“ʻĪsaia 50–57: Vakai Fakalūkufuá,’” Fuakava Motuʻá – Tohi Lēsoni ʻa e Faiako Seminelí (2026)
“ʻĪsaia 50–57: Vakai Fakalūkufuá,’” Fuakava Motuʻá – Tohi Lēsoni ʻa e Faiako Seminelí
ʻĪsaia 50–57
ʻĪsaia 50–57
Vakai Fakalūkufuá
Ko e taha ʻo e ngaahi ʻuhinga ʻoku fuʻu mālohi ai e ngaahi lea ʻa ʻĪsaiá ko ʻene fakamoʻoni kia Sīsū Kalaisí. Ko e pōpoaki ʻa ʻĪsaia ki ʻIsileli he kuonga muʻá mo onopōní ko ha pōpoaki ʻo e “fiefia mo e nēkeneka” (ʻĪsaia 51:3). ʻI he ngaahi lea ʻa ʻĪsaiá, naʻe toe fakaongo mai ai ʻe he Fakamoʻuí ʻa e fakaafe ke “fanongo kiate au” (ʻĪsaia 51:1,4,7) mo talaʻofa ke fakafiemālieʻi Hono kakai ʻo e fuakavá (ʻĪsaia 51:3,12; 52:9). Naʻe kikiteʻi ʻe ʻĪsaia ha “tangata ʻo e ngaahi mamahí, pea maheni ai mo e loto-mamahí” (ʻĪsaia 53:3) ʻa ia naʻe “lavea … koeʻuhi ko ʻetau ngaahi angahalá” mo “fakavolu … koeʻuhi ko ʻetau ngaahi hiá” (ʻĪsaia 53:5). Ka, “ʻi hono ngaahi taá ʻoku tau moʻui ai” (ʻĪsaia 53:5). Kiate kinautolu ʻoku nau ongoʻi “liʻaki pea mamahí” (ʻĪsaia 54:6), ʻoku talaʻofa mai ʻe he Huhuʻí ha “ʻofa taʻengata,” “ʻaloʻofa,” mo e “fuakava ʻo [ʻEne] melinó” (ʻĪsaia 54:8,10). ʻI he fakamoʻoni tonu ʻa e Fakamoʻuí, “‘Oku mahuʻinga ʻa e ngaahi lea ʻa ʻĪsaiá” (3 Nīfai 23:1).
Tokoni ki he kau akó ke nau fatongia ʻaki ʻenau akó. ʻOku ongoʻi ʻe he kau faiakó he taimi ʻe niʻihi ʻoku fiemaʻu ke nau talaange ki he kau akó ʻa e meʻa ʻoku totonu ke nau ʻiló. Neongo ia, ko e taha ʻo e ngaahi meʻa ʻaonga taha ʻe lava ke fai ʻe ha faiako ko hono tokoniʻi e kau akó ke nau fatongia ʻaki ʻenau akó. Naʻe kumi maʻu pē ʻe he Fakamoʻuí ha ngaahi founga ke fakahoko ai ʻeni ʻaki ʻEne fai kiate kinautolu naʻá Ne akoʻí ha ngaahi fehuʻi pea fakaafeʻi kinautolu ke nau ngāue. Ke ako lahi ange ki he founga naʻe fakahoko ai ʻeni ʻe he Fakamoʻuí, vakai, “Naʻe Tokoniʻi ʻe he Fakamoʻuí ʻa e Niʻihi Kehé ke Nau Fatongia ʻAki ʻEnau Akó” (Ko e Faiako ʻi he Founga ʻa e Fakamoʻuí [2022], 24–25).
Ki ha sīpinga ʻo e founga te ke lava ai ʻo tokoniʻi hoʻo kau akó ke tali ʻenau fatongia ʻaki ʻenau akó, vakai ki he Lēsoni 123 “ʻĪsaia 51–52.”
Teuteu ke akoʻí
ʻOku ʻoatu ʻe he fakamatala ko ʻení ha ngaahi fakakaukau ʻo e meʻa ʻe ala fiemaʻu ke teuteuʻi kimuʻa ‘i he lēsoni takitaha.
ʻĪsaia 51–52
Taumuʻa ʻo e lēsoní: Ke tokoni ke tokanga ʻa e kau akó ki he ngaahi fakaafe ʻa e Fakamoʻuí.
-
Teuteu ʻa e tokotaha akó: Fakaafeʻi e kau akó ke nau fakalaulauloto ki ha taimi naʻa nau talangofua ai pe ko ha taha ʻoku nau ʻilo, ki ha taha ʻo e ngaahi fakaafe pe ngaahi fekau ʻa e ʻEikí pea naʻe tāpuekina ai kinautolu. ʻE ʻomi ʻe he lēsoní ha faingamālie ki he kau ako ʻe loto-fiemālie ke vahevahé.
-
Meʻa ke fakaʻaliʻalí: Ko ha lisi ʻo ha niʻihi fakafoʻituitui ʻe lava ke fanongo ki ai ʻa e kau akó; ko e saati fekauʻaki mo e ngaahi fakaafe mo e ngaahi talaʻofa ʻa e Fakamoʻuí ki Hono kakai ʻo e fuakavá
-
Laʻipepa tufá: “Ko e Ngaahi Fakaafe mo e Ngaahi Talaʻofa ʻa e ʻEikí ki Hono Kakai ʻo e Fuakavá”
ʻĪsaia 53
Taumuʻa ʻo e lēsoní: Ke tokoniʻi e kau akó ke nau ongoʻi houngaʻia ʻi he meʻa kuo fai ʻe he Fakamoʻuí maʻanautolu ʻo fakafou ʻi Heʻene Fakaleleí.
-
Teuteu ʻa e tokotaha akó: Fakaafeʻi e kau akó ke nau ngāue ki hono ako maʻuloto ʻo e fakamoʻoni folofola fakataukei fakatokāteline ko e ʻĪsaia 53:3–5 pea mo e kupuʻi lea fakafolofola mahuʻinga “Ko e moʻoni kuo toʻo [ʻe Sīsū Kalaisi] ʻa ʻetau ngaahi vaivaí, ʻo ne fua ʻetau ngaahi mamahí.”
-
Laʻipepa tufá: “Ko e mahino ʻa e ʻĪsaia 53”
-
Meʻa ke fakaʻaliʻalí: fakamatala fakatupu fakakaukau mo e ngaahi fehuʻi ʻi he kamataʻanga ʻo e lēsoní; ko ha fakamatala meia ʻEletā Tēvita A. Petinā
-
Ngaahi vitioó: “Ke Nau Lava ‘o Fua Faingofua ‘Enau Kavengá” (16:23) mei he taimi 12:15 ki he 13:22, “Te Ne Tokoniʻi Koe” (4:43)
ʻĪsaia 54
Taumuʻa ʻo e lēsoní: Ke tokoni ke ongoʻi ʻe he kau akó e ʻofa mo e tukupā ʻa e Fakamoʻuí kiate kinautolú.
-
Teuteu ʻa e tokotaha akó: Fakaafeʻi e kau akó ke nau lau ʻa e ʻĪsaia 54, ʻo kumi e ngaahi foʻi lea mo e kupuʻi lea te nau vahevahe mo ha taha ʻokú ne ongoʻi tuenoa pe liʻekina.
-
Vitiō: “Angels in the Mirror” (5:47)