Mikeas; Nahum; Habakuk; Sofonias

Laj Mikeas nokoxb’oq chixk’oxlankil chan raj ru li chalk chiru li Qaawa’, ut li “xwiqib’ankil qib’ chiru lix Dios li choxa” (Mikeas 6:6). Jo’ nakataw sa’eb’ li raqal 6–8, k’a’ru li naril li Qaawa’ naq naxtz’il rix laa yu’am?

Chi’ilmanq ajwi’ Dale G. Renlund, “Xb’aanunkil li tiik ru, xraab’aal li uxtaan, b’eek chi tuulan rik’in li Dios,” Jolomil ch’utub’aj-ib’ re octubre 2020.

Kib’oq’e laj Nahum re xyeeb’al resil lix sachlijik li tenamit Ninive—li jolomil tenamit re li awa’b’ejihom re Asiria, li kixjek’i Israel ut kixsachle Juda. Laj Nahum kixtikib’ a’an rik’in xch’olob’ankil lix josq’il li Dios ut lix wankilal maak’a’ xjuntaq’eetil, a’b’an kixch’olob’ ajwi’ li ruxtaan ut lix chaab’ilal li Dios. Sik’eb’ raqal sa’ li ch’ol 1 li tate’xtenq’a chixtawb’al ru li junjunq chi na’leb’ a’in—ut xkomoneb’ chik xchaab’ilal li Dios taak’e reetal. K’a’ut naq nim xwankil xnawb’al li k’a’aq re ru a’in chirix li Qaawa’?

Wan naq wankeb’ xpatz’om li profeet chirix lix na’leb’ li Qaawa’. Laj Habakuk, li kik’anjelak sa’ xq’ehil li nimla maa’usilal sa’ Juda, kixtikib’ li resil rik’in jun patz’om choq’ re li Qaawa’ (chi’ilmanq Habakuk 1:1–4). Chan raj ru taach’olob’ lix k’a’uxl laj Habakuk? K’a’ru xjuntaq’eetil li patz’om rik’ineb’ li neke’xb’aanu li kristiaan anajwan? Ma aaweek’ahom ajwi’ a’an? Naru neke’xjuntaq’eetaheb’ lix patz’om a’an rik’ineb’ jalan chik li neke’tawman sa’ li loq’ laj hu, jo’eb’ li wankeb’ sa’ Markos 4:37–38 ut Tzol’leb’ ut Sumwank 121:1–6.

Li Qaawa’ kixsume lix patz’om laj Habakuk rik’in xyeeb’al naq tixtaqlaheb’ aj Kaldeo (eb’ aj Babilonia) re xch’iilankil Juda (chi’ilmanq Habakuk 1:5–11). A’ut toj kiwan xk’a’uxl laj Habakuk, xb’aan naq chanchan naq moko tiik ta naq li Qaawa’ maak’a’ tixb’aanu naq eb’ “li neke’rahob’tesink [Babilonia] yookeb’ chixsachb’al ruheb’ li jwal chaab’ileb’ chiruheb’ a’an [Juda]” (che’ilmanq li raqal 12–17). K’a’ru nakataw sa’ Habakuk 2:1–4 li nakatxmusiq’a chixkanab’ankil aawib’ sa’ ruq’ li Qaawa’ naq wan aapatz’om li maak’a’ xsumenkil? (chi’ilmanq ajwi’ Markos 4:39–40; Tzol’leb’ ut Sumwank 121:7–8; “Dios nos apoyará” [video], Biblioteca del Evangelio).

4:59

Li ch’ol 3 a’an lix tij laj Habakuk re loq’onink ut paab’aal. Chan ru naq jalan lix yaab’ xkux laj Habakuk sa’ li ch’ol 3 ut sa’ li ch’ol 1? Arin wan jun na’leb’ li tatxtenq’a chixtz’ilb’aleb’ rix li raqal 17–19: tz’iib’aheb’ li osob’tesihom re li ruchich’och’ ut re li musiq’ej naxk’e aawe li Dios. Chirix a’an k’oxla naq xe’sach chawu li osob’tesihom re li ruchich’och’. K’a’ raj ru taaweek’a chirixeb’ xkomon chik li osob’tesihom? K’a’ut naq maare ch’a’ajaq raj “saho’k rik’in li Qaawa’”(raqal 18) sa’ xhoonaleb’ li ch’a’ajkilal jo’ li naxye sa’ li raqal 17? K’oxla chan ru naru taanimob’resi laa paab’aal chirix li Dios, us ta ch’a’aj li yu’am.

Chi’ilmanq ajwi’ Gerrit W. Gong, “Chixjunil choq’ re qachaab’ilal,” Jolomil ch’utub’aj-ib’ re abril 2024; “Chaabʼil saqen,” Eb’ li B’ich, 52; Temas y preguntas, “Como buscar respuestas a sus preguntas,” Biblioteca del Evangelio.

Naq nakawileb’ lix profeetil aatin laj Sofonias, k’e reetaleb’ li na’leb’ ut li b’aanuhom li kik’amok sa’ li sachk—chi’ilmanq Sofonias 1:4–6, 12; 2:8, 10, 15; 3:1–4. Chirix a’an, k’e reetal xna’leb’eb’ ut xb’aanuhomeb’ li tenamit li ke’kole’ xb’aan li Dios—chi’ilmanq Sofonias 2:1–3; 3:12–13, 18–19. K’a’ru li na’leb’ nakak’oxla naq li Qaawa’ yoo chixyeeb’al aawe sa’eb’ li raqal a’in?

Naq taawil Sofonias 3:14–20, il chan ru naru nakatz’aqob’resi ru li ch’ol aatin a’in: “Saho’qat chi anchal laa waam” xb’aan naq … K’a’ut naq aajel ru choq’ aawe xnawb’aleb’ li na’leb’ a’in re xsahob’resinkil aach’ool? Naru taajuntaq’eetaheb’ li raqal a’in rik’in li kik’ulman sa’ 3 Nefi 17 ut taak’oxla k’a’ru nareek’a li Jesukristo chirix lix tenamit—ut chawix laa’at.

• Eb’ laa kok’al maare ink’a’ neke’xnaw naq lix profeetil aatin laj Mikeas kixtenq’aheb’ laj q’e chixtawb’al li ch’ina al Jesus aran Belen. Rik’in roksinkil Mikeas 5:2 ut Mateo 2:1–6, eb’ laa kok’al maare te’raj xk’utb’esinkil lix numsihomeb’. Chirix a’an naru nekeye k’a’ut naq lix yo’lajik li Jesus k’a’jo’ x’aajelil ru toj reetal naq eb’ li profeet ak neke’xnaw chaq rub’elaj naq kiyo’la.

• Chirix rilb’al Nahum 1:7, eb’ laa kok’al naru neke’xkab’la malaj neke’xyiib’ xjalam-uuch jun “kawil na’ajej” malaj yal jun na’ajej re kolok-ib’ (wan xjalam-uuch jun sa’ li tusleb’ aatin a’in). K’a’ut naq junaq kristiaan traj raj ru junaq kawil na’ajej? Chan ru naq li qakutankil, a’an “xhoonalil li rahil ch’oolej”? Chan ru naq li Jesukristo a’an chanchan jun kawil na’ajej choq’ qe?

• Re aatinak chirix Habakuk 2:3, laa’at ut eb’ laa kok’al naru nekex’aatinak chirixeb’ li k’a’aq re ru us, a’b’an ka’ajwi’ chirix naq noko’oyb’enin, jo’ li ru li che’ li toj tento naq’ano’ malaj li q’em li toj naraj ru pome’k. K’a’ raj ru taak’ulmanq wi ta taqayal xk’uxb’al li ru che’ malaj li q’em chi rax? Chirix a’an naru nekex’aatinak chirix li profeet aj Habakuk, li kiraj xnawb’al jo’q’e taa’isiiq li maa’usilal sa’ li ruchich’och’ xb’aan li Qaawa’. Il lix sumehom li Qaawa’ sa’ Habakuk 2:3. Naru nakatenq’aheb’ laa kok’al chixjultikankil k’a’ru xyeechi’ihom li Dios. Rik’in li junjunq chi eetalil, naru nekeye sa’ komonil, “Chat-oyb’eninq, xb’aan naq ch’olch’o naq taachalq.”

• Re xk’utb’esinkil Habakuk 2:14, laa’at ut eb’ laa kok’al naru nekenujob’resi jun li sek’ rik’ineb’ jalam-uuch malaj aatin li neke’xk’ut li k’a’aq re ru kixb’aanu malaj kixk’ut li Jesus. Chan ru naru nokotenq’an chixnujob’resinkil li ruchich’och’ rik’in li nawom chirix li Qaawa’?

• Naru ajwi’ nakak’ut chiruheb’ laa kok’al jun reetalil ch’och’ (chi’ilmanq Eb’ li reetalil ch’och’ chirix li resilal li Iglees, 7 “Reetalil li ruchich’och’”). Tenq’aheb’ chixtawb’al li na’ajej wankeb’ wi’ li rochoch ut li na’ajej b’ar wi’ xe’wan chaq sa’ mision junjunq komon neke’xnaw ru. Naru nekeb’icha jun li b’ich chirix xwotzb’al li evangelio, jo’ “Taqakʼam raatin li Qaawaʼ” (B’ichleb’aal choq’ reheb’ li Kok’al, 92–93). K’a’ru naru naqak’ut chirix li Jesukristo chiruheb’ li qas qiitz’in?

• Sa’ Sofonias 3:14–20, laa kok’al naru neke’xsik’ junaq na’leb’ li tixwaklesi xch’ooleb’ chi “b’ichank, … chixjapb’aleb’ re ut chi saho’k chi anchaleb’ li raam.” Maare naru nekeb’icha junjunqeb’ li b’ich li saheb’ xyaab’ ut tex’aatinaq chirix li sahil ch’oolej neketaw sa’ lix evangelio li Jesukristo.