xjunkabʼal laj Israel

Sa’ li yamyookil ch’och’ li wan sa’ rokeb’aal li saq’e rik’in Kanahan, laj Jakob kiroyb’eni rilb’al wi’chik laj Esau, lix lut. 20 chihab’ chaq naq ke’ril rib’ laj Jakob ut laj Esau, laj Esau kiraj xkamsinkil a’an. Chiru chixjunil li q’ojyin laj Jakob kiwan sa’ yalok-u chiru li Dios re xtz’aamankil naq taa’osob’tesiiq. Xb’aan lix paab’aal, lix kuyum, ut xkawilal xch’ool laj Jakob, li Dios kixsume lix tz’aam. Sa’ li q’ojyin a’an, laj Jakob kixk’ul Israel choq’ xk’ab’a’, jun k’ab’a’ej li naraj naxye “a’an nakana rik’in li Dios.”

A’in li xb’een sut natawman li k’ab’a’ej Israel sa’ li Santil Hu, ut nakana li k’ab’a’ej a’an toj sa’ xraqik li hu ut toj sa’ li kutankil a’in. Moqon ki’oksiman li k’ab’a’ej choq’ re naab’al li tenamit. Kiwan kab’laju li ralal laj Israel, ut eb’ li ralal xk’ajol nawb’ileb’ ru jo’ “xjunkab’al laj Israel, “xteepal laj Israel,” “li ralal xk’ajol laj Israel,” ut “eb’ aj Israelita.”

Chalen chaq junxil, k’a’jo’ xnimal lix yaalalil choq’ reheb’ li ralal xk’ajol laj Israel naq a’aneb’ ralal xk’ajol li kab’laju xteepal laj Israel. Choq’ reheb’, nim xwankil lix xe’toonileb’ sa’ li sumwank okenaqeb’ wi’. Li apostol aj Pablo kixye naq a’an wan “sa’ xteepal laj Benjamin” (Romanos 11:1). Laj Lehi kixtaqlaheb’ li ralal chixtawb’aleb’ li perel ch’iich’ bronce xb’aan naq chiruheb’ li perel ch’iich’ a’an wan “jun resilal lix xe’toonileb’ lix yuwa’” (1 Nefi 5:14). Laj Lehi kixk’e reetal naq a’an ralal xk’ajol laj Jose, ut li nawom naq okenaqeb’ sa’ xjunkab’al laj Israel kixtenq’aheb’ li ralal xk’ajol laj Lehi chiru k’iila chihab’.

Sa’ li Iglees anajwan, maare nakawab’i resil Israel chi jo’ka’in: “lix ch’utub’ankil Israel.” Naqab’icha “At xDios Israel, “Xyo’onihom laj Israel, ut “Ex xb’eenil aj Israel.” Aran, ink’a’ yooko chi aatinak malaj b’ichank chirix li najter awa’b’ejihom Israel chi moko li tenamit Israel re li kutan a’in. Yooko b’an chi aatinak chirix li ani ch’utub’anb’il chaq sa’ xtenamitul li ruchich’och’ toj sa’ lix Iglees li Jesukristo. Yooko chi aatinak chirix li ani nakana rik’in li Dios, li anchal xch’ool naxsik’ ru li rosob’tesihom a’an, ut li nakub’e xha’ ut na’ok sa’ lix tenamit li Dios re li sumwank. Jo’ kixye li Awa’b’ej Russell M. Nelson, li wank jo’ xcha’al Israel naraj naxye naq “naqasik’ ru [naq] taanumtaaq li Dios sa’ li qayu’am, … [naq] taqakanab’ li Dios chi wank xwankil sa’ li qayu’am.”

Laa wosob’tesinkil xb’aan li yuwa’b’ejil aj k’anjel naxye naq laa’at okenaqat sa’ jun reheb’ lix teepal laj Israel. A’an maawa’ ka’ajwi’ jun chaab’il na’leb’ sa’ li resilal laa junkab’al. A’an b’an jun na’leb’ li wan xwankil sa’ laa yu’am anajwan ut chalel. Li wank sa’ lix junkab’al laj Israel naraj naxye naq okenaqat sa’ sumwank rik’in li qaChoxahil Yuwa’ ut li Jesukristo. Naraj naxye naq, jo’ laj Abraham, laa’at “tatwanq choq’ osob’tesink” chiruheb’ li ralal xk’ajol li Dios (Genesis 12:2; Abraham 2:9–11). Jo’ kixye laj Pedro, naraj naxye naq “laa’ex sik’b’il eeru choq’ loq’laj iyaj, laa’ex aj tij sa’ xk’anjel li nimajwal Rey, santil tenamitex; laa’ex jun tenamit b’oqb’il chi ok sa’ li reechanihom li Dios re naq teepuktesi li xninqal ru xb’aanuhom li kib’oqok chaq eere chixkanab’ankil li aak’ab’ re ok sa’ li xchaq’alil ru saqenk” (1 Pedro 2:9). Naraj naxye naq laa’at nakakanab’ “chi numtaak li Dios”—naq laa’at “nakatkana rik’in li Dios” naq nakapaab’ laa sumwank rik’in a’an.