Testamenta Taloha: Boky torolalana ho an’ny mpampianatra seminera

Votoatiny
Pejin-dohateny
Teny fanolorana ny Boky torolalana ho an’ny mpampianatra
Lesona momba ny Testamenta Taloha
- Tonga soa ato amin’ny Testamenta Taloha
- Mosesy 1; Abrahama 3
- Genesisy 1–2; Mosesy 2–3; Abrahama 4–5
- Genesisy 3–4; Mosesy 4–5
- Genesisy 5; Mosesy 6
- Mosesy 7
- Genesisy 6–11; Mosesy 8
- Genesisy 12–17; Abrahama 1–2
- Genesisy 18–23
- Genesisy 24–33
- Genesisy 37–41
- Genesisy 42–50
- Eksodosy 1–6
- Paska
- Eksodosy 7–13
- Eksodosy 14–18
- Eksodosy 19–20; 24; 31–34
- Eksodosy 35–40; Levitikosy 1; 4; 16; 19
- Nomery 11–14; 20–24; 27
- Deoteronomia 6–8; 15; 18; 29–30; 34
- Josoa 1–8; 23–24
- Mpitsara 2–4; 6–8; 13–16
- Rota; 1 Samoela 1–7
- 1 Samoela 8–10; 13; 15–16
- 1 Samoela 17–18; 24–26; 2 Samoela 5–7
- 2 Samoela 11–12; 1 Mpanjaka 3; 6–9; 11
- 1 Mpanjaka 12–13; 17–22
- 2 Mpanjaka 2–7
- 2 Mpanjaka 16–25
- 2 Tantara 14–20, 26, 30
- Ezra 1; 3–7; Nehemia 2, 4–6, 8
- Estera
- Joba 1–3; 12–14; 19; 21–24; 38–40; 42
- Salamo 1–2; 8; 19–33; 40; 46
- Salamo 49–51; 61–66; 69–72; 77–78; 85–86
- Salamo 102–103; 110; 116–119; 127–128; 135–139; 146–150
- Ohabolana 1–4; 15–16; 22; 31; Mpitoriteny 1–3; 11–12
- Isaia 1–12
- Isaia 13–14; 22; 24–30; 35
- Isaia 40–49
- Isaia 50–57
- Isaia 58–66
- Jeremia 1–3; 7; 16–18; 20
- Jeremia 31–33; 36–38; Fitomaniana 1; 3
- Ezekiela 1–3; 33–34; 36–37; 47
- Daniela 1–7
- Hosea; Joela
- Amosa; Obadia; Jona
- Mika; Nahoma; Habakoka; Zefania
- Hagay 1–2; Zakaria 1–4; 10–14
- Malakia
Lesona Fiomanana hiatrika ny fiainana
- Fifehezana fotopampianarana: Mitady ny valin’ireo fanontaniako
- Fahaiza-manao momba ny fandalinana soratra masina
- Ho zatovo mahery!: Fanaovana safidy
- Manorina fizakan-tena
- Fahasalamana ara-batana sy ara-pihetseham-po
- Fiomanana amin’ny fianarana sy asa hatao any aoriana
- Mahomby any an-tsekoly
- Fiomanana ho misiônera
- Fiomanana ho any amin’ny tempoly
- Fampianaran’ireo mpitarika ao amin’ny Fiangonana
Tovana

2 Mpanjaka 17; 24–25: Ny fampielezana an’i Isiraely

“2 Mpanjaka 17; 24–25: Ny fampielezana an’i Isiraely,”Testamenta Taloha: Boky torolalana ho an’ny mpampianatra seminera (2026)

“2 Mpanjaka 17; 24–25: Ny fampielezana an’i Isiraely,”Testamenta Taloha: Boky torolalana ho an’ny mpampianatra seminera

2 Mpanjaka 16–25: Lesona 88

2 Mpanjaka 17; 24–25

Ny fampielezana an’i Isiraely

A group of youth reading scriptures together in Florida.

Matetika ny mpaminany sy ny hafa no miresaka momba ny fanangonana an’i Isiraely. Mba hahatakarana ilay fanangonana dia afaka manampy aloha ny mahatakatra ny antony nampielezana an’i Isiraely. Ity lesona ity dia afaka manampy ny mpianatra hampiasa ny fampielezana an’i Isiraely mba hamantarana ireo toetran’ny Ray any An-danitra sy i Jesoa Kristy.

Fanomanana ny mpianatra: Asao ny mpianatra hamaky ny “Zavatra tokony hotadidiana: “Hiteny amin’ny Isiraely rehetra i Jesoa hoe: -Modia-” avy ao amin’ny Avia, hanaraka Ahy—Ho an’ny isam-batan’olona sy ny fianakaviana: Testamenta Taloha 2026. Angataho ny mpianatra mba ho tonga miaraka amin’ny fahavononana hizara eritreritra na fanontaniana momba ny fampielezana an’i Isiraely.

Sahanasa fianarana azo atao

Ny fampielezana an’i Isiraely

Alohan’ny fotoam-pianarana dia azonao atao ny manisy marin-tsoratra famantarana ny toerana samihafa ao amin’ny efitrano fianarana ho toy ny hoe Fanjakana Avaratra (Isiraely), Fanjakana Atsimo (Joda), Asyria, Amerika, ary Babylona/Persia.

Nahoana ary oviana no mety ho mariky ny fitiavana avy amin’ny ray aman-dreniny ny famaizana ny zanaka iray?

Vakio ny Fotopampianarana sy Fanekempihavanana 95:1, ka tadiavo ny zavatra tsapan’ny Ray any An-danitra sy i Jesoa Kristy mikasika ny olona izay ilain’ Izy ireo ahitsy na faizina.

Imbetsaka i Isiraely ao amin’ny Testamenta Taloha no nikomy tamin’ny Ray any An-danitra sy i Jesoa Kristy ka nilana fanitsiana. Izany dia niteraka ny antsoina hoe fampielezana an’i Isiraely. Rehefa mandalina ny fampielezana an’i Isiraely ianao dia tadiavo ny fomba nanehoan’ny Ray any An-danitra sy i Jesoa Kristy ny fitiavan’izy ireo.

Fanjakan’i Isiraely tany Avaratra

Teo amin’ny 975 taona talohan’i J.K, taorian’ny nahafatesan’i Solomona dia lasa mpanjaka i Rehoboama zanany lahy. Nampitondrain’i Rehoboama zioga mavesatra ny vahoaka. Nikomy tamin’i Rehoboama ny folo tamin’ireo foko ary nanaraka an’i Jeroboama (jereo ny 1 Mpanjaka 12:6–11, 19–20). Izany fisarahana izany dia niteraka ny Fanjakana Avaratra sy Fanjakana Atsimo.

Vakio ny 2 Mpanjaka 17:7–18, 22–23, ka tadiavo ny zavatra nitranga tamin’ny Fanjakan’i Isiraely tany Avaratra.

Inona no nitranga tamin’izy ireo ary nahoana no nitranga izany?

Hazavao fa rehefa nandresy ny Fanjakan’i Isiraely tany Avaratra i Asyria ka naka ny maro tamin’ireo Isiraelita niverina tany Asyria, dia nanomboka ny fampielezana an’i Isiraely izany. Angataho ny ankamaroan’ny mpianatra izay nijoro teo akaikin’ilay faritra hoe Fanjakana Avaratra (Isiraely) hifindra eny amin’ilay faritry ny efitrano nomena ny anarana hoe Asyria. Hazavao fa matetika isika no miantso ireo foko ireo hoe ireo foko very amin’i Isiraely. Azonao omena an’ireo mpianatra izay nifindra teny Asyria ny mari-tsoratra famantarana hoe Foko Very. Azonao omena ireo mpianatra izay mijanona ao Isiraely ny mari-tsoratra famantarana hoe Samaritana. Azonao atao ny manazava fa ny Samaritana dia Isiraelita amin’ny ampahany ary Jentilisa amin’ny ampahany (jereo ny Torolalana ho an’ny Soratra Masina, “Samaritana,” Médiathèque de l’Évangile).
Ahoana no hamintinanao ny antony nampielezana an’i Isiraely?

Ny mpianatra dia mety hahita fahamarinana toy ny hoe: Noho i Isiraely nandà ireo mpaminany sy nivadika tamin’ny fanekempihavanana nataony tamin’ny Tompo, dia naeliny manerana ny firenena rehetra izy ireo.

Fanjakan’i Joda tany Atsimo

Inona no nianaranao hatreto momba ny Fanjakan’i Joda tany Atsimo, ka tafiditra ao anatin’izany ireo mpanjaka izay nanjaka tao?

Asao ny mpianatra hizara izay tantara tadidiny. Ohatra, mety hiresaka momba an’i Hezekia Mpanjaka na i Josia Mpanjaka izy ireo. Raha manao izany izy ireo dia azonao atao ny mamorona mari-tsoratra famantarana ho an’ny mpanjaka tsirairay ary manasa ny mpianatra hihazona izany ambony. Amporisiho ny mpianatra hizara ny fomba nitahian’ny Tompo ireo mpanjaka ireo sy ny vahoaka noho ny finoan’izy ireo Azy. Ireo mpanjaka roa ireo dia samy nanjaka taorian’ny nandresen’i Asyria ny Fanjakan’i Isiraely.

Mety hanonona an’i Lehia sy ny fianakaviany koa ny mpianatra. Raha manao izany izy ireo dia asao hizara ny zavatra fantany. Raha tsy manao izany izy ireo dia azonao atao ny mangataka azy ireo hanao izao manaraka izao. Azonao atao ny mamorona mari-tsoratra famantarana hoe Lehia sy ny fianakaviany mba hohazonin’ny mpianatra vitsivitsy.

Vakio ny 1 Nefia 1:4, ka tadiavo hoe iza koa no nonina tao amin’ny Fanjakan’i Joda.

Vakio ny 1 Nefia 2:1–4; 18:22–23, ka tadiavo ny zavatra nitranga tamin’io fianakaviana io.

Inona avy ireo fitahiana azontsika avy amin’ny Ray any An-danitra noho ny fitarihan’ny Tompo an’i Lehia sy ny fianakaviany hiala tao Jerosalema izay anisan’ny fampielezana?

Angataho ireo mpianatra izay mihazona ny mari-tsoratra famantarana hoe Lehia sy ny fianakaviany hiala eo amin’ilay hoe Fanjakan’i Joda ka hankeny amin’ilay faritra ao amin’ny efitrano fianarana nomena ny anarana hoe Amerika.

Vakio ny 2 Tantara 36:17–20, ka tadiavo ny zavatra nataon’i Nebokadnezara, mpanjakan’i Babylona, tamin’ireo mponina tao Jerosalema fotoana fohy taorian’ny nandehanan’i Lehia sy ny fianakaviany.

Angataho ireo mpianatra sisa ao amin’ny Fanjakan’i Joda mba hifindra eny amin’ilay faritra ao amin’ny efitrano fianarana izay maneho an’i Babylona/Persia. Teo anelanelan’ny 605 sy 587 taona talohan’i J.K. dia nitondra Jiosy maro nankany Babylona ny Babyloniana sy nanao fahirano an’i Jerosalema ary nandrava azy tamin’ny farany (jereo ny 2 Mpanjaka 24:8–16; 25:1–12, 21; Jeremia 52).

Azonao atao ny mangataka ny mpianatra hilaza anaran’olona vitsivitsy izay lasa tany Babylona no niafarany. Raha mila fanampiana izy ireo dia azonao omena mari-tsoratra famantarana misy ny hoe Daniela, Sadraka, Mesaka, Abed-nego (jereo ny Daniel 1:1–7), ary Ezekiela (jereo ny Torolalana ho an’ny Soratra Masina, “Ezekiela,” Médiathèque de l’Évangile).

Vakio ity famintinana manaraka ity. Hazavao fa nijanona tao Persia ny Jiosy sasany (jereo ny Etera 2:5–7). Angataho ny mpianatra sasany ao Babylona/Persia mba hiverina eny amin’ilay faritry ny efitrano fianarana maneho ny Fanjakan’i Joda. Azonao atao ny mamorona mari-tsoratra famantarana hoe Ezra sy Nehemia mba hoentin’ny mpianatra vitsivitsy izay nifindra nankeny amin’ny Fanjakan’i Joda. Hianatra misimisy kokoa momba an’i Ezra sy i Nehemia ireo mpianatra any aoriana.

Nandresy an’i Babylona ny Persiana teo ambany fitarihan’ny Mpanjaka Kyrosy. Nanodidididina ny 537 taona talohan’i J.K. teo dia notaomin’ny Tompo ny fanahin’i Kirosy Mpanjakan’i Persia mba hanome lalana ny Jiosy hiverina any Jerosalema ka hanorina indray ny tempoly (jereo ny 2 Tantara 36:22–23; Jeremia 29:10–14; Ezra 1:1–3). Tao anatin’ireo taona nanaraka izany dia niverina tany Jerosalema i Ezra sy i Nehemia ary ny hafa mba hanampy amin’ny fanorenana indray ny tanàna sy amin’ny famitana ny tempoly (jereo ny Ezra 7:6–8; Nehemia 2:1–11).

Tsy very velively ny zanaky ny Ray any An-danitra eo anatrehany

Azonao atao ny manamarika fa maro tamin’ireo vondrona ireo no tsy nahafantatra ny zava-nitranga tamin’ireo vondrona hafa. Very ireo vondrona hafa ireo raha ny fomba fijerin’izy ireo.

Vakio ny 3 Nefia 17:4, ka tadiavo ny zavatra nozarain’ny Mpamonjy tamin’ny Nefita nandritra ny asa fanompoana nataony teo anivon’izy ireo.

Inona no misarika ny sainao ao anatin’io andininy io?

Azonao atao ny manamarika fa na dia naely aza i Isiraely dia nampiasain’ny Tompo ilay fampielezana ny vahoakan’ny fanekempihavanany mba hitahiana ireo firenena izay nampielezana azy ireo (jereo ny “Ny fampielezana an’i Isiraely” eo ambanin’ny “Isiraely” ao amin’ny Torolalana ho an’ny Soratra Masina, Gospel Library). Azonao atao ny manamarika fa ny “hatsaram-panahy” ao amin’ny Isaia 54:8 dia fandikana ny hoe hesed. Raha mila fanazavana fanampiny momba ny lanjan’ny Hesed dia jereo ny lahatsoratry ny Filoha Nelson “Ny fanekempihavanana maharitra mandrakizay,” Liahona, ôct. 2022, 5–6.

Vakio ny Deoteronomia 4:27–31 sy ny Isaia 54:7–10, ka tadiavo ny zavatra nampanantenain’ny Tompo fa hataony ho an’i Isiraely naely patrana.

Inona avy ireo toetra hitanao ao amin’ny Ray any An-danitra sy i Jesoa Kristy rehefa mianatra momba ny fampielezana an’i Isiraely ianao?

Hevero ny hizara ny fijoroana ho vavolombelona anananao momba ny fitiavan’ny Ray any An-danitra ny zanany rehetra sy ny fampanantenany hanangona an’i Isiraely naely patrana.

Loharanom-pitaovana fanampiny

Nahoana no zava-dehibe amin’izao androntsika izao ny fampielezana an’i Isiraely?

Nanazava izao ny Loholona Quentin L. Cook ao amin’ny Kôlejin’ny Apôstôly Roambinifolo:

14:34

Ny fahababoan’ireo Jiosy sy ny fanapariahana an’ireo fokon’ny Isiraely, tafiditra amin’izany ireo foko folo, dia fahamarinana manan-danja tokony ho dinihana mikasika ny Famerenana ny filazantsara amin’ny laoniny. Ireo foko folo very tamin’i Isiraely no mandrafitra ny Fanjakana Avaratra amin’ny Isiraely ary nentina ho babo tany Asyria tamin’ny taona 721 talohan’i J.K. Nankany amin’ireo firenena avaratra izy ireo. Ny fanekem-pinoana fahafolo dia milaza hoe, “Mino isika fa hangonina ara-bakiteny ny Isiraely ary hampodiana indray ny Foko Folo” [Fanekem-pinoana 1:10]. Mino koa isika fa ny tao amin’ny fanekempihavanana nataon’ny Tompo tamin’i Abrahama dia tsy hoe ny taranak’i Abrahama ihany no hotahina fa koa hoe ho voatahy avokoa ny olona rehetra eto an-tany. Nilaza ny [Filoha] Nelson fa ny fanangonana “dia tsy resaka toerana; fa resaka fanolorantenan’ny isam-batan’olona. Azo -entina amin’ny fahalalana ny Tompo- [3 Nefia 20:13] ny olona na dia tsy mandao ny firenena niaviany aza” [Russell M. Nelson, “The Book of Mormon and the Gathering of Israel” (address given at the seminar for new mission presidents, June 26, 2013)].

Mazava ny fotopampianarantsika: “Nampiely patrana sy nampahory ny fokon’i Isiraely roa ambin’ny folo ny Tompo noho ny tsy fahamarinan’izy ireo sy ny fikomiany. Na izany aza, dia [nampiasain’]ny Tompo koa io fanapariahana ny vahoaka voafidiny io ho any amin’ireo firenena amin’izao tontolo izao mba hitahiana ny firenena rehetra.” [Torolalana ho an’ny Soratra Masina, “Isiraely”; scriptures.lds.org]. (“Fitomaniana [nosoratan’i Jeremia]: Mitandrema amin’ny Fanandevozana,” Liahona, Nôv. 2013, 39)

Ahoana no fomba nampiasan’ny Tompo an’i Isiraely niely patrana mba hitahiana izao tontolo izao?

Nampianatra ny Loholona Shayne M. Bowen ao amin’ny Fitopololahy hoe:

Voatahy isika amin’ny alalan’ny fampielezana an’i Isiraely any anivon’ny firenena rehetra satria nafafy tamin’ny alalan’izany teo anivon’ireo firenena ny ran’i Isiraely, ary noho izany dia mandray anjara amin’ny masirasiran’ny fahamarinana ireo firenena raha mibebaka izy ireo, ary mahazo anjara amin’ireo fampanantenana natao tamin’ny zanak’i Abrahama. (“Out of the Wilderness into the Light” [Brigham Young University–Idaho devotional, March 1, 2011], byui.edu)

Nanazava ny Loholona James E. Talmage (1862–1933) tao amin’ny Kôlejin’ny Apôstôly Roambinifolo hoe:

Tena niely patrana tanteraka teo anivon’ireo firenena ny Isiraelita hany ka nahazo toerana manan-danja io vahoaka niely patrana io amin’ny maha-fototra iray an’izany ao anatin’ny fisondrotana sy ny fivoaran’ny saika ny ankamaroan’ny fizarazarana lehibe rehetra eo amin’ny fianakavian’olombelona. Io asa fanapariahana io dia tanteraka tamin’ny alalana dingana maro ary niitatra nandritra ny an’arivo taonany maro. Hitan’ireo mpaminany tany am-piandohana mialoha izany ary ireo mpitarika ara-panahin’ny taranaka rehetra nialoha sy taorian’ny vanim-potoanan’ny Mesia dia nanambara mialoha ny fiampielezana ny vahoaka ho toy ny vokany voalamina nateraky ny fitomboan’ny faharatsian’izy ireo. (Articles of Faith, 12th ed. [1924], 316)

Nahoana no famaizana nilaina nataon’ilay Andriamanitra be fitiavana ny fampielezana an’i Isiraely?

Nanazava ny Loholona James E. Talmage (1862–1933) tao amin’ny Kôlejin’ny Apôstôly Roambinifolo hoe:

Ny fijalian’i Isiraely dia famaizana tsy maintsy nilaina fotsiny ihany izay nataon’ilay Ray nalahelo kanefa be fitiavana, izay nanomana tamin’ny alalan’ireo fomba mahomby ireo ny hanadio ireo zanany voapentimpentin’ny fahotana. …

Na dia nampahorian’ny olona aza izy ireo ary namoy ny fahalalana izao tontolo izao ny ampahany lehibe tamin’izy ireo, dia tsy mba very i Isiraely ho an’ilay Andriamaniny. Fantany rehefa nentina na noroahina izy ireo. Ny fony dia mbola feno faniriana haneho fitiavan-dray azy ireo ary izy ireo dia hoentiny tokoa, amin’ny fotoana mahamety azy sy amin’ny alalan’ireo fomba voatondro, ao anatina tontolo feno fitahiana sy fitaomana izay mendrika ho an’ny vahoakan’ny fanekempihavanany. Na dia eo aza ny fahotan’izy ireo sy ny fahoriana izay zakain’izy ireo, dia nilaza ny Tompo hoe: “Ary na dia izany rehetra izany aza, raha any amin’ny tanin’ny fahavalony izy, dia tsy holaviko ary tsy ho halako, fandrao lany ringana izy rehetra, ka rava ny fanekeko taminy; fa Izaho no [Tompo] Andriamaniny.” Toy ny nahatantarehan’ny fampielezana ihany no hahatanterahan’ny fanangonana an’i Iisraely. (The Articles of Faith, 12th ed. [1924], 328–29)

Sahanasa fianarana fanampiny

Fitaovana fanampiny ho an’ny sahanasa momba ny fampielezana

Ity sary ity dia mampiseho ohatra iray momba ny fomba ahafahanao mandrindra ireo mari-tsoratra famantarana ao an-dakilasy:

Afaka mijery ilay horonan-tsary hoe “Tafangona soa aman-tsara ao an-tokantrano” manomboka eo amin’ny kaodim-potoana 05:37 ka hatramin’ny 06:26 ianareo. Ny Loholona Quentin L. Cook ao amin’ny Kôlejin’ny Apôstôly Roambinifolo dia nanazava ny fampielezana an’i Isiraely ao amin’ilay horonan-tsary.

14:48

Ireo Miolekita

Mandritra ny sahanasa momba ny fampielezana dia azonao atao ny miresaka momba ireo Miolekita ao amin’ny Bokin’i Môrmôna. Hazavao fa i Zedekia Mpanjaka no mpanjaka faran’i Joda talohan’ny nitondran’i Babylona azy ireo ho babo. Ny 2 Mpanjaka 25:7 dia milaza fa novonoina ireo zanakalahiny. Saingy tamin’ny alalan’ny Bokin’i Môrmôna dia fantatsika fa nitsoaka i Mioleka izay iray tamin’ireo zanakalahin’i Zedekia. Notarihin’ny Tompo nankany Amerika i Mioleka (jereo ny Ômnia 1:15–16; Helamàna 6:10; 8:21). Angataho ny sasany amin’ireo mpianatra mba hiala eo amin’ny Fanjakana Atsimo (Joda) ka hifindra eny amin’ny faritra iray ao amin’ny efitrano fianarana izay maneho an’i Amerika.

Aza manadino ny fanekempihavanana

Rehefa mifanakalo hevitra momba ny fomba nampielezana an’i Isiraely ny mpianatra noho ny nivadihany tamin’ny fanekempihavanana nataony tamin’ Andriamanitra dia hevero ny hamaky ny 2 Mpanjaka 17:38–40. Asao ny mpianatra hitady ny fampitandreman’ny Tompo. Mifanakaloza hevitra mikasika ireo fomba mety hanadinoan’ny olona amin’izao fotoana izao ny fanekempihavanana nataon’izy ireo tamin’ Andriamanitra. Angataho ny mpianatra hizara ny zavatra azontsika atao mba hahatsiarovana mandrakariva ny fanekempihavanana nataontsika tamin’ Andriamanitra. Rehefa mizara ireo fomba ahafahana mahatsiaro ny fanekempihavanana nataon’izy ireo ny mpianatra dia azonao atao ny miresaka momba ny vavaky ny fanasan’ny Tompo (jereo ny Fotopampianarana sy Fanekempihavanana 20:77, 79).