“Meei 11–17. ‘Ko na Tarataraiko Iai Bwa Ko na Aki Mwanuoka Iehova’: Te Tua-Kaua 6–8; 15; 18; 29–30; 34,” Nakomai, Iriirai—Ibukin te Mweenga ao te Taromauri: Te O Tetemanti 2026 (2026)
“Meei 11–17. ‘Ko na Tarataraiko Iai Bwa Ko na Aki Mwanuoka Iehova’” Nakomai, Iriirai: Te O Tetemanti 2026
Mote iaon te Maunga ae Nebo, mairoun John Steel, © Providence Collection/licensed from goodsalt.com
Meei 11– 17: “Ko na Tarataraiko Iai Bwa Ko na Aki Mwanuoka Iehova”
Te Tua Kaua 6–8; 15; 18; 29–30;34
E moanaki ana mwakui Mote iaon te maunga, ngke e taetae te Atua nakoina man te aroka ae urarake (taraa Te Otinako 3:1–10). Ao e toki naba iaon te maunga, n riaon 40 te ririki imwina, ngke te Atua e angan Mote taraan te aba ni berita mai taubukin Maungan Nebo (taraa Te Tua-Kaua 34:1–4). E kabanea maiuna Mote ni katauraoiia tibun Iteraera bwa a na rin n te aba ni berita anne, ao ana boki Te Tua Kaua e korei ana kabanea ni kaetieti, kauring, kaunganano, ao te bubuti n onnon ma kaain Iteraera. Warekan ana taeka e kamataata raoi bwa oin te kantaninga n ana mwakuri Mote—te katauraoi are a kainnanoia aomata—tiaki ibukin te kamaiuaki n te rereua, te tokanikai iaoia kairiribai, ke katean te botanaomata. Bon te reiakinaki ibukin tangiran te Atua, n ongotaeka Irouna, ao n teimatoa ni kakaonimaki Nakoina. Anne te katauraoi ae ti bane ni kainnanoia n roko n te aba ni berita are te maiu are akea tokina. Ngaia are e ngae ngke e aki roko Mote n te “aba ae ranga iai te rannimamma ao aia karewe maniberu” (Te Otinako 3:8), ibukin ana onimaki ao ana kakaonimaki, e bon roko n te aba ni berita are e a tia ni katauraoia te Atua ibukiia ni kabane ake a Iriiria.
Ni kakimototoan Te Tua Kaua, taraa “Te Tua-Kaua” n te Bible Dictionary.
Iango ibukin te Kamatebwai n te Mweenga ao n te Taromauri
Te Tua-Kaua 6:4–7; 8:2–5, 11–17; 29:18–20; 30:6–10, 14–20
“Kona tangira te Uea ma nanom ni kabanea.”
Ana tua Mote e kaairaki ma bootaki n nebonebo ao mwakuri ibukin nakoraoin arora ni karaoi mwakuri. N aron ae ko noria n ana reirei Mote n te Tua-Kaua, te Uea e tabe naba ma baika a riki inanoia Ana aomata—aron maiun tamneia i nanoia.
N te mwakoro n taeka ae inano, kakaea te taeka ae nanom, ao iangoia bwa tera ae e tei ibukina. Ko na bae ni iangoi mwakoro n taeka aikai bwa kanga tuoan te tamnei inanom. Te aekakira aron tuoam ae ko na karaoia ibukim? Tera bwain katokana ae ko na karekea ni katamaroa marurungin tamnein nanom? Korei am namakin:
-
Te Tua-Kaua 6:4–7:
-
Te Tua-Kaua 8:2–5:
-
Te Tua-Kaua 8:11–17:
-
Te Tua-Kaua 29:18–20:
-
Te Tua-Kaua 30:6–10:
-
Te Tua-Kaua 30:14–20:
Teuana te kawai ae ko na bairea iai am iango bon korean te aati ao korea inanona baike e taku te Uea bwa a na riai ni iai inanom. Imwina ko kona ni korei itinanikuna bwaai ake ko riai ni kararoai mai inanom.
Ko na kanga ni kaotia bwa ko tangira te Atua ma nanom ni kabane? Ibukin iango, taraa “Tangira te Atua, tangiriia kaain rarikim” inanon Ibukin Kakorakoraia Kairake: Te Kairi Ibukin Karaoan Rinerine, 10–12.
Taraa naba M. Russell Ballard, “Ko Tangirai Riki Nakoia Uakai?,” Riahona, Nob. 2021, 51–53.
Ukera oin am atatai. Nakomai, Iriirai e anga kiibu ao reirei aika ko na katurui am iango iaona, ma tai karikii bwa a na tiana am kamatebwai. Ngkai ko wareka te Tua-Kaua, ko na bae n reiakina te reirei are e aki taekinaki ikai. Kariaia te Tamnei bwa e na kairiko nakon te bwai are ko kan reiakinna.
Te Tua-Kaua 6:4–12, 20–25
“Kona tarataraiko iai bwa kona aki mwanuoka Iehova.”
Angiia tibun Iteraera ake a na roko n te aba ni berita a aki nora te rekenikai n te aoraki i Aikubita ke n toua nanon Tari ae Uraura. E ataia Mote bwa ngaiia—ao rooro aika a na roko—a na riai n uring ana kakai ma ana tua te Atua n riki bwa ana aomata te Atua.
Tera te reirei are ko kunea inanon Te Tua-Kaua 6:4–12, 20–25 are e na buokiko n uring bwaai aika a korakora ake e a tia ni karaoi te Atua ibukim? Tera ae kaunga nanom bwa ko na karaoia n te aro are ana taeka te Uea ni katoa tai a na “mena i nanom”? (te kibu 6).
Ko na bae naba ni kamatebwaia ana rongorongo te Tari Jan E. Newman “Kawakinan Bwanaaia Aomata aika Kaain te Berita ae Tabu n te Roro ae Rikirake” (Riaona, Nobembwa 2023, 36–38) ao iangoia bwa ko na kanga ni karokoa am onimaki iaon Kristo nakoia te roro ae na roko.
Taraa naba Te Tua-Kaua 11:18–21; Dale G. Renlund, “Iangoa Raoiroin ao Korakoran te Atua,” Riaona, Meei 2020, 41–44; Bible Dictionary, “Frontlets or phylacteries.”
Te Tua Kaua 15:1–15
Buokaia ake a kainnano e raonaki ma baira n akoi ao nanora ae kukurei.
Ti tuai n roko n te bonga are “Ma a na aki mena akana akea aia bwai ibuakomi” (Te Tua Kaua 15:4), ngaia are te reirei ibukin buokakiia kainnano inanon Te Tua Kaua 15 a teimatoa ni kakaawaki, e ngae ngke waakin karaoana e a bitaki. Noria bwa tera ae reireia kiibu 1–15 iaon ae bukin tera ti buokiia aomata ake a kainano ao a na aekakira anuara ngkana ti karaoia.
Tera nanon ae “kaurea baim” nakoia ake a kainnano? (kiibu 8, 11). Tera ae ko reiakinna man ana banna ni katooto te Uea iaon buokakiia aomata ake a kainano? (taraa kibu 15).
Taraa naba “Have I Done Any Good?,” Anene n Taromauri, nambwa 223.
Te Tua-Kaua 18:15–19
Mote kanga bon “aekakin” Iesu Kristo.
Betero, Nibwaai, Moronaai, ao te Tia Kamaiu ae Boni Ngaia a bane n taetae iaon te taetae ni burabeti inanon Te Tua-Kaua 18:15–19 (taraa Makuri 3:20–23; 1 Nibwaai 22:20–21; Iotebwa Timiti—Rongorongo 1:40; 3 Nibwaai 20:23). Tera ae ko reiakinna n rongorongon te Tia Kamaiu man kiibu aikai? Iangoia bwa tera ae ko a tia ni warekia iaon Mote inanon wiiki aika nako. E kanga Mote n riki bwa “aekakin” Iesu Kristo?
E tuangiia ana aomata Iesu Kristo n te aono n Amerika ngkoa, “Boni Ngai are e taekinna Mote” (3 Nibwaai 20:23).
Te Tua Kaua 29:9; 30:15–20
E kaoiia te Uea bwa na rinea imarenan te raoiroi ao te buakaka.
E kona ni kakaongora kabotauan ana taeka Mote n Te Tua-Kaua 29:9; 30:15–20 ma ana kabanea n reirei Riaai nakoia ana utu n 2 Nibwaai 2:26–29; 4:4. E kanga Riaai ni kabwaranakoa riki te bwai are e reirei iai Mote? Tera ae ko kunea i nanon kiibu aikai ae e kaungako bwa ko na “rinea te maiu”? (Te Tua-Kaua 30:19).
Iango ibukin Reiakinaia Ataei
Te Tua-Kaua 6:5
I kona n tangira te Atua ma nanou ni kabanea.
-
Ni buokiia am ataei ni mataata n Te Tua-Kaua 6:5, ko kona ni korea te aati, tamnein te aomata, ao te bai ae korakora. A kona am ataei ni kotea te tamnei ngkana ko wareka te taeka ae “nanom,” “tamneim,” ao “korakoram” man te kibu. Ti na kanga ni kaotia nakon te Uea bwa ti Tangiria ma nanora, tamneira, ao korakorara?
Te Tua-Kaua 6:6–15
I kona n kawakin ana taeka te Atua i nanou.
-
Warekia ma am ataei ana reirei te Uea nakoia tibun Iteraera bwa a na katikui taeka man koroboki aika tabu n te tabo ae a na kona n norii iai ni katoa bong (taraa Te Tua-Kaua 6:6–9). Aio e kona ni kaungako ma am ataei ni iangoi kawai ni kakoaua bwa ko aki “manuoka Iehova” (kibu 12) ao n uringnga bwa tera ae E a tia ni karaoia ibukim.
-
Ko na kona ni katerea bwa Te Tua-Kaua 6:13, 16 ao 8:3 e buoka te Tia Kamaiu inanon te tai ae kakaawaki inanon Maiuna. N noria bwa e kanga, uaia wareka Mataio 4:1–10. Imwiina kam kona n tibwai kiibu man koroboki aika tabu ake a tia ni buokiko n taai ni karawawata.
Te Tua Kaua 18:15–18
A reireiniira Burabeti taekan Iesu Kristo.
-
Ngkai kam uaia ni wareka Te Tua-Kaua 18:18 buokiia am ataei bwa a na mataata bwa te Burabeti n aron Mote inanon te kibu aio bon Iesu Kristo. Tao ko kona n tarai tamnein mwakuri are e karaoi Mote ao bwaai ake e karaoi Iesu Kristo, ao kariaia am ataei bwa a na katitebooi (taraa Gospel Art Book, nambwa 15, 16, 38,39). Tera ae e a tia n reireiniira ara burabeti ni boong aikai iaon te Tia Kamaiu?
Te Tua-Kaua 29:12–13; 30:8–10
Bwa man au berita aika tabu, Ngai bon kaain ana botanaomata te Atua.
-
Maroroakina taekan Te Tua-Kaua 29:12–13 e katauraoi taai ibukim ao am ataei ni maroroakin berita ake a na karaoi ke ake a tia ni karaoi ma Tamara are i Karawa. Tera ae e nanonaki n riki bwa ana aomata te Atua? E kanga ara berita ni karikiira bwa ana aomata te Atua? (taraa te kiibu 13; taraa naba Motiaea 18:8–10).
-
Ngkana a tangira buokaia am ataei ni mataata bwa tera te berita ae tabu, tuangiia bwa a na kakaea nanona inanon “Berita ae Tabu” inanon te Kairi nakon Koroboki aika Tabu (Gospel Library). Tera berita ae e karaoia te Atua ao tibun Iteraera imarenaia n Te Tua-Kaua 30:8–10? Tera berita ae ti karaoi ma te Atua? (taraa Reirei ao Berita aika Tabu 20:37, 77). A kanga berita aikai n reitiira ma Ngaia? Iangoia n uaia n anenea te anene iaon te berita, n aron “Standing on the Promises” (Gospel Library).
Ibukin iango riki tabeua, taraa te beeba ni kaongora n te namwakaina aio n Te Rao maekatiin.