Απόδραση από το Βιετνάμ

Εικονογράφηση υπό David Green

Μία λαμπρή Κυριακή του Απριλίου του 1975 στη σπαρασσόμενη από τον πόλεμο χώρα του Βιετνάμ, ο Νγκουγιέν Βαν Τάι, πρόεδρος του κλάδου της Σαϊγκόν, εισήλθε στον τοπικό ευκτήριο οίκο. Αμέσως, τα μέλη του κλάδου τον περικύκλωσαν, με τα πρόσωπά τους γεμάτα απογοήτευση και ελπίδα. «Πρόεδρε Τάι! Πρόεδρε Τάι!» φώναξαν. «Τι νέα έχετε;»

«Θα σας πω όλα όσα ξέρω μετά τη συγκέντρωση μεταλήψεως» είπε. Προέτρεψε όλους στο πλήθος να παραμείνουν ήρεμοι. «Όλες οι ερωτήσεις σας θα απαντηθούν».

Για δεκαετίες, το Βιετνάμ υπήρξε μια διηρημένη χώρα. Η σύγκρουση είχε ξεσπάσει λίγο μετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο. Οι αμερικανικές δυνάμεις είχαν πολεμήσει στο πλευρό των Νοτιοβιετναμέζων εναντίον της κομμουνιστικής κυριαρχίας του Βορείου Βιετνάμ για σχεδόν μια δεκαετία, αλλά οι μεγάλες απώλειες οδήγησαν στην απόσυρση της Αμερικής από τον πόλεμο. Τώρα οι δυνάμεις του Βορείου Βιετνάμ πλησίαζαν στη νότια πρωτεύουσα της Σαϊγκόν.

Όταν ο Πρόεδρος Τάι εισήλθε στην εκκλησία και κάθισε στο μπροστινό μέρος της αιθούσης, άκουγε τον θόρυβο των πυρών του πυροβολικού. Ο πόλεμος που είχε φέρει τόσους πολλούς Βιετναμέζους Αγίους στο αποκατεστημένο Ευαγγέλιο τώρα διέλυε τον κλάδο.

Μετά τη συγκέντρωση, ο Πρόεδρος Τάι ενημέρωσε τους Αγίους ότι η πρεσβεία των Ηνωμένων Πολιτειών ήταν πρόθυμη να απομακρύνει τα μέλη της Εκκλησίας. Τα μέλη του κλάδου επέμεναν να απομακρυνθεί η οικογένεια του Προέδρου Τάι αμέσως, ώστε να μπορέσει να δώσει όλη του την προσοχή στην απομάκρυνση όλων των άλλων.

Η σύζυγός του, Λιέν, και τα τρία παιδιά τους, μαζί με τη μητέρα και τις αδελφές της, πέταξαν από τη Σαϊγκόν λίγες ώρες αργότερα.

Την επομένη, ο Πρόεδρος Τάι και ένας έτερος Άγιος, ο Τραν Βαν Νγκία, ανέβηκαν σε μία μοτοσικλέτα για να αναζητήσουν βοήθεια από τον Διεθνή Ερυθρό Σταυρό. Αλλά σύντομα συνάντησαν ένα άρμα μάχης με ένα μεγάλο πυροβόλο που προχωρούσε γρήγορα προς το μέρος τους.

Ο Νγκία παρέκκλινε από τον δρόμο και αυτός και ο Πρόεδρος Τάι σκαρφάλωσαν σε ένα χαντάκι για να κρυφτούν. Το άρμα τους προσπέρασε.

Η Σαϊγκόν ήταν τώρα στα χέρια του Βορείου Βιετνάμ.

Μια εβδομάδα αργότερα, τον Μάιο του 1975, η Λι Mι Λιέν κατέβηκε από ένα γεμάτο λεωφορείο σε ένα στρατόπεδο κοντά στο Σαν Ντιέγκο της Καλιφόρνιας, στη δυτική ακτή των Ηνωμένων Πολιτειών. Μπροστά της ήταν μια εκτεταμένη πόλη από σκηνές που στήθηκαν για να στεγάσουν 18.000 πρόσφυγες από το Βιετνάμ.

Η Λιέν δεν είχε χρήματα και μιλούσε λίγα Αγγλικά. Και είχε τα τρία παιδιά της να φροντίσει, ενώ περίμενε νέα για τον σύζυγό της στο Βιετνάμ.

Την πρώτη τους νύχτα στο στρατόπεδο, η Λιέν έκανε ό,τι μπορούσε για να κάνει τα παιδιά της να νιώσουν άνετα. Στο στρατόπεδο δεν της είχαν προσφερθεί κουβέρτες παρά μόνο ένα ράντζο. Οι γυιοι της, Βου και Χούι, στριμώχτηκαν στο ράντζο, ενώ το μωρό κοιμόταν σε μια αιώρα που έφτιαξε η Λιέν από ένα σεντόνι και λωρίδες από λάστιχα.

Δεν υπήρχε χώρος να ξαπλώσει η Λιέν, έτσι κοιμήθηκε καθισμένη στην άκρη του ράντζου, ακουμπώντας σε έναν πάσσαλο της τέντας. Οι νύχτες ήταν κρύες και η υγεία της χειροτέρευε. Σύντομα διαγνώστηκε με φυματίωση.

Προσευχόταν συνεχώς να παραμείνει δυνατός ο σύζυγός της, πιστεύοντας ότι αν εκείνη μπορούσε να επιβιώσει της δοκιμασίας της, τότε και εκείνος θα μπορούσε να επιβιώσει της δικής του. Δεν είχε καθόλου νέα του μετά από την πτήση της από τη Σαϊγκόν.

Καθώς η Λιέν κουνούσε το μωρό της που έκλαιγε κάθε πρωί, έκλαιγε κι εκείνη. «Σε παρακαλώ» ικέτευσε τον Κύριο «άσε με να τα βγάλω πέρα μόνο αυτή την ημέρα».

Το 1976, ο Πρόεδρος Τάι φυλακίσθηκε στο Ταν Ονγκ Νεμ. Αναζητούσε απεγνωσμένα να μάθει νέα για τη γυναίκα και τα παιδιά του, αλλά το μόνο που γνώριζε για το πού βρισκόταν η οικογένειά του προερχόταν από ένα τηλεγράφημα από τον πρόεδρο της Ιεραποστολής του Χονγκ Κονγκ: «Η Λιέν και η οικογένεια καλά. Με την Εκκλησία».

Τώρα, περισσότερο από ένα χρόνο αργότερα, ο Τάι αναρωτιόταν πότε θα ήταν και πάλι ελεύθερος.

Η ζωή στο στρατόπεδο αιχμαλώτων ήταν εξευτελιστική. Ο ίδιος και οι συγκρατούμενοί του στεγάζονταν σε στρατώνες μολυσμένους από αρουραίους. Κοιμούνταν σε κρεβάτια φτιαγμένα από χαλύβδινες πλάκες. Το λιγοστό και χαλασμένο φαγητό, μαζί με τις ανθυγιεινές συνθήκες στο στρατόπεδο, άφηναν τους άνδρες ευάλωτους σε ασθένειες όπως η δυσεντερία και το μπέρι-μπέρι.

Η επανεκπαίδευση επάνω στις αρχές της νέας κυβέρνησης περιελάμβανε εξαντλητική εργασία και πολιτική κατήχηση. Όποιος παραβίαζε τους κανόνες του στρατοπέδου τον περίμενε βάναυσος ξυλοδαρμός ή απομόνωση.

Ο Τάι είχε επιβιώσει μέχρι στιγμής κρατώντας χαμηλό προφίλ και προσκολλημένος στην πίστη του. Για ένα διάστημα σκεπτόταν να δραπετεύσει από το στρατόπεδο. Όμως αισθάνθηκε τον Κύριο να τον συγκρατεί. «Κάνε υπομονή» ψιθύριζε το Πνεύμα. «Όλα θα πάνε καλά στον καιρό που θα κρίνει ο Κύριος κατάλληλο».

Λίγο καιρό αργότερα ο Τάι έμαθε ότι θα επιτρεπόταν στην αδελφή του, Μπα, να τον επισκεφθεί στο στρατόπεδο. Αν μπορούσε να της δώσει κρυφά ένα γράμμα προς την οικογένειά του, θα μπορούσε να τους το στείλει.

Την ημέρα της επίσκεψης της Μπα, ο Τάι περίμενε στην ουρά καθώς οι φρουροί έκαναν σωματικό έλεγχο στους κρατούμενους μπροστά του. Είχε κρύψει το μήνυμα πίσω από την υφασμάτινη ταινία στο εσωτερικό του καπέλου του. Είχε τοποθετήσει στη συνέχεια ένα μικρό σημειωματάριο και ένα στυλό μέσα στο καπέλο. Με λίγη τύχη, το σημειωματάριο θα αποσπούσε την προσοχή των φρουρών.

Εξέτασαν το στυλό και το σημειωματάριο και μετά τον άφησαν να περάσει.

Σύντομα, ο Τάι είδε την αδελφή του και έσπρωξε το γράμμα στα χέρια της. Έκλαψε όταν η Μπα του έδωσε λίγο φαγητό και χρήματα. Είχε εμπιστοσύνη ότι θα έστελνε το γράμμα του στη Λιέν.

Έξι μήνες αργότερα, η Μπα επέστρεψε στο στρατόπεδο με ένα γράμμα. Μέσα υπήρχε μια φωτογραφία της Λιέν και των παιδιών. Συνειδητοποίησε ότι δεν μπορούσε να περιμένει άλλο.

Έπρεπε να βρει ένα τρόπο να φύγει από το στρατόπεδο και να βρεθεί στην αγκαλιά της οικογένειάς του.

Ως μέρος της αποστολής τους να φροντίζουν οικογένειες, οι Κοινωνικές Υπηρεσίες Α.Τ.Η. είχαν κανονίσει με μέλη της Εκκλησίας στις Ηνωμένες Πολιτείες να φροντίσουν περίπου 550 Βιετναμέζους πρόσφυγες, οι περισσότεροι εκ των οποίων δεν ήταν μέλη της Εκκλησίας. Η Λιέν και η οικογένειά της χρηματοδοτήθηκαν από τον Φίλιπ Φλάμμερ, καθηγητή στο Πανεπιστήμιο Μπρίγκαμ Γιανγκ, και τη σύζυγό του, Μίλντρεντ. Βοήθησαν την οικογένεια να μετακομίσει από την Καλιφόρνια στο Πρόβο της Γιούτας.

Στην αρχή, η Λιέν δυσκολεύτηκε πολύ να βρει δουλειά. Ο Φίλιπ την πήγε σε ένα κατάστημα μεταχειρισμένων ειδών για να υποβάλει αίτηση για μια θέση που είχε να κάνει με τη συντήρηση και καθαρισμό του κτηρίου. Αλλά κατά τη διάρκεια της συνέντευξης ο διευθυντής έσκισε το απολυτήριο λυκείου της στη μέση και της είπε: «Αυτό δεν ισχύει εδώ».

Σύντομα βρήκε προσωρινή δουλειά μαζεύοντας κεράσια σε έναν κοντινό οπωρώνα. Στη συνέχεια βρήκε δουλειά ως μοδίστρα και προσέθετε στο εισόδημά της φτιάχνοντας γαμήλιες τούρτες. Με τη βοήθεια του Φίλιπ κέρδισε επίσης χρήματα δακτυλογραφώντας εκθέσεις για φοιτητές του Π.Μ.Γ.

Εν μέσω των δυσχερειών της οικογένειάς της, η Λιέν παρέμεινε πιστή στον Κύριο. Δίδαξε στα παιδιά της για τη δύναμη της προσευχής, γνωρίζοντας ότι θα μπορούσε να τα βοηθήσει να ξεπεράσουν τις δοκιμασίες τους.

Στη συνέχεια, στα τέλη του 1977, η Λιέν έμαθε ότι ο σύζυγός της ήταν σε ένα στρατόπεδο προσφύγων στη Μαλαισία. Είχε καταφέρει να φύγει από το Βιετνάμ με ένα παλιό αλιευτικό σκάφος, αφού τελικά απελευθερώθηκε από το Ταν Ονγκ Νεμ. Τώρα ήταν έτοιμος να επανενωθεί με την οικογένειά του. Το μόνο που χρειαζόταν ήταν κάποιον να του παράσχει τα χρήματα.

Η Λιέν άρχισε να εργάζεται ακόμη περισσότερες ώρες για να εξοικονομήσει αρκετά χρήματα για να φέρει τον Τάι στις Ηνωμένες Πολιτείες.

Τον Ιανουάριο του 1978, η Λε Μι Λιέν καθόταν νευρική σε ένα αυτοκίνητο που κατευθυνόταν προς το Διεθνές Αεροδρόμιο της Σωλτ Λέηκ Σίτυ. Ήταν καθ’ οδόν για να συναντήσει τον σύζυγό της για πρώτη φορά μετά από σχεδόν τρία χρόνια.

Αφού έφθασε στο αεροδρόμιο, η Λιέν συναντήθηκε με άλλους φίλους και μέλη της Εκκλησίας που είχαν έλθει να καλωσορίσουν τον Τάι.

Σύντομα, η Λιέν είδε τον Τάι να κατεβαίνει από μία κυλιόμενη κλίμακα. Φαινόταν χλομός και είχε ένα χαμένο βλέμμα στα μάτια του. Αλλά στη θέα της Λιέν, της φώναξε. Η συγκίνηση πλημμύρισε την Λιέν.

Τράβηξε τον Τάι στην αγκαλιά της. «Δόξα τω Θεώ στους ουρανούς» ψιθύρισε «επιτέλους είσαι σπίτι!»