“23–29 noviembre. “Sik’omaq li Qaawa’ ut taawanq eeyu’am”: Amos; Abdias; Jonas,” Kim, Taaqehin—Choq’ re li ochoch ut li iglees: Li Najter Chaq’rab’ 2026 (2026)
“23–29 noviembre. “Sik’omaq li Qaawa’ ut taawanq eeyu’am”” Kim, Taaqehin: Li Najter Chaq’rab’ 2026
Jonah on the Beach at Nineveh [Laj Jonas chire li palaw aran Nineve], xb’aan laj Daniel Lewis
23–29 noviembre: “Sik’omaq li Qaawa’ ut taawanq eeyu’am”
Amos; Abdias; Jonas
Laj Jonas wan sa’ jun jukub’ li yoo chi xik Tarsis. Maawa’ maak li xik sa’ Tarsis, a’b’an jwal najt rik’in li tenamit Ninive nakana, b’ar wi’ taqlanb’il laj Jonas chixjultikankil li raatin li Dios. Naq li jukub’ ki’ok sa’ jun nimla kaq-sut-iq’, laj Jonas kixnaw naq a’an xb’aan lix q’etom. Chi patz’b’il reheb’ xb’aan laj Jonas, eb’ li winq kixkut laj Jonas sa’ xchamal li palaw re xch’anab’ankil li kaq-sut-iq’. Maare a’an xraqik laj Jonas ut lix k’anjel. A’b’an li Qaawa’ ink’a’ kixkanab’ laj Jonas—jo’ naq ink’a’ kixkanab’eb’ laj Ninive, lix junkab’al laj Israel, malaj jo’ naq ink’a’ nokoxkanab’ qajunes laa’o.
Jo’kan naq toj naxtaqlaheb’ li profeet—jo’ laj Jonas, laj Amos, laj Abdias, ut eb’ li profeet sa’eb’ li qakutankil—rik’in li na’leb’ naq wi naqajal qak’a’uxl, moko toosache’q ta chi junelik. Sa’ xyanq chixjunil “li naxye xb’een wa” li Dios (chi’ilmanq Amos 3:7), a’an a’in jun reheb’ li jwal loq’: a’an naq sa’ xk’ab’a’ li Jesukristo, moko b’ayb’ooko ta chi jalaak. A’an toj naraj qatenq’ankil chixk’anjelankileb’ li sumwank koo’ok wi’ chaq rik’in a’an ut k’ojk’o xch’ool chixk’eeb’al qahoonal.
Re xtzolb’al k’a’ru wan sa’eb’ li hu a’in, chi’ilmanq “Amos,” “Abdias,” ut “Jonas” sa’ li K’utul Raqal reheb’ li Loq’laj Hu.
Li na’leb’ re tzolok sa’ li ochoch ut sa’ li iglees
Amos 3:1–8; 7:10–15
Li Qaawa’ naxk’utb’esi li yaal rik’in xtz’uumaleb’ reheb’ lix profeet.
Sa’ Amos 3:3–6, li profeet aj Amos kixk’uteb’ reetalil li na’leb’ naru neke’qataw rik’in li k’a’ru naqab’i malaj naqil: naq jun li kaqkojl naxk’e xyaab’, naraj naxye naq xchap lix tzakemq; wi jun li tz’ik nat’il sa’ jun ra’al, naraj naxye naq wan jun li xeeb’ aran. Sa’eb’ li raqal 7–8, laj Amos naxjuntaq’eeta li na’leb’ a’in rik’ineb’ li profeet. K’a’ru li na’leb’ naru naqataw naq li profeet naxye profeetil aatin? K’a’ chik ru nakatzol chirixeb’ li profeet naq yookat chirilb’al Amos 7:10–15?
K’a’ru xk’utb’esihom li Qaawa’ aawe rik’ineb’ lix profeet?
Li Elder Ulisses Soares kixye naq “Nak’utb’esiman lix rahom li Dios … naq wankeb’ li profeet” (“Eb’ li profeet neke’aatinak rik’in lix wankil li Santil Musiq’ej,” Jolomil ch’utub’aj-ib’ re abril 2018). K’oxla chan raj ru taatz’aqob’resi ru li ch’ol aatin a’in: “Ninnaw naq li Dios nikinxra, xb’aan naq naxtaqlaheb’ chaq lix profeet li …” Arin wankeb’ junjunq li raqal li naru neke’tenq’an: Deuteronomio 18:18; Esekiel 3:16–17; Efesios 4:11–14; 1 Nefi 22:2; Tzol’leb’ ut Sumwank 21:4–6; 84:36–38; 107:91–92.
K’a’ raj ru taaye re anihaq li nareek’a naq moko aajeleb’ ta ru li profeet sa’ li qakutankil?
Chi’ilmanq ajwi’ Temas y preguntas, “Profetas,” Biblioteca del Evangelio.
Amos 4–5
“Sik’omaq li Qaawa’ ut taawanq eeyu’am.”
Jo’ naxye Amos 4:6–13, k’a’ru kiroyb’eni li Qaawa’ naq taak’ulmanq chirix naq eb’ laj Israelita ke’xnumsi li yale’k? (chi’ilmanq ajwi’ Helaman 12:3). Maare maawa’ li Dios li kitaqlank re li yale’k wankat wi’, a’b’an chan ru naq lix yalb’al aawix xatxtenq’a chixsik’b’al li Dios?
Naq taawil Amos 5:4, 14–15, k’oxlan chirix li ruxtaan li Qaawa’ choq’ aawe. Chan ru naq lix sik’b’al a’an naxk’e aayu’am?
Amos 8:11–12
Li raatin li Qaawa’ naru taarisi chaq li tz’okaak ut chaqi-eel sa’ musiq’ej.
Naq taawil Amos 8:11–12, k’oxla k’a’ut naq li tz’okaak a’an chaab’il re xjuntaq’eetankil li wank chi maak’a’ li raatin li Dios (chi’ilmanq ajwi’ Jwan 6:26–35; 2 Nefi 9:50–51; 32:3; Enos 1:4–8). Chan ru nakanaw naq wan aatz’okajik sa’ musiq’ej?
Eb’ li raqal a’in naru ajwi’ neke’aatinak chirix li Nimla Q’etok Paab’ank (chi’ilmanq Temas y preguntas, “Apostasia,” Biblioteca del Evangelio). Chan ru naq li musiq’ejil “tz’okaak” a’an naxjaleb’ li ralal xk’ajol li Dios? Chan ru naq li k’ojob’ank wi’chik nakatxtenq’a chixch’anab’ankil laa tz’okajik sa’ musiq’ej?
Chi’ilmanq ajwi’ “La Gran Apostasía” (video), Biblioteca del Evangelio.
The Great Apostasy
Abdias 1:21
Aniheb’ aj kolonel … sa’ xb’een li Tzuul Sion?
Naq ki’aatinak chirix Abdias 1:21, li Awa’b’ej Gordon B. Hinckley kixch’olob’ naq nokowulak chi wank choq’ aj kolonel sa’ li Tzuul Sion naq neke’qak’ul li k’ojob’anb’il k’anjel ruuchileb’ li kamenaq sa’ li santil ochoch (chi’ilmanq “Comentarios finales,” Liahona, noviembre 2004, 105). Chan ru naq li k’anjel a’an juntaq’eet—us ta ka’ch’in—rik’in li kixb’aanu li Kolonel choq’ qe? Chan ru naq xb’aanunkil li k’anjel a’an nakatxtenq’a chireek’ankil naq nach’ wankat rik’in li Kolonel?
Chi’ilmanq ajwi’ “Li santil ochoch chi tzuul,” Eb’ li B’ich, 186.
Jonas 1–4
Li Qaawa’ naruxtaanaheb’ li neke’sik’ok re.
Ninive, a’an jun tenamit li xik’ ke’ilok re Israel ut nawb’ileb’ ru xb’aan naq k’a’jo’ naq neke’pleetik ut neke’rahob’tesin. Laj Jonas ink’a’ kixpaab’ naq te’raj raj xjalb’al xk’a’uxl. Maare us xjuntaq’eetankil li kireek’a laj Jonas (chi’ilmanq Jonas 1; 3–4) rik’in li ke’reek’a laj Alma ut eb’ li ralal laj Mosiah (chi’ilmanq Mosiah 28:1–5; Alma 17:23–25). K’a’ru nakatzol sa’ Jonas 3 li nakatreek’asi chixwotzb’al li evangelio rik’ineb’ li ani nakak’oxla naq maji’ te’raj xjalb’aleb’ xk’a’uxl?
Naq nakawil xhu laj Jonas, sik’eb’ reetalil li ruxtaan li Qaawa’. K’a’ut naq laj Jonas “ink’a’ kiwulak chiru” ut “kijosq’o’” rik’in “li kixb’aanu li Qaawa’”(Jonas 4:1) naq kiruxtaana li tenamit Ninive? K’a’ru nakak’oxla naq kiraj xk’utb’al li Qaawa’ chiru a’an sa’ li ch’ol 4? K’oxla chan ru naq nakak’ul li ruxtaan a’an sa’ laa yu’am. K’a’ru nakatzol chirix laj Jonas li naru nakatxtenq’a chixk’utb’al aawuxtaan?
Li na’leb’ re xtzolb’aleb’ li kok’al
Xb’aan naq a’an a’in li ro’ domingo re li po, us raj naq eb’ laj k’utunel sa’ li Tzoleb’aal reheb’ li Kok’al te’roksi li kok’ k’anjel sa’ “Xtiqb’al li aatin B: Xkawresinkileb’ li kok’al re te’kanaaq chiru chixjunil li yu’am sa lix b’ehileb’ li sumwank re li Dios.”
Amos 3:7
Eb’ li profeet a’aneb’ aj k’amol esil chirix li Jesukristo.
-
Re xtenq’ankileb’ laa kok’al chixtawb’al ru Amos 3:7, naru nakahasb’a junaq na’leb’ re junaq reheb’ a’an ut taapatz’ re naq tixwotz a’an rik’ineb’ xkomoneb’ li kok’al. Chan ru naq laj k’amol esil sa’ li ch’ina k’anjel a’in chanchan chik jun profeet? Kʼaʼut naq li Qaawaʼ naxtaqalaheb’ chaq lix profeet?
-
Re xtawb’al xkomon li na’leb’ chirix li k’a’ru neke’xb’aanu li profeet, laa’at ut eb’ laa kok’al naru nekerileb’ li aatin toje’ xwotz li Awa’b’ej re li Iglees anajwan. Naru ajwi’ nekeb’icha jun li b’ich jo’ “Jun li profeet” (B’ichleb’aal choq’ reheb’ li Kok’al, 58–59). Wotzomaq cherib’il eerib’ k’a’ut naq nekesik’ ru xtaaqenkil lix profeet li Dios.
Tenq’aheb’ li kok’al chixkanab’ankileb’ li raqal sa’ xk’a’uxleb’. Li Elder Richard G. Scott kixye: “Xkanab’ankil jun raqal sa’ li k’a’uxlej a’an xkawob’resinkil jun sumwanjik sa’ amiiw. A’an chanchan xtawb’al jun ak’ kristiaan li naru tooxtenq’a sa’ xhoonalil li majelal, li naru tooxmusiq’a ut tixk’ojob’ qach’ool, ut li naru tooreek’asi chixjalb’al li qayu’am” (“El poder de las Escrituras,” Liahona, noviembre 2011, 6). Re xtenq’ankileb’ laa kok’al chixkanab’ankil b’ayaq malaj chixjunil Amos 3:7 sa’ xk’a’uxleb’, naru nakatz’iib’a ut teeka’suti a’an sa’ komonil. Chirix a’an, naru nakawisi malaj nakatz’ap ru junjunqeb’ li aatin toj reetal naq eb’ laa kok’al te’xka’suti chixjunil li raqal sa’ xk’a’uxleb’.
Amos 8:11–12
Lix k’ojob’ankil wi’chik li evangelio kixraq li q’etok paab’ank.
-
Patz’ reheb’ laa kok’al naq te’xpak’ xtz’okajik naq te’ril Amos 8:11–12. K’a’ru naqeek’a naq nokotz’okaak chirix li raatin li Dios? Eb’ laa kok’al maare te’ruuq chixpak’b’al naq yookeb’ chi wa’ak naq teewotz cherib’il eerib’ li raqal nawulak cheru.
-
Naru nakawoksi li K’utul Raqal reheb’ li Loq’laj Hu, “Q’etok Paab’ank” (Biblioteca del Evangelio), malaj “Después del Nuevo Testamento” (sa’ Relatos del Nuevo Testamento, 167–170) re xtenq’ankileb’ laa kok’al chixtawb’al ru li “tz’okajik” li kiwan sa’ li Nimla Q’etok Paab’ank ut chan ru naq kiraqe’ a’an rik’in li K’ojob’ank Wi’chik. Wotzomaq cherib’il eerib’ k’a’ut naq nekeb’antioxi naq li Qaawa’ kixk’ojob’ wi’chik lix evangelio sa’ li qakutankil.
2:52After the New Testament
Jonas 1–3
Li Qaawa’ tinxtenq’a chi ab’ink chiru, us ta ch’a’aj.
-
Re xtenq’ankileb’ laa kok’al chixtzolb’al li seraq’ chirix laj Jonas, naru nakawil “Li profeet aj Jonas” sa’ Eb’ li Esilal sa’ li Najter Chaq’rab’; chi’ilmanq ajwi’ li perel re kok’ k’anjel re li xamaan a’in). Chirix a’an naru nakapatz’:
-
K’a’ru kik’ulman naq laj Jonas ink’a’ ki’ab’in chiru li Qaawa’? (chi’ilmanq Jonas 1:4–17).
-
K’a’ru kixb’aanu laj Jonas re xjalb’al xk’a’uxl? (chi’ilmanq Jonas 1:10–12; 2:1–4, 9; 3:1–4).
-
K’a’ru kik’ulman naq ki’ab’in laj Jonas? (chi’ilmanq Jonas 3:5).
2:30Jonah the Prophet
-
-
Maare taawulaq chiruheb’ laa kok’al xseraq’inkil malaj xk’utb’esinkil wi’chik li seraq’ chirix laj Jonas. Wotzomaq cherib’il eerib’ junjunq eenumsihom b’ar wi’ li Qaawa’ kiraj naq teeb’aanu jun k’anjel ch’a’aj. Chan ru katxtenq’a chixb’aanunkil a’an?
Jonas 1–4
Li Qaawa’ naruxtaanaheb’ li neke’sik’ok re.
-
Eb’ laa kok’al maare te’ruuq chixpak’b’al naq yookeb’ chi aatinak rik’in laj Jonas chirix lix numsihom. K’a’ raj ru te’xpatz’ re? Waklesi xch’ooleb’ chixpatz’b’al k’a’ru kixtzol laj Jonas chirix li Qaawa’. K’a’ raj ru tixye laj Jonas, qayehaq, chirix li ruxtaan li Qaawa’? (chi’ilmanq Jonas 2:7–10; 3:10; 4:2).
Li Kristo ut li winq sik [Christ and the Palsied Man], xb’aan laj J. Kirk Richards
-
Tenq’aheb’ laa kok’al chixk’oxlankileb’ eetalil b’ar wi’ li Kolonel kixk’ut li ruxtaan chiruheb’ li ras riitz’in, jo’ Markos 2:3–12; Lukas 23:33–34; ut Jwan 8:1–11. Laa’at ut eb’ laa kok’al naru nekesik’eb’ xjalam-uucheb’ li eetalil a’an. Jo’q’e naru naquxtaanaheb’ ru li qas qiitz’in?
Re xtawb’al xkomon chik li na’leb’, chi’ilmanq li hu Amigos re li po a’in.