Same 1–2; 8; 19–33; 40; 46

Nio wilika na Same, ona rairai raica na levu ni gauna era vakaraitaka kina na dauvolavola na nodra rere, rarawa, se lomaocaoca. Na yalo vakaoqori e sega ni ka vou, vei ira sara mada ga na tamata vakabauta. Ia na ka e veivakauqeti kina na Same sai koya na iwali era solia tu, oka kina na vakararavi vakatabakidua vua na Turaga. Nio wilika na Same 1; 23; 26–28; 46, vola na:

• Veisureti me vakararavi vua na Turaga.

• Veivosa era vakamacalataki Koya.

• Veivosa era vakamacalataka na vakacegu, kaukauwa, kei na veivakalougatataki tale eso e vakarautaka o Koya.

• Na veivosa ka vakamacalataki ira era vakararavi Vua.

Vakaraica talega na iyaloyalo matata kei na ivakatakarakara e vakayagataka na Same me vakavulica kina na veika me baleta na iVakabula. Me ivakaraitaki, ena Same 23, na cava e vakavure vakasama ena veimalanivosa me vaka na “vakadavori au ena vanua veico drokadroka” se “uciwai sa drodro malua” (tikina e 2)? Na cava e rawa ni vakatakarakarataka na “ititoko” veivakacegui kei na “matanakilagi” (tikina e 4)? Na cava e rawa ni ibalebale ni, noda “bilo” (tikina e 5) me vuabale?

E vica vei ira na Same era dusia tiko na bula vakayago nei Jisu Karisito. O ira na lotu Va-Karisito ena gauna ni Veiyalayalati Vou era a raica talega na veisema oqo. Navuca mo wilika na veiidusidusi vakaivolanikalou oqo. Vakaraica na isema ni veivosa ena same oqo kei na bula ni iVakabula:

• Same 2:1–3 kei na Cakacaka 4:24–28

• Same 2:7 kei na Cakacaka 13:30–33

• Same 22:1 kei na Maciu 27:45–46

• Same 22:7–8 kei na Maciu 27:39–43

• Same 22:16 kei na Luke 23:32–33

• Same 22:18 kei na Maciu 27:35

• Same 31:5 kei na Luke 23:46

Na cava o vulica rawa mai na vulici ni veiisema oqo? Na veiparofisai kei na yalayala cava vakaivolanikalou era se bera tiko ni vakayacori? Na cava o raica ena veiyalayala oqo ka solia vei iko na inuinui ki na veisiga ni mataka?

Na wiliki ni Same 8; 19; 33 ena rawa ni vakauqeti iko mo vakananuma na levu ni ibulibuli vakasakiti ni Turaga. Vakarogoca na veika o vakila nio kitaka tiko vakakina. Ona vinakata tale beka ga mo lagata se vakasamataka vakatitobu na qaqa ni dua na sere e semati ki na same oqo, me vaka na “Noqu Kalou” (Sere ni Lotu, 44). Era “vakaraitaka vakacava na lagilagi ni Kalou” vei iko na ibulibuli ni Turaga? (Same 19:1).

Oqo eso tale na serenilotu era vakauqeti mai na Same:

• Same 23: “Sa Noqui Vakatawa” (Sere ni Lotu, naba 60)

• Same 23:6; 150: “Turaga me Dokai, Ni sa Tui” (Sere ni Lotu, naba 37)

• Same 26:8: “Na Vale ni Kalou” (Sere ni Lotu, naba 148)

• Same 27:1: “Noqu Rarama Na Turaga” (Sere ni Lotu, no. 45)

• Same 33:1–6; 95:1–6: “Talei Na Vanua ’Qo” (Sere ni Lotu, naba 46)

• Same 37:3–9: “Na Yaloqu Mo Vakanomodi” (Sere ni Lotu, naba 68)

• Same 148: “Na iBulibuli ni Kalou” (Sere ni Lotu, naba 33)

Ena Same, na veivosa me vaka na itukutuku, ilesilesi, ivakaro, kei na lelewa e rawa ni dusia na vosa ni Turaga. Nanuma tiko oqo nio wilika na Same 19: 7–11. Na cava e vakatututaka vei iko na veitikina oqo me baleta na vosa ni Turaga? Na cava e vakavulica vei iko na Same 29 me baleta na Domona? Ena veika o sa sotava, sa veisotari vakacava kei na ivakamacala eso oqo na vosa se na domo ni Turaga?

Baleta ni a tara na valetabu e Jerusalemi ena dua na delana, na malanivosa “ulunivanua ni Turaga” (Same 24:3) e rawa ni dusia tiko na valetabu se na iserau ni Kalou. Na cava e matata cake kina vei iko na Same 24nio kila na ka oqo? Na cava na kena ibalebale vei iko mo “liga savasava, ka yalosavasava”?(tikina e 4). Nio wilika na Same 26–27, na cava tale o vulica me baleta na vale ni Turaga?

Ena so na gauna, eda na yalolailai beka nida rogoca ni gadrevi meda savasava meda curu kina ki na iserau ni Kalou. Ia eda sasaga kece tiko, ka sega ni dua vei keda e sa vinaka sara. Na inuinui cava o kunea ena itukutuku nei Elder David A. Bednar “Na Liga Savasava kei na Yalo sa Savasava”? (Liaona, Nove. 2007, 80–83). Ona vakayagataka vakacava na nona itukutuku me vukea edua e vakadrukai ena nona vinakata me vinaka sara? Vakasamataka na sala e rawa nio ciqoma kina na veivuke ni iVakabula ena nomu sasaga mo “liga savasava, ka yalosavasava.”

Raica na Bradley R. Wilcox, “Na Bula Kilikili e Sega ni Yali kina na Cala; Liaona, Nove. 2021, 61–67.

• Navuca mo vola Na Turaga e  Sureti ira na luvemu mera vakaraica na veisala eso me vakacavari kina na iyatuvosa oya ni vakayagataki na veiivolanikalou vakaoqo: Same 23:1; 27:1; 28:1; 28:7; 32:7; 46:1. Na cava era vakavulica vei keda na veiivolanikalou oqo me baleta na sala e rawa ni vukei keda kina na Turaga?

• E rawa ni dou veivosakitaka vakaveiluveni na veika e gadreva edua na lami me taqomaki ka bulabula vinaka kina. Ni dou wilika vata na Same 23, vukei ira na luvemu mera vakatauvatana na ka e cakava na ivakatawa ni sipi vua edua na lami kei na ka e cakava vei keda o Jisu. Na cava eda gadreva meda taqomaki ka bulabula kina vakayalo? Lagata vata edua na sere ka rawa ni vakavure vakasama, me vaka na “Au Vakilai Koya” (iVolanisere ni Gonelalai, 42).

• Ni dou wilika vata na Same 24:3 sa rawa vei ira na luvemu mera vaqara na vosa ka vakananuma vei ira na valetabu. E rawa talega nira sarava edua na itaba ni valetabu. Oti sa na qai rawa ni dou wilika vata na tikina e 4 mo vulica kina se o cei e rawa ni curu i valetabu. E rawa ni dou veivosakitaka na kena dau vakadukai na liga kei na sala eda savata kina. Na sala cava eda na vakadukai kina vakayalo? E vukei keda vakacava na iVakabula meda savai vakayalo?

• Ke tiko na luvemu lalai, sureti ira mera matanataka nira tagi tiko nio wilika na Same 30:5, “Sa ia na tagi ena bogi.” Qai kerei ira mera vakaraitaka na reki nio wilika na, “Ia sa yaco ena mataka na marau.” Cavuta vakavica vata na malanivosa oqo.

• Vakaraitaka edua na itaba ni iVakabula, ka tukuna vei ira na luvemu na ka sa cakava oti o Koya vei iko ka solia vei iko na reki. Solia na gauna vei ira yadua na gone mera veivukevuke ni taura na itaba ka wasea na cava sa cakava ko Jisu ka kauta mai vei ira na reki.

• Vukei ira nomu gone mera cavuqaqataka na imatai ni laini mai na Same 46:10: “Dou tiko lo, mo dou kila niu sa Kalou.” Na cava e rawa ni ibalebale ni “dou tiko lo”? De dua e rawa ni vakayagataki eso na gauna me vakatovotovotaki kina na tiko lo. E rawa talega ni dou veiwaseitaka eso na veika sotavi ena gauna ni “tiko lo” ka a vaqaqacotaka na nomu veiwekani kei na Kalou. Vukei ira na luvemu mera navuca edua na gauna ena loma ni siga era rawa ni “tiko lo” kina mera vakila na nodra veivolekati kei Tamada Vakalomalagi.