Manwal ng Guro ng Seminary para sa Lumang Tipan

Mga Nilalaman
Pahina ng Pamagat
Pambungad sa Manwal ng Guro
Mga Lesson sa Lumang Tipan
- Halina’t Basahin ang Lumang Tipan
- Moises 1; Abraham 3
- Genesis 1–2; Moises 2–3; Abraham 4–5
- Genesis 3–4; Moises 4–5
- Genesis 5; Moises 6
- Moises 7
- Genesis 6–11; Moises 8
- Genesis 12–17; Abraham 1–2
- Genesis 18–23
- Genesis 24–33
- Genesis 37–41
- Genesis 42–50
- Exodo 1–6
- Pasko ng Pagkabuhay
- Exodo 7–13
- Exodo 14–18
- Exodo 19–20; 24; 31–34
- Exodo 35–40; Levitico 1; 4; 16; 19
- Mga Bilang 11–14; 20–24; 27
- Deuteronomio 6–8; 15; 18; 29–30; 34
- Josue 1–8; 23–24
- Mga Hukom 2–4; 6–8; 13–16
- Ruth; 1 Samuel 1–7
- 1 Samuel 8–10; 13; 15–16
- 1 Samuel 17–18; 24–26; 2 Samuel 5–7
- 2 Samuel 11–12; 1 Mga Hari 3; 6–9; 11
- 1 Mga Hari 12–13; 17–22
- 2 Mga Hari 2–7
- 2 Mga Hari 16–25
- 2 Cronica 14–20; 26; 30
- Ezra 1; 3–7; Nehemias 2; 4–6; 8
- Esther
- Job 1–3; 12–14; 19; 21–24; 38–40; 42
- Mga Awit 1–2; 8; 19–33; 40; 46
- Mga Awit 49–51; 61–66; 69–72; 77–78; 85–86
- Mga Awit 102–103; 110; 116–119; 127–128; 135–139; 146–150
- Mga Kawikaan 1–4; 15–16; 22; 31; Eclesiastes 1–3; 11–12
- Isaias 1–12
- Isaias 13–14; 22; 24–30; 35
- Isaias 40–49
- Isaias 50–57
- Isaias 58–66
- Jeremias 1–3; 7; 16–18; 20
- Jeremias 31–33; 36–38; Mga Panaghoy 1; 3
- Ezekiel 1–3; 33–34; 36–37; 47
- Daniel 1–7
- Oseas; Joel
- Amos; Obadias; Jonas
- Mikas; Nahum; Habakuk; Sefanias
- Hagai 1–2; Zacarias 1–4; 7–14
- Malakias
Mga Lesson sa Paghahanda sa Buhay
- Doctrinal Mastery: Paghahanap ng mga Sagot sa Aking mga Tanong
- Mga Kasanayan sa Pag-aaral ng Banal na Kasulatan
- Para sa Lakas ng mga Kabataan: Paggawa ng mga Pagpili
- Pagkakaroon ng Pag-asa sa Sariling Kakayahan o Self-Reliance
- Pisikal at Emosyonal na Kalusugan
- Paghahanda para sa Edukasyon at Trabaho sa Hinaharap
- Pagtatagumpay sa Paaralan
- Paghahanda ng Missionary
- Paghahanda para sa Templo
- Mga Turo ng mga Lider ng Simbahan
Apendiks

Genesis 19: “Huwag Kang Lumingon”

“Genesis 19: ‘Huwag Kang Lumingon,’” Manwal ng Titser ng Seminary para sa Lumang Tipan (2026)

“Genesis 19: ‘Huwag Kang Lumingon,’” Manwal ng Titser ng Seminary para sa Lumang Tipan

Genesis 18–23: Lesson 26

Genesis 19

“Huwag Kang Lumingon”

'Then the Lord rained down sulfur and fire on Sodom and Gomorrah. It was sent down from the sky by the Lord. So he overthrew those cities and all that region, including all the inhabitants of the cities and the vegetation that grew from the ground. But Lotaas wife looked back longingly and was turned into a pillar of salt. (Genesis, Chapter 19, 24-26). Woodcut after a drawing by Julius Schnorr von Carolsfeld (German painter, 1794 - 1872) from my archive, published in 1877.'

Noon pa man ay nag-aalala na ang Panginoon tungkol sa masasamang impluwensya sa ating buhay. Ang mga kapamilya ni Lot ay naimpluwensyahan ng mga kasamaang nakapaligid sa kanila sa lungsod ng Sodoma. Ang lesson na ito ay makatutulong sa mga estudyante na maiwasan ang masasamang impluwensya sa kanilang buhay upang mas lubos nilang masunod ang Ama sa Langit at si Jesucristo.

Paghahanda ng estudyante: Sabihin sa mga estudyante na isipin ang mga impluwensya sa kanilang buhay o mga tuksong kinakaharap nila na humahadlang sa kanila na sundin ang Ama sa Langit at si Jesucristo. Sabihin sa kanila na isipin kung bakit kailangan nilang alisin ang mga balakid na ito sa kanilang buhay at kung paano nila ito magagawa.

Mga Posibleng Aktibidad sa Pag-aaral

Maliliit na pagpili na may malalaking bunga

Ibinahagi ni Elder Massimo De Feo ng Pitumpu ang isang mahalagang katotohanan tungkol sa epekto ng ating mga pagpili:

Maaaring tila maliliit ang mga desisyong ginagawa natin sa araw-araw, ngunit palaging may mga tunay na implikasyon at malalaking bunga ang mga ito, mabuti man o masama. (“Maliliit na Pagpili, Malalaking Bunga,” Liahona, Ago. 2019, 34)

Ano ang ilang halimbawa ng maliliit na pagpiling ginagawa natin na maaaring magkaroon ng malalaking bunga?

Kung kinakailangan, maaari kang magbahagi ng ilang halimbawa, tulad ng media na ginagamit natin; uri ng mga kaibigang pinipili natin; o mga pagpiling ginagawa natin tungkol sa pag-aaral ng mga banal na kasulatan, pagsisimba, o pagdarasal. Ang iba pang halimbawa ay maaaring mas nauugnay sa iyong mga estudyante. Sabihin sa mga estudyante na talakayin kung paano magkakaroon ng malalaking bunga ang mga pagpiling ito, sa kabutihan o kasamaan.

Pagkatapos ay ibahagi ang sumusunod upang matulungan ang mga estudyante na espirituwal na maihanda ang kanilang sarili para sa lesson ngayon.

Isipin ang mga pagpiling ginagawa ninyo sa kasalukuyan na nagpapalapit sa inyo sa Ama sa Langit at kay Jesucristo. Isipin din ang mga pagpiling maaaring magpalayo sa inyo sa Kanila. Habang nag-aaral kayo ngayon, bigyang-pansin ang mga espirituwal na impresyon tungkol sa kung paano kayo mas mapapalapit sa Ama sa Langit at kay Jesucristo.

Itinayo ni Lot ang kanyang tolda na nakaharap sa Sodoma

Ang Lumang Tipan ay naglalaman ng salaysay tungkol sa isang lalaking nagngangalang Lot, ang pamangking lalaki ni Abraham. Si Lot at ang kanyang pamilya ay nanirahan sa lungsod ng Sodoma, na kilala dahil sa matinding kasamaan nito (tingnan sa Genesis 13:13; 18:20; Ezekiel 16:49–50; Judas 1:7–8). Ito ay tila maliit na pagpili na humantong sa paninirahan ni Lot at ng kanyang pamilya sa Sodoma.

Sabihin sa mga estudyante na ibahagi ang nalalaman nila tungkol sa mga sitwasyon na humantong kay Lot na manirahan sa Sodoma. Maaaring gamitin ang sumusunod na paliwanag kung kinakailangan.

Matapos lumipat nina Abraham, Lot, at ng kanilang mga pamilya mula sa Egipto patungo sa lupain ng Canaan, nagkaroon ng di-pagkakasundo sa pagitan ng mga pastol nina Abraham at Lot dahil sa mga lupaing pinagpapastulan. Upang maiwasan ang lalo pang pagtatalo, inihiwalay nina Abraham at Lot ang kanilang mga pamilya, at ang bawat pamilya ay nagpasiya kung saan sila maninirahan (tingnan sa Genesis 13:8–9).

Sa halip na basahin ang mga sumusunod na talata bilang isang klase, maaaring makipagtulungan ang mga estudyante sa isang kapartner. Maaaring basahin ng magkakapartner ang mga talata at magdrowing ng larawang nagpapakita sa mga ginawa nina Lot at Abraham.

Basahin ang Genesis 13:10–13, 18, at alamin kung saan nagpasiyang manirahan ang bawat pamilya. (Sa mga talatang ito, si Abram ay si Abraham. Kalaunan ay binago ng Panginoon ang kanyang pangalan sa Abraham, tulad ng nakatala sa Genesis 17:5.)

Anong mga pagkakaiba ang napansin ninyo sa desisyon ng bawat pamilya?
Anong mga desisyon ang magagawa ng isang tao ngayon na maaaring katulad ng pagtatayo ni Lot ng kanyang tolda na nakaharap sa Sodoma? Anong payo ang maibibigay ninyo sa mga ganitong sitwasyon?

Kung nahihirapan ang mga estudyante na mag-isip ng mga desisyon sa makabagong panahon na katulad ng pagtatayo ni Lot ng kanyang tolda na nakaharap sa Sodoma, maaari kang magbahagi ng ilang halimbawa, pagkatapos ay bigyan ng pagkakataon ang mga estudyante na magpayo sa mga sitwasyong ito. Maaaring kabilang sa mga halimbawa ang paggamit ng bulgar na pananalita, pagpili ng media na may hindi angkop na nilalaman, pagbaba ng mga pamantayan ng pananamit o hindi pagiging disente, o pag-uukol ng oras sa mga kaibigan na hindi pinahahalagahan ang mga turo ng Tagapagligtas.

Ang pagkawasak ng Sodoma at Gomorra

Si Lot at ang kanyang pamilya ay hindi nanatili sa kanilang tolda na itinayo na nakaharap sa Sodoma. Kalaunan, sila ay lumipat at “[tumira] sa Sodoma” (Genesis 14:12; idinagdag ang pagbibigay-diin).

Maaaring i-cross reference ng mga estudyante ang Genesis 14:12 sa Genesis 13:12 sa kanilang mga banal na kasulatan. Kung gumawa ang mga estudyante ng drowing sa naunang bahagi ng lesson, maaari mo rin silang anyayahang i-update ang kanilang drowing upang maipakita ang bagong lokasyon ni Lot.

Hindi tinanggap ng mga naninirahan sa Sodoma at sa kalapit na lungsod ng Gomorra ang mga propetang isinugo ng Panginoon upang balaan sila (tingnan sa Mga Turo ng mga Pangulo ng Simbahan: Joseph Smith [2007], 233). Sa Kanyang awa, ang Panginoon ay nagpadala ng mga sugo sa Sodoma upang balaan si Lot at ang kanyang pamilya na umalis bago mawasak ang lungsod (tingnan sa Genesis 19:12–13). Dahil hindi tinanggap ng mga tao ang mga propeta at nagpatuloy sa kasamaan, sila ay nalipol.

Basahin ang Genesis 19:14–19, 24–26, at alamin kung paano tumugon si Lot at ang kanyang pamilya sa mga tagubilin na agad na lisanin ang lungsod.

Ano ang pinakanapansin ninyo sa mga talatang ito? Bakit?
Ano ang itinuturo ng mga talatang ito sa inyo tungkol sa Panginoon?

Maaari mo ring itanong sa mga estudyante kung ano ang natutuhan nila na makatutulong sa isang tao na nakadarama na tila hindi seryosong bagay ang makibahagi sa tila maliliit na gawain ng kasamaan.

Upang matulungan ang mga estudyante na maunawaan kung bakit ang asawa ni Lot ay naging “haliging asin” (talata 26), maaaring makatulong na ipaliwanag na ang asawa ni Lot ay maaaring hindi lamang lumingon sa likuran ngunit maaaring bumalik rin sa Sodoma (tingnan sa Lucas 17:28–32). Maaari mo ring ibahagi ang sumusunod na pahayag ni Pangulong Jeffrey R. Holland.

Ibinahagi ni Pangulong Jeffrey R. Holland ng Korum ng Labindalawang Apostol ang mga posibleng dahilan kung bakit naging “haliging asin” (talata 26) ang asawa ni Lot:

Malinaw na ang kamalian ng asawa ni Lot ay hindi lamang paglingon sa likuran; sa puso niya ay gusto niyang bumalik. …

Maaaring lumingon ang asawa ni Lot nang may galit sa Panginoon dahil sa mga iniutos ng Panginoon na iwan niya. (“Remember Lot’s Wife” [Brigham Young University devotional, Ene. 13, 2009], 2, speeches.byu.edu)

Maaari mong anyayahan ang mga estudyante na talakayin ang sumusunod na tanong sa kapartner o sa maliit na grupo bago nila ibahagi sa klase ang kanilang mga sagot.

Ano ang ilang katotohanang natutuhan mo mula sa salaysay tungkol kay Lot at sa kanyang pamilya na naaangkop sa mga sitwasyong kinakaharap mo sa iyong buhay?

Gamit ang sarili nilang mga salita, maaaring matukoy ng mga estudyante ang mga katotohanang tulad ng sumusunod:

Ang pagtutulot sa masasamang impluwensya sa ating buhay—kahit sa tila maliliit na bagay—ay maglalayo sa atin kay Jesucristo.

Bilang mga disipulo ni Jesucristo, dapat nating takasan ang kasamaan at huwag itong lingunin.

Upang matulungan ang mga estudyante na mas maunawaan ang kahalagahan ng mga katotohanang ito, maaari mong talakayin ang mga tanong na tulad ng mga sumusunod.
Ano ang makatutulong sa inyo na matukoy ang tila maliliit na impluwensya na maglalayo sa inyo sa Ama sa Langit at kay Jesucristo?
Paano tayo matutulungan ng Tagapagligtas na iwaksi ang ating mga nakaraang pagkakamali at sumulong nang may pananampalataya?

Sabihin sa mga estudyante na magbahagi ng mga karanasan nila na may kaugnayan sa mga katotohanang tinatalakay ninyo. Maaari ka ring magbahagi ng sarili mong mga karanasan.

Ipamuhay ito

Upang matulungan ang mga estudyante na maipamuhay ang mga katotohanang napag-aralan nila, ipakita ang mga sumusunod na tagubilin at tanong. Sabihin sa mga estudyante na humingi ng inspirasyon mula sa Diyos upang malaman ang mga pagbabagong nais Niyang gawin nila.

Isipin ang mga gawaing nadama mong dapat mong gawin dahil sa napag-aralan mo ngayon. Sa iyong study journal, magsulat ng isang plano para sa kung ano ang gagawin mo at kailan mo ito gagawin. Kung kinakailangan, ang mga sumusunod na tanong ay makatutulong sa iyo na gumawa ng plano:

Ano ang ilang tila maliliit na desisyon na kasalukuyan mong ginagawa na maaaring magpalayo sa iyo sa Ama sa Langit at kay Jesucristo kalaunan? Anong mga pagbabago ang gagawin mo?
Ano ang gagawin mo para maiwaksi ang mga nakaraang pagkakamali at sumulong nang may pananampalataya kay Jesucristo?

Isiping patotohanan ang mga katotohanang pinag-aralan ninyo ngayon. Hikayatin ang mga estudyante na kumilos ayon kanilang mga plano.

Karagdagang Resources

Anong mga kasalanan ang ginawa ng mga tao ng Sodoma at Gomorra?

Ang mga naninirahan sa Sodoma at Gomorra ay gumagawa ng maraming masasamang gawain na nakapagpapalungkot sa Panginoon. Ipinahayag ni Propetang Ezekiel na ang mga tao ay puno ng kapalaluan at katamaran at bagama’t sila ay may “labis na pagkain,” hindi nila binigyan “ang dukha at nangangailangan” (tingnan sa Ezekiel 16:49–50). Ang seksuwal na imoralidad ay tinatanggap at ginagawa ng mga naninirahan sa Sodoma at sa mga kalapit na lungsod (tingnan sa Genesis 19:1–11; Pagsasalin ni Joseph Smith, Genesis 19:9–12; Judas 1:7).

Genesis 19:26. Paano kung sinisikap kong takasan ang kasamaan ngunit nahihirapan akong iwaksi ang aking mga kasalanan?

Sa pagsasalita tungkol sa mga huling araw, nagbabala ang Tagapagligtas na “Alalahanin ninyo ang asawa ni Lot” (Lucas 17:32). Kapag nagsisi tayo sa ating mga kasalanan, dapat nating gawin ang lahat ng ating makakaya upang maiwaksi ang mga ito. Dapat din nating alalahanin na si Jesucristo ay matiyaga at tutulungan Niya ang sinumang tapat na nagsisikap na madaig ang isang kasalanan o adiksiyon. Itinuro ni Elder Neil L. Andersen ng Korum ng Labindalawang Apostol:

Kung minsan sa ating pagsisisi, sa araw-araw nating pagsisikap na maging higit na katulad ni Cristo, paulit-ulit tayong nagpupunyagi sa pare-parehong mga kahirapan. … Huwag panghinaan ng loob. Kung kayo ay nagpupursigi at nagsisikap na magsisi, nasa proseso kayo ng pagsisisi. …

Ang pagtalikod sa mga kasalanan ay nagpapahiwatig na huwag na itong balikan pa. Nangangailangan ng panahon ang pagtalikod. (“Magsisi … Upang Mapagaling Ko Kayo,” Liahona, Nob. 2009, 41, 42)

Talaga bang naging haliging asin ang asawa ni Lot?

Karamihan sa mga iskolar ay sumasang-ayon na ang pinakaposibleng lugar ng Sodoma ay sakop na ngayon ng katimugang bahagi ng Patay na Dagat, isang anyong tubig na mataas ang salt content. Kung bumalik ang asawa ni Lot sa Sodoma, malamang na kasama siya sa pagkawasak. Ang kanyang pagiging haliging asin ay maaaring isang matalinghagang paraan ng pagpapahayag ng resultang ito. Anuman ang nangyari sa asawa ni Lot, malinaw na nasawi siya.

Mga Karagdagang Aktibidad sa Pag-aaral

Object lesson tungkol sa pag-iwas sa masasamang impluwensya

Bago pag-usapan ang epekto ng pagpili ni Lot na itayo ang kanyang tolda na nakaharap sa Sodoma (tingnan sa Genesis 13:12), maaari mong gamitin ang sumusunod na object lesson:

Maglagay ng dalawang magnet sa mesa at sabihin sa isang estudyante na ilapit ang isa sa mga ito hanggang sa pinakamalapit na distansya sa isa pang magnet nang hindi nagdidikit ang mga magnet. Matapos magdikit ng mga magnet, isipin ang mga espirituwal na aral na matututuhan ng mga estudyante mula sa object lesson na ito. Maaari mong ipaalala sa mga estudyante ang object lesson na ito matapos pag-aralan ang mga karanasan ni Lot at ng kanyang pamilya.

Kung walang magnet, maaari mong ipanood ang “Temptation Fades as We Seek Christ in Every Thought” (2:57).

2:58

Genesis 14. Pagkatuto mula sa katapatan ni Abraham

Maaaring makinabang ang mga estudyante na makita nang malinaw ang pagkakaiba sa pagitan ng pagtutulot sa ilang masamang impluwensya at ng lubos na pagtanggi rito. Kung gayon, maaari nilang pag-aralan ang isang karanasan mula sa buhay ni Abraham na nangyari habang naninirahan sa Sodoma si Lot at ang kanyang pamilya.

Ipaliwanag na matapos magsimulang manirahan si Lot at ang kanyang pamilya sa lungsod ng Sodoma, nadakip si Lot sa digmaan (tingnan sa Genesis 14:11–12). Nang malaman ni Abraham (na kilala noon bilang Abram) ang tungkol sa pagdakip kay Lot, tinipon niya at sinandatahan ang kanyang mga tagapaglingkod at iniligtas si Lot (tingnan sa Genesis 14:13–16).

Sabihin sa mga estudyante na basahin ang Genesis 14:21–23, at alamin ang inialok ng hari ng Sodoma kay Abraham at kung paano tumugon si Abraham. Pagkatapos ay talakayin ang mga sumusunod na tanong:

Paano ninyo ibubuod ang tugon ni Abraham sa hari ng Sodoma?
Sa inyong palagay, bakit ganito ang naging reaksyon ni Abraham?

Sa pagtalakay ng mga estudyante sa naunang tanong, maaari mo silang tulungan na matukoy ang katotohanang tulad ng sumusunod: Kapag tinutupad natin ang ating mga tipan sa Panginoon, mas malalabanan natin ang masasamang impluwensya, gaano man kaliit ito, at mananatili tayong tapat sa Diyos at malaya mula sa kasalanan.

Ano kaya ang mangyayari kapag tinularan ang halimbawa ni Abraham ngayon?

Genesis 14:18–20. Binasbasan ni Melquisedec si Abraham

Ang Genesis 14:18–20 ay naglalaman ng interaksyon nina Melquisedec at Abraham. Ang pag-aaral tungkol sa interaksyong ito ay makatutulong sa mga estudyante na malaman pa ang tungkol sa Melchizedek Priesthood.

Itanong sa mga estudyante kung alam nila kung bakit ang Melchizedek Priesthood ay tinawag sa pangalang iyon. Pagkatapos ay maaari mo silang anyayahang basahin ang Doktrina at mga Tipan 107:2–3, at alamin ang mga detalye.

Maaaring basahin ng mga estudyante ang Genesis 14:18–20 at gumawa ng listahan ng natutuhan nila tungkol kay Melquisedec. Pagkatapos ay ipaliwanag na ang Pagsasalin ni Joseph Smith ng Biblia ay nagbibigay sa atin ng mas maraming impormasyon tungkol sa kung sino si Melquisedec at kung ano ang ginawa niya. Tulungan ang mga estudyante na mahanap ang Pagsasalin ni Joseph Smith, Genesis 14:25–40. Sabihin sa mga estudyante na pag-aralan ang mga talatang ito at idagdag ang mga karagdagang detalyeng ito sa kanilang listahan.

Batay sa nalaman ninyo tungkol kay Melquisedec, sa inyong palagay, bakit angkop na ipangalan sa kanya ang priesthood?

Mga Video

Maaari mong gamitin ang isa o ang lahat ng sumusunod na video sa iba’t ibang punto sa lesson:

“Stay within the Lines” (5:10). Isang paglalarawan kung paano makatutulong sa atin ang paglaban sa mga tukso upang manatiling malaya mula sa masasamang impluwensya

5:10

“New Year’s: Look Not behind Thee” (3:09). Ang kahalagahan ng pagwaksi sa mga nakaraang pagkakamali at pagsulong nang may pananampalataya kay Jesucristo

3:9