Kim, Taaqehin
16–22 marzo. “Li Dios xsutq’isi choq’ re li us”: Genesis 42–50

“16–22 marzo. “Li Dios xsutq’isi choq’ re li us”: Genesis 42–50,” Kim, Taaqehin—Choq’ re li ochoch ut li iglees: Li Najter Chaq’rab’ 2026 (2026)

“16–22 marzo. “Li Dios xsutq’isi choq’ re li us,”” Kim, Taaqehin: Li Najter Chaq’rab’ 2026

laj Jose naxkuy xmaakeb’ li ras

Forgiveness [Kuyuk maak], xb’aan li xMegan Rieker

16–22 marzo: “Li Dios xsutq’isi choq’ re li us”

Genesis 42–50

22 chihab’ chaq naq laj Jose kik’ayiik sa’ moosil xb’aaneb’ li ras. K’a’jo’ xk’ihal lix yalb’al rix laj Jose, jo’ li jite’k rik’in tik’ti’ ut li tz’ape’k sa’ tz’alam. Moqon naq kirileb’ wi’chik li ras, a’an laj jolominel re li ch’och’ Egipto, ka’ajwi’ laj Farahon najolomin sa’ xb’een. Kiru raj chixsik’b’al reeqaj rik’ineb’ li ras, ut xmaak li k’a’ru ke’xb’aanu re laj Jose, anchal us naq jo’kan tixb’aanu. A’b’an laj Jose kixkuy xmaakeb’. A’an kixtenq’aheb’ ajwi’ chixk’eeb’al reetal li rajom li Dios sa’ li rahilal kixk’ul. “Li Dios xsutq’isi a’an choq’ usilal” (Genesis 50:20), chan reheb’, xb’aan naq chi jo’kan taaruuq chixkolb’al “chixjunil lix junkab’al lix yuwa’” (Genesis 47:12) chiru li we’ej.

K’iila paay chan ru naq laj Jose chanchan li Jesukristo. Us ta kixk’ul nimla rahilal xb’aan li qamaak, li Jesus naxyeechi’i xkuyb’al li qamaak ut qakolb’al chiru li rahilal li jwal nim wi’chik chiru li we’ej. Maak’a’ naxye ma tento taqak’ul malaj taqak’e xkuyb’al li maak—chiru li yu’am tento xb’aanunkil xkab’ichaleb’—lix yu’am laj Jose nokoxjayali rik’in li Kolonel, a’ li tz’aqal xyo’leb’aal li k’iraak ut li k’ame’k sa’ usilal.

reetalil li tzolok

Li na’leb’ re tzolok sa’ li ochoch ut sa’ li iglees

Genesis 45:5–7; 47:12

“Li Dios xtaqlank chaq we arin xb’een wa cheru laa’ex” re eekolb’al.

Ma xak’e reetal xjuntaq’eetil lix yu’am laj Jose rik’in lix k’anjel li Jesukristo re xtojb’al qix? Re xk’eeb’al reetal xjuntaq’eetileb’, naru taatz’il rix:

  • Genesis 37:3 rik’in Mateo 3:17.

  • Genesis 37:26–28 rik’in Mateo 26:14–16.

  • Genesis 45:5–7 rik’in Lukas 4:18.

  • Genesis 47:12 rik’in Jwan 6:35.

K’a’ru li na’leb’ nakak’ul chirix li Kolonel ut lix k’anjel a’an naq yookat chirilb’aleb’ li raqal a’in?

Genesis 45; 50:15–21

reetalil li seminario
Li k’iraak nachal rik’in li kuyuk maak.

Rilb’al naq laj Jose kixkuyeb’ xmaak li ras us ta jwal xuwajel maare tatxk’e chixk’oxlankil li ani ch’a’aj xkuyb’al xmaak sa’ laa yu’am. Eb’ li patz’om a’in maare tate’xtenq’a naq yooqat chixyalb’al aaq’e re xyu’aminkil li na’leb’ a’in:

  • K’a’ut naq ch’a’aj raj choq’ re laj Jose naq tixkuy xmaakeb’ li ras? (re rilb’al k’a’ru ke’xb’aanu re, chi’ilmanq Genesis 37). Chan ru naq laj Jose ak kixtaw chaq xmetz’ew re naq tixkuy li maak? (chi’ilmanq Genesis 45:1–15 malaj 50:15–21).

  • K’a’ru usilal kixk’ul laj Jose xb’aan naq kixkuy xmaakeb’ li ras? Naru nakawil chan ru kiwan xjunkab’al laj Jose sa’ xtiklajik li seraq’ (chi’ilmanq Genesis 37:3–11) ut chan ru ke’wan sa’ xraqik (chi’ilmanq Genesis 45:9–15; 50:15–21). K’a’ raj ru ke’xk’ul sa’ xjunkab’al laj Jose wi ta laj Jose ink’a’ kixkuyeb’ xmaak?

  • Maare naru nakatz’iib’a xk’ab’a’ anihaq naraj ru naq taakuy xmaak—ma xpatz’ malaj ink’a’ xpatz’ xkuyb’al xmaak. K’a’ru naru nakab’aanu re xb’oqb’al lix wankilal li Kolonel li nak’irtesink sa’ li hoonal a’in? Wi jwal ch’a’aj chawu xkuyb’al xmaak, naru nakawil li raatin li Elder Gerrit W. Gong sa’ li waqib’ raqal sa’ xraqik “Wank rik’in sahil ch’oolejil ut chi junelik” (Jolomil ch’utub’aj-ib’ re octubre 2022). K’a’ru nakataw li naxk’e aayo’onihom naq tatruuq chixkuyb’al xmaak a’an?

Chi’ilmanq Tzol’leb’ ut Sumwank 64:9–11; “El perdón aligeró mi carga” (video), Biblioteca del Evangelio.

8:24

Forgiveness: My Burden Was Made Light

Genesis 49

Laj Jakob kixk’eheb’ li profeetil osob’tesihom re lix junkab’al.

Jwal utz’u’ujinb’il li raatinuleb’ li rosob’tesihom laj Jakob choq’ re li ralal xk’ajol, a’b’an ch’a’aj ajwi’ xtawb’aleb’ ru. A’ut li evangelio li k’ojob’anb’il wi’chik naru nokoxtenq’a. Naq nakawil li rosob’tesinkil laj Jose sa’ Genesis 49:22–26, ileb’ ajwi’ li raqal a’in, ut k’e reetal li na’leb’ neke’xk’e: 1 Nefi 15:12; 2 Nefi 3:4–5; Jakob 2:25; Tzol’leb’ ut Sumwank 50:44.

Naq yooqat chirilb’al li rosob’tesinkil laj Juda sa’ Genesis 49:8–12, chinaq sa’ aach’ool naq li Jesukristo a’an ralal xk’ajol laj Juda. K’a’ru nakataw sa’eb’ li raqal a’in li naxk’e chajultika li Kolonel? (chi’ilmanq ajwi’ Apokalipsis 5:5–6, 9; 1 Nefi 15:14–15; Tzol’leb’ ut Sumwank 45:59; 133:46–50).

Rilb’aleb’ li osob’tesink a’in maare tixwaklesi aach’ool chirilb’al laa wosob’tesinkil xb’aan li yuwa’b’ejil aj k’anjel—malaj chixk’ulb’al a’an, wi maji’ nakak’ul. B’ar wankeb’ li aatin ut ch’ol aatin sa’ laa wosob’tesinkil li neke’xjayali laa k’oxlahom rik’in li Jesukristo?

Chi’ilmanq ajwi’ Randall K. Bennett, “Laa wosob’tesinkil xb’aan li yuwa’b’ejil aj k’anjel—Jun musiq’anb’il b’eresinel naxk’e li qaChoxahil Yuwa’,” Jolomil ch’utub’aj-ib’ re abril 2023.

Genesis 50:19–21

Li Dios naru nikinxtenq’a chixnawb’al k’a’ru aj-e lix yalb’al wix.

Us ta ink’a’ nak’utun chi saqen ru naq laj Jose yoo chi nume’k sa’ lix ch’a’ajkilal aran Egipto, toj moqon kiru chixk’eeb’al reetal naq “li Dios xsutq’isi choq’ re li us” (Genesis 50:20). Wi ta xatru raj chirula’aninkil laj Jose naq toj wan sa’ li jul malaj sa’ li tz’alam, k’a’ raj ru taaye re? Chan ru naq Genesis 50:19–21 naru tatxtenq’a sa’ lix yalb’al aawix laa’at?

Chi’ilmanq ajwi’ Tzol’leb’ ut Sumwank 122; “Kawil k’ojleb’aal,” Eb’ li B’ich, 45.

laj Jose re Egipto naril sa’ k’utb’esinb’il matk’ laj Jose Smith naq naxk’uleb’ li perel ch’iich’ oor rik’in li anjel Moroni

Joseph Smith among the Prophets [Laj Jose Smith sa’ xyanqeb’ li Profeet], xb’aan laj Paul Mann (xraqalil)

Genesis 50:24–25

“Jun aj ilol na’leb’ li Qaawa’ lin Dios tixwaklesi.”

Naq yooqat chirilb’al Genesis 50:24–25, k’oxla k’a’ut naq aajel ru choq’ re laj Jose xk’ulb’al xnawom chirix laj Moises ut laj Jose Smith k’iila cient chihab’ ma te’wanq sa’ ruchich’och’. Chan ru naq laj Jose Smith kixtz’aqob’resi ru lix profeetil aatin laj Jose chirix? (chi’ilmanq Tzol’leb’ ut Sumwank 1:17–23; 20:7–12; 39:11; 135:3).

Re xtawb’al xkomon chik li na’leb’, chi’ilmanq li hu Liahona ut li hu Para la Fortaleza de la Juventud re li po a’in.

reetalil li raqal reheb’ li kok’al 01

Li na’leb’ re xtzolb’aleb’ li kok’al

Genesis 42–44; 45:4–15

Naru nink’ut li rahok ut li kuyuk maak sa’ lin junkab’al.

  • Maare taawulaq chiruheb’ laa kok’al xk’utb’esinkil li seraq’ chirix laj Jose naq kiril wi’chik lix junkab’al (chi’ilmanq Genesis 42–44). Malaj naru neke’roksi “Laj Jose ut li we’ej” (sa’ Eb’ li Esilal sa’ li Najter Chaq’rab’, 57–60) malaj eb’ li jalam-uuch sa’ li tusleb’ aatin a’in re xyeeb’al li seraq’ chirib’ileb’ rib’. Eb’ li patz’om a’in naru neke’xtenq’aheb’ laa kok’al chixtawb’al xna’leb’eb’ sa’ li seraq’:

    • K’a’ru kixb’aanu laj Jose re xk’utb’al xrahom choq’ re lix junkab’al? (chi’ilmanq Genesis 45:4–15).

    • K’a’ut naq laj Jose kixkuy xmaakeb’ li ras?

    • K’a’ ta wi’ ru ke’reek’a li ras naq ke’xnaw naq laj Jose kixkuy xmaakeb’? Sa’ laa yu’am, ani naraj ru xkuyb’al xmaak? Chan ru naru taara a’an ut taakuy xmaak?

    2:26

    Joseph and the Famine

Naq yooqat chixkawresinkil aawib’ re k’utuk, patz’, “K’a’ru te’xb’aanu lin kok’al re tzolok?” Re tzolok, sa’ li ch’ina k’anjel a’in laa kok’al yookeb’ chixk’utb’esinkil malaj chixyeeb’al jun seraq’. Xb’aanunkil a’in tixtenq’aheb’ chixjultikankil k’a’ru kik’ulman sa’ li seraq’ jo’eb’ ajwi’ li na’leb’ re li evangelio xe’xtzol.

  • Yalaq ani li naraj naru naxye resil jun hoonal naq xkuy xmaak jun kristiaan malaj naq xkuye’ xmaak xb’aan jun kristiaan. Chirix a’an naru nekeb’icha jun li b’ich jo’ “Li rahok cherib’il eerib’” (B’ichleb’aal choq’ reheb’ li Kok’al, 74) malaj “Chinaateq’a re tinkuyeb’ lix maak” (B’ichleb’aal choq’ reheb’ li Kok’al, 52).

Genesis 48:8–9

Li Qaawa’ nikinxtenq’a rik’ineb’ li osob’tesink re li tijonelil.

  • Jo’ junkab’al naru nekerileb’ xjalam-uuch laj Jose naq narosob’tesiheb’ li ralal li wankeb’ sa’ xraqik li tusleb’ aatin a’in, ut tex’aatinaq chirix li nak’ulman aran (chi’ilmanq Genesis 48:8–9). Naru nakach’olob’ naq laj Jakob, lix yuwa’ laj Jose, kiraj rosob’tesinkil chixjunil lix junkab’al. Maare naru nekewotz cherib’il eerib’ resil jun hoonal b’ar wi’ kextenq’aak xb’aan li Dios rik’in jun osob’tesink re li tijonelil. K’a’ raj ru xyaalal naq taqapatz’ raj junaq qosob’tesinkil rik’in li tijonelil?

jun saaj ixq naxk’ul jun rosob’tesinkil

Genesis 45:5–11

Lin Choxahil Yuwa’ kixtaqla chaq li Jesukristo re inkolb’al.

  • Chan ru naru nakatenq’aheb’ laa kok’al chixk’eeb’al reetal li Kolonel sa’ li seraq’ chirix laj Jose naq kixkol lix junkab’al chiru li we’ej? Maare naru nakayiib’ jun hu wankeb’ wi’ wiib’ li raqal; li jun naxye Jose ut li jun chik Jesukristo. Tenq’aheb’ laa kok’al chirilb’aleb’ li raqal a’in ut chixtz’iib’ankil chiru li hu chan ru naq laj Jose ut li Jesus wankeb’ xjuntaq’eetil: Genesis 37:3 ut Mateo 3:17; Genesis 37:26–28 ut Mateo 26:14–16; Genesis 45:5–7 ut Lukas 4:18; ut Genesis 47:12 ut Jwan 6:35.

  • Patz’ reheb’ laa kok’al k’a’ru naraj naxye xkolb’al rix junaq kristiaan. Wi junaq reheb’ kikole’ jun sutaq chiru li xiwxiw, patz’ re naq tixseraq’i. Chan ru naq laj Jose kixkoleb’ rix li ras? (chi’ilmanq Genesis 42:1–3; 45:5–7). Naru nekeril jun xjalam-uuch li Jesukristo ut taapatz’ reheb’ li kok’al naq te’xye chan ru naq li Jesus nokoxkol.

Re xtawb’al xkomon chik li na’leb’, chi’ilmanq li hu Amigos re li po a’in.

laj Israel naroksi li tijonelil re rosob’tesinkil li ralal

Jacob Blessing Joseph (Jacob Blessing His Sons) [Laj Jakob narosob’tesi laj Jose (Laj Jakob narosob’tesiheb’ li ralal)], xb’aan laj Harry Anderson

Perel re kok’ k’anjel reheb’ li kok’al: Naru ninkuyuk maak