“‘ʻAmanakiʻanga ʻo ʻIsilelíʼ: Ko hono Ako e Ngaahi Akonaki ʻa e Kau Taki ʻo e Siasí,” Fuakava Motuʻá – Tohi Lēsoni ʻa e Faiako Seminelí (2026)
“‘ʻAmanakiʻanga ʻo ʻIsilelíʼ: Ko hono Ako e Ngaahi Akonaki ʻa e Kau Taki ʻo e Siasí,” Fuakava Motuʻá – Tohi Lēsoni ʻa e Faiako Seminelí
Ngaahi Akonaki ʻa e Kau Taki ʻo e Siasí: Lēsoni 208
“ʻAmanakiʻanga ʻo ʻIsilelí”
Ko Hono Ako e Ngaahi Akonaki ʻa e Kau Taki ʻo e Siasí
ʻI he lolotonga ʻo e taʻú, ʻe maʻu ʻe he kau akó ha ngaahi faingamālie lahi ke ako ʻa e ngaahi pōpoaki ʻa e ʻEikí naʻe ʻomi ʻe Heʻene kau taki ne tataki fakalaumālié. Ko e fakamatala “Sīpinga ki hono Akoʻi e Ngaahi Pōpoaki mei he Kau Taki ʻo e Siasí” ko ha meʻangāue ia te ke lava ʻo fakaʻaongaʻi ke tokoni atu ke ke tataki hoʻo kau akó ʻi heʻenau ako e ngaahi pōpoaki ko ʻení. ʻOku ʻoatu ʻe he lēsoni ko ʻení ha fakatātā ʻo e founga te ke lava ai ʻo fakaʻaongaʻi e sīpingá ke akoʻi ʻaki e lea ʻa Palesiteni Nalesoni ko e “ʻAmanakiʻanga ʻo ʻIsilelí” ([fakataha lotu fakaemāmani lahi ʻa e toʻu tupú, 3 Sune 2018], Gospel Library). ʻE lava ke tokoni ʻa e lēsoni ko ʻení ki he kau akó ke nau ngāueʻi e ngaahi fakaafe ʻa Palesiteni Nalesoní.
Teuteu ʻa e tokotaha akó: Vahevahe mo e kau akó ʻa e tefito ʻo e lea ʻa Palesiteni Nalesoni ko e “ʻAmanakiʻanga ʻo ʻIsilelí.” Poupouʻi kinautolu ke nau lau, mamata, pe fanongo ki he kotoa pe ko ha konga ʻo e leá kimuʻa he kalasí. Fakaafeʻi kinautolu ke teuteuʻi honau lotó ʻi he faʻa lotu ke akoʻi kinautolu ʻe he Laumālie Māʻoniʻoní ʻi heʻenau ako ʻa e ngaahi pōpoaki ʻa e kau tamaioʻeiki ʻa Sīsū Kalaisí.
Ngaahi ʻEkitivitī Ako ʻOku Ala Fakahokó
Fakatokangaʻi ange: ʻOku ʻoatu ʻe he lēsoni ko ʻení ha fakatātā ʻo e founga ʻe lava ke fakaʻaongaʻi ai ʻe he kau faiakó ʻa e fakamatala “Sīpinga ki hono Akoʻi e Ngaahi Pōpoaki mei he Kau Taki ʻo e Siasí” ke tokoni ke ako ʻe he kau akó ʻa e ngaahi pōpoaki mei he kau taki ʻo e Siasí. Te ke lava ʻo liliu e ngaahi fakakaukau ʻi he lēsoni ko ʻení, fakaʻaongaʻi ha ngaahi fakakaukau kehekehe mei he sīpingá, pe fakaʻaongaʻi hoʻo ngaahi fakakaukau pē ʻaʻau te ne feau lelei ange e ngaahi fiemaʻu hoʻo kau akó.
Kamata ʻa e lēsoní
Kamata e lēsoní ʻi ha founga te ne fakatupu ai ha tokanga ʻi he ʻatamai mo e loto ʻo e kau akó ke tokoni ke nau teuteu ki he aʻusia fakaakó. Fakakaukau ke fakaʻaongaʻi haʻo fakakaukau pē ʻaʻau pe ko e fakakaukau ko ʻení “Ngaahi fehuʻi fekauʻaki mo e tefitó” ʻi he konga “Ngaahi founga ke kamata ʻaki e lēsoní” ʻo e sīpingá.
Fakaʻaliʻali ʻa e fakamatala ko ‘ení. Fakakaukau ke fakaʻilongaʻi pe laineʻi ʻa e kupuʻi lea tānaki ʻo ʻIsilelí.
Naʻe lea ʻaki ʻe Palesiteni Lāsolo M. Nalesoni ʻa e meʻá ni:
Naʻe ʻomi kimoutolu—kau talavou mo e finemui fisifisimuʻa—ki he māmaní ʻi he kuonga ko ʻení, ʻa e taimi mahuʻinga taha ko ʻeni ʻi he hisitōlia ʻo e māmaní, ke tokoni ki hono tānaki ʻo ʻIsilelí. ʻOku ʻikai ha toe meʻa ʻoku hoko ʻi he māmaní he taimí ni ʻe toe mahuʻinga ange ai. ʻOku ʻikai mo ha toe meʻa ʻe maʻongoʻonga ange hono olá. ʻIkai mo ha toe meʻa. (“ʻAmanakiʻanga ʻo ʻIsilelí” [fakataha lotu fakaemāmani lahi ʻa e toʻu tupú, 3 Sune 2018], Gospel Library)
ʻE lava ke aleaʻi ʻe he kau akó ʻa e fehuʻi ko ʻení ʻi ha ngaahi hoa pe ʻi ha fanga kiʻi kulupu iiki. Pe te nau lava ʻo hiki fakafoʻituitui ha ngaahi fehuʻi te nau ala maʻu ʻi heʻenau tohinoá.
-
Ko e hā ha ngaahi fehuʻi ʻokú ke maʻu pe ko e niʻihi kehé fekauʻaki mo hono tānaki ʻo ʻIsilelí—ʻa e meʻa ʻoku ui ʻe Palesiteni Nalesoni ko e meʻa mahuʻinga taha “ʻoku hoko ʻi he māmaní he taimi ní”?
Fakaafeʻi e kau akó ke vahevahe e ngaahi fehuʻi naʻa nau maʻú. ʻE lava ke nau tali ʻaki ha ngaahi fehuʻi kehekehe, kau ai ʻeni:
-
Ko e hā e tānaki ʻo ʻIsilelí?
-
Ko e hā ʻoku hoko ai ʻa e tānaki ʻo ʻIsilelí ko e meʻa mahuʻinga taha ʻi he māmaní he ʻaho ní?
-
Ko e hā kau ka fie kau ai ʻi hono tānaki ʻo ʻIsilelí?
Fakakaukau ke fakaafeʻi e kau akó ke hiki e ngaahi fehuʻi ʻoku nau maʻú ʻi he palakipoé, ʻo tuku ha feituʻu ʻatā ʻi lalo ʻi he fehuʻi takitaha.
ʻI hoʻo kumi e tali ki he ngaahi fehuʻi ko ʻení he ʻaho ní, fakakaukau ki he founga ʻe lava ke tokoni ai ha ʻilo kia Sīsū Kalaisi mo ʻEne ongoongoleleí ke tali e ngaahi fehuʻí.
Ako ʻa e pōpoakí
Ko e taumuʻa ʻo e konga ko ʻení ke tokoni ke ako ʻe he kau akó ʻa e ngaahi konga ʻo e lea ʻa Palesiteni Nalesoni ko e “ʻAmanakiʻanga ʻo ʻIsilelí.” Fakakaukau ke fakaʻaongaʻi haʻo fakakaukau pē ʻaʻau pe ko e fakakaukau ko ʻení “Kumi ʻa e: Ngaahi tali ki ha ngaahi fehuʻi pe meʻa ʻoku hohaʻa ki ai” mei he konga “Ngaahi founga ke ako ʻa e pōpoakí” ʻo e sīpingá.
Kapau ʻoku ʻikai maʻu ʻe hoʻo kau akó ha tatau kuo paaki pe fakaʻilekitulōnika ʻo e leá, fakakaukau ke tufa ʻa e laʻipepa tufa “Ko hono Tānaki ʻo ʻIsilelí” ki he tokotaha ako takitaha. ʻOku ʻi he laʻipepa tufa ko ʻení ha konga ʻo e leá ne tohi ʻa ia ʻe akoʻi ʻi he lēsoni ko ʻení. Te ke lava foki ʻo fakaafeʻi e kau akó ke nau mamata ʻi he konga ko ʻeni ʻo e leá ʻi he vitiō “ʻAmanakiʻanga ʻo ʻIsilelí,” ʻoku maʻu ʻi he ChurchofJesusChrist.org, mei he taimi 30:26 ki he 33:37.
Kapau ʻoku faingataʻa ki he kau akó ke lau pe fanongo ki ha ngaahi konga lōloa ʻo ha lea, fakakaukau ke vahevahe ha palakalafi ʻe taha pe ua mei he laʻipepa tufá pea fakaafeʻi kinautolu ke nau tā pe hiki ʻa e ʻuhinga kiate kinautolu ʻa hono tānaki ʻo ʻIsilelí.
Ako e ngaahi meʻa kuo filifili mei he lea ko ʻení, ʻo kumi e tali ki ha taha pē ʻo e ngaahi fehuʻi ʻoku hiki he palakipoé. Te ke lava ʻo fakaʻilongaʻi ʻi he leá ha faʻahinga tali pē ʻokú ke maʻu. Mahalo te ke fakakaukau ke fakaʻilongaʻi ʻa e ngaahi tali ki he fehuʻi takitaha ʻi ha founga ʻoku kehe mei he ngaahi fehuʻi kehé. Hangē ko ʻení, te ke lava ʻo siakaleʻi ʻa e ngaahi tali ki ha fehuʻi ʻe taha pea laineʻi ʻa e ngaahi tali ki ha fehuʻi ʻe taha, pe te ke fakaʻilongaʻi kotoa ia ʻi ha ngaahi lanu kehekehe.
Hili hono ako ʻe he kau akó e ngaahi konga ʻo e leá naʻá ke filí, fakakaukau ke vahe kinautolu ke nau tauhoa ke aleaʻi e ongo fehuʻi ko ʻení.
-
Ko e fē ʻa e ngaahi fehuʻi ʻokú ke ongoʻi naʻe tali ʻi he ngaahi konga ʻo e lea ʻa Palesiteni Nalesoní naʻá ke akó? Naʻe founga fēfē hono tali kinautolú?
Fakakaukau ke fakaafeʻi e kau akó ke hiki ʻenau ngaahi talí ʻi he palakipoé ʻi lalo ʻi he fehuʻi naʻa nau talí. Te ke lava leva ʻo fakaafeʻi e kau akó ke fakamatalaʻi ʻenau talí.
Ko hono fakaʻaongaʻi e pōpoaki ʻa Palesiteni Nalesoní
Ko e taumuʻa ʻo e konga ko ʻení ke tokoniʻi e kau akó ke nau fakaʻaongaʻi e ngaahi fakaafe ʻa Palesiteni Nalesoni ke tānaki fakataha ʻa ʻIsilelí. Fakakaukau ke fakaʻaongaʻi hoʻo fakakaukau pē ʻaʻau pe ko e fakakaukau ko ʻeni ki he “ʻIloʻi pea fakaʻaongaʻi ʻa e ngaahi fakaafé” mei he konga “Ngaahi founga ke fakaʻaongaʻi ai ʻa e pōpoakí” ʻo e sīpingá.
Tufa ʻa e laʻipepa tufa ʻoku ui ko e “Ngaahi Fakaafe ke Kau ʻi hono Tānaki ʻo ʻIsilelí” ki he kau akó kotoa. Fakakaukau ke fakaafeʻi kinautolu ke nau ako fakafoʻituitui ʻa e peesi ko ʻení.
Fakalaulauloto ki he ngaahi fakakaukau pe ueʻi mei he Laumālie Māʻoniʻoní naʻe haʻu ki ho ʻatamaí pe lotó ʻi hoʻo ako e ngaahi fakaafe ʻa Palesiteni Nalesoni ki he toʻu tupú. Fakakaukau ʻi he faʻa lotu pe ko e fē ʻa e fakaafe ʻokú ke ongoʻi ʻe finangalo ʻa e ʻEikí ke ke tali mo muimui ki ai ke kau ki hono tānaki ʻo ʻIsilelí. Mahalo te ke ongoʻi ʻe ueʻi koe ke fakahoko ha fakaafe ʻe taha pe lahi ange.
Hiki e fakaafe ko ʻení ʻi hoʻo tohinoa akó. Te ke lava foki ʻo tohi ʻa e founga ʻe lava ke tokoni ai hono fakahoko e fakaafe ko iá ke ke ʻunuʻunu ofi ange ai ki he Tamai Hēvaní mo Sīsū Kalaisí.
Fakakaukau ke vahevahe hoʻo fakamoʻoni ki he ngaahi moʻoni naʻe akoʻi ʻe Palesiteni Nalesoní. Poupouʻi e kau akó ke ngāue ʻo fakatatau ki he ngaahi ueʻi kuo nau ongoʻí.