Haʻu, ʻo Muimui ʻIate Au
Ngaahi Fakakaukau ke Manatuʻí: Lau Maau ʻi he Fuakava Motuʻá


“Ngaahi Fakakaukau ke Manatuʻí: Lau Maau ʻi he Fuakava Motuʻá,” Haʻu, ʻo Muimui ʻIate Au—Maʻá e ʻApí mo e Lotú: Fuakava Motuʻá 2026 (2026)

“Lau Maau ʻi he Fuakava Motuʻá,” Haʻu, ʻo Muimui ʻIate Au: Fuakava Motuʻá 2026

faka‘ilonga ʻo e ngaahi fakakaukaú

Ngaahi Fakakaukau ke Manatuʻí

Lau Maau ʻi he Fuakava Motuʻá

ʻI he ngaahi tohi ʻo e Fuakava Motuʻá meia Sēnesi kia ʻĒseta, ʻoku meimei ko e ngaahi talanoa ʻataʻatā pē ʻoku tau ʻilo aí—ko e fakamatala ki ha ngaahi meʻa fakahisitōlia mei ha fakakakaukau ʻoku fakalaumālie. Naʻe foʻu ʻe Noa ha ʻaʻake, naʻe fakahaofi ʻe Mōsese ʻa ʻIsileli, naʻe lotu ʻa ʻAna ke maʻu ha foha, mo e alā meʻa pehē. ʻOku kamata ʻi he tohi Siopé ʻa ʻetau maʻu ai ha sīpinga tohi ʻoku makehe. ʻI he ngaahi tohí ni, naʻe tafoki ai e kau faitohi ʻo e Fuakava Motuʻá ki ha lea fakapunake ke fakahaaʻi ai ha ongo mālohi pe ngaahi kikite mahuʻinga ʻi ha founga fakangalongataʻa.

Kuo tau ‘osi sio ki ha ngaahi sīpinga fakapunake ʻi hono kotoa ʻo e tohi fakahisitōlia ʻo e Fuakava Motuʻá. Mei he tohi ʻa Siopé ʻo faai atu, te tau sio ai ki ha ngaahi lea fakapunake lahi ange. ʻOku meimei ke fakapunake kotoa e ngaahi tohi ʻa Siopé, Ngaahi Sāmé, mo e Lea Fakatātaá, pea pehē ki he ngaahi konga ʻo e ngaahi tohi ʻa e kau palōfita hangē ko ʻĪsaia, Selemaia, mo ʻĀmosí. Koeʻuhí he ʻoku kehe ʻa hono lau ʻo e māú mei he talanoá, ʻoku faʻa fiemaʻu ha founga kehe ke mahino ai. Ko ha ngaahi fakakaukau ʻeni ʻe lava ʻo tokoni atu ke ke maʻu ha ʻuhinga lahi ange ʻi he fakapunake ʻo e Fuakava Motuʻá.

Maheni mo e Lea Fakapunake Faka-Hepeluú

ʻUluakí, ʻe lava ʻo tokoni haʻo ʻiloʻi ʻoku ʻikai ke fakatefito ʻa e maau faka-Hepelū ʻi he Fuakava Motuʻá ʻi he ongo tataú, ʻo hangē ko e ngaahi faʻu maau kehé. Neongo ko e fakafasifasí, lea fakapunaké, mo hono toutou ʻomi e ongo tataú ko ha konga angamaheni ia ʻo e maau faka-Hepeluú, ka ʻoku ʻikai faʻa maʻu lelei hono fakaʻuhingá ʻi he liliu leá. Ka neongo ia, ko e meʻa ʻe taha te ke fakatokangaʻí, ko hono toutou fakaʻaongaʻi e fakakaukaú pe manatú, ʻa ia ʻoku faʻa ui he taimi ʻe niʻihi ko e “tūkunga fakapalālelí.” Ko ha sīpinga faingofua ʻeni meia ʻĪsaia:

ʻAi ho mālohí, ʻE Saione;

ʻai ho ngaahi kofu matamataleleí, ʻE Selūsalema. (ʻĪsaia 52:1)

ʻOku lahi ha ngaahi laine ʻoku faitatau ʻi he Saame 29—hangē ko ʻení:

ʻOku mālohi e leʻo ʻo e ʻEikí;

ʻoku fakaʻeiʻeiki moʻoni e leʻo ʻo e ʻEikí. (Saame 29:4)

Ko ha sīpinga ʻeni ʻe taha hono ʻiloʻi ʻoku faitatau ʻa e laine uá mo e laine ʻuluakí ʻo faingofua ange leva ke mahino ʻa e potufolofolá:

Pea naʻá ku tuku ʻa e nifo maʻa kiate kimoutolu ʻi homou ngaahi koló kotoa pē,

pea mo e masiva mā ʻi homou ngaahi potú kotoa pē. (ʻĀmosi 4:6)

ʻI he ngaahi sīpinga ko ʻení, ʻoku toutou lea ʻaki ʻe he punaké ha foʻi fakakaukau ʻoku kiʻi makehe. ʻOku fakamamafaʻi ʻe he founga ko ʻení ha foʻi fakakaukau ʻoku toutou ngāue ʻaki pea fakaʻaongaʻi e ngaahi faikehekehé ke ne fakamatalaʻi kakato ange pe fakatupulaki ia.

ʻI ha ngaahi sīpinga kehe, ʻoku fakaʻaongaʻi ʻe he ongo sētesí ha fakalea ʻoku mei faitatau ke ʻomi ha ngaahi fakakaukau ʻoku fehangahangai, ʻo hangē ko e sīpinga ko ʻení:

ʻOku tekeʻi atu ʻa e houhaú ʻe he tali fakavaivaí:

ka ʻoku fakatupu ʻa e ʻitá ʻi he lea fakamamahí. (Lea Fakatātā 15:1)

Naʻe ʻikai ke tupukoso pē ʻa e faʻahinga tohi faitatau ko ʻení. Naʻe taumuʻa pehē pē ʻa e kau faʻu tohí ia. Naʻe tokoni ia ke nau fakatou fakahaaʻi mālohi mo fakaʻofoʻofa ʻa e ngaahi ongo pe ngaahi moʻoni fakalaumālié. Ko hoʻo fakatokangaʻi pē ha tohi faitatau ʻi he tohi ʻo e Fuakava Motuʻá, ʻeke pē kiate koe pe ʻoku tokoni fēfē ia ke mahino kiate koe ʻa e pōpoaki ʻa e tokotaha faʻu tohí. Hangē ko ‘ení, ko e hā e meʻa ʻoku feinga ʻa ʻĪsaia ke lea ʻaki ʻi hono fakafelāveʻi ʻa e “mālohí” ki he “ngaahi kofu matamataleleí” mo e “Saioné” ki he “Selusalemá”? (ʻĪsaia 52:1). Ko e hā ha meʻa ʻoku lava ke tau fakaʻuhingaʻi mei he kupuʻi lea “ko ha tali fakavaivai” kapau ʻoku tau ʻilo ko hono fehangahangaí ʻa e “lea fakamamahí”? (Lea Fakatātā 15:1).

ko ha tokotaha faʻu tohi ʻo e Fuakava Motuʻá mo ha peni mo e takainga tohi

ʻOkú Ne Fakamoʻui Hoku Laumālié, tā fakatātaaʻi ʻe Walter Rane

Maau faka-Hepeluú ko ha Kaungāmeʻa Foʻou

ʻOku fakafehoanaki ʻe ha kakai ʻe niʻihi ʻa hono lau ʻo e māú ki he feʻiloaki mo ha taha foʻou. ʻOku hangē leva hono lau e maau ʻo e Fuakava Motuʻá, ko ha feʻiloaki mo ha taha mei ha fonua mamaʻo mo ha anga fakafonua muli ʻokú ne lea ʻaki ha lea fakafonua kehe meiate kitautolu—pea ʻoku taʻu uaafe tupu. Mahalo ʻe lea ʻaki ʻe he tokotahá ni ha ngaahi meʻa he ʻikai ke mahino kiate kitautolu he kamatá, ka ʻoku ʻikai ʻuhinga ia ʻoku ʻikai haʻane meʻa mahuʻinga ke lea ʻaki. ʻOku fiemaʻu pē ke tau feohi mo ia, ʻo feinga ke sio ki he ngaahi meʻá mei he anga ʻene fakakaukaú. Mahalo pē te tau ʻilo mei hotau lotó, ta ʻoku tau femahinoʻaki lelei pē. Pea kapau te tau fakahaaʻi e faʻa kātakí mo manavaʻofá, ʻe lava leva ke hoko hotau maheni foʻoú ko ha kaungāmeʻa mamae.

Ko ia ai ʻi hoʻo lau ha potufolofola meia ʻĪsaia, hangē ko ʻení, fakakaukau ko hoʻo fuofua fakafeʻiloaki ia ki ha maheni foʻou. ʻEke pē kiate koe, “Ko e hā ʻeku ongo ki he meʻá ni?” Ko e hā hoʻo ongo ki he potufolofolá—neongo ʻa e ʻikai ke mahino kiate koe ʻa e foʻi lea kotoa pē? Toe lau ia, pea kapau ʻe lava pea toutou lau. Fakakaukau ke lau leʻolahi ia; ʻoku ʻi ai ha kakai ʻe niʻihi ʻoku nau maʻu ha ʻuhinga lahi ange ʻi he founga ko iá. Fakatokangaʻi e ngaahi foʻi lea pau naʻe fili ʻe ʻIsaiá, tautefito ki he ngaahi foʻi lea ʻokú ne ʻomi ha ʻata mahino ki ho ʻatamaí. Ko e hā e ongo ʻoku ʻomi kiate koe ʻe he ngaahi fakatātā ko iá? Ko e hā e meʻa ʻoku nau fokotuʻu mai fekauʻaki mo e ngaahi ongo ʻa ʻĪsaiá? Ko e lahi ange ho‘o ako ki he ngaahi lea ʻa e kau faʻu tohi ʻo e Fuakava Motuʻá, ko e lahi ange ia hoʻo ʻilo naʻa nau fili moʻoni ʻenau ngaahi leá mo e ngaahi foungá ke fakahaaʻi ʻaki ha pōpoaki fakalaumālie ʻoku loloto.

ko e ako folofola ʻa ha ongo fefine

ʻE lava ke hoko e ngaahi māú ko ha kaungāmeʻa lelei koeʻuhí he ʻoku nau tokoniʻi kitautolu ke mahino ʻetau ongó mo e aʻusiá. ʻOku mahuʻinga moʻoni e ngaahi maau ʻo e Fuakava Motuʻá koeʻuhí he ʻoku nau tokoni ke mahino kiate kitautolu ʻetau ongo mo e aʻusia mahuʻinga tahá—ʻa e ngaahi meʻa ʻoku fekauʻaki mo hotau vā fetuʻutaki mo e ʻOtuá.

ʻI hoʻo ako ki he māú ʻi he Fuakava Motuʻá, manatuʻi ko e ako folofolá ʻoku mahuinga tahá he ʻokú ne tataki kitautolu kia Sīsū Kalaisi. Sio ki he ngaahi fakataipé, fakatātā, mo e ngaahi moʻoni te ne langaki hoʻo tui kiate Iá. Fakafanongo ki he ngaahi ueʻi mei he Laumālie Māʻoniʻoní lolotonga hoʻo akó.

Tohi ʻo e Potó

ʻI hono fakakalakalasi ʻo e maau ʻi he Fuakava Motuʻá ʻoku ui ia ʻe he kau mataotao fakaakó ko e “tohi ʻo e potó.” ʻOku kau ki heni ʻa Siope, Lea Fakatātaá, mo e Tangata Malangá. Neongo ʻoku ʻomi ʻe he ngaahi saamē ha ngaahi ongo ʻo e fakafetaʻi, tangilaulau, mo e moehū, ka ʻoku nofo taha e tohi ia ʻo e potó ʻi he enginaki ʻoku ʻikai hano ngataʻanga pe ngaahi fehuʻi ʻoku loloto mo fakapoto. Hangē ko ʻení, ʻoku vakavakaiʻi ʻe he tohi ʻa Siopé ʻa e fakamaau totonu ʻa e ʻOtuá mo e ngaahi ʻuhinga ki he faingataʻaʻia e faʻahinga ʻo e tangatá. ʻOku ʻomi ʻe he Lea Fakatātaá ha faleʻi fekauʻaki mo e founga ʻo e moʻui leleí, kau ai ha ngaahi lea fakapotopoto naʻe tātānaki mo tuku mai mei he ngaahi toʻu tangata kimuʻá. ʻOku fehuʻia ʻe he Tangata Malangá ʻa e fifili ki he taumuʻa ʻo e moʻuí—ʻi he taimi ʻoku hangē ʻoku mole mo ʻikai pau e meʻa kotoa pē, pea te tau maʻu mei fē ʻa e ʻuhinga totonú? Mahalo te ke fakakaukau ki he tohi ʻo e potó ko ha ngaahi talanoa mohu fakakaukau ʻa ha kau fai fakahinohino naʻe tataki fakalaumālie ʻoku nau vahevahe mai ha ngaahi ʻilo ki he ʻOtuá mo e māmani naʻá Ne fakatupú—pea mahalo ʻe tokoni ke mahino lelei ange ʻa e ngaahi meʻá ni kiate koe ʻi ha toe taimi kimuʻa.