Seminelí
Ko e Kau ʻi he Ngāue Fakatemipalé mo e Hisitōlia Fakafāmilí: “ʻE ʻAlu Hake ʻa e Kau Fakamoʻuí ki he Moʻunga ko Saioné”


“Ko e Kau ʻi he Ngāue Fakatemipalé mo e Hisitōlia Fakafāmilí: ʻʻE ʻAlu Hake ʻa e Kau Fakamoʻuí ki he Moʻunga ko Saioné,’” Fuakava Motuʻá – Tohi Lēsoni ʻa e Faiako Seminelí (2026)

“Ko e Kau ʻi he Ngāue Fakatemipalé mo e Hisitōlia Fakafāmilí: ʻʻE ʻAlu Hake ʻa e Kau Fakamoʻuí ki he Moʻunga ko Saioné,’” Fuakava Motuʻá – Tohi Lēsoni ʻa e Faiako Seminelí

Teuteu ki he Temipalé: Lēsoni 204

Ko e Kau ʻi he Ngāue Fakatemipalé mo e Hisitōlia Fakafāmilí

“ʻE ʻAlu Hake ʻa e Kau Fakamoʻuí ki he Moʻunga ko Saioné”

Family Temple Names

Ko e Fakamoʻuí, Huhuʻí, mo e Faifakahaofí ko e ngaahi huafa ia naʻá ne fokotuʻu ʻa Sīsū Kalaisi ko e Tokotaha naʻe pani ʻe he Tamai Hēvaní ke fakahaofi kitautolu mei hotau tuʻunga hingá (vakai, ʻĪsaia 61:1–3). ʻOku fakaafeʻi kitautolu ʻe he Fakamoʻuí ke tau kau fakataha mo Ia ʻi Heʻene ngāué ko e “kau fakamoʻui” (vakai, ʻOpataia 1:21) ʻi heʻetau kau ʻi hono fakahaofi ʻetau ngaahi kui kuo pekiá. ʻE lava ke tokoni ʻa e lēsoni ko ʻení ke fokotuʻu ʻe he kau akó ha taumuʻa ke hoko ʻo hangē ange ko e Fakamoʻuí ʻaki ʻenau kau ʻi he ngāue fakatemipalé mo e hisitōlia fakafāmilí.

Teuteu ʻa e tokotaha akó: Fakaafeʻi e kau akó ke fai ha meʻa ʻoku fekauʻaki mo e ngāue fakatemipalé mo e hisitōlia fakafāmilí, hangē ko ha taha ʻo e ngaahi meʻá ni:

Faʻu ha ʻakauni ʻi he FamilySearch.org.

Fakaʻaongaʻi ha ngaahi miniti siʻi ke vakaiʻi e fakamatala ʻi he FamilySearch.org.

Kumi ha hingoa ʻo ha taha hoʻo ngaahi kuí ʻoku kei fiemaʻu ke fakakakato hono ngaahi ouaú ʻi he temipalé.

Kole ki ha mātuʻa pe kui ke vahevahe ha meʻa fekauʻaki mo ʻenau moʻuí pe fekauʻaki mo ha kui.

Ngaahi ʻEkitivitī Ako ʻOku Ala Fakahokó

Ki he fakahaofí

Fakakaukau ke kamata ʻa e kalasí ʻaki hono hiki e foʻi lea Fakahaofi ʻi he palakipoé.

Fakaʻaliʻali leva e fakatātā ʻo e kau paionia fononga saliote toho tangata ʻa Māteni mo Uilí pea fakaafeʻi e kau akó ke vahevahe ha ngaahi fakaikiiki mei he fakatātaá ʻokú ne fakahaaʻi ha fiemaʻu ke fakahaofi kinautolu. Pe te ke fehuʻi ki he kau akó pe ko e hā ʻoku nau ʻilo fekauʻaki mo e meʻa ʻoku hā ʻi he fakatātā ko ʻení. ʻE lava ke tokoni atu ʻa e fakamatala fakanounou ko ʻení.

Mormon pioneers at Red Buttes Camp on October 19, 1856. The pioneers are trying to light a fire to cook with in heavy snow and wind. The painting is part of the exhibits at the Mormon Handcart Visitors' Center at Martin's Cove in Wyoming.

Mei he 1856 ki he 1860, naʻe fononga ha kau paionia ʻe lauiafe ʻo e Siasí ki he Teleʻa Sōlekí ʻo fakaʻaongaʻi ha ʻū saliote toho tangata. ʻI ʻOkatopa ʻo e 1856, naʻe fekauʻi atu ai ʻe Pilikihami ʻIongi ha kau faifakahaofi moʻui ke tokoniʻi e kau fononga saliote toho tangata ʻa Māteni mo Uilí ʻa ia naʻa nau kei mamaʻo ʻaki ha maile ʻe laungeau pea lolotonga tō vave mai ʻa e faʻahitaʻu momokó.

Naʻe vahevahe ʻe Pīsope W. Kulisitofā Uātolo ʻo e Kau Pīsopeliki Pulé ʻa e meʻá ni:

10:7
W. Christopher Waddell Official portrait 2017

Naʻe fakamatalaʻi ʻe ha mēmipa ʻo e kulupu ʻa Uilí ʻa e tūkunga faingataʻa kimuʻa pea aʻu ange ʻa e timi fakahaofí. Naʻá ne vahevahe ʻo pehē, “ʻI he taimi [pē] naʻe hangē ai ʻe siva ʻa e meʻa kotoa, … pea ʻikai ha toe ʻuhinga ke hoko atu ʻa e moʻuí, naʻe tali ʻe he ʻOtuá ʻemau ngaahi lotú ʻo hangē ha mana mei he langi tafitongá. Naʻe ʻasi mai … , ha kulupu fakahaofi, ʻo nau ʻomi mo kinautolu ha meʻakai mo e naunau. … ʻA ʻemau fakafetaʻi ki he ʻOtuá ʻi hono fakahaofi kimautolú.”

Naʻe hoko ʻa e kau fakahaofi ko ʻení ko ha kau moʻungaʻi tangata ki he kau paioniá, ʻi heʻenau fepaki mo e fakatuʻutāmaki ʻi he ngaahi tūkunga kovi ʻaupito ʻo e ʻeá ke ʻomi hao ki ʻapi ʻa e tokolahi taha ʻe ala lavá. (“Mahulu Hake ʻi ha Moʻungaʻi Tangata,” Liahona, Nōvema 2023, 89)

  • Kapau naʻá ke kau ʻi he kau paionia ko ʻeni naʻe faingataʻaʻiá, ko e hā naʻá ke mei fakakaukau ai ko ha kau moʻungaʻi tangata ʻa e kau faifakahaofi moʻui ko ʻení?

Fakakaukau ke fakaʻaliʻali ha laʻitā ʻo ha taha hoʻo ngaahi kuí. Te ke lava ʻo vahevahe mo e kau akó ha kiʻi meʻa siʻi fekauʻaki mo e kui ko ʻení.

Family History/Genealogy

Ko e founga tatau pē, ʻoku fili kitautolu ʻe he Tamai Hēvaní mo Sīsū Kalaisi ke tau fakahaofi ʻetau ngaahi kui kuo pekiá. Te tau lava ʻo fai ʻeni ʻaki ʻetau kau atu ki he ngāue fakatemipalé mo e hisitōlia fakafāmilí.

  • ʻE founga fēfē nai ha fiemaʻu ʻe heʻetau ngaahi kui kuo pekiá ke fakahaofi kinautolu ʻo hangē ko e kau paionia toho salioté?

Kapau ʻe fiemaʻu, te ke lava ʻo fakamatalaʻi ange ʻoku tau fiemaʻu kotoa ha ngaahi ouau mahuʻinga ke tau foki ai ki he Tamai Hēvaní, kau ai ʻa e papitaisó, maʻu ʻa e meʻafoaki ʻo e Laumālie Māʻoniʻoní, mo e ʻenitaumeni temipalé. He ʻikai lava ke maʻu ʻe heʻetau ngaahi kui kuo pekiá ʻa e ngaahi ouau ko ʻení ʻiate kinautolu pē. Naʻe teuteu ʻe he ʻEikí ha hala ke nau maʻu ai ʻa e ngaahi ouau ko ʻení ʻo fakafou ʻi he ngāue fakatemipale maʻá e kau pekiá (vakai, Tokāteline mo e Ngaahi Fuakava 128:15).

Fakalaulauloto ki he ngaahi meʻá ni:

  • ʻOku fēfē hoʻo ongoʻi fekauʻaki mo e kau ʻi he ngāue fakatemipalé mo e hisitōlia fakafāmilí? Ko e hā hono ʻuhingá?

ʻI hono kotoa ʻo e lēsoni ko ʻení, lekooti ha faʻahinga ueʻi fakalaumālie pē ʻoku tokoni atu ke ke ʻiloʻi e ngaahi founga te ke lava ai ʻo hoko ko ha taha ʻo e kau faifakahaofi moʻui ʻa e Tamai Hēvaní mo Sīsū Kalaisi maʻa hoʻo ngaahi kuí.

Kau Fakamoʻui ki he Moʻunga ko Saioné

Fakakaukau ke tā ha fakatātā faingofua ʻo ha moʻunga mo ha temipale pea fakaafeʻi e kau akó ke fai e meʻa tatau ʻi heʻenau tohinoa akó. Fakahingoa ʻa e fakatātaá ko e Moʻunga ko Saioné. Hili iá pea fakamatalaʻi fakanounou pe lau ʻa e meʻa ko ʻení ke tokoni ke mahino ki he kau akó ʻa e puipuituʻa kia ʻOpataiá.

Simple drawing of the Salt Lake Temple with a mountain behnd it

Hili hono puke pōpula ʻo Selusalemá, naʻe kikiteʻi ʻe he palōfita ko ʻOpataiá ʻe fakaʻauha ha tokolahi ʻo e hako ʻo ʻĪsoá (ko e māhanga ʻo e palōfita ko Sēkopé) koeʻuhí ko e faiangahalá. Naʻe kikiteʻi foki ʻe ʻOpataia ha feinga fakahaofi ki he hako ko ʻení mo ha niʻihi tokolahi kehe. Mahalo ʻe tokoni ke ʻiloʻi ʻe lava ke ʻuhinga ʻa e “Moʻunga ko Saioné” ʻi he veesi ko ʻení ki he kolo ko Selusalemá mo hono temipalé.

Lau ʻa e ʻOpataia 1:17, 21, ʻo kumi ʻa e ngaahi foʻi lea ʻoku nau fakamanatu atu kiate koe ʻa e temipalé.

ʻE lava ke fakamahinoʻi ange ʻe he kau akó ha ngaahi foʻi lea hangē ko e fakahaofí, māʻoniʻoní, pe kau fakamoʻuí. Fakaafeʻi e kau akó ke fakaʻilongaʻi ʻa e kupuʻi lea “ʻe ʻalu hake ʻa e kau fakamoʻuí ki he moʻunga ko Saioné” (ʻOpataia 1:21).

  • ʻOkú ke pehē ʻoku ʻuhinga ki he hā ke hoko ko ha “fakamoʻui ki he moʻunga ko Saioné” (ʻOpataia 1:21)?

Naʻe fakamatalaʻi ʻe ʻEletā Kēliti W. Kongo ʻo e Kōlomu ʻo e Kau ʻAposetolo ʻe Toko Hongofulu Mā Uá:

Official Portrait of Gerrit W. Gong.  Photographed in 2018.

ʻOku foaki ʻe he ʻEikí kiate kitautolu ha faingamālie fakalangi ke hoko ʻo tatau ange mo Ia ʻi heʻetau fakahoko ʻa e ngaahi ouau fakamoʻui fakafofonga ʻi he temipalé ʻoku fiemaʻu ʻe he niʻihi kehé, ka ʻoku ʻikai ke nau lava ʻo fakahoko maʻanautolú. ʻOku tau hoko ʻo kakato mo haohaoa ange ʻi heʻetau hoko ko e “kau fakamoʻui ki he Moʻunga ko Saioné.” (“Fiefia Taʻengatá”, Liahona, Nōvema 2022, 85)

Mahalo te ke fie fakamatalaʻi ange ʻoku ʻuhinga ʻa e fakafofongá ke fakafofongaʻi ha taha kehe.

ʻE lava ke hiki ʻe he kau akó ʻenau tali ki he fehuʻi ko ʻení ʻi lalo ʻi heʻenau tā fakatātā ʻo e temipalé.

  • Ko e hā ʻokú ke ako meia ʻOpataia mo ʻEletā Kongo fekauʻaki mo e hoko ko e “kau fakamoʻui ki he moʻunga ko Saioné” (ʻOpataia 1:21)?

    Neongo ʻe ala fakaʻaongaʻi ʻe he kau akó ha fakalea kehe, ka te nau lava ʻo vahevahe ʻa e moʻoni ko ʻení: Te tau lava ʻo hangē ange ko e Fakamoʻuí ʻi heʻetau kumi ʻetau ngaahi kuí pea fakahoko e ngaahi ouau fakamoʻuí maʻanautolu ʻi he temipalé.

  • ʻE fakafehoanaki fēfē nai ʻi ha founga siʻi ʻa e ngāue fakatemipale maʻa hoʻo ngaahi kui kuo pekiá ki he meʻa naʻe fakahoko ʻe he Fakamoʻuí maʻatautolú?

    Te ke lava ʻo fakamatalaʻi ange ʻe lava ke fakahaofi kitautolu ʻe he Fakamoʻuí mei he angahalá mo e maté ʻo fakafou ʻi Heʻene Fakaleleí—ko ha meʻa he ʻikai ke tau lava ʻo fai maʻatautolu (vakai, ʻAlamā 34:8–12). ʻI he meʻa tatau pē, te tau lava ʻo tokoni ke fakahaofi ʻetau ngaahi kuí ʻi heʻetau fakahoko e ngaahi ouau fakamoʻuí maʻanautolú—ko ha meʻa he ʻikai ke nau lava ʻo fai maʻanautolu.

  • Ko e hā ha ngaahi ʻulungaanga faka-Kalaisi te tau lava ʻo fakatupulaki ʻi heʻetau kumi ʻetau ngaahi kuí pea fakahoko e ngaahi ouaú maʻanautolu ʻi he temipalé?

Ko hono kamatá

fakaʻilonga seminelíVahe ʻa e kau akó ki ha fanga kiʻi kulupu iiki pea fakaafeʻi kinautolu ke fili ha mataʻifika ʻi he vahaʻa ʻo e 1 mo e 4. Tufa leva ʻa e laʻipepa tufa “Founga ʻe Fā ke Kau ai ʻi he Ngāue Fakatemipalé mo e Hisitōlia Fakafāmilí.” Fakaafeʻi ʻa e kulupu takitaha ke nau lau ʻa e palakalafi ʻoku fekauʻaki mo e mataʻifika ne nau filí pea aleaʻi leva ʻa e ngaahi fehuʻi ʻi laló ʻi heʻenau kulupú. Pe te nau lava ʻo lau kotoa e ngaahi founga ʻe faá pea fili ha founga ʻe taha te nau fie nofotaha ai.

fakaʻilekitulōnika pē

Fakaʻaliʻali e ngaahi fehuʻi ko ʻení. ʻE lava ke tohi takatakai ʻe he kau akó ʻenau ngaahi talí ʻi heʻenau tā fakatātā ʻo e temipalé.

  • Ko e hā ha ngaahi founga moʻoni ʻe lava ai ha taha taʻu hongofulu tupu ʻo fakahoko hangē ko e fokotuʻu ʻa ʻEletā Kongó?

  • Ko e hā ha ngaahi founga kehe te tau lava ai ʻo kau ʻi he ngāue fakatemipalé mo e hisitōlia fakafāmilí? (ʻE lava ke ke fakakau ai haʻo ngaahi aʻusia pe ko e niʻihi kehé.)

Fakaafeʻi ha kau ako ke vahevahe ʻenau ngaahi talí mo e kalasí. Te ke lava ʻo hiki takatakai ʻenau ngaahi talí ʻi he tā fakatātā ʻo e temipalé ʻi he palakipoé. Te ke lava ʻo maʻu ha ngaahi fakakaukau lahi ange ʻi he fakamatala “Family History Is for Everyone: 9 Fun Ways to Participate,” ʻoku maʻu ʻi he ChurchofJesusChrist.org.

Kapau ʻoku ʻi ai ha taimi, fakaʻaongaʻi e Ngaahi Ouau Kuo Māú ʻi he FamilySearch.org ke fakaʻaliʻali ki he kau akó ʻa e founga ke taʻofi ai ha ngaahi hingoa ki he temipalé.

  • Ko e hā ha ngaahi tāpuaki pe aʻusia kuó ke maʻu ʻi hoʻo kau ʻi he ngāue fakatemipalé mo e hisitōlia fakafāmilí?

Ko ho taumuʻá

Fekumi ki he tokoni ʻa e Laumālie Māʻoniʻoní ʻi hoʻo fokotuʻu ha taumuʻa ʻi hoʻo tohinoá ke fakahoko ha taha ʻo e ngaahi fokotuʻu ʻoku hiki atu ʻi he palakipoé. ʻE ala tokoni atu ʻa e ngaahi fakakaukau ko ʻení:

  • Founga mo e taimi te ke lava ai ʻo fakahoko e ngāue hisitōlia fakafāmilí

  • Ko hai ʻe lava ʻo tokoni atú

  • Founga ʻe lava ke tokoniʻi ai koe ʻe he taumuʻa ko ʻení ke ke hoko ʻo hangē ange ko Sīsū Kalaisí

Fakakaukau ke talaange ʻoku lahi ha ngaahi uooti mo ha kolo ʻoku ʻi ai haʻanau kau faifaleʻi ki he temipalé mo e hisitōlia fakafāmilí te nau lava ʻo tokoniʻi e kau akó ke nau kamata kau ʻi he ngāue fakatemipalé mo e hisitōlia fakafāmilí.

Fakaʻosi ʻaki hono fakahaaʻi hoʻo loto-falala ki he malava hoʻo kau akó ʻo hoko ko e kau faifakahaofi moʻui mo e “kau fakamoʻui ki he moʻunga ko Saioné” (ʻOpataia 1:21).