Testamenta Taloha: Boky torolalana ho an’ny mpampianatra seminera

Votoatiny
Pejin-dohateny
Teny fanolorana ny Boky torolalana ho an’ny mpampianatra
Lesona momba ny Testamenta Taloha
- Tonga soa ato amin’ny Testamenta Taloha
- Mosesy 1; Abrahama 3
- Genesisy 1–2; Mosesy 2–3; Abrahama 4–5
- Genesisy 3–4; Mosesy 4–5
- Genesisy 5; Mosesy 6
- Mosesy 7
- Genesisy 6–11; Mosesy 8
- Genesisy 12–17; Abrahama 1–2
- Genesisy 18–23
- Genesisy 24–33
- Genesisy 37–41
- Genesisy 42–50
- Eksodosy 1–6
- Paska
- Eksodosy 7–13
- Eksodosy 14–18
- Eksodosy 19–20; 24; 31–34
- Eksodosy 35–40; Levitikosy 1; 4; 16; 19
- Nomery 11–14; 20–24; 27
- Deoteronomia 6–8; 15; 18; 29–30; 34
- Josoa 1–8; 23–24
- Mpitsara 2–4; 6–8; 13–16
- Rota; 1 Samoela 1–7
- 1 Samoela 8–10; 13; 15–16
- 1 Samoela 17–18; 24–26; 2 Samoela 5–7
- 2 Samoela 11–12; 1 Mpanjaka 3; 6–9; 11
- 1 Mpanjaka 12–13; 17–22
- 2 Mpanjaka 2–7
- 2 Mpanjaka 16–25
- 2 Tantara 14–20, 26, 30
- Ezra 1; 3–7; Nehemia 2, 4–6, 8
- Estera
- Joba 1–3; 12–14; 19; 21–24; 38–40; 42
- Salamo 1–2; 8; 19–33; 40; 46
- Salamo 49–51; 61–66; 69–72; 77–78; 85–86
- Salamo 102–103; 110; 116–119; 127–128; 135–139; 146–150
- Ohabolana 1–4; 15–16; 22; 31; Mpitoriteny 1–3; 11–12
- Isaia 1–12
- Isaia 13–14; 22; 24–30; 35
- Isaia 40–49
- Isaia 50–57
- Isaia 58–66
- Jeremia 1–3; 7; 16–18; 20
- Jeremia 31–33; 36–38; Fitomaniana 1; 3
- Ezekiela 1–3; 33–34; 36–37; 47
- Daniela 1–7
- Hosea; Joela
- Amosa; Obadia; Jona
- Mika; Nahoma; Habakoka; Zefania
- Hagay 1–2; Zakaria 1–4; 10–14
- Malakia
Lesona Fiomanana hiatrika ny fiainana
- Fifehezana fotopampianarana: Mitady ny valin’ireo fanontaniako
- Fahaiza-manao momba ny fandalinana soratra masina
- Ho zatovo mahery!: Fanaovana safidy
- Manorina fizakan-tena
- Fahasalamana ara-batana sy ara-pihetseham-po
- Fiomanana amin’ny fianarana sy asa hatao any aoriana
- Mahomby any an-tsekoly
- Fiomanana ho misiônera
- Fiomanana ho any amin’ny tempoly
- Fampianaran’ireo mpitarika ao amin’ny Fiangonana
Tovana

Hosea: Ny fitiavana sy famindram-pon’ny Tompo

“Hosea: Ny fitiavana sy famindram-pon’ny Tompo,” Testamenta Taloha: Boky torolalana ho an’ny mpampianatra seminera (2026)

“Hosea: Ny fitiavana sy famindram-pon’ny Tompo,” Testamenta Taloha: Boky torolalana ho an’ny mpampianatra seminera

Hosea 1–6; 10–14; Joela: Lesona 146

Hosea

Ny fitiavana sy famindram-pon’ny Tompo

Ao amin’ny bokin’i Hosea ny Tompo dia nampiasa ny fanambadian’i Hosea sy i Gomera mba ho tandindona hampianarana an’ Isiraely momba ny fitiavany ao amin’ny fanekempihavanana izay tsy mety lefy. Tahaka an’i Isiraely, indraindray isika dia mety hivily lalana hiala amin’ny Tompo sy ny fanekempihavanana nataontsika Taminy. Na izany aza, dia mbola mijanona ho mahatoky sy tia antsika foana i Jesoa Kristy. Ity lesona ity dia afaka manampy ny mpianatra hahatakatra ny fitiavana tsy mety lefy sy ny famindram-pon’ny Tompo ho azy ireo.

Fanomanana ny mpianatra: Asao ny mpianatra hieritreritra ny zavatra niainany ka nanampy azy ireo hahatsapa ny fitiavana sy famindram-pon’ny Tompo

Ireo sahanasa fianarana azo atao

Mahatsiaro ny Ray any An-danitra sy i Jesoa Kristy

Ho fanombohana ny fotoam-pianarana dia omano ny mpianatra mba hitady ny mety azo hampiharana ny tantaran’i Hosea sy i Gomera amin’ny toe-javatra misy amin’izao fotoana izao. Ny fomba iray hanaovana izany dia amin’ny alalan’ny rafi-tantara tahaka ity manaraka ity.

Mpinamana be nandritra ny herintaona i Holy sy i Hanta. Nandritra izany fotoana izany dia lasa nifanakaiky sy nifanohana tao anatin’ny fotoan-tsarotra izy ireo. Nizara zavatra sasantsasany izay nanahirana azy i Hanta. Nampanantena i Holy fa tsy hizara izany zavatra izany amin’ny olon-kafa. Nony andro vitsivitsy anefa dia tsikaritr’i Hanta fa nolazain’i Holy tamin’ny naman’izy ireo hafa ny olan’i Hanta.

Raha ianao no teo amin’ny toeran’i Hanta dia inona no eritreritra sy fahatsapana mety ho nanananao?
Nahoana no mety ho sarotra ny hamela an’i Holy?

Hevero ny hanazava fa izany dia ohatra iray amin’ny fomba mety hahatsapantsika ho voafitaka na noratraina am-po rehefa misy olona tsy nanaja ny fampanantenana nataony. Na dia mety hamaly ireo toe-javatra ireo amin’ny fomba tsy mahasoa aza isika, ny Tompo kosa dia mamaly amin’ny fomba hafa.

Ny bokin’i Hosea dia mampianatra momba ny fifandraisan’ny mpivady. Matetika ny Tompo no mampiasa ny fanambadiana ho tandindon’ny fifandraisantsika ao amin’ny fanekempihavanana Aminy ao amin’ny soratra masina. Nampianatra ny Filoha Russell M. Nelson fa ny fanekempihavanantsika dia miteraka “fifandraisana ao amin’ny fanekempihavanana izay ifamatoran[tsika sy ny Tompo] mba hifampatoky sy tsy hivadika” (“Ny fanekempihavanana maharitra mandrakizay,” Liahona, ôkt. 2022, 6).

Indraindray dia mivadika amin’ny Tompo ireo zanak’ Andriamanitra ary miala amin’ny fanekempihavanana nataon’izy ireo Taminy. Rehefa mandalina ny bokin’i Hosea ianao anio dia tadiavo ny zavatra tsapan’ny Tompo sy ny ataony amin’ny vahoakan’ny fanekempihavanany na dia rehefa niala Taminy aza izy ireo.

Hosea sy Gomera

Mba hanampiana ny mpianatra hahatakatra ny tantaran’i Hosea sy i Gomera dia hasehoy na fintino ity andiam-pehezan-teny manaraka ity.

Jereo ny fizarana Loharanom-pitaovana fanampiny ato amin’ity lesona ity ao amin’ny Médiathèque de l’Évangile mba hahazoana fampahalalana bebe kokoa momba ny didin’ Andriamanitra ho an’i Hosea mba hanambadiany an’i Gomera.

I Hosea dia mpaminany tany amin’ny Fanjakana Avaratra tany Isiraely izay naminany tamin’ny vanimpotoanan’i Isaia. Nandidy an’i Hosea ny Tompo mba hanambady an’i Gomera na dia teo aza ny naha mpijangajanga sy mpivarotena azy. Nanan-janaka telo i Hosea sy i Gomera (jereo ny Hosea 1:2–8).

Azonao atao ny manazava fa i Hosea dia miresaka ho an’ny Tompo momba an’i Gomera, izay maneho ny vahoakan’i Isiraely. Hevero ny hanisy tsanganana roa eny amin’ny solaitrabe. Ny soratra atao amin’ny tsanganana iray dia hoe Misolo-tena ny Tompo i Hosea ary eo amin’ilay iray hafa dia sorato hoe Maneho an’i Isiraely i Gomera.

Vakio ny Hosea 2:5, dia tadiavo ny zavatra nolazain’i Hosea fa nataon’i Gomera. Ny hoe “reninareo” dia entina ilazana an’i Gomera.

Amin’ny fomba ahoana ny zavatra nataon’i Gomera no mety haneho ny vahoakan’i Isiraely?

Azonao atao ny manazava fa ny fivadihan’i Gomera tamin’ny fanekempihavanan’ny fanambadiany tamin’i Hosea dia naneho ny fivadihan’i Isiraely ara-panahy amin’ny fanekempihavanan’ny fifandraisan’izy ireo tamin’ Andriamanitra. Raha hitanao fa hanampy, dia azon’ny mpianatra atao ny mamaky ny 2 Mpanjaka 17:14–16, ka hitady ny fomba nandikan’i Isiraely ny fanekempihavanana nataony tamin’ny Tompo.

Mba hanampiana ny mpianatra hampifandray ny soratra masina amin’izy ireo dia azonao atao ny mametraka fanontaniana toy ity manaraka ity. Ataovy lisitra eny amin’ny solaitrabe ny valin-tenin’ny mpianatra, eo ambanin’ny hoe Maneho an’i Israely i Gomera.
Amin’ny fomba ahoana indraindray ny olona amin’izao androntsika izao no miala amin’ny Tompo sy amin’ny fanekempihavanana nataony Taminy?

Ny mpianatra dia mety hizara zavatra toy ny hoe sahirana loatra ka tsy afaka manao zavatra ho an’ny Tompo, mampiasa tsy araka ny tokony ho izy ny teknôlôjia, mitondra ny hafa amin’ny fomba tsy mendrika, manao zavatra hafa ho laharam-pahamehana mihoatra ny Tompo, na fahotana goavana kokoa. Azon’ny mpianatra atao ny misaintsaina io lisitra io na zavatra hafa rehefa misaintsaina ity tari-dalana hoenti-mandinika manaraka ity izy ireo.

Diniho ireo fomba mety hahatonga anao ho alaim-panahy handika ny fanekempihavananao na ireo fomba mety hahatonga anao ho tafala amin’ny fanekempihavanana nataonao tamin’ny Tompo.

Mianatra momba ny Tompo

Asao ny mpianatra hizara ireo fanambarana fahamarinana izay nosoratan’izy ireo tao amin’ilay taratasy zaraina. Azon’izy ireo atao ny mizara amin’ny feo mafy na manoratra ny fanambarany eny amin’ny solaitrabe eo ambanin’ny hoe Misolo tena ny Tompo i Hosea. Mety hanoratra fahamarinana toy izao manaraka izao izy ireo:

Feno fitiavana sy famindram-po i Jesoa Kristy na dia rehefa miala Aminy aza aho.
Manasa ny vahoakan’ny fanekempihavanany hibebaka sy hitandrina ny fanekempihavanany i Jesoa Kristy.

Eo am-pizaran’ny mpianatra dia azonao atao ny mametraka fanontaniana fanaraha-maso mba hanampiana ny mpianatra hanana fifandraisana mazava amin’ny soratra masina: “Inona no ampahany amin’ilay tantara nanampy anao hianatra izany momba Azy?” na “Ahoana no nahitanao io fahamarinana momba Azy io izay naseho tamin’ny alalan’i Hosea?”

Alohan’ny hametrahana ity fanontaniana manaraka ity dia asaivo jeren’ny mpianatra ilay lisitra eny amin’ny solaitrabe izay misy ireo fomba hiviliantsika lalana indraindray ka hiala amin’ny Tompo sy amin’ny fanekempihavanantsika Aminy.

Ahoana no ahafahan’ny zavatra ianaranao momba ny Tompo manampy ireo zatovo izay mahatsapa ho kivy na menatra satria niala tamin’ny Tompo izy ireo?

Alohan’ny hametrahana ny fanontaniana manaraka dia mety ho fahendrena ny manoro hevitra ireo mpianatra mba tsy hizara zavatra mahakasika loatra ny tenany manokana, toy ny fahotana natao taloha ohatra. Azonao atao koa ny mizara zavatra niainanao manokana.
Tamin’ny fomba ahoana no nahitanao ny fanehoan’ny Tompo ny fitiavany sy ny famindram-pony teo amin’ny fiainanao na ny fiainan’ny olon-kafa fantatrao?

Manehoa fahatakarana

Rehefa manana fahafahana hanazava na hisaintsaina ny zavatra nianarany ny mpianatra dia afaka manasa ny Fanahy Masina hampianatra azy ireo bebe kokoa izany. Ny fomba iray hanaovana izany dia ity sahanasa fanoratana fohy manaraka ity.

Misafidiana iray amin’ireto manaraka ireto.

Manorata hafatra iray. Mieritrereta olona iray (mety ho ianao izany) izay mety mahatsapa fa nivily lalana lavitra loatra ny Tompo ka tsy afaka ny ho voavela intsony. Manorata hafatra fankaherezana ho an’io olona io ary zarao ny zavatra nianaranao momba ny Ray any An-danitra sy i Jesoa Kristy izay heverinao fa afaka manampy azy.
Manorata famariparitana. Ahoana no hamariparitanao ny toetoetran’ny Ray any An-danitra sy i Jesoa Kristy miainga avy amin’ny zavatra nianaranao na tsapanao androany?

Azonao atao ny mizara amin’ny mpianatra fa tahaka an’i Gomera, afaka misafidy isika ny hanaiky ny fanasana feno fitiavana atolotry ny Tompo ny hibebaka sy hiverina Aminy rehefa nivily lalana. Hevero ny hamarana amin’ny fanomezanao fijoroana ho vavolombelona momba ny Tompo.

Loharanom-pitaovana fanampiny

Hosea 1:2–3; 2:5. Moa ve Andriamanitra tena nandidy mpaminany mba hanambady mpivarotena tokoa?

I Kerry Muhlestein, PhD sady mpampianatra soratra masina fahiny ao amin’ ny Oniversite Brigham Young, dia nilaza hoe:

Ny sasany dia nametra-panontaniana raha toa ka ara-bakiteny ny fanambadian’i Hosea sa fanoharana fotsiny ihany. Antsipiriany maro ao amin’ilay boky no manondro ny fanambadiana ara-bakiteny, na dia tsy azontsika antoka aza izany. (“Hosea 1,” The Essential Old Testament Companion: Key Insights to Your Gospel Study [2013], 476)

Inona no maha-samy hafa ny fanekempihavanana amin’ny fifanekena?

Nampianatra izao manaraka izao ny Filoha Henry B. Eyring ao amin’ny Fiadidiana Voalohany mikasika ny zavatra niainany tamin’ny fampianarana kilasin’ny seminera isa-maraina momba ny bokin’i Hosea:

Nahazo hevitra vaovao aho mikasika ny dikan’izany hoe manao fanekempihavanana amin’ny Tompo izany. Nandritra ny androm-piainako aho dia naheno fanazavana momba ny fanekempihavanana hoe toy ny fifanekena, na fifanarahana izay ahitana olona iray manaiky ny hanao zavatra iray ary olona iray hafa manaiky ny hanao zavatra iray hafa ho tambin’izany.

Noho ny antony maro noho izay azoko hazavaina, nandritra ireo andro nampianarana ny bokin’i Hosea, dia nahatsapa zavatra vaovao aho, zavatra mahery vaika kokoa. Tsy tantara mikasika fifanaraham-piaraha-miasa eo amin’ny mpiara-miombona antoka roa izany. … Fa tantaram-pitiavana. Tantara-na voadim-panambadiana voafatotry ny fitiavana, fitiavana mafy orina. Ny zavatra izay tsapako tamin’izany, ary nitombo rehefa nandeha ny taona, dia hoe ny Tompo, izay sambatra aho fa nahavita fanekempihavanana Taminy, dia tia ahy, sy anao … amin’ny fitiavana mafy orina izay mahatalanjona ahy hatrany ary tiako halain-tahaka amin’ny foko manontolo. (“Covenants and Sacrifice” [lahateny natao nandritra ny Fihaonamben’ny Departemantan’ny Fampianarana an’ny Fiangonana mikasika ny Testamenta Taloha, Aug. 15. 1995]).

Tena hamela ahy tokoa ve Andriamanitra rehefa miala Aminy aho?

Nampianatra ny Loholona Dale G. Renlund ao amin’ny Kôlejin’ny Apôstôly Roambinifolo hoe:

13:49

Na ela toy ny ahoana aza ny fotoana nialantsika tamin’ilay lalana, na lasa lavitra toy ny ahoana isika no nirenireny, amin’ny fotoana izay hahatapa-kevitra antsika hiova dia manampy antsika hiverina Andriamanitra. Araka ny fomba fijerin’ Andriamanitra, amin’ny alalan’ny fibebahana amin-kitsim-po, sy ny fibosesehana mandroso amin’ny fiorenana ao amin’i Kristy, rehefa tafaverina eo amin’ilay lalana indray isika, dia toy ny hoe tsy niala teo amin’izany mihitsy. (“Misafidiana ianareo anio,” Liahona, nôv. 2018, 106)

Ny Filoha Emily Belle Freeman, Filohan’ny Zatovovavy maneran-tany dia nampianatra hoe:

10:24

Te hiaina ao amin’ny fifandraisan’ny fanekempihavanana feno fanolorantena miaraka amin’ [Andriamanitra] aho.

Mety toy izany koa ianao. Atombohy eo amin’ny misy anao amin’izao. Aza avela hanakantsakana anao ny toe-javatra misy anao. Tsarovy, tsy manan-danja ny hafainganam-pandeha sy ny laharana misy anao eo amin’ilay lalana raha oharina amin’ny fivoarana ataonao. Angataho ny olona iray atokisanao izay eo amin’ny lalan’ny fanekempihavanana, mba hampahafantatra anao ilay Mpamonjy izay fantatr’izy ireo. Mianara bebe kokoa Aminy. Manolora tena ao amin’ilay fifandraisana amin’ny alalan’ny fanaovana fanekempihavanana Aminy. Tsy mampaninona na firy taona ianao na firy taona na hoe inona no toe-javatra misy anao. Afaka miara-mandeha Aminy ianao. (“Miara-mandeha amin’i Kristy ao anaty fifandraisana araka ny fanekempihavanana,” Liahona, nôv. 2023, 79)

Sahanasa fianarana fanampiny

Ohatra iray amin’ny fitiavana ao amin’ny fanekempihavanana

Rehefa nahavita ilay taratasy zaraina dia azonao atao ny manasa ny mpianatra hijery ny “Enduring Love” (4:16), ka hitady ny mety ho endriky ny atao hoe fitiavana ao amin’ny fanekempihavanana. Afaka mametraka ity fanontaniana manaraka ity ianao avy eo:

4:17

Ahoana no ahafahan’ny ohatra nasehon’ilay vady sy i Hosea mampianatra antsika momba ny mety ho endrik’izany hoe fitiavan’ny Tompo ao amin’ny fanekempihavanana ho antsika izany?

Hesed: karazana fitiavana manokana

Mba hanampiana ny mpianatra hahatakatra kokoa momba ny fitiavan’ny Tompo ao amin’ny fanekempihavanana dia azonao atao ny mizara ity teny manaraka nambaran’ny Filoha Russell M. Nelson ity:

Ny hesed dia teny miavaka mamariparitra ny fifandraisana ao amin’ny fanekempihavanana izay ifamatoran’ny roa tonta mba hifampatoky sy tsy hivadika. …

Ny hesed dia karazana fitiavana sy famindram-po izay tsapan’ Andriamanitra ho an’ireo izay manao fanekempihavanana Aminy ary atolony ho azy ireo. Ary dia mamaly hesed ho Azy ihany koa isika.

Koa satria manana hesed ho an’ireo izay nanao fanekempihavanana Taminy Andriamanitra, Izy dia hitia azy ireo. Hanohy hiasa ho azy ireo Izy ary hanolotra azy ireo fahafahana hiova. Hamela azy ireo Izy rehefa mibebaka izy ireo. Ary raha sanatria mania izy ireo, dia hanampy azy ireo hahita ny lalana hiverenana Aminy Izy. (“Ny fanekempihavanana maharitra mandrakizay,” Liahona, ôkt. 2022, 6)

Raha misy olona mahatsapa fa nanao hadisoana be loatra ka tsy afaka ny ho voavela intsony, dia inona no hitanao ao amin’io teny nambara io ka mety hitondra fanantenana ho azy ireo?

I Hosea dia nampiasa ny teny hoe hesed ao amin’ny Hosea 2:19; 4:1; 6:4, 6; 10:12; 12:6. Ireo mpandikantenin’ny King James Version dia nampiasa teny Anglisy samihafa mba handikana ny hoe hesed.

Fitiavana (Hosea 2:21)
Famindram-po (Hosea 4:1; 6:6; 10:12; 12:6)
Fitiavana [feno hatsarana] (6:4)

Azonao atao ny manasa ny mpianatra hamaky ireo andininy ireo ary hizara hevi-baovao fanampiny momba ny fitiavan’ny Tompo ao amin’ny fanekempihavanana. Azonao atao ihany koa ny mangataka ny mpianatra hieritreritra fomba ahafahantsika maneho ny hesed antsika ho an’ny Tompo.

Hosea 2:5–8. Mitady fahasambarana any amin’ny toerana tsy izy

Mba hanampiana ny mpianatra hieritreritra hoe aiza izy ireo no tokony hitady sy hikatsaka fahasambarana dia azonao atao ny mijery ny zavatra niainan’i Gomera.

Vakio ny Hosea 2:5–8 ary ampio ny mpianatra hahita fa i Hosea dia efa nanome an’i Gomera (andininy 8) ilay zavatra notadiaviny izay nandaozany ny fanekempihavanany (andininy 5).

Zarao izao teny nambaran’ny Filoha Russell M. Nelson manaraka izao:

18:44

Izao anefa ny fahamarinana lehibe: raha toa izao tontolo izao manizingizina fa mitondra fahasambarana ny fahefana, ny fananana, ny fananana laza ary ny fahafinaretan’ny nofo, dia tsy izany anefa no izy! Tsy afaka [mitondra] izany ireo. Ny zavatra entin’ireo dia tsy misy afa-tsy ny mifamadika amin’ilay “toetry ny fitahiana sy fahasambarana an’ireo izay mitandrina ny didin’ Andriamanitra.” [Môzià 2:41].

Ny marina dia hoe mandreraka kokoa ny mitady fahasambarana any amin’izay tsy hahitanao izany na oviana na oviana! Kanefa, rehefa miara-miasa amin’i Jesoa Kristy ianao sy manaraka Azy ary manao ny asa ara-panahy takina mba handresena an’izao tontolo izao, dia Izy ary Izy irery ihany no manana ny hery hankaherezana antsika eo amin’ity izao tontolo izao ity. (“Mandresy izao tontolo izao dia mahita fitsaharana,” Liahona, nôv. 2022, 97)

Nahoana no sarotra ny mahita fahasambarana amin’ireo zavatra lazain’izao tontolo izao fa hitondra fahasambarana?
Ahoana no nahitanao fahasambarana rehefa mikatsaka an’i Jesoa Kristy sy miezaka miaina ny filazantsarany ianao?