resi ajwi’.
Li na’leb’ re tzolok sa’ li ochoch ut sa’ li iglees
Genesis 18:9–14; 21:1–7
Li Qaawa’ naxtz’aqob’resi ru lix yeechi’ihom sa’ li kutan k’oxlanb’il xb’aan a’an.
Ninqeb’ lix yeechi’ihom li Qaawa’ reheb’ li tiikeb’ chi paab’ank, a’ut naq wan li qach’a’ajkilal, wan naq naqapatz’ chan tab’i’ ru te’qak’ul li yeechi’ihom a’in. Maare laj Abraham ut li xSara ke’patz’ok ajwi’ chi jo’kan. K’a’ru nakatzol rik’in li ke’xnumsi? Maare taatikib’ li tzolok rik’in rilb’al li kixyeechi’i li Qaawa’ sa’ Genesis 17:4, 15–22. K’a’ru ke’xb’aanu laj Abraham ut li xSara? (chi’ilmanq Genesis 18:9–12). K’a’ru kixb’aanu li Qaawa’ re xtenq’ankileb’ chixpaab’ankil li k’a’ru xyeechi’i reheb’? (chi’ilmanq Genesis 18:14).
K’a’ru nakataw sa’eb’ li raqal a’in li naxnimob’resi laa paab’aal? K’a’ru ak xanumsi laa’at—malaj li ani nakanaw ru—li xnimob’resi laa paab’aal naq li Qaawa’ tixtz’aqob’resi ru li naxyeechi’i sa’ li kutan k’oxlanb’il xb’aan a’an? Naru ajwi’ nakatz’il rix chan ru naq naru nakawaklesi laa paab’aal naq ink’a’ neke’k’eeman li yeechi’inb’il osob’tesink sa’ li yu’am a’in. K’a’ru li na’leb’ nakataw sa’ Hebreos 11:8–13 ut sa’ li raatin li Awa’b’ej Russell M. Nelson, “Xwakli li Kristo; Li paab’aal chirix a’an tixjal xna’ajeb’ li tzuul”? (Jolomil ch’utub’aj-ib’ re abril 2021).
Chi’ilmanq ajwi’ Tzol’leb’ ut Sumwank 88:68.
Genesis 19:12–29
Li Qaawa’ nikinxtaqla chi eelelik chiru li maa’usilal ut ink’a’ chik tin’iloq chiwix.
K’a’ru nakatzol chirix li eelelik chiru li maa’usilal naq nakawil resil laj Lot ut lix junkab’al? K’a’ru naxtoch’ aach’ool chirix li ke’xb’aanu ut ke’xye li anjel re xtenq’ankil laj Lot ut lix junkab’al chi eelelik chiru xsachik lix tenamiteb’? (chi’ilmanq Genesis 19:12–17). Chan ru naq li Qaawa’ nakatxtenq’a laa’at ut laa junkab’al chi eelelik malaj chixkolb’al eerib’ chiru li maa’usilal sa’ li ruchich’och’? K’oxla hoonal naq maare tat-aaleeq chi “ilok chawix” (raqal 26) naq yookat raj b’an chi ilok chi uub’ej rik’in paab’aal chirix li Kolonel. K’a’ru naxye Lukas 9:62 re xnimob’resinkil laa nawom chirix li na’leb’ a’in?
Genesis 19:26
K’a’ru lix maak li rixaqil laj Lot?
Li Elder Jeffrey R. Holland kixye:
“Li rixaqail laj Lot ink’a’ yal ki’ilok chi ixb’ej; sa’ xch’ool kiraj sutq’iik aran. Toj maji’ elenaq chaq sa’ xnub’aal li tenamit, ak kiraj xyalb’al wi’chik li wank sa’ Sodoma ut Gomora. …
“Maare kiwan xjosq’il li rixaqil laj Lot naq ki’ilok chirix, xb’aan li k’a’ru naraj li Qaawa’ naq tixkanab’ chirix. … Jo’kan naq moko wan ta lix maak yal xb’aan naq ki’ilok chirix; wan b’an lix maak xb’aan naq toj naraj li wan chirix. Malaj ut narataw li k’a’ru ak numenaq ut ink’a’ naxpaab’ li k’a’ru toj chalel. Ch’olch’o naq a’an xcha’al lix maak.
“… Nin’elajink cheru re naq ink’a’ teek’oxla junes li ak numenaq ut re naq ink’a’ teerataw li kutankil junxil, us ta jwal chaab’il chaq li kutan a’an. Taataw laa na’leb’ sa’ li k’a’ru ak xnume’, a’b’an ink’a’ tatkanaaq aran. Noko’ilok chiqix re naq taqaxok li chaab’il saqen li toj lochlo sa’ xxamlel li qayu’am chaq, ink’a’ b’an re naq taqaxok li cha. Ut naq xqanaw li k’a’ru aajel ru choq’ qe, ut ak xqak’am chaq li k’a’ru chaab’il sa’ qayu’am, aran ut noko’ilok chi uub’ej ut naqak’e reetal naq li paab’aal junelik naxjayali rib’ chi uub’ej. …
“… Xk’oxlankil junes li qayu’am junxil, jo’ ajwi’ li qamaak junxil, moko us ta choq’ qe! Maawa’ a’an lix evangelio li Jesukristo. …
“Reheb’ chixjunil ninye, “Jultikaq eere li rixaqal laj Lot” [Lukas 17:32]. Li paab’aal aajel ru choq’ re li k’a’ru chalel. Li paab’aal naxk’ojob’ rib’ sa’ xb’een li ak xnume’, a’b’an moko nakana ta aran. Li paab’aal naroyb’eni naq k’a’jo’aq xnimal ru li kawresinb’il choq’ qe xb’aan li Dios, ut naq li Jesukristo a’an “li xyuwa’il aj tij re li sahilal chalel” (Hebreos 9:11)” (“Lo mejor aún está por venir,” Liahona, enero 2010, 16–21).
Abraham and Isaac [Laj Abraham ut laj Isaak], xb’aan laj Harold Copping
Genesis 22:1–19
Naq kiwan xch’ool laj Abraham chixmayejankil li ralal, a’an wan choq’ reetalil li Dios ut li Ralal.
Us ta ink’a’ naqanaw tz’aqal k’a’ut naq li Dios kixtaqla laj Abraham chixmayejankil laj Isaak, naqanaw naq kixb’aanu re xyalb’al rix lix paab’aal chirix li Dios. Naqanaw ajwi’ naq a’an “wan choq’ reetalil li Dios ut li Ralal Junaj Chirib’il” (Jakob 4:5). Naq yooqat chirilb’al Genesis 22:1–19, naru taasik’eb’ reetalil malaj xjuntaq’eetil lix mayejankil laj Isaak xb’aan laj Abraham rik’in lix mayejankil li Jesukristo xb’aan li Yuwa’b’ej. Naru nakatz’iib’a li na’leb’ nakataw sa’ jun kaaxukuut jo’ a’in:
|
Laj Abraham ut laj Isaak |
Li qaChoxahil Yuwa’ ut li Jesukristo |
|---|---|
Laj Abraham ut laj Isaak Laj Isaak a’an li ralal junaj chiribʼil laj Abraham ut xSara (Genesis 22:2; chi’ilmanq ajwi’ Hebreos 11:17) | Li qaChoxahil Yuwa’ ut li Jesukristo Li Jesukristo a’an li Ralal Junaj Chirib’il li Yuwa’b’ej (Jwan 3:16) |
Laj Abraham ut laj Isaak Laj Isaak taamayejaaq raj choq’ reeqaj jun karneer (Genesis 22:7–9) | Li qaChoxahil Yuwa’ ut li Jesukristo Li Jesukristo a’an lix Karneer li Dios (Jwan 1:29) |
K’a’ruheb’ li reetalil malaj xjuntaq’eetil rik’in lix tojb’al rix li maak xb’aan li Kolonel li mas nim xwankil choq’ aawe? Naru nakab’icha malaj nakawil li raatinul jun li b’ich li naxk’ut xrahom li qaChoxahil Yuwa’ choq’ qe, jo’ “Koxra li Dios, ut li Ralal,” Eb’ li B’ich, 112. Naru ajwi’ nakatz’iib’a li nakaweek’a chirix laa Choxahil Yuwa’ ut li Jesukristo ut lix mayejeb’ choq’ aawe.
Wi nakawaj xtzolb’al xkomon chik li na’leb’ chirix lix mayej li qaKolonel, naru nakawil li raatin li Awa’b’ej Jeffrey R. Holland, “K’ehomaq reetal lix Karneer li Dios” (Jolomil ch’utub’aj-ib’ re abril 2019). K’a’ut naq nim xmetz’ew jun karneer jo’ reetalil li Ralal li Dios? K’a’ru kixk’ut li Awa’b’ej Holland li naxnimob’resi laa woxloq’ choq’ re lix maatan li qaChoxahil Yuwa’?
Chi’ilmanq ajwi’ “Akedah (La atadura)” (video), Biblioteca del Evangelio.
Akedah (The Binding)
Oksiheb’ li jalam-uuch re k’utuk. Re naq sahaq wi’chik li k’utuk ut li tzolok, naru nakawoksi jun malaj xkomoneb’ chik li jalam-uuch wankeb’ sa’ li tusleb’ aatin a’in naq nakatzoleb’ li seraq’ sa’ Genesis 18–23. Qayehaq, laa’at ut laa junkab’al malaj tzoleb’aal naru neketz’il rix k’a’ru na’ilman sa’eb’ lix jalam-uuch laj Abraham ut laj Isaak. Aatinanqex chirix x’aajelil ru li k’a’aq re ru a’in sa’ li seraq’, ut taweb’ sa’eb’ li loq’laj hu. Chan ru naq neke’xk’ut xyaalal li reetalil lix mayej li Ralal li Dios sa’ li seraq’?
Re xtawb’al xkomon chik li na’leb’, chi’ilmanq li hu Liahona ut li hu Para la Fortaleza de la Juventud re li po a’in.
Li na’leb’ re xtzolb’aleb’ li kok’al
Genesis 17:15–21; 18:14; 21:1–7
Naru ninpaab’ naq li Dios tixb’aanu li naxyeechi’i.
-
Re tzolok chirix lix paab’aal laj Abraham ut xSara chirix li naxyeechi’i li Dios, laa’at ut eb’ laa kok’al naru nekex’aatinak chirix junaq hoonal naq xe’royb’eni xk’ulb’al k’a’ruhaq jwal neke’raj. Chirix a’an naru nekeril xjalam-uuch li xSara ut laj Isaak li wan sa’ xtiklajik li tusleb’ aatin a’in ut tex’aatinaq chirix li kixyeechi’i li Dios re xSara ut laj Abraham (chi’ilmanq ajwi’ “Laj Abraham ut li xSara,” sa’ Eb’ li Esilal sa’ li Najter Chaq’rab’, 28–31). Tenq’aheb’ laa kok’al chixk’oxlankil k’a’ru naxyeechi’i qe li Dios wi tiiko chi paab’ank. Waklesi xch’ooleb’ chi kuyuk ut chixpaab’ankil naq li Dios tixb’aanu li naxyeechi’i.
2:20Abraham and Sarah
-
Re xtenq’ankileb’ laa kok’al chixtzolb’al li nimla na’leb’ wan sa’ Genesis 18:14, naru nakatz’iib’a li junjunq chi aatin re li xb’een ch’ol aatin sa’ li raqal a’an chiru kok’ hu. Junajiheb’ ru li kok’ hu, ut patz’ reheb’ laa kok’al naq te’xtusub’eb’ ru li aatin. Chirix a’an laa’at ut eb’ laa kok’al naru nekeril Genesis 17:15–21; 21:1–7 re xtawb’al k’a’ru kixb’aanu li Qaawa’ li chanchan naq moko truuq ta taab’aanumanq. Wotz rik’ineb’ laa kok’al laa paab’aal naq li Qaawa’ tixtz’aqob’resi ru li naxyeechi’i, us ta chanchan naq moko truuq ta malaj wi k’iila kutan naraj.
Genesis 19:15–26
Naru nin’eelelik chiru li maa’usilal.
-
Aatinan rik’ineb’ laa kok’al chirix jun hoonal b’ar wi’ junaq kristiaan tixb’oqeb’ raj chixb’aanunkil li k’a’ru moko us ta. Chan ru “too’eeleliq” chiru li k’a’aq re ru a’an? Re xk’osb’al ru Genesis 19:15–26, ch’olob’ naq lix junkab’al laj Lot kiwan sa’ jun tenamit aj maak ut eb’ li anjel ke’xye re naq te’elq aran. Naq yooqex chirilb’al li raqal 15–17, 26, patz’ reheb’ k’a’ raj ru naraj naxye “eelelik” chiru li ink’a’ us ut “mat-ilok chawix” (raqal 17).
Sodom [Sodoma], xb’aan laj Julius Schnorr von Carolsfeld
Genesis 22:1–14
Laj Abraham ki’ab’in chiru li Qaawa’.
-
Roksinkileb’ xjalam-uuch laj Abraham ut laj Isaak ut li Jesus chiru krus (chi’ilmanq Hu reheb’ li Jalam-uuch re li Evangelio, 9, 57) naru naxtenq’aheb’ laa kok’al chixjuntaq’eetankil li seraq’ sa’ Genesis 22 rik’in lix mayej li Kolonel (chi’ilmanq Mateo 27:26–37). K’a’ru naqatzol chirix li qaChoxahil Yuwa’ ut li Jesukristo sa’ li seraq’ chirix laj Abraham ut laj Isaak ut lix k’eeb’al li Jesus chiru krus? (Chi’ilmanq ajwi’ “Laj Abraham ut laj Isaak,” sa’ Eb’ li Esilal sa’ li Najter Chaq’rab’, 34–37.)
2:0Abraham and Isaac
-
Ma wan junaq b’atz’unk naru nakab’aanu rik’ineb’ laa kok’al b’ar wi’ te’xtaaqe xb’eresinkileb’? Maare naru te’b’eresiiq rik’in jun xjalam-uuch li Kolonel. Li b’atz’unk naru texxtenq’a chi aatink chirix li nokoxtaqla chixb’aanunkil li qaChoxahil Yuwa’ re naq tooruuq chi wank wi’chik rik’in a’an ut li Jesukristo. Naru nekeb’icha jun li b’ich jo’ “Paab’eb’ li taqlahom” (B’ichleb’aal choq’ reheb’ li Kok’al, 68–69). Li perel re kok’ k’anjel re li xamaan a’in naru ajwi’ natenq’an.
Re xtawb’al xkomon chik li na’leb’, chi’ilmanq li hu Amigos re li po a’in.