Manwal ng Guro ng Seminary para sa Lumang Tipan

Mga Nilalaman
Pahina ng Pamagat
Pambungad sa Manwal ng Guro
Mga Lesson sa Lumang Tipan
- Halina’t Basahin ang Lumang Tipan
- Moises 1; Abraham 3
- Genesis 1–2; Moises 2–3; Abraham 4–5
- Genesis 3–4; Moises 4–5
- Genesis 5; Moises 6
- Moises 7
- Genesis 6–11; Moises 8
- Genesis 12–17; Abraham 1–2
- Genesis 18–23
- Genesis 24–33
- Genesis 37–41
- Genesis 42–50
- Exodo 1–6
- Pasko ng Pagkabuhay
- Exodo 7–13
- Exodo 14–18
- Exodo 19–20; 24; 31–34
- Exodo 35–40; Levitico 1; 4; 16; 19
- Mga Bilang 11–14; 20–24; 27
- Deuteronomio 6–8; 15; 18; 29–30; 34
- Josue 1–8; 23–24
- Mga Hukom 2–4; 6–8; 13–16
- Ruth; 1 Samuel 1–7
- 1 Samuel 8–10; 13; 15–16
- 1 Samuel 17–18; 24–26; 2 Samuel 5–7
- 2 Samuel 11–12; 1 Mga Hari 3; 6–9; 11
- 1 Mga Hari 12–13; 17–22
- 2 Mga Hari 2–7
- 2 Mga Hari 16–25
- 2 Cronica 14–20; 26; 30
- Ezra 1; 3–7; Nehemias 2; 4–6; 8
- Esther
- Job 1–3; 12–14; 19; 21–24; 38–40; 42
- Mga Awit 1–2; 8; 19–33; 40; 46
- Mga Awit 49–51; 61–66; 69–72; 77–78; 85–86
- Mga Awit 102–103; 110; 116–119; 127–128; 135–139; 146–150
- Mga Kawikaan 1–4; 15–16; 22; 31; Eclesiastes 1–3; 11–12
- Isaias 1–12
- Isaias 13–14; 22; 24–30; 35
- Isaias 40–49
- Isaias 50–57
- Isaias 58–66
- Jeremias 1–3; 7; 16–18; 20
- Jeremias 31–33; 36–38; Mga Panaghoy 1; 3
- Ezekiel 1–3; 33–34; 36–37; 47
- Daniel 1–7
- Oseas; Joel
- Amos; Obadias; Jonas
- Mikas; Nahum; Habakuk; Sefanias
- Hagai 1–2; Zacarias 1–4; 7–14
- Malakias
Mga Lesson sa Paghahanda sa Buhay
- Doctrinal Mastery: Paghahanap ng mga Sagot sa Aking mga Tanong
- Mga Kasanayan sa Pag-aaral ng Banal na Kasulatan
- Para sa Lakas ng mga Kabataan: Paggawa ng mga Pagpili
- Pagkakaroon ng Pag-asa sa Sariling Kakayahan o Self-Reliance
- Pisikal at Emosyonal na Kalusugan
- Paghahanda para sa Edukasyon at Trabaho sa Hinaharap
- Pagtatagumpay sa Paaralan
- Paghahanda ng Missionary
- Paghahanda para sa Templo
- Mga Turo ng mga Lider ng Simbahan
Apendiks

Mga Panaghoy 1; 3: “Ang Kanyang mga Habag ay Hindi Natatapos”

“Mga Panaghoy 1; 3: ‘Ang Kanyang mga Habag ay Hindi Natatapos,’” Manwal ng Guro ng Seminary para sa Lumang Tipan (2026)

“Mga Panaghoy 1; 3: ‘Ang Kanyang mga Habag ay Hindi Natatapos,’” Manwal ng Guro ng Seminary para sa Lumang Tipan

Jeremias 31–33; 36–38; Mga Panaghoy 1; 3: Lesson 136

Mga Panaghoy 1; 3

“Ang Kanyang mga Habag ay Hindi Natatapos”

A Hispanic man gives the Savior, Jesus Christ, a hug. Christ is wearing a white robe.

Dahil puspos ng kahabagan ang Tagapagligtas, handa Siyang magpagaling, magbigay ng kapanatagan, at magpatawad, kahit na nagkasala tayo sa Kanya. Matapos mawasak ang Jerusalem dahil sa kasalanan at pagsuway, hinangad ni Jeremias na tulungan ang mga Judio na maunawaan ang pagkahabag ng Tagapagligtas at magkaroon sila ng pag-asa dito. Ang lesson na ito ay makatutulong sa mga estudyante na madama ang pagkahabag ng Tagapagligtas para sa kanila, kahit na nagkakasala sila.

Paghahanda ng estudyante: Sabihin sa mga estudyante na alalahanin ang isang kuwento mula sa mga banal na kasulatan na nagpapakita ng mahabaging katangian ng Tagapagligtas. Ang mga estudyante ay magkakaroon ng pagkakataon na sumangguni sa kuwentong ito sa lesson.

Mga Posibleng Aktibidad sa Pag-aaral

Pagkatapos nating magkasala

Isipin na ginawa ng isang binatilyo ang kanyang makakaya upang gumawa ng mabubuting desisyon sa kanyang buhay. Isang araw habang dumadalo siya sa isang party, nagpadala siya sa pamimilit ng ibang tao at uminom siya ng alak dahil gusto niyang matanggap ng iba. Kinabukasan, nagising siya na nadaramang nag-iisa, nakokonsesiya, at nadidismaya siya. Unti-unti siyang nagsimulang gumawa ng iba pang mga maling desisyon at nagsimula siyang mawalan ng pag-asa para sa kanyang kinabukasan.

Isulat sa pisara ang mga sagot ng mga estudyante sa mga sumusunod na tanong. Ang mga nakasulat na sagot ay gagamitin sa buong lesson.

Kapag nagkakasala ang mga tao, ano ang maaaring makita o maramdaman nila sa kanilang sarili?
Ano ang maaaring makita o madama nila tungkol sa Ama sa Langit at kay Jesucristo?

Sabihin sa mga estudyante na pag-isipan ang mga sumusunod na tanong para suriin ang sarili nilang nadarama.
Naisip mo na ba ang alinman sa mga pahayag sa pisara?
Alin sa mga pahayag na ito ang alam mong mali? Alin ang hindi mo sigurado?

Mahalagang tandaan na lahat tayo ay nagkakasala at “hindi nakaabot sa kaluwalhatian ng Diyos” (Roma 3:23). Sa pag-aaral mo ngayon ng Mga Panaghoy, maghanap ng mga impresyon mula sa Espiritu Santo na makatutulong sa iyo na malaman ang nadarama ng Ama sa Langit at ni Jesucristo para sa iyo, kahit na nagkakamali ka.

Kalungkutan dahil sa kasalanan

Maaari mong ipakita ang sumusunod na larawan. Sabihin sa mga estudyante na ibahagi ang nakikita nila sa larawang ito o kung ano ang ipinadarama nito sa kanila. Ipaliwanag na ipinapakita ng larawang ito si Jeremias at ang kanyang matinding kalungkutan. Maaaring ibahagi ng mga estudyante ang naaalala nila tungkol sa kuwento ni Jeremias at kung bakit siya malungkot. Kung kinakailangan, ibahagi ang mga detalye mula sa sumusunod na talata.

The Cry of Jeremiah. From an engraving done at the Nazareen School.

Sa loob ng mga 40 taon, sinasabi ng Panginoon kay Jeremias na magpropesiya sa sambahayan ni Israel tungkol sa pagkawasak at pagkabihag ng Jerusalem kung pipiliin nilang hindi magsisi at bumalik sa Diyos (tingnan sa Jeremias 16:1–13). Sa panahon ng paghahari ni Haring Zedekias, winasak ng mga taga-Babilonia ang Jerusalem at nabihag ang maraming tao, na nagsakatuparan sa propesiya ng Panginoon (tingnan sa Jeremias 52). Ilang panahon pagkatapos ng mga pangyayaring ito, isinulat ni Jeremias ang aklat ng Mga Panaghoy.

Maaari mong ipaliwanag na ang ibig sabihin ng katagang panaghoy ay mga pagpapahayag ng matinding kalungkutan o pighati.

Ang sumusunod na aktibidad ay maaaring makatulong sa mga estudyante na maunawaan ang pagdurusang naranasan ng mga tao ng Panginoon. Maaari mong pagpartner-partnerin o hatiin sa maliliit na grupo ang mga estudyante para pag-aralan ang mga scripture passage. Ipaliwanag na isinulat ni Jeremias ang karamihan sa mga talatang ito mula sa pananaw ng Jerusalem na para bang ang lungsod mismo ang nagsasalita.

Basahin ang isa o dalawa sa mga sumusunod na passage, at maghanap ng mga salita o parirala na nagpapahayag ng nadama ng mga tao pagkatapos magdusa nang dahil sa kanilang mga kasalanan.

Mga Panaghoy 1:1–4

Mga Panaghoy 1:16–18

Mga Panaghoy 1:20–22

Anong mga salita o parirala ang natuklasan mo?

Para matulungan ang mga estudyante na suriin ang natuklasan nila nang may walang-hanggang pananaw, maaari mong itanong ang sumusunod.
Dahil alam natin na mahal tayo ng Ama sa Langit at ni Jesucristo, sa palagay ninyo, bakit Nila tayo hinahayaan na makaranas ng ganitong uri ng pagdurusa kapag tayo ay nagkakasala?

Kung kailangan ng mga estudyante ng tulong sa pagsagot sa tanong na ito, maaari mo silang anyayahan na basahin ang mga talata tulad ng 2 Corinto 7:9–10; Alma 42:18, 29; Doktrina at mga Tipan 95:1, at hanapin ang mga posibleng sagot.

Ang pagkahabag ng Tagapagligtas

Ang natitirang bahagi ng lesson ay makatutulong sa mga estudyante na madama ang pagkahabag ng Tagapagligtas sa atin kahit tayo ay nagkakasala.

Maaari mong pagpartner-partnerin ang mga estudyante para pag-aralan ang mga sumusunod na passage at sagutin ang mga tanong na kasama nito. Halimbawa, maaaring pag-aralan ng isang estudyante ang talata 22–26, at ng isa pang estudyante ang talata 31–33.

Pagnilayan ang mga pahayag sa pisara mula sa simula ng lesson. Basahin ang Mga Panaghoy 3:22–26, 31–33, at hanapin ang mga salita o parirala na maibabahagi mo sa isang tao na ganito ang nadarama.

Anong mga salita o parirala ang ibabahagi mo? Bakit?
Anong katotohanan mula sa mga talatang ito ang gugustuhin mong maunawaan niya?

Habang nagbabahagi ang mga estudyante, maaari nilang matukoy ang sumusunod na katotohanan: Ang Panginoon ay nahahabag sa atin, kahit na nagkakasala tayo.

Kung kailangan ng mga estudyante ng tulong sa pag-unawa sa salitang pagkahabag, maaari mong ibahagi ang sumusunod na kahulugan: “Sa mga banal na kasulatan, ang pagkahabag ay literal na nangangahulugang ‘pakikiramay.’ Nangangahulugan din ito ng pagpapakita ng pakikidalamhati, pakikipighati, at awa para sa ibang tao” (Gabay sa mga Banal na Kasulatan, “Pagkahabag,” Gospel Library).

Para mas maunawaan ang pagkahabag ng Tagapagligtas, maaaring gawin ng mga estudyante ang sumusunod na aktibidad. Sa halip na pag-aralan ang isa sa mga sumusunod na opsiyon, maaaring mag-isip at mag-aral ang mga estudyante ng ibang kuwento mula sa mga banal na kasulatan na nagpapakita ng pagkahabag ng Tagapagligtas.

Kumpletuhin ang isa sa mga sumusunod na opsiyon sa pag-aaral, at alamin kung ano ang makatutulong sa iyo para mas maunawaan kung paano mo mararanasan ang pagkahabag ng Tagapagligtas sa iyong buhay.

Pag-aralan ang isa sa mga sumusunod na kuwento na nagpapakita ng pagkahabag ng Tagapagligtas: Mateo 18:23–35; Juan 8:1–11.
Pag-aralan ang isa o dalawa sa mga sumusunod na scripture passage na nagtuturo tungkol sa pagkahabag ng Tagapagligtas: Mosias 15:7–9; Doktrina at mga Tipan 64:2–4; Doktrina at mga Tipan 101:9.

Maaari mong anyayahan ang mga estudyante na ituro sa isa’t isa ang natutuhan at nadama nila. Maaari mong anyayahan ang mga handang estudyante na magbahagi sa klase.

Ang sumusunod na patotoo ay maaari ding makatulong sa talakayang ito.

Pinatotohanan ni Elder Dale G. Renlund ng Korum ng Labindalawang Apostol:

15:46

Nakapagpapatawad si Jesucristo dahil binayaran Niya ang halaga ng ating mga kasalanan.

Pinipili ng ating Manunubos na magpatawad dahil sa Kanyang hindi mapapantayang habag, awa, at pagmamahal.

Nais ng ating Tagapagligtas na magpatawad dahil ito ay isa sa Kanyang mga banal na katangian.

At, bilang Mabuting Pastol, ikinagagalak Niya kapag pinili nating magsisi.

Kahit na nakadarama tayo ng kalumbayang mula sa Diyos dahil sa ating mga nagawa, kapag pinili nating magsisi, agad nating inaanyayahan ang Tagapagligtas sa ating buhay. (“Pagsisisi: Isang Pagpiling Puno ng Kagalakan,” Liahona, Nob. 2016, 123)

Pagdama sa pagkahabag ng Tagapagligtas sa akin

Kailan mo naranasan o ng kakilala mo ang pagkahabag ng Tagapagligtas? (Tandaan na huwag magbahagi ng mga nagawang kasalanan o anumang bagay na masyadong personal.)

Ipaalala sa mga estudyante ang binatilyo mula sa simula ng lesson.
Ano ang ibabahagi mo sa binatilyong ito batay sa natutuhan mo ngayon?

Karagdagang Resources

Paano kung nadarama ko na masyado akong napalayo sa Ama sa Langit at kay Jesucristo dahil sa aking mga pinili?

Itinuro ni Elder Dieter F. Uchtdorf ng Korum ng Labindalawang Apostol:

14:32

Marahil ay iisipin pa ng ilan, “Posible pa kayang bumalik? Habang panahon ba akong babansagan, tatanggihan, at iiwasan ng mga dati kong kaibigan? Mas mabuti pa kaya na manatili na lamang na nawawala? Paano tutugon ang Diyos kung susubukan kong bumalik?” …

Patakbo tayong sasalubungin ng ating Ama sa Langit, na puspos ng pagmamahal at habag ang Kanyang puso. …

Magsasaya ang langit sa ating pagbabalik. (“Ang Alibugha at ang Daan Pauwi,” Liahona, Nob. 2023, 88)

Paano ako matutulungan ng pagkahabag ng Tagapagligtas?

Ipinaliwanag ni Elder Dale G. Renlund ng Korum ng Labindalawang Apostol:

Ang pagkahabag ng Tagapagligtas, anuman ang ating mga kakulangan, ay naglalapit sa atin sa Kanya at hinihikayat tayo nito sa paulit-ulit nating pagsisikap na magsisi at tularan Siya. (“Ang Ating Mabuting Pastol,” Liahona, Mayo 2017, 29)

Pinatotohanan ni Elder Peter F. Meurs ng Pitumpu:

10:2

Kayo man ay nagdadala ng bigat ng kasalanang hindi pa nalulutas, nagdurusa dahil sa kamaliang matagal nang nagawa ng iba sa inyo, o nahihirapang patawarin ang inyong sarili sa isang di-sinasadyang kasalanan, maaari ninyong matamo ang nagpapagaling at mapantubos na kapangyarihan ng Tagapagligtas na si Jesucristo.

Pinatototohanan ko na Siya ay buhay. Siya ang ating Tagapagligtas at Manunubos. Mahal Niya tayo. Nahahabag Siya sa atin, at Siya ay puspos ng awa, at mapapagaling Niya kayo. (“Mapapagaling Niya Ako!,” Liahona, Mayo 2023, 41)

Paano kung sinusubukan kong magsisi ngunit patuloy akong nahihirapan?

Pinatotohanan ni Elder Richard G. Scott (1928–2015) ng Korum ng Labindalawang Apostol:

15:25

Ang masayang balita para sa lahat na naghahangad na iwaksi ang mga bunga ng mga maling pagpili ay na iba ang tingin ng Panginoon sa mga kahinaan kaysa paghihimagsik. Bagama’t nagbabala ang Panginoon na parurusahan ang mga naghimagsik na hindi nagsisi, kapag nagsalita ang Panginoon tungkol sa mga kahinaan, lagi itong may kahalong awa. (“Sariling Lakas sa Pamamagitan ng Pagbabayad-sala ni Jesucristo,” Liahona, Nob. 2013, 83)

Ibinahagi ni Elder Neil L. Andersen ng Korum ng Labindalawang Apostol:

Kung ginagawa mo pa rin nang paulit-ulit ang iyong mga pagkakamali, nahihirapang maging matatag sa iyong hangaring magbago, ipakita ang iyong pagmamahal sa Ama sa Langit at palakasin ang iyong pananampalataya sa Panginoong Jesucristo. Matuto tungkol sa Kanya, pag-aralan ang Kanyang sagradong Pagbabayad-sala, at pag-isipang mabuti ang Kanyang dinanas para sa iyo. Sundin ang Kanyang mga kautusan nang may higit na kahustuhan. Kapag ginawa mo ang iyong bahagi upang patatagin ang iyong pananampalataya sa Tagapagligtas, ipinapangako ko sa iyo na palalakasin ng langit ang kaloob na ito na pananampalataya, at magkakaroon ka ng espirituwal na lakas na magsisi ng iyong mga kasalanan at huwag nang balikan pa ang mga ito. (The Divine Gift of Forgiveness [2019], 104)

Mga Karagdagang Aktibidad sa Pag-aaral

Alternatibong simula

Para sa alternatibong paraan para simulan ang lesson, maaari mong ipanood ang video na “Point of Safe Return” mula sa time code na 0:00 hanggang 1:58. Sa video na ito, nagbahagi si Elder Dieter F. Uchtdorf ng Korum ng Labindalawang Apostol ng isang analohiya upang ituro ang tungkol sa kakayahan ng Tagapagligtas na magpagaling at magpatawad.

15:40

Sabihin sa mga estudyante na talakayin ang sumusunod na tanong:

Sa anong mga paraan nagsisikap si Satanas na kumbinsihin tayo na nalampasan na natin ang “hangganan ng ligtas na pagbalik” kapag nagkakasala tayo?

Sabihin sa mga estudyante na isipin kung nadama nila na hindi na sila mapapatawad sa kasalanan o pagkakamaling nagawa nila. Maaari mong ibahagi ang sumusunod na pahayag.

Nagpatuloy si Elder Uchtdorf:

Naparito si Cristo para iligtas tayo. Kung namali tayo ng landas, mabibigyan tayo ng Pagbabayad-sala ni Jesucristo ng katiyakan na ang kasalanan ay hindi hangganan kung saan hindi na puwedeng bumalik. Ang ligtas na pagbalik ay posible kung susundin natin ang plano ng Diyos para sa ating kaligtasan. (“Hangganan ng Ligtas na Pagbalik,” Liahona, Mayo 2007, 99)

Habang nag-aaral sila, maaaring maghanap ang mga estudyante ng katibayan ng kakayahan ng Tagapagligtas na iligtas tayo mula sa ating mga kasalanan.

Ang pangangailangan para sa kalungkutang naaayon sa Diyos

Maaaring may mga tanong ang mga estudyante tungkol sa kung bakit tayo nakokosensiya o nagdurusa kapag tayo ay nagkasala. Ang isang paraan upang masagot ang mga tanong na ito ay pag-aralan ang nagagawa ng kalungkutang naaayon sa Diyos.

Sabihin sa mga estudyante na pagnilayan ang pagkakaiba ng kalungkutang naaayon sa Diyos at ng makasanlibutang kalungkutan. Maaaring pag-aralan ng mga estudyante ang itinuro ni Apostol Pablo sa 2 Corinto 7:9–10. Maaari din nilang basahin ang tungkol sa mga Nephita na nakaranas ng kalungkutan dahil sa kanilang mga kasalanan sa Mormon 2:11–14. Maaaring talakayin ng mga estudyante ang tanong na tulad ng sumusunod:

Ano ang natutuhan mo tungkol sa kalumbayang mula sa Diyos o kalungkutang naaayon sa Diyos at makasanlibutang kalungkutan?

Maaari mo ring ibahagi ang sumusunod na pahayag mula kay Pangulong Dieter F. Uchtdorf, dating miyembro ng Unang Panguluhan:

16:19

Ang kalumbayang mula sa Diyos ay naghihikayat ng pagbabago at pag-asa sa pamamagitan ng Pagbabayad-sala ni Jesucristo. Ang kalumbayang ayon sa sanglibutan ay hinahatak tayo pababa, pinapawi ang pag-asa, at inuudyukan tayong magpatangay pa sa tukso.

Ang kalumbayang mula sa Diyos ay humahantong sa pagbabalik-loob at pagbabago ng puso. Nagiging dahilan ito para kamuhian natin ang kasalanan at mahalin ang kabutihan. Hinihikayat tayo nitong bumangon at lumakad sa liwanag ng pagmamahal ni Cristo. Ang tunay na pagsisisi ay tungkol sa pagbabago, hindi paghihirap o pagdurusa. Oo, ang taos-pusong pagdadalamhati at taos na pagsisisi dahil sa pagsuway ay kadalasang masakit at napakahalagang mga hakbang sa sagradong proseso ng pagsisisi. Ngunit kapag ang pagkabagabag ay humantong sa pagkasuklam sa sarili o pinigilan tayong bumangong muli, humahadlang ito sa halip na maghikayat sa atin na magsisi. (“Magagawa Na Ninyo Iyan Ngayon!,” Liahona, Nob. 2013, 56)