Kim, Taaqehin
16–22 noviembre. “Q’axal tinra chi anchal inch’ool”: Oseas 1–6; 10–14; Joel


“16–22 noviembre. “Q’axal tinra chi anchal inch’ool”: Oseas 1–6; 10–14; Joel,” Kim, Taaqehin—Choq’ re li ochoch ut li iglees: Li Najter Chaq’rab’ 2026 (2026)

“16–22 noviembre. “Q’axal tinra chi anchal inch’ool,”” Kim, Taaqehin: Li Najter Chaq’rab’ 2026

jun sumal toje’ xe’sumla chirix jun santil ochoch

16–22 noviembre: “Q’axal tinra chi anchal inch’ool”

Oseas 1–6; 10–14; Joel

Ki’ajman naq lix sumwank laj Israel rik’in li Qaawa’ q’axal nim xloq’al, jo’kan naq li Qaawa’ kixjuntaq’eeta rik’in li sumlaak. Sa’ li sumwank, jo’ li sumlaak, ki’ajman li yeechi’ink-ib’, li wotzok, xmaak’a’il li b’alaq’, ut sa’ xb’een chixjunil, li rahok-ib’. Eb’ laj Israelita moko ke’kana ta chi tiik sa’ lix sumwankeb’. A’b’anan, li Qaawa’ ink’a’ kixye reheb’ “Texintz’eqtaana chi junelik.” Kixye b’an, “Texinb’oq chi q’ajk” (chi’ilmanq Oseas 2:14–15). “Laa’ataq li wixaqil sa’ tiikilal,” kixye rik’in xtz’uumal re li profeet aj Oseas (Oseas 2:19). “Twisi chixjunil lix q’etq’etil laj Israel, ut q’axal tinra chi anchal inch’ool” (Oseas 14:4). A’an ajwi’ li naxye qe sa’ li kutan a’in naq naqasik’ xyu’aminkil li qasumwank rik’in rahok ut tiikilal.

Laj Joel kixwotz ajwi’ li esil a’an: “Sutq’inqex wi’ chik rik’in li Qaawa’ lee Dios, xb’aan naq A’an aj uxtaan ut q’un xch’ool, ink’a’ najosq’o’ chi junpaat ut q’axal narahok” (Joel 2:13). Rilb’aleb’ li raatin li profeet a’in naru nakatxk’am chixtz’ilb’al rix laa sumwanjik rik’in li Qaawa’—chixk’oxlankil chan ru naq lix tiikilal a’an aawik’in nakatxmusiq’a chi wank chi tiik chiru.

Re xtzolb’al k’a’ru wan sa’ lix hu laj Oseas ut laj Joel, chi’ilmanq “Oseas (Osea)” ut “Joel” sa’ li K’utul Raqal reheb’ li Loq’laj Hu.

reetalil li tzolok

Li na’leb’ re tzolok sa’ li ochoch ut sa’ li iglees

Oseas 1–314

Li Qaawa’ junelik nikinxb’oq chi sutq’iik rik’in.

Li rixaqil laj Oseas kixmux xsumlajikeb’, ut li Dios kiroksi li na’leb’ a’an re xk’utb’al chiruheb’ laj Israelita chan ru nareek’a chirixeb’ ut lix sumwankeb’ rik’in. Naq nakawil Oseas 1–3, k’oxla chan ru naq li Qaawa’ naril li sumwank wan wi’ rik’in lix tenamit. Chan ru naq li ok sa’ sumwank rik’in li Qaawa’ chanchan li sumlaak? Chan ru naq ink’a’ xpaab’ankil li sumwank a’an chanchan xmuxb’al li sumlajik? (chi’ilmanq Oseas 2:5–7, 13). K’a’ru nakatzol sa’ Oseas 2:14–23 chirix lix rahom ut li ruxtaan li Qaawa’? Chan ru naq nakak’ut laa rahom choq’ re ut laa wajom chixpaab’ankil?

Sa’ Oseas 14, sik’eb’ li xchaq’al ru yeechi’ihom naxk’e li Qaawa’ reheb’ li neke’xsutq’isi rib’ rik’in a’an. K’a’ru naraj naxye choq’ aawe li ch’ol aatin “q’axal tinra chi anchal inch’ool”? (raqal 4). K’a’ru naxk’ut chawu li jaljookil ru aatin re li pim sa’eb’ li raqal 5–8 chirixeb’ li osob’tesink kawresinb’il xb’aan li Qaawa’ choq’ qe, jo’kan ajwi’ li osob’tesink re li jalb’a-k’a’uxlej? Jo’ xtz’aqob’ laa tzolb’al, naru nakab’icha malaj nakawab’i jun li b’ich chirix li ruxtaan li Kolonel, jo’ “Chalqex rikʼin li Kolonel” (Eb’ li B’ich, 68).

jun li ixq luktajenaq

Re li xGomer, li nareetali lix junkab’al laj Israel ut eb’ lix sumwank muxb’ileb’, li Qaawa’ kixyeechi’i li toje’k-ix. Jalam-uuch xb’aan li xDeb Minnard, k’eeb’il xliceens xb’aan goodsalt.com

Oseas 6:4–7; Joel 2:12–13

Li qaloq’onihom choq’ re li Dios tento naq yo’yooq sa’ li qach’ool, ink’a’ yal taak’utunq sa’ li qab’aanuhom.

Li kristiaan sa’ xkutankil laj Oseas ke’xmayejaheb’ li xul, a’b’an ke’xmuxeb’ li taqlahom aajeleb’ ru. K’a’ru naraj naxye li kixye li Qaawa’: “Li nawoyb’eni eerik’in, a’an naq tineera, ut maawa’ junes mayejak”? (Oseas 6:6). K’a’ru naraj naxye naq li tiikilal chanchanaq raj li choql malaj li k’ajob’? (chi’ilmanq Oseas 6:4). Chan ru naq taawanq li qatiikilal chi paab’ank? (chi’ilmanq Isaias 48:18; 1 Nefi 2:9–10).

Naru ajwi’ nakawil Mateo 9:10–13; 12:1–8 re xk’eeb’al reetal chan ru naq li Kolonel kiroksi Oseas 6:6 sa’ lix k’anjel. Chan ru naq eb’ li raqal a’in nakate’xtenq’a chixtawb’al ru li raatin laj Oseas?

Naq nakawil Joel 2:12–13, us xnawb’al naq xpejb’al li aq’ej, a’an reetalil li tz’uyink malaj li xutaan. Chan ru naq xteeb’al qach’ool jalan rik’in xpejb’al li aq’ej?

Joel 2

reetalil li seminario
“Tinhoy lin musiq’ sa’ xb’eeneb’ chixjunil.”

K’a’ru xjuntaq’eetil li qakutankil ut li kutankil kixye resil laj Joel? (chi’ilmanq tz’aqal Joel 2:1–2, 11, 18–32). K’a’ru nawulak chawu chirix li aatin kixye li Qaawa’ sa’eb’ li raqal 18–32? K’a’ut naq aajeleb’ raj ru li osob’tesihom a’an anajwan?

Maare us raj rilb’al li kixye laj Moroni chirix Joel 2 naq kirula’ani laj Jose Smith sa’ 1823 (chi’ilmanq Jose Smith—Resilal 1:41). Chan ru naq yookeb’ chi tz’aqlok ru li profeetil aatin wankeb’ sa’ Joel 2:28–32 sa’eb’ li qakutankil? (chi’ilmanq ajwi’ Hechos 2:1–21). K’a’ru naraj naxye naq li Qaawa’ “tixhoy lix musiq’ sa’ xb’een chixjunil”? (Joel 2:28).

Naru nekexk’oxlak chirix li raatin li Awa’b’ej Russell M. Nelson, li kixye: “Sa’ li kutankil chalel, tookamq raj sa’ musiq’ej chi maak’a’ li b’eresink, li k’amok b’e, li k’ojob’ank ch’oolej, ut li ochb’eeniik chi rajlal xb’aan li Santil Musiq’ej” (“Li k’utb’esinb’il na’leb’ choq’ re li Iglees ut choq’ re qayu’am,” Jolomil ch’utub’aj-ib’ re abril 2018). K’a’ut naq aajel ru li k’utb’esinb’il na’leb’ choq’ re laa kolb’al sa’ musiq’ej?

K’a’ru naru nakab’aanu wi nakaweek’a naq ink’a’ yookat chixk’ulb’al li tenq’ a’an? Arin wankeb’ junjunq eetalil li naru neke’tenq’an. K’a’ru ke’xb’aanu li kristiaan neke’yeeman resil sa’ li loq’laj hu re xk’ulb’al lix Musiq’ li Qaawa’ chi hoyb’il?

Naq taawil li raatin li Elder David A. Bednar, k’oxla k’a’ru naraj naxye choq’ aawe reek’ankil li Santil Musiq’ej chi hoyb’il sa’ laa yu’am wulaj wulaj:

“Wan hoonal naq laa’o naqaram li qak’utb’esinb’il na’leb’. Li nawaj xyeeb’al rik’in a’in, yeechi’inb’il naq sa’ roxloq’inkil li qasumwank, naru nawan li Santil Musiq’ej qik’in jo’ li qochb’een rajlal. A’b’anan noko’aatinak chirix ut naqaye naq rab’inkil xyaab’ xkux li Qaawa’ rik’in li Musiq’ej chanchan ta wi’ naq yal jo’q’ehaq nak’ulman. … [Li Musiq’ej] tento taawanq qik’in rajlal hoonal. Ink’a’ rajlal kok’ hoonal, a’b’anan wi jun li kristiaan yoo chixyalb’al xq’e —ink’a’ tento tz’aqalaq re ru—a’ut wi laa’ex ut laa’in yooko chixyalb’al qaq’e, ut ink’a’ naqab’aanu ninqi maak, jo’kan b’i’ naru naqeek’a naq li Santil Musiq’ej yoo chiqab’eresinkil. …

“… Wan naq naqak’oxla naq eb’ lix k’utb’esihom li Santil Musiq’ej jwal ninqeb’ ut neke’k’ulman sa’ junpaat, a’b’anan chi yaal a’aneb’ q’uneb’, ut neke’k’i chiru li hoonal” (“Análisis por el élder Bednar” [una velada con una Autoridad General, 7 febrero, 2020], broadcasts.ChurchofJesusChrist.org).

Chi’ilmanq ajwi’ Gary E. Stevenson, “Lix toch’om li Musiq’ej,” Jolomil ch’utub’aj-ib’ re octubre 2023; “Territorio enemigo” (video), Biblioteca del Evangelio.

3:38

Enemy Territory

K’uub’ li tzoleb’aal re taa’eek’amanq li Musiq’ej. “K’a’ru natenq’an xk’eeb’al junaq na’ajej b’ar wi’ na’eek’aman li Musiq’ej re xtzolb’al li evangelio? K’a’ru nanajtob’esink li Musiq’ej? … K’oxla li na’ajej b’ar wi’ nakatk’utuk [malaj nakattzolok] chi kok’ aj xsa’. K’a’ru nakaweek’a naq wankat aran? Chan ru naru taab’oq li Musiq’ej chi wank sa’ li na’ajej a’an?” (Li K‘utuk jo‘ li Kolonel7).

reetalil li raqal reheb’ li kok’al

Li na’leb’ re xtzolb’aleb’ li kok’al

Oseas 2:19–20

Naru nawoxloq’iheb’ lin sumwank chi tiik.

  • Sa’ lix hu laj Oseas, li Qaawa’ kixjuntaq’eeta lix sumwank rik’in lix tenamit rik’in jun sumlaak. Re tzolok sa’ li juntaq’eetank a’in, laa’at ut eb’ laa kok’al naru nekeril jun xjalam-uuch jun sumal ut teeye chan ru naq li qaChoxahil Yuwa’ naraj naq jun b’eelomej ut jun ixaqilb’ej te’ril rib’. Tenq’aheb’ laa kok’al chixtawb’aleb’ aatin sa’ Oseas 2:19–20 li neke’xch’olob’ k’a’ru nareek’a li Dios choq’ qe. Chan ru taqak’ut chiru li Qaawa’ naq naqara ut naq tiikaqo chi paab’ank chiru?

Oseas 10:12

“Ak xq’ehil anajwan xsik’b’al li Qaawa’.”

  • Sa’ Oseas 10:12 neke’oksiman li na’leb’ re awk, q’olok, li hoonal, ut li hab’ re qab’oqb’al chixsik’b’al li Qaawa’. Naq nakawil li raqal a’an, k’a’ru li na’leb’ nachal sa’ laa k’a’uxl li naru naxmusiq’aheb’ li kok’al chixsik’b’al li Qaawa’? Eb’ laa kok’al maare te’ruuq chixyiib’ankil xjalam-uuch jun reloj ut te’xtz’iib’a chan ru naru neke’xsik’ li Qaawa’ a’ yaal jo’q’e hoonal chiru li kutan. Jun reheb’ li b’ich naru naxkatxtenq’a chixk’utb’al naq junelik us xsik’b’al li Qaawa’.

  • Malaj eb’ laa kok’al naru neke’xyal xb’aanunkil li naxch’olob’ li raqal, jo’ xpak’b’al rawb’al junaq li iyaj, xokok ru pim, malaj xaqliik rub’el li hab’. Tenq’aheb’ laa kok’al chixjuntaq’eetankil rawb’al jun iyaj ut xq’olb’al chaab’il tzakemq rik’in wank sa’ tiikilal ut xk’ulb’aleb’ li rosob’tesihom li Qaawa’. Wotzomaq cherib’il eerib’ li osob’tesihom xk’ehom li Qaawa’ eere naq nekeyal eeq’e chixsik’b’al a’an.

Oseas 13:4, 14

Li Jesukristo a’an laj Kolol we ut laj Tojol wix.

  • Re xka’jultikankil li yaal wan sa’ Oseas 13:4 naq maak’a’ chik junaq aj Kolonel, ka’ajwi’ li Jesukristo, naru nakak’ut chiruheb’ laa kok’al xjalam-uucheb’ kristiaan, ut ajwi’ xjalam-uuch li Jesus. Eb’ laa kok’al naru neke’xk’e xhoonal chixk’utb’al chiru ruq’eb’ li kristiaan li wan xwankil re qakolb’al chiruheb’ li maak ut chiru li kamk. Wotz lix nawom aach’ool chirix li Jesukristo ut lix tojb’al rix li maak xb’aan a’an.

  • Laa kok’al naru neke’xsik’ aatin sa’ Oseas 13:4, 14 li neke’aatinak chirix li Jesukristo. K’a’ru neke’xk’ut li aatin a’an chirix li Qaawa’? Naru nakatenq’aheb’ laa kok’al chiroksinkil li K’utul Raqal reheb’ li Loq’laj Hu re naq te’xtaw xkomoneb’ chik li raqal li neke’xk’ut naq li Jesus a’an laj Kolol qe ut laj Tojol qix. Wotzomaq cherib’il eerib’ k’a’ru nekereek’a chirix li Jesukristo.

jun ch’ina al natijok

Joel 2:28–29

Li Santil Musiq’ej naru nikinxb’eresi.

  • Maare naru nakatenq’aheb’ laa kok’al chixtawb’al ru Joel 2:28–29 rik’in xkanab’ankileb’ chixhoyb’al li ha’ ut chirix a’an xxokb’al yal chi ka’ch’inq. K’a’ru naraj naxye naq li Musiq’ej “taahoymanq” sa’ qab’een?

  • Naq teeril Joel 2:28–29, naru nakab’oqeb’ laa kok’al chixk’eeb’al lix k’ab’a’eb’ sa’ xna’ajeb’ li ch’ol aatin “eb’ lee ralal” ut “eb’ lee rab’in.” Chirix a’an, tenq’aheb’ chixsik’b’aleb’ raqal jo’ Jwan 14:16; Moroni 10:5; Tzol’leb’ ut Sumwank 42:17 re naq te’xtaw chan ru naq neke’tenq’aak xb’aan li Musiq’ej.

Re xtawb’al xkomon chik li na’leb’, chi’ilmanq li hu Amigos re li po a’in.

li Jesus naxtoch’ jun li okeb’aal

Savior [Li Kolonel], xb’aan laj Kelly Pugh

Perel re kok’ k’anjel reheb’ li kok’al: Li Santil Musiq’ej naru nikinxb’eresi