Sīpinga ki hono Akoʻi e Ngaahi Pōpoaki mei he Kau Taki ʻo e Siasí

Fehuʻi pe fakamatala fakatupu fakakaukau. Vahevahe ha fehuʻi pe fakamatala fakatupu fakakaukau ʻoku felāveʻi mo e pōpoaki ʻa e tokotaha leá pea fakaafeʻi e kau akó ke aleaʻi taimi nounou ia pe lekooti ʻenau ngaahi fuofua fakakaukaú ʻi heʻenau tohinoá. Hangē ko ʻení, te ke lava ʻo hiki e tefito ʻo e leá ʻi he palakipoé pea fehuʻi ki he kau akó e ʻuhinga ʻoku nau pehē ai ʻoku mahuʻinga ʻa e tefito ko ʻení ʻi hotau kuonga ní.

Ngaahi lēsoni fakataumuʻá, ʻatá, pe vitioó. Vahevahe mo aleaʻi nounou ha lēsoni fakataumuʻa, fakatātā, pe vitiō kuo fakangofua ʻe he Siasí ʻoku fekauʻaki mo e pōpoaki ʻa e tokotaha leá.

Vahevahe ha talanoa. Vahevahe ha talanoa mei ai pe ʻoku fekauʻaki mo e pōpoaki ʻa e tokotaha leá. Ko e taimi ʻe niʻihi ʻe lelei taha ke vahevahe ha konga feʻunga pē ʻo e talanoá ʻi he kamataʻanga ʻo e lēsoní ke maʻu e tokanga ʻa e kau akó. ʻI he konga kimui ʻo e lēsoní, ʻe lava ke fakaʻosi ʻa e talanoá ke fakatātaaʻi ʻa e taumuʻa ʻo e pōpoaki ʻa e tokotaha leá.

Ngaahi fehuʻi fekauʻaki mo e tefitó. Vahevahe ʻa e tefito ʻo e leá pea fakaafeʻi e kau akó ke hiki ʻi he palakipoé pe ʻi heʻenau tohinoá ha faʻahinga fehuʻi pē ʻanautolu pe ko ha niʻihi kehe fekauʻaki mo e tefito ko iá. Te ke lava ʻo poupouʻi ʻa e kau akó ke nau fekumi ki he ngaahi talí lolotonga ʻa e lēsoní.

Tūkunga mahuʻingá. Te ke lava ʻo fakamatalaʻi ha tūkunga mahuʻinga—pe fakaafeʻi e kau akó ke faʻu ha tūkunga—ʻo ha taha toʻu tupu ʻe ʻaonga ki ai haʻane fanongo mo fakaʻaongaʻi e pōpoaki ʻa e tokotaha leá ʻa ia ʻe ako ʻe he kalasí.

Siviʻi pē kitá. Fakaafeʻi e kau akó ke nau siviʻi fakataautaha pe fakakaukau ki heʻenau mahino, tōʻonga fakakaukau, pe fakaʻaongaʻi ʻo e tefito ne aleaʻi ʻi he leá. Ko e founga ʻe taha te nau lava ai ʻo fai ʻení ko e fakalaulauloto pe lekooti ʻenau ngaahi tali ki he ngaahi fehuʻi fakakaukauloto pē kiate kitá. Te ke lava ʻo fakaʻaongaʻi ha ngaahi fehuʻi ʻe ala maʻu ʻi he leá pe hiki haʻo ngaahi fehuʻi pē ʻaʻau.

Kumi ʻa e. ʻE ngalingali ke ola lelei ange ʻa e kau akó kapau ʻoku ʻi ai ha meʻa ʻoku nau kumi ki ai ʻi heʻenau akó. ʻOku lahi ha ngaahi meʻa ʻe lava ke kumi ʻe he kau akó, hangē ko e:

• Sīsū Kalaisi. ʻE lava ke kumi ʻe he kau akó ha ngaahi moʻoni langaki moʻui fekauʻaki mo e Fakamoʻuí, ngaahi fakamoʻoni pe ngaahi sīpinga kiate Ia, pe ngaahi akonaki fekauʻaki mo Hono mālohí, feilaulau fakaleleí, ʻofá, ʻulungāngá, mo e alā meʻa pehē.

• Ngaahi tali ki ha ngaahi fehuʻi pe meʻa ʻoku hohaʻa ki ai. Kapau naʻá ke fakaʻaongaʻi ʻa e fakakaukau “Ngaahi fehuʻi fekauʻaki mo e tefitó” ʻi he konga “Ngaahi founga ke kamata ʻaki e lēsoní” ʻo e sīpinga ko ʻení, ʻe lava leva ke kumi ʻe he kau akó ʻa e tali ki he ngaahi fehuʻi ko ʻení ʻi heʻenau akó. Pe te ke lava ʻo fakaafeʻi kinautolu ke kumi ʻa e tali ki ha ngaahi fehuʻi fakataautaha pe ngaahi meʻa ʻoku nau hohaʻa ki ai pe ko ha niʻihi kehe. ʻI he ʻosi e ako ʻa e kau akó, fakaafeʻi kinautolu ke vahevahe ʻa e meʻa naʻa nau maʻú. Kapau naʻá ke hiki ʻa e ngaahi fehuʻi ʻi he palakipoé naʻe ʻiloʻi kimuʻa ʻe he kau akó, ʻe lava ke hiki ʻe he kau akó ʻenau ngaahi talí ʻi lalo ʻi he ngaahi fehuʻí. Te nau lava leva ʻo fakamatalaʻi ʻenau ngaahi talí.

• Ngaahi founga ke tokoni ʻi ha tūkunga mahuʻinga. Kapau naʻá ke fakaʻaongaʻi ʻa e fakakaukau “Tūkunga mahuʻingá” ʻi he konga “Ngaahi founga ke kamata ʻaki e lēsoní,” ʻe lava leva ʻa e kau akó ʻo kumi ha ngaahi founga ʻe lava ai ke tokoni ʻa e pōpoaki ʻa e tokotaha leá ki he tokotaha ʻi he tūkungá.

• Ngaahi foʻi lea pe kupuʻi lea fakalotolahí. ʻE lava ke fakaʻilongaʻi pe lekooti ʻe he kau akó ha ngaahi fakakaukau fekauʻaki mo ha ngaahi foʻi lea pe kupuʻi lea ʻoku fakalotolahi pe ʻuhingamālie kiate kinautolú.

• Ngaahi moʻoni taʻengatá, ngaahi fakaafé, mo e ngaahi tāpuaki kuo talaʻofa maí. ʻE lava ke kumi ʻe he kau akó ʻa e ngaahi moʻoni taʻengatá, ngaahi fakaafé, mo e ngaahi tāpuaki kuo talaʻofa maí ʻa ia ʻoku maʻu ʻi he leá. Te nau lava ʻo fakaʻilongaʻi ʻa e ngaahi meʻá ni takitaha ʻi ha founga kehekehe, pe te nau hiki ia ʻi heʻenau tohinoá ʻi ha kōlomu kehekehe ʻe tolu.

Ako fakafoʻituitui. ʻOku faʻa lava ke ola lelei e ako ʻa e kau akó ʻiate kinautolu peé. Fakaafeʻi e kau akó ke nau ako ha ngaahi konga ʻo e leá pea lipooti ki he kalasí pe ko ha kiʻi kulupu toko siʻi e meʻa ne nau maʻú.

Ko e ako ʻi he ngaahi kulupu īkí. Te ke lava ʻo vahe ʻa e kau akó ke nau ako ʻi ha fanga kiʻi kulupu iiki. Mahalo ʻe ʻuhinga ʻeni te nau taufetongi ʻi hono lau ʻo e ngaahi palakalafí, pe te nau fanongo kotoa pē kae lau ʻe ha mēmipa ʻe taha ʻo e kulupú.

Fakaʻaongaʻi e ongo pe vitiō ʻo e leá. Te ke lava ʻo tā pe huluʻi ʻa e ngaahi konga ʻo e leá ʻokú ke ongoʻi ʻoku mahuʻinga taha ke ako ʻe hoʻo kau akó. Fakakaukau ke fakaafeʻi e kau akó ke nau muimui ki ai ʻo fakaʻaongaʻi ha tatau ʻo e leá kuo paaki pe fakaʻilekitulōnika. Te nau lava ʻo fakaʻilongaʻi ʻa e ngaahi fakamatala ʻoku nau tali ha fehuʻi pau pe ʻoku ʻuhingamālie fakataautaha kiate kinautolú. Te nau lava foki ʻo lekooti ha faʻahinga fakakaukau pe ongo ʻoku nau maʻu ʻi heʻenau akó.

Fakafika ʻa e ngaahi palakalafí pea vilohi ʻa e leá. Hiki pe taipeʻi ʻa e fika ʻo e palakalafí ʻi ha tatau ʻo e leá. ʻOange ha tatau ki he tokotaha ako takitaha pea fakaafeʻi ʻa e kau akó ke fili ha meʻa ke kumi ki ai. ʻE lava ke lau ʻe he kau akó ha palakalafi ʻe taha pe lahi ange, ʻo fakaʻilongaʻi mo hiki ha ngaahi fakamatala ʻi he tafaʻakí. ʻE lava ke paasi ʻa e laʻipepá ki he tokotaha ako hokó, ʻo muimui ʻi ha sīpinga tatau. Hili ʻenau ako kotoa ʻa e ʻū palakalafí, fakafoki ʻa e laʻipepá ki he tokotaha ako ʻuluakí pea tuku ke nau vakai ki he ngaahi fakakaukau naʻe vahevahe ʻe he kau mēmipa kehe ʻo e kalasí.

Ngaahi potufolofola ʻoku fakaʻaongaʻi pe fekauʻaki mo iá. ʻE lava ke kumi ʻe he kau akó ʻa e ngaahi potufolofola ʻoku fakaʻaongaʻi ʻi he leá pe ʻi he fakamatala he ngataʻangá. Te nau lava ʻo lau ʻa e ngaahi vēsí pea fakaʻilongaʻi ʻa e founga ʻoku tokoni ai ʻa e leá ke mahino lelei ange kiate kinautolu ʻa e ngaahi potufolofola ʻoku fakaʻaongaʻí pe ko e founga ʻoku tokoni ai ʻa e ngaahi potufolofola ʻoku fakaʻaongaʻí ke mahino lelei ange kiate kinautolu e pōpoaki ʻo e leá. ʻE lava ke fakaʻilongaʻi ʻe he kau akó ʻa e ngaahi vēsí ʻi heʻenau ngaahi tohi folofolá pe fakafehokotaki ia ʻi he Gospel Library.

Tokanga taha kia Sīsū Kalaisi. Kapau naʻe ako ʻe hoʻo kau akó ʻa e leá ʻo kumi e ngaahi moʻoni langaki moʻui fekauʻaki mo Sīsū Kalaisí, fakakaukau leva ke fokotuʻu Hano laʻitā ʻi he palakipoé. Fakaafeʻi e kau akó ke nau tohi takatakai ʻi he laʻitaá ʻa e meʻa naʻa nau maʻu fekauʻaki mo Ia ʻi he leá. Te nau lava leva ʻo vahevahe ʻa e meʻa naʻa nau tohí mo e founga ʻoku tokoni ai ke nau ʻiloʻi, ʻofa, pe loto-holi lelei ange ke muimui kia Sīsū Kalaisí.

Fakatulamaʻi. ʻE lava ke fakakaukauloto ʻa e kau akó ki hano fai ange ʻe ha taha ha fehuʻi ʻoku fekauʻaki mo e leá. Te nau lava ʻo akoako tali ki he kaungāmeʻa ko iá ʻo fakatefito ʻi he meʻa ne nau ako mei he leá. Pe, kapau naʻá ke fakaʻaongaʻi ʻa e fokotuʻu “Ngaahi founga ke tokoni ʻi ha tūkunga mahuʻinga,” ʻe lava leva e kau akó ʻo fakatulamaʻi mo ha hoa pe kulupu toko siʻi ʻa e founga te nau tokoni ai ki he tokotaha ʻi he tūkungá ʻo fakaʻaongaʻi e meʻa naʻa nau akó.

Feakoʻiʻaki. ʻE lava ke feakoʻiʻaki ʻe he kau akó ʻa e founga ʻoku mahuʻinga pe ʻuhingamālie ai ʻa e pōpoaki mei he leá kiate kinautolú. Pe te nau lava ʻo fevahevaheʻaki ʻa e meʻa ne nau ako fekauʻaki mo e tefitó pea mo e founga ʻoku tokoni ai e meʻa ne nau akó ke nau muimui lelei ange ai kia Sīsū Kalaisí.

Teuteuʻi ha lea. Te ke lava ʻo fakaafeʻi ʻa e kau akó ke nau faʻu ha lea pe lēsoni miniti ʻe tolu ki he nima ʻokú ne akoʻi ʻa e pōpoaki ne nau akó. ʻE lava ke fakakau ʻe he kau akó ha ngaahi aʻusia fakataautaha pe ngaahi fakamoʻoni fakafolofola kehe ʻokú ne poupouʻi ʻa e pōpoakí. Te nau lava ʻo akoako hono vahevahe ʻenau leá mo hanau hoa, ʻi ha kiʻi kulupu tokosiʻi, pe ko e kalasí.

Lekooti hoʻo ngaahi fakakaukaú mo e ongó. Fakakaukau ke fakaafeʻi ʻa e kau akó ke hiki ʻenau ngaahi fakakaukaú pe ngaahi ongó ʻi heʻenau ako ʻa e leá. Mahalo ʻe lekooti ʻe he kau akó ha faʻahinga ngāue naʻe ueʻi kinautolu ʻe he Laumālié ke nau faí. Kapau ʻe feʻunga, te ke lava ʻo kole ki he kau ako ʻoku loto-fiemālie ki aí ke nau vahevahe.

Faʻu ha meʻa. ʻI hono fakaʻaongaʻi ʻa e meʻa ne nau ako ʻi he leá, ʻe lava ke maʻu ʻe he kau akó ha taimi ke faʻu ai ha fakatātā, tā fakatātā, pousitā, meme, tohi ʻi he mītia fakasōsialé, mo e alā meʻa pehē. ʻE lava pē ko ha fakamanatu pe ko ha meʻa ke ne ueʻi fakalaumālie ʻa e niʻihi kehé. ʻE lava ke vahevahe ʻa e kau akó mo e kalasí pe ko ha kiʻi kulupu toko siʻi ʻa e meʻa naʻa nau faʻú.

Vahevahe mo e niʻihi kehé. Te ke lava ʻo poupouʻi e kau akó ke vahevahe ha pōpoaki mei he leá mo honau fāmilí pe kaungāmeʻá. ʻI heʻenau vahevahé, ʻe lava ke fakakau ʻe he kau akó ha fakamoʻoni pe fakaafe faingofua ke ngāueʻi ʻa e meʻa naʻe akoʻí.

ʻIloʻi pea fakaʻaongaʻi ʻa e ngaahi fakaafé. ʻI he taimi ʻe niʻihi, ʻoku kau ʻi he ngaahi leá ha fakaafe ʻe taha pe lahi ange. Te ke lava ʻo fakaafeʻi ʻa e kau akó ke nau feinga ke ʻiloʻi ʻa e ngaahi fakaafe ko ʻení pea fakakaukau ʻi he faʻa lotu ki he meʻa ʻoku nau ongoʻi ʻe finangalo ʻa e ʻEikí ke nau fai ke fakaʻaongaʻi ai ha fakaafé. Te nau lava foki ʻo fakakaukau ki he founga ʻe lava ke tokoni ai hono ngāueʻi ʻa e fakaafe ko iá ke nau toe ofi ange ai ki he Tamai Hēvaní mo Sīsū Kalaisí.

Ngāueʻi ʻa e ngaahi ueʻí. Poupouʻi e kau akó ke nau ngāueʻi e ngaahi ongo ne nau ala maʻu lolotonga ʻenau ako e leá. Mahalo kuo nau ongoʻi naʻe ueʻi kinautolu ke fai ha ngaahi liliu pau ʻi heʻenau moʻuí, ke fokotuʻu pe ngāueʻi ha taumuʻa fakataautaha, pe vahevahe ʻa e pōpoakí mo ha taha kehe.

Faʻu ha palani. ʻE lava ke tali ʻe he kau akó ha ngaahi fehuʻi hangē ko ʻení ʻi ha tohinoa pe meʻangāue fakaʻilekitulōnika ke tokoni ke nau fakaʻaongaʻi ʻa e meʻa naʻa nau akó:

• Ko e hā ʻoku ou palani ke fakahokó?

• Ko e hā ʻoku ou ongoʻi ai ʻoku totonu ke u fai ʻení?

• Ko e fē taimi ʻoku ou palani ai ke fai ʻení?

• Ko hai te u lava ʻo fakakau ke tokoniʻi aú?

• ʻE tokoniʻi fēfē nai au ʻe he Fakamoʻuí?