“14–20 diciembre. “Laa’in jwal nekexinra, chan li Qaawa’”: Malakias,” Kim, Taaqehin—Choq’ re li ochoch ut li iglees: Li Najter Chaq’rab’ 2026 (2026)

“14–20 diciembre. “Laa’in jwal nekexinra, chan li Qaawa’,”” Kim, Taaqehin: Li Najter Chaq’rab’ 2026

14–20 diciembre: “Laa’in jwal nekexinra, chan li Qaawa’”

Malakias

“Laa’in jwal nekexinra,” chan li Qaawa’ re lix tenamit rik’in xtz’uumal re laj Malakias. A’ut eb’ laj Israelita, li neke’xk’ul rahilal ut ke’wan chi preexil chiru k’iila chihab’, ke’xpatz’, “K’a’ru nak’utunk wi’ naq nokoohaara?” (Malakias 1:2). Chirix chixjunil li ke’xnumsi laj Israel, maare ke’xpatz’ rib’ ma yaal naq li resilaleb’ naxk’utb’esi lix rahom li Dios choq’ re lix tenamit re sumwank. Yaal ajwi’ naq moko ch’a’aj ta rilb’al a’an jo’ jun seraq’ chirix q’unil metz’ew ut xpo’jik xch’ool li kristiaan. A’b’anan, sa’ xb’een chixjunil a’an, li Dios maajun wa kixkanab’ xye’b’al li ruq’ rik’in rahok. Naq eb’ li ralal laj Jakob ke’xrahob’tesi laj Jose, li riitz’ineb’, li Qaawa’ toj kixkoleb’ a’an chiru li we’ej (chi’ilmanq Genesis 45:4–8). Naq eb’ laj Israel ke’wech’ok sa’ li yamyookil ch’och’, toj kixch’oolaniheb’ rik’in li mana (chi’ilmanq Exodo 16:1–4). Toj reetal ajwi’ naq eb’ laj Israel ke’xsik’ jalanil dios, ut ke’jek’iman, li Dios kixye naq wi te’xjal xk’a’uxl, a’an tixch’utub’eb’ ut tixtojeb’ rix rik’in “xnimal xchaab’ilal lix ch’ool” (chi’ilmanq Isaias 54:7). Chi yaal naq li Najter Chaq’rab’ a’an jun seraq’ chirix lix kuyum ut lix rahom li Dios li ink’a’ nalaj. Ut li seraq’ toj yoo chi seraq’imank anajwan. Li Jesukristo, “lix Saq’ehil li Tiikilal,” jo’ naxye laj Malakias, xk’ulun “rik’in k’irtesink sa’eb’ lix xik’” (Malakias 4:2). A’an li tz’aqal reetalil lix rahom li Dios choq’ re najter Israel ut choq’ qe chiqajunilo.

Re xtzolb’al k’a’ru wan sa’ lix hu laj Malakias, chi’ilmanq “Malakias (Malaquias)” sa’ li K’utul Raqal reheb’ li Loq’laj Hu.

Li na’leb’ re tzolok sa’ li ochoch ut sa’ li iglees

Malakias 1–4

“Sutq’inqex chaq wik’in ut laa’in tinsutq’iiq eerik’in.”

Sa’ xkutankil laj Malakias, ak yiib’anb’il chi ak’il li santil ochoch sa’ Jerusalen xb’aaneb’ laj Israelita, a’b’an li tenamit toj maji’ neke’xyiib’ chi ak’il lix sumwankeb’ rik’in li Qaawa’. Naq nakawil lix hu laj Malakias, sik’ k’a’ru kixpatz’ li Qaawa’ reheb’ laj Israelita malaj k’a’ru ke’xpatz’ re a’an. Naru taawoksiheb’ li patz’om a’an choq’ aawe (wan wiib’ oxib’ reheb’ rub’el a’in) re truuq taatz’il rix laa sumwank rik’in li Qaawa’ ut taanach’oq rik’in.

Chan ru naq week’ahom lix rahom li Qaawa’ choq’ we? (chi’ilmanq Malakias 1:2).
Ma oxloqinb’il chi yaal li Qaawa’ xb’aan lin mayej? (chi’ilmanq Malakias 1:6–11)
Chan ru naq tento “tinsutq’iiq” rik’in li Qaawa’ (chi’ilmanq Malakias 3:7).
Ma yookin chi elq’ak chiru li Dios? (chi’ilmanq Malakias 3:8–11).
Chan ru naq li ninb’aanu sa’ xyi li ch’a’ajkilal naxk’ut li naweek’a chirix li Qaawa’? (chi’ilmanq Malakias 3:13–15; chi’ilmanq ajwi’ 2:17).

Malakias 1:6–14

Li Qaawa’ naxpatz’ jun “mayej li ink’a’ muxb’il ru.”

Naq tattzoloq chirixeb’ li mayej ch’olob’anb’ileb’ sa’ Malakias 1, k’a’ru nakak’e reetal chirixeb’ li mayej ke’xq’axtesi laj tij? K’a’ru neke’xk’ut li mayej a’an chirix li ke’reek’a laj tij chirix li Qaawa’? (chi’ilmanq Malakias 1:13). Naru nakatz’iib’a resil li mayej nakak’e re li Qaawa’. Chirix li junjunq chi na’leb’ taatz’iib’a, k’oxla k’a’ru naru nab’aanunk re naq a’anaq junaq mayej “muxb’il ru” malaj “ink’a’ muxb’il ru” (Malakias 1:7, 11).

Malakias 3:8–12

Li Qaawa’ naxteheb’ li rilob’aal li choxa naq nink’ut lin paab’aal rik’in xtojb’al li lajetqil.

K’oxla naq wan jun aawamiiw li toje’ xrab’i resil naq nakatoj li lajetqil. “K’a’ut naq nakab’aanu a’an?” chan laa wamiiw. K’oxla a’in naq nakawil Malakias 3:8–12. K’a’ru nakataw aran li naru nakatxtenq’a chixsumenkil lix patz’om laa wamiiw? K’a’ chik ru taawulaq raj chawu naq laa wamiiw tixtaw ru chirix li lajetqil? Re xtawb’al xkomon aatenq’, naru nakawil li raatin li Elder Neil L. Andersen, “Li lajetqil: Xteeb’aleb’ li rilob’aal choxa” (Jolomil ch’utub’aj-ib’ re octubre 2023), re xsik’b’al xsumenkileb’ li patz’om jo’ a’in:

Kʼaʼut naq li Qaawaʼ naraj naq taqatoj li lajetqil?
K’a’ raj ru naru naramok re jun kristiaan chixtojb’al li lajetqil ut chan ru naq nanumta sa’ xb’eeneb’ li ramleb’ a’an?
Chan ru naq xtojb’al li lajetqil naxkawob’resi li qapaab’aal chirix li qaChoxahil Yuwa’ ut chirix li Jesukristo?

Naru ajwi’ nakawotz rik’in laa wamiiw chan ru naq li Qaawa’ nakatrosob’tesi naq nakatoj laa lajetqil. Naru nakataw aana’leb’ sa’ li raqal “Lección Nº 1 — Bendiciones significativas pero sutiles” sa’ li raatin li Elder David A. Bednar, “Las ventanas de los cielos” (Liahona, noviembre 2013, 17–18). K’a’ chi kristiaanil nokowulak naq naqatoj li lajetqil?

K’a’ru nakak’oxla naq naraj naxye “tinte li choxa” (raqal 10)? Maare naru nakat-ilok chiru jun ventaan ut taak’oxla k’a’ru xk’anjeleb’ li ventaan. K’a’ut naq “xteeb’al li choxa” a’an jun chaab’il na’leb’ re xch’olob’ankil chan ru naq li Qaawa’ nokorosob’tesi naq naqatoj li lajetqil?

Li Jesus naxk’utb’esi rib’ chiru laj Jose Smith sa’ li santil ochoch re Kirtland — Vision in the Kirtland Temple [K’utb’esinb’il matk’ sa’ li santil ochoch re Kirtland], xb’aan laj Gary E. Smith

Malakias 4:5–6

“Tintaqla laj Elias.”

Naq laj Moroni kixyaab’asi Malakias 4:5–6 chiru laj Jose Smith, kixb’aanu chi “jalb’il b’ayaq ru rik’in li natawman” sa’ li Santil Hu (chi’ilmanq Jose Smith—Resilal 1:36–39). K’a’ru naxk’ut chiqu laj Moroni li naxnimob’resi qanawom chirix li profeetil aatin a’in? Naru taak’oxlaheb’ li patz’om a’in:

Aniheb’ “li yuwa’b’ej”? (chi’ilmanq Deuteronomio 29:13). K’a’ru li yeechi’inb’il reheb’ a’an? (chi’ilmanq Abraham 2:9–11). Chan ru nakattenq’an laa’at chixk’eeb’aleb’ chi tz’aqlok ru li yeechi’ihom a’an?
K’a’ru aanumsihom li nakatxtenq’a chixsutq’isinkil aach’ool rik’ineb’ laa xe’toonil? K’a’ut naq aajel ru a’an sa’ lix k’uub’anb’il na’leb’ li qaChoxahil Yuwa’?

Re xtawb’al xkomon chik li na’leb’ chirix lix k’ulunik laj Elias ut chan ru naq natz’aqlok ru li profeetil aatin a’an sa’ li kutankil a’in, chi’ilmanq Tzol’leb’ ut Sumwank 110:13–16 ut D. Todd Christofferson, “Li wankilal re tzʼapok” (Jolomil ch’utub’aj-ib’ re octubre 2023). K’a’ut naq nakab’antioxi lix k’ulunik laj Elias?

Chi’ilmanq ajwi’ Gerrit W. Gong, “Chiqajunjunqal wan jun esil chiqix,” Jolomil ch’utub’aj-ib’ re abril 2022; “Sutqʼisihomaq eechʼool,” Eb’ li B’ich, 187; “El poder para sellar” (video), ChurchofJesusChrist.org.

Re xtawb’al xkomon chik li na’leb’, chi’ilmanq li hu Liahona ut li hu Para la Fortaleza de la Juventud re li po a’in.

Li na’leb’ re xtzolb’aleb’ li kok’al

Malakias 1:2

Li Qaawa’ nikinxra.

Chan raj ru teesume, laa’at ut eb’ laa kok’al, li patz’om li wan sa’ Malakias 1:2—“K’a’ru nak’utunk wi’ naq nokoxra [li Qaawa’]?” Wotzomaq cherib’il eerib’ chan ru naq nekenaw naq a’an nekexxra. Eb’ laa kok’al maare te’ruuq chixyiib’ankileb’ jalam-uuch li tixjultika reheb’ lix rahom a’an.

K’eheb’ li kok’al chi tz’aqonk sa’ li aatinak chirix li evangelio. Wi yookat chixtzolb’aleb’ li kok’al toj kok’eb’, maare taawaj ru aana’leb’ re xk’eeb’aleb’ chi tz’aqonk sa’ li aatinak chirix li evangelio. Qayehaq, eb’ laa kok’al naru neke’xnumsi jun b’olotz’ chirib’ileb’ rib’; naq te’xchap li b’olotz’ te’xwotz chan ru neke’xnaw naq neke’rahe’ xb’aan li Jesus.

na’b’ej yuwa’b’ej ut jun ch’ina al neke’ilok chiru jun ventaan

Malakias 3:8–12

Li Qaawa’ tinrosob’tesi naq tintoj li lajetqil.

Chan ru taatenq’aheb’ laa kok’al chi tzolok chirix li lajetqil? Naru nakapatz’ reheb’ naq te’rajla lajeeb’ li kok’ k’a’aq re ru, jo’ li kok’ tumin li wankeb’ sa’ li perel re kok’ k’anjel re li xamaan a’in. Chirix a’an naru neke’risi jun reheb’ li k’a’aq re ru b’ar wi’ wankeb’ lix komon—a’an li naqak’e re li Qaawa’ jo’ li lajetqil. Jo’ naxye Malakias 3:8–12, k’a’ut naq li Qaawa’ naraj naq taqatoj li lajetqil? (chi’ilmanq ajwi’ “Li profeet aj Malakias” sa’ Eb’ li Esilal sa’ li Najter Chaq’rab’, 171–172; “¡Lo primero es lo primero!” [video], Biblioteca del Evangelio).

0:58
Malachi the Prophet

1:18
First Things First!
Naq teeril Malakias 3:10, naru nakapatz’ reheb’ laa kok’al naq te’xaqliiq chixk’atq jun ventaan naq teeril li ch’ol aatin “xteeb’al li choxa.” Malaj naru nakanujob’resi junaq sek’ chi ha’ toj reetal naq taahoye’q re xk’utb’esinkil li ch’ol aatin “re eerosob’tesinkil chi yo’oon.” Seraq’i reheb’ li kok’al chan ru naq nakatrosob’tesi li Dios naq nakatoj li lajetqil. Laa kok’al naru neke’xyiib’ jalam-uuch li te’reetali li osob’tesihom a’in ut te’xt’uyub’ chiru junaq ventaan sa’ ochoch malaj chi nach’ rik’ineb’.

Malakias 4:5–6

Laj Elias li profeet kik’ulun re xk’eeb’al chi sutq’iik li qach’ool rik’ineb’ li qajunkab’al.

Sa’ Malakias 4:5–6, eb’ laa kok’al naru neke’xsik’ xsumenkileb’ li patz’om a’in chirix lix profeetil aatin laj Malakias: Ani kixyeechi’i li Qaawa’ naq tixtaqla chaq? Jo’q’e taachalq li kristiaan a’an naq kixye? K’a’ru kixye li Qaawa’ naq tixb’aanu li kristiaan a’an? K’a’ut naq aajel ru naq taachalq li kristiaan a’an? B’ar kitz’aqlok ru li profeetil aatin a’an? (chi’ilmanq Tzol’leb’ ut Sumwank 110:13–16).
Re xnawb’al chan ru naq kitz’aqlok ru li profeetil aatin wan sa’ Malakias 4:5 naru ajwi’ nakawil “K’eeb’il li tijonelil re laj Jose ut laj Oliver” sa’ Eb’ li Esilal sa’ li Tzol’leb’ ut Sumwank, 26–30. Naru ajwi’ nakat-ok sa’ FamilySearch.org/discovery, li aplicacion FamilySearch Tree, malaj li ch’ina hu Mi Familia re rilb’aleb’ li kok’ k’anjel li naru nakate’xtenq’a laa’at ut eb’ la kok’al chixsutq’isinkil lee raam rik’ineb’ lee xe’ eetoon.

Re xtawb’al xkomon chik li na’leb’, chi’ilmanq li hu Amigos re li po a’in.

jun ixq nareek’asi jun li saqi sut — Mourning’s Hosanna [Lix Hosanna xMourning], xb’aan li xRose Datoc Dall. Jun ixq sa’ li ruchich’och’ reheb’ li musiq’ej, sutinb’il rix xb’aaneb’ lix xe’ xtoon. Nasaho’ xch’ool xb’aan xkolb’aleb’ chiru li musiq’ejil preexil.

Perel re kok’ k’anjel reheb’ li kok’al: Li Qaawa’ nikinrosob’tesi naq nintoj li lajetqil — Mourning’s Hosanna [Lix Hosanna xMourning], xb’aan li xRose Datoc Dall. Jun ixq sa’ li ruchich’och’ reheb’ li musiq’ej, sutinb’il rix xb’aaneb’ lix xe’ xtoon. Nasaho’ xch’ool xb’aan xkolb’aleb’ chiru li musiq’ejil preexil.