“October 26–November 1. ‘Ami Nyɔwɔŋɔre Ntua-eyet Mmɔ nsin ke Idara’: Jeremiah 31–33; 36–39; Lamentations 1; 3” Di, Tiene Mi—Eke Ufɔk ye Ufɔk Abasi: Akani Testament 2026 (2026)
“October 26–November 1. ‘Ami Nyɔwɔŋɔre Ntua-eyet Mmɔ nsin ke Idara,’” Di, Tiene Mi: Akani Testament 2026
Jeremiah Lamenting the Destruction of Jerusalem, emi Rembrandt van Rijn ewetde
October 26–November 1:“Ami Nyɔwɔŋɔre Ntua-eyet Mmɔ nsin ke Idara”
Jeremiah 31–33; 36–39; Lamentations 1; 3
Ke ini Abasi okotode okot Jeremiah ete edi prophet, Enye ama ɔdɔhɔ ete ke utom esie edidi “ndidibede, nyuŋ ŋwuri” (Jeremiah 1:10)—ndien ke Jerusalem, ediwak ibak ema edu ndidibede nyuŋ ŋwuri. Edi emi ekedi ubak utom Jeremiah—ekekot enye ŋko “ete ɔbɔp, onyuŋ ɔtɔ” (Jeremiah 1:10). Nso ke ekeme ndibɔp mme ntɔ ke mme ŋwure nsɔŋ-ibuot emi mbon ediomi enimde? Ke ndibup ke usuŋ efen, ke ini idiɔkŋkpɔ ye usua enimde uwen nnyin ke mme ŋwure, didie ke nnyin ikeme ndifiak mbɔp nyuŋ mfiak ntɔ? Ibɔrɔ odu ke “edinen Nsehe” (Jeremiah 33:15), Messiah emi ekeŋwɔŋɔde. Enye ada “obufa ediomi” edi (Jeremiah 31:31)—enye emi oyomde se ikponde ikan se ekutde aŋwa-aŋwa. Mbet Esie ana edi “ke esit [nnyin] ,” ewet “ke mme esit [nnyin].” Oro edi se iwɔrɔde ɔnɔ Jehovah “ndidi Abasi [nnyin]” ye nnyin “ikɔt [Esie]” (Jeremiah 31:33). Edi idaha eyo uwem, ndien nnyin iyisuk inam mme ndudue inyuŋ inyene ntak nditua ke ini ke ini. Edi ke ini nnyin inamde, Abasi ɔŋwɔŋɔ ete, “Ami nyɔwɔŋɔre ntua-eyet mmɔ nsin ke idara” (Jeremiah 31:13).
Ke ndise ke usɔp mbaŋa ŋwed Jobr, se “Lamentations, Book of” ke Guide to the Scriptures (Gospel Library).
Mme Ekikere Ndikpep-ŋkpɔ ke Ufɔk ye Ufɔk Abasi
Jeremiah 31; 33
Ͻbɔŋ ayada mbon ediomi Esie ɔwɔrɔ ke ŋkpɔkɔbi.
Ke Jeremiah 31;33 Ͻbɔŋ okut “eseme, ye edidoro ntua-eyet” (Jeremiah 31:15) emi mbon Israel edikutde ke ŋkpɔkɔbi. Edi, enye ŋko ama mme ikɔ ndɔŋ-esiy ye idorenyin. Yom mmɔ nte afo okotde mme ibuot emi. Nso utɔ mme eŋwɔŋɔ ke afo okut emi otukde fi?
Jeremiah 31:31–34; 32:37–42
“Mmɔ eyedi ikɔt mi, ndien ami nyedi Abasi mmɔ.”
Okposuk edi ke mbon Israel ema ebiat mme ediomi mmɔ Jeremiah ama etiŋ nte prophet ete ke Ͻbɔŋ ayafiak asiak “obufa” ye “nsinsi ediomi” ye mmɔ (Jeremiah 31:31; 32:40). Nso idi ediomi? Kere baŋa ndiyom mme ifiɔk ke Guide to the Scriptures, “New and Everlasting Covenant,” Gospel Library.
Nte afo oktde Jeremiah 31:31–34; 32:37–42,:, kere:
-
Se ɔwɔrɔde ɔnɔ fi ndidi ubak ke mbon ediomi Abasi.
-
Se ɔwɔrɔde ndinyene mbet Esie ewetde ke esit fo.
-
Se Ͻbɔŋ ɔŋwɔŋɔde ke ini anamde mme ediomi ye Enye.
-
Nte ebuana ediomi fo ye Ͻbɔŋ ɔkpuhɔde fi.
Mme nso eŋwɔŋɔ ke afo anam ɔnɔ Abasi nte afo abuanade ke mme edisana edinam? Didie ke Enye anam mme eŋwɔŋɔ Esie ye afo?
Se ŋko David A. Bednar, “Abide in Me, and I in You; Therefore Walk with Me,” Liahona, May 2023, 123–26.
Jeremiah 36
Mme ŋwed Abasi enyene odudu ndiŋwɔŋɔde mi mkpɔŋ idiɔk.
Nte asaŋade ye Jeremiah 36:2–3, ntak emi Abasi ɔkɔnɔde Jeremiah uyo ete ewet mme prophecy esie? Nte afo okotde Jeremiah 36, se nte mme owo ekesede mme prɔfesi emi:
-
Ͻbɔŋ (se verses 1–3, 27–31)
-
Jeremiah (se verses 4–7, 32)
-
Baruch (se mme ufaŋ 4, 8–10, 14–18)
-
Jehudi ye edidem Jehoiakim (se verses 20–26)
-
Elnathan, Delaiah, and Gemariah (se ufaŋ 25)
Kere nte afo ekerede abaŋa mme ŋwed Abasi. Didie ke mmɔ eŋwam fi ɔwɔŋɔde ɔkpɔŋ idiɔk?
Jeremiah 37–39
Sɔŋɔ ke nditiene mme prophet Abasi.
Ke Jeremiah 37:1–3, 15–21; 38:1–6, 14–28, nso utɔ ŋkpɔ ndiwut ke afo okut ete ke edidem Zedekiah ama enim ete ke Jeremiah ekedi ata prophet Ͻbɔŋ? Nso ŋkpɔ mmen-nwut ke afo okut ete ke Zedekiah ikinimke? Nso ke afo ekpep oto edidomo emi? Nte afo okotde Jeremiah 39, kere baŋa ukpuhɔde emi enye akpanamde edieke Zedekiah ye ikɔt esie ekpetienede prophet enyuŋ enimde ibet Ͻbɔŋ. (Domo se ikitibide ye Zedekiah ye se ikitibede ye mbon ufɔk Lehi ke 1 Nephi 1–2.)
Jeremiah 38:6–13; 39:15–18
Ami mekeme ndinyene uko ke ndida nnɔ se idide nnen nnen.
Mbon utom edidem ema ekere ete ke mme prophecy Jeremiah ema enam mbon ekɔŋ enana uko ndinwana, ke ntre mmɔ ema etop Jeremiah esin ke ndedehe ufɔk ŋkpɔkɔbi (se Jeremiah 38:1–4). Ke Jeremiah 38:6–13, nso ke afo ama abaŋa ibɔrɔ Ebed-melech owo Ethiopia? Se ŋko edidiɔŋ emi Ͻbɔŋ ɔkɔnɔde Ebed ke Jeremiah 39:15–18.
Didie ke afo ekeme nditiene uwut-ŋkpɔ Ebed-melech?
Eyet Jeremiah
Lamentations 1; 3
Ͻbɔŋ ekeme ndimen-nsio mfuhɔ emi ami nyenede ke ntak idiɔk-ŋkpɔ.
Ŋwed Lamentations edi eboho mme uto emi ekewetde ke ini ema ekesobo Jerusalem ye temple esie. Ntak emi afo ekerede ke edi akpan ke ema etim mmɔ enim? Kere baŋa se mme andida-nnɔ ke Lamentatios 1 ye 3 enwamde fi ɔfiɔk abaŋa akwa mfuhɔ emi Israel ekenyenede. Mme nsutɔ etop idorenyin ke Christ ke afo okut? (se akpan akpan Lamentations 3:20–33; se ŋko Matthew 5:4; James 4:8–10; Alma 36:17–20).
President M. Russell Ballard ama asiak ediwak idaha emi ekemede ndinam usuk owo eduɔk idorenyin, ndien enye ama ɔnɔ item abaŋa ebiet emi ekemede ndinyene idorenyin.
“Usuk nnyin imikeme ndikut nte uwem nntin ɔyɔhɔde ye afanikɔŋ, mbiara ekikere, ye mfuhɔ. Ediwak ikanke iyɔ ndutime emi etiede nte ke akara ererimbot. Mbon efen ebɔ ndutuhɔ ebaŋa mbon ufɔk emana mmɔ emi ɔkpɔsɔŋ ofum mbiara ido ye unana eti ido emende aka isɔŋ-isɔŋ. … Ediwak enyime ndibɔ ibak ye mfiomo ererimbot nte se owo mikemeke ndikpuhɔ. Mmɔ eduɔk idorenyin. …
“… Usuk ke otu nnyin ekeme ndidi ke eduɔk ofuri idorenyin ke ntak idiɔk-ŋkpɔ ye ndudue. Owo ekeme nditim nyini ke mme usuŋ ererimbot tutu enye ikwe usuŋ ndiwɔrɔ ndien ɔduɔk ofuri idorenyin. Ebeŋe emi ami nnɔde kpukpru mbon emi eduɔde eduk ke afia usua emi edi kukpa-mba. Ke misehe nte mme ŋkpɔ etiede nte ekim-enyin mme nte enamde fi ekim-enyin, mbɔk nim mi ke akpanikɔ, afo emekeme ndinyene idorenyin. Kpukpru ini” (“The Joy of Hope Fulfilled,” Ensign, Nov. 1992, 31–32).
Se ŋko “Come, Ye Disconsolate,” Hymns, no. 115.
Nwam mbon efen ebɔ ubiɔŋ utom ebaŋa ukpep-ŋkpɔ mmɔ. Usuk ini etie nte usuŋ emi ememde akan ndikpep-ŋkpɔ edi ndidɔhɔ mbon emi ebɔde ukpep se nnyin ikerede ke ana nte mmɔ efiɔk. Edi, usuŋ emi ememde akan isidighe usuŋ emi ɔfɔnd akan. Elder David A. Bednar ama ekpep ete: “Uduak nnyin inaha nte edi ‘Ndɔhɔ mmɔ so?’ Edi, mme mbume anade nte ibup idem nnyin edi ‘Nso ke ŋkeme ndikot mmɔ ete enam? Nso utɔ mme mbume ke ami nkeme ndibup emi, edieke mmɔ ebɔrɔde, ɔyɔtɔŋɔ ndida Edisana Spirit nsin ke uwem mmɔ?’” (evening with a General Authority, Feb. 7, 2020, broadcasts.ChurchofJesusChrist.org; see also Teaching in the Savior’s Way, 25). Ediwak usuŋ edu ndinam mbon ebɔde ukpep eda ubiɔŋ utom ndikpep enɔ idem mmɔ. Ke nte uwut-ŋkpɔ, ke ibio ibuot ikɔ emi ekot mbon ebɔde ukpep ete eduŋɔde, ekere, ewet mme ibat ŋkpɔ, ese mme ndise, ebuana ke mme ukpep-ŋkpɔ ndien ebuana enyuŋeda se mmɔ ekpepde esin ke edinam.
Mme Ekikere Ndikpep Nditɔ-ɔwɔŋ
Jeremiah 31:3
Ete ke Heaven ye Jesus Christ ema mi “ye nsinsi ima.”
-
Nte afo okotde Jeremiah 31:3 ye nditɔ fo, mmɔ ekeme ndinwam fi nyom mme ŋkpɔ (mme mme ndise ŋkpɔ) emi ebighide, utɔ nte okuk ukwak, ye usuk emi mibighike, utɔ nte ibio mfri. Afo emekeme nditiŋ mbaŋa se “nsinsi” ɔwɔrɔde ndien ebuana ye kiet eken nte afo okopde “nsinsi ima” Ete ke Heaven. Afo ŋko emekeme ndikwɔ kiet ikwɔ nte “God Is Watching Over All” (Children’s Songbook, 229).
Jeremiah 31:31–34; 32:38–41
Abasi eyenwam mi nnim mme ediomi mi.
-
Nditɔ fo ekeme ndima ndimiŋ esit ke enyɔŋ ŋwed ndien ŋko ewet ke esit oro mme ŋkpɔ emi mmɔ ekpepde eto Jeremiah 31:31–34 kabaŋa ndinam mme ediomi ye Abasi. Afo emekeme ndiyom ndifiak nse ediomi emi mmɔ ekenamde ke ini uduɔk-mmɔŋ (se Mosiah 18:10, 13 nyuŋ neme se ɔwɔrɔde ndiwet mme eŋwɔŋɔ emi ke esit mmɔ.
Jeremiah 36:1–4
Mme ŋwed Abasi edi iko Abasi.
-
Ikpa ŋwed eke udua emi ekeme ndiŋwam nditɔ fo ekpep ebaŋa Jeremiah, Baruch, ye edidem (se Jeremiah 36). Mmɔ ŋko ekeme ndinam mme edinam emi esaŋade ye mme ikɔ ke Jeremiah 36:4–10, utɔ nte ndiwet ke ŋwed (se ufaŋ 4) ye ndikot ke mme ŋwed Abasi nnɔ mme owo (se mme ufaŋ 8, 10).
-
Afo ye nditɔ fo ekeme ndise ŋwed nditɔ-ŋwɔŋ ye mme ŋwed Abasi ndien etiŋ ebaŋa nte mme ŋwed emi edide nsio-nsio. Nso inam mme ŋwed Abasi edi saŋa-saŋa? Ekeme ndinɔ uko ndibuana ye kiet eken usuk mme etop ndise emi edide saŋa-saŋa ɔnɔ fi.
Jeremiah 38:6–13
Ami mekeme ndidada nnɔ se idide nnen nnen.
-
Afo emekeme ndida ndise ke utit ibio ibuot ikɔ emi ndinwam nditɔ ekut mbuk Ebed-melech ke Jeremiah 38:6–13. Ekeme ndidi ke emekeme ndiŋwam mmɔ eyom ufaŋ kiet emi Ebed-melech akanamde ŋkpɔ ye odudu ndiŋwam prophet Abasi. Nso ke nnyin ikeme ndinam ndiwut ke nnyin imifiɔk ke prophet mfin ke edi Abasi okot?
Lamentations 1:1–2, 16; 3:22–26
Andinyaŋa ama anam edi mmem mmem ɔnɔ mi ndibɔ edifen ke mme idiɔk-ŋkpɔ mi.
-
Ke ndimen Lamentations nwut, afo emekeme ndinam anwaŋa nditɔ fo ete ke ntak emi mbon Israel mikikabakede esit, ema esobo Jerusalem ye temple. Afo emekeme ndibuana ye kiet eken nte afo ekpetiede edieke afo okpokoduŋde do ke ini oro (se Lamentations 1:1–2, 16). Didie ke etop Lamentations 3:22–26 ɔnɔ fi idorenyin?
-
Mbufo ŋko emekeme ndidɔhɔ kiet eken mbaŋa mme ini ekefuhɔde ebaŋa idiɔk idimek emi ekenamde. Nso ke nnyin ikut ke Lamentations 3:22–26 emi anwamde nnyin ndifiɔk edifen nnɔ emi Jesus Christ ɔnɔde?
Ke se iwakde ikan emi, se ke Friend magazine eke ɔfiɔŋ emi.